طبق قانون مصوب مجلس شورای اسلامی یکی از وظایف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تنظیم سیاست های سینمایی کشور است.(اینجا) این وظیفه ای که اجرای آن بر عهده معاونت سینمایی وزارت ارشاد بود و سپس با ارتقای جایگاه معاونت به سازمان و ایجاد «سازمان سینمایی و سمعی و بصری»، کلیه مسئولیت های سینمایی به این سازمان محول شد.

به نظر می رسید ارتقای جایگاه معاونت به سازمان که دارای استقلال بیشتر و قدرت عملکردی بالاتر است باعث خواهد شد تا شرایط سینمای ایران هر روز بهتر از قبل شود.

 سینمای ملی با سازمان سینمایی!

روز هجدهم بهمن ماه سال ۹۰ و طی مراسمی رسمی سازمان سینمایی فعالیت خود را آغاز کرد. در این مراسم  جهانگیر الماسی که  عضو وقت شورای عالی سینما بود طی سخنانی گفت: تاسیس سازمان سینمایی کشور به مثابه ملی شدن سینما است. با هوشیاری شمقدری معاونت سینمایی که خود فیلمساز است و اهتمام وزیر ارشاد این مهم امروز اتفاق افتاد. ما باید فراتر از تشکیلات آینده را ببینیم.

جواد شمقدری اولین رئیس سازمان سینمایی نیز در این مراسم به موضوع اساسی یعنی صدور پروانه ساخت و پروانه نمایش اشاره کرد، مضوضوعی که تا امروز محل چالش و البته پاشنه آشیل سازمان سینمایی شده است. شمقدری در آن روز خطاب به حضار مراسم آغاز به کار سازمان سینمایی گفت: همان طور که می دانید پروانه ساخت و نمایش پیش از این در اداره کل نظارت و ارزشیابی کل ارشاد صادر می‌شد ما دیگر با تاسیس سازمان سینمایی نظارتی در این بخش نداریم و ساز و کار آن با بخش خصوصی به طور مستمر ادامه پیدا می‌کند. در حال حاضر این سیستم نمی‌گذاشت به بخش خصوصی اعتماد کنیم اما به سمتی حرکت می‌کنیم که اعتماد و تعادل بهتر شود. یکی دیگر از فعالیت‌های سازمان مشارکت فعال صنوف است. بخشی از ماموریت‌ها که در سیستم‌های بیخودی هستند در حوزه صنوف تعریف می‌شوند.(اینجا)

 واگذاری پروانه های ساخت و نمایش به بخش خصوصی

البته شمقدری هیچ وقت وعده واگذاری صدور پروانه ساخت و پروانه نمایش به بخش خصوصی را عملی نکرد و جانشین وی یعنی حجت الله ایوبی نیز درصدد انجام چنین کاری برنیامد. کسی نمی داند واگذاری این امور به بخش خصوصی چه نتایجی را در پی داشت اما مسلم است که سازمان سینمایی تمایلی به از دست دادن بازوی نظارتی خود نداشته باشد. اما تا چه این سازمان توانسته است از امکانات قانونی خود استفاده کند؟! به اکران های نوروزی امسال نگاهی داشته باشیم. زمانی که فیلم «۵۰ کیلو آلبالو» ساخته مانی حقیقی اکران شد. فیلمی که با مجوز شورای پروانه ساخت، تولید شده و با پروانه شورای نمایش اکران شده بود، اما محتوای آن نقد های زیادی را در پی داشت. به طوری که بسیج دانشجویی در نامه ای سرگشاده اعتراض خود به اکران این فیلم و فیلم «من سالوادور نیستم» اعلام کرد.(اینجا) دانشجویان بسیجی ابتکار به خرج داده ویک پیاله آلبالوی فاسد نیز به انضمام نامه برای ایوبی فرستادند که نشانه ای از نقد جدی آن ها به فیلم «۵۰ کیلو آلبالو» بود.(اینجا)

 وزیر ۵۰ کیلو آلبالو را توقیف کرد

حدود یک ماه بعد از این نامه اعتراضی، وزیر ارشاد به قم سفر کرد و در دیدار با آیت الله مکارم شیرازی، نسبت به فیلم  «۵۰ کیلو آلبالو» موضع گرفت و گفت: فیلم ۵۰ کیلو البالو به هیچ عنوان مناسب نبود و اگر از چگونگی این فیلم اطلاع داشتم اجازه ساخت و اکران به آن نمی دادم.

این اولین بار بود که وزیر نسبت به عملکرد مجموعه سازمان سینمایی موضع انتقادی صریحی اتخاذ می کرد. این موضع یعنی زیر سوال بردن فعالیت شورهای صدور پروانه ساخت و صدور پروانه نمایش. جنتی چند روز بعد تلاش کرد صحبت های خود را تعدیل کند. وی در حاشیه یک برنامه سینمایی گفت: شورای صدور پروانه ساخت از افراد حرفه ای تشکیل شده است که به فیلمنامه و فیلم توجه و دقت زیادی دارند، بعد از آن شورای صدور پروانه نمایش را داریم که از افراد فرهیخته ای تشکیل شده است و بدرستی کار نظارت بر آثار سینمایی را بر عهده دارند.

وی افزود: باید بگویم فیلم «۵۰ کیلو آلبالو» از دست شورای صدور پروانه نمایش در رفته و به اشتباه مجوز اکران دریافت کرده است. در طول یک سال نزدیک به ۲۰۰ فیلم ساخته می شود که من همه آنها را نمی بینم اما بعد از اکران و اعتراض هایی که در مطبوعات درباره فیلم «۵۰ کیلو آلبالو» دیدم، تصمیم گرفتم فیلم را ببینم و بعد از دیدن فیلم متوجه شدم اعتراض ها درست است.(اینجا)

با دستور وزیر، سازمان سینمایی اکران فیلم «۵۰ کیلو آلبالو» را متوقف کرد.(اینجا) وزارت ارشاد فیلمی را توقیف کرد که  خودش مجوز ساخت و اکرانش را صادر کرده بود. ولی این پایان کار نبود.

 ارادتمند از فیلتر عبور نکرد

فیلم «ارادتمند؛ نازنین، بهاره، تینا» ساخته عبدالرضا کاهانی در موردی عجیب بعد از اینکه مجوز ساختش را شورای صدور پروانه ساخت سازمان سینمایی صادر کرد، توسط شورای صدور پروانه اکران غیر قابل نمایش اعلام شد. شورای صدور پروانه نمایش، فیلم «ارادتمند؛ نازنین، بهاره، تینا» را کاملا غیرقابل اصلاح و غیرقابل نمایش اعلام کرده و امکان نمایش آن را در حد صفر دانسته است. (اینجا)

این مخالفت گمانه زنی ها را درباره دستور وزیر ارشاد  برای سختگیری بیشتر بر روی فیلم ها برای جلوگیری از  اتفاقی مشابه اکران «۵۰ کیلو آلبالو» را افزایش داد. از طرف دیگر  این موضوع نقص ساختاری سازمان سینمایی را  جلوه گر کرد که یک سازمان واحد درباره یک موضوع مشخص نمی تواند موضعی یکسان داشته باشد و فیلم های مسئله دار و نا مناسب به راحتی در این ساختار معیوب اجازه  اکران پیدا می کنند. چطور می شود «فیلمی که درباره سه دختر خیابانی است که در خانواده‌ای زندگی می‌کنند که پدر خانواده مظهر بی‌غیرتی است و در خانه پارتی تدارک می‌بیند و دخترانش را مجاب می‌کند که زودتر به خانه برای حضور در جشن باز گردند مادر خانواده هم سهمی در این ماجرا دارد. دزدی، فحاشی، لوندی، شوخی های رکیک جنسی و اعمال منافی عفت عمومی در فیلم به وفور دیده می‌شود.» توسط شورای صدور پروانه ساخت مورد تائید قرار بگیرد؟«فیلمی که مدت زیادی است در وزارت ارشاد برای بازبینی شورای پروانه نمایش ارایه شده است اما هیچ تصمیمی برای فیلم گرفته نشده و احتمالا اعضای شورای پروانه نمایش با دیدن فیلم شوکه شده‌اند»(اینجا)

 کجای کار می لنگد؟!

سازمان سینمایی تا از سوی وزیر ارشاد تحت فشار قرار نگرفت جلوی اکران  فیلم «۵۰ کیلو آلبالو» را نگرفت و تا زمانی که فشار وزیر برای  توجه بیشتر به فیلم ها نبود، خبری هم از توقیف فیلم «ارادتمند…» نبود. به نظر می رسد  سازمان سینمایی بیشتر از اینکه  متعهد به وظایف قانونی اش باشد، درگیر پرداختن به مسائل حاشیه ای شده و به راحتی گاف هایی مانند فیلم های مانی حقیقی و عبدالرضاکاهانی از زیر دست آنها عبور می کند. البته فیلم «پارادایس» ساخته علی عطشانی نیز از نظر اخلاقی وضعیت بهتری نسبت به دو فیلم قبلی نداردو فیلمی که گفته می شود به همراه «ارادتمند..» مستقیما با دستور حجت الله ایوبی ساخته شده است. اعمال نظر و دخالت رئیس سازمان سینمایی در این دو فیلم که هر دو حاشیه دار و متوقف شده اند، نشان می دهد اولا چارچوب های قانونی سازمان چندان از سوی رئیس محترم شمرده نمی شود و ثانیا بعد از حدود ۳ سال هنوز رئیس سازمان سینمایی نتوانسته است بر مسئولیت های قانونی خود احاطه پیدا کند و در نهایت اینکه ساختار سازمان سینمایی نیازمند بازنگری جدی است  تا دیگر مواردی مانند فیلم های توقیفی امسال از باگ های  این سازمان  خارج نشود.

منبع: نسیم آنلاین

نوشته چرا فیلترهای نظارتی سازمان سینمایی به وظیفه خود عمل نمی‌کنند؟/ حاشیه ساز شدن «پارادایس» پس از فیلم پرحاشیه کاهانی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

به گزارش سوره سینما، از نشانه‌های این بی‌تدبیری در روزها و هفته‌های گذشته اکران شدن فیلمی در بهترین زمان اکران بود که بعدها و پس از گذشت چندین هفته از آغاز اکران و فروش ۱۵ میلیاردی وزیر ارشاد نمایش آن را اشتباه دانست و ماجرا را اینطور حل و فصل کرد که «این فیلم از زیر دست شورای پروانه نمایش در رفته است»، اما عجیب‌تر این بود که درست پس از این حاشیه‌ها فیلم دیگری نیز از زیر دست شورای پروانه نمایش در رفت که سازمان سینمایی را مجبور به سانسور آن روی پرده کرد و هزینه دیگری روی دست مدیریت فرهنگی جمهوری اسلامی گذاشت و نشان داد که مدیریت فعلی سینمای کشور از حل مسائل بدون هزینه عاجز است.

حال اما پرده دیگری از مدیریت ضعیف این روزهای سینمای ایران به نمایش درامده است، آنهم با حاشیه‌ساز شدن فیلمی از یک کارگردان همیشه پرحاشیه که احتمالا فیلم‌ش با رد شورای پروانه ساخت و با حکم حکومتی رئیس سازمان سینمایی ساخته شده است و حالا روی دست این سازمان مانده است.

در همین زمینه و پس از خبری شدن توقیف فیلم «ارادتمند بهاره، نازنین، تینا»ی رضا کاهانی، همایون اسعدیان در برنامه اینترنتی «۳۵» با انتقاد از عملکرد حجت‌اله ایوبی گفت: «یک نوع آشفتگی در اجرا می بینم که باعث بسیاری از مشکلات شده. در شورای پروانه ساخت به دلایلی با صدور پروانه ساخت فیلمی مخالفت شد و فیلمساز رفت پیش آقای ایوبی و آقای ایوبی به ما گفتند پروانه ساخت ایشان را بدهید و ما گفتیم تا حکم حکومتی ندهید این کار را نمی کنیم و این فیلم که برایش حکم حکومتی دادند امروز غیر قابل نمایش است…»

این اعتراف اسعدیان گرچه دیر، ولی بالاخره نشان داد که مسئول مستقیم بسیاری از هزینه‌های چرخه سینمایی کشور بابت ساخت و توقیف فیلم‌های مسئله‌دار شخص رئیس سازمان سینمایی و مدیران زیرمجموعه وی مانند حبیب ایل بیگی؛ مدیریت نظارت و ارزشیابی سازمان سینمایی، هستند که مسئولیت صدور پروانه ساخت و نمایش آثار متوجه آنهاست.

پس از مصاحبه اسعدیان اما محمدحسین لطیفی و ضیاالدین دری نیز در مصاحبه‌هایی فیلم کاهانی را غیرقبال اصلاح و نمایش دانستند. دری در مصاحبه‌ای با «پایگاه خبری دیباچه» در انتقاداتی تند به فیلمساز و همچنین مدیریت سینمایی کشور گفت: «مطمئنم اگر شما فیلم جدید کاهانی را ببینید، می‌گویید که این فیلم نباید اکران شود!… نمی‌دانم شاید کاهانی پول مفتی داشته است که این فیلم را ساخته چرا که مطمئن بوده است این فیلم توقیف خواهد شد. ممکن نیست کارگردانی ندانسته این‌چنین فیلمی بسازد! مطمئن باشید «ارادتمند؛ نازنین، بهاره، تینا» در هیچ دولتی، مجوز نمایش نمی‌گرفت و حتما تعمدی در ساخت این فیلم آن هم به این شکل بوده است! یقین داشته باشید که صداقتی پشت این ماجرا وجود ندارد و الان هم شخص کارگردان هیچ صحبتی نمی‌کند و می‌خواهد خودش را پشت مطبوعات پنهان کند! حال آن‌که باید از او پرسید دلیل ساخت این فیلم چیست؟! اگر مرد است بیاید و حرف بزند! یعنی ما به اندازه کاهانی شعور نداریم؟! ما جلادیم و کاهانی فیلمسازی انقلابی؟! یقین داشته باشید که ساخت این فیلم تعمدی بوده و فیلمساز هدف دیگری را دنبال می‌کند!»

دری همچنین گفته است: «فیلم کاهانی یک فیلم غیراخلاقی شفاهی است! به جرات نمی‌توان این فیلم را توی سینما همراه با خانواده دید. سانسور در تمام دنیا وجود دارد. در سینمای آمریکا فیلم‌ها درجه سنی دارند و به بهانه آموزش مسائل بهداشتی به بچه‌های در آستانه سن بلوغی موضوعاتی را نشان می‌دهند. در سینمای ایران هم این مسائل وجود دارد، اما شوخی با این مسائل و نشان دادن کاندوم در مدرسه و به سخره گرفتن این موضوعات کار درستی نیست!»

غیبت معنادار ایوبی و ایل‌بیگی

دری اما در مصاحبه‌اش به نکته درستی اشاره می‌کند که در رسانه‌ها کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد: «اداره نظارت باید حرف آخر را بزند و تصمیم‌گیری نهایی به عهده این اداره است و هر مشکلی برای فیلم‌ها به وجود بیاید باید سراغ آقای ایل‌بیگی رفت، چرا که ایشان به عنوان یک عنصر دولتی و رسمی باید پاسخ‌گو باشند. درست است که شورا نظر داده اما اداره نظارت باید برای نمایش و یا عدم نمایش یک فیلم جواب‌گو باشد. آقای ایل‌بیگی مقامی اجرایی است و اگر بخواهد مشورت کند، سراغ آقای ایوبی می‌رود که معمولا در این مواقع آقای ایوبی عقب‌نشینی می‌کند و در این مواقع شخص وزیر و شورای عالی وارد کار می‌شوند: شورای عالی متشکل از آقایان: جنتی، ایوبی، ایل‌بیگی و سه عضو از اهالی سینما است که تصمیم‌گیری نهایی را بر عهداه دارند…. اگر اهالی رسانه واقعا دنبال شفاف‌سازی و کمک به سینما هستند، باید توسط سردبیران‌شان پی‌گیر کنند و نشستی مطبوعی را با حضور حبیب ایل‌بیگی برپا کنند و جواب تمام سوال‌های‌شان را بگیرند. این تنها راهی است که به شفاف‌سازی مسائلی از این دست، کمک می‌کند و جلوی به بی‌راهه رفتن و جنجال‌های بی‌نتیجه را می‌گیرد.»

در وضعیت پیچیده امروز سینما و در حاشیه‌های مربوط به اکران و عدم اکران و پروانه ساخت و نمایش فیلم‌ها، مسئله‌ای که بیش از همه جلب توجه می‌کند غیبت معنادار رئیس سازمان سینمایی و مدیر نظارت و ارزشیابی سازمان سینمایی برای پاسخگویی به وضعیت پیش آمده است. طبعا آنها باید پاسخگوی ساخته شدن، مجوز گرفتن و همچنین عدم نمایش فیلم‌ها باشند اما ظاهرا تصمیم گرفته‌اند در پرحاشیه‌ترین روزهای سینمای ایران در دفاتر خود بنشینند و تنها نظاره‌گر وضعیت سینمای ایران باشند و توپ پاسخگویی را به زمین گروه‌ای دیگر هل بدهند.

نوشته هزینه‌های بی‌تدبیری؛ آیا فیلم توقیفی کاهانی با دستور مستقیم رئیس سازمان سینمایی ساخته شده است؟/ ضیاءالدین دری: ممکن نیست کارگردانی ندانسته ‌چنین فیلمی بسازد!/ چرا ایوبی و ایل‌بیگی پاسخگوی وضعیت فعلی سینما نیستند؟ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.