در ادامه بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق(ع) دوباره پاسخ دادند و ضمن مردود خواندن دلایل معاون وزیر، تأکید کردند که بحث را به حاشیه نکشید و دست‌کم فیلم را در بخش نمایش خانگی اصلاح کنید. حال با ابراز چنین جملاتی از سوی نوش‌آبادی و در نبود رئیس سازمان سینمایی – ایوبی به دلیل حضور در جشنواره کن در خارج از کشور به سر می‌برد – به نظر می‌رسد وزارت ارشاد به نظرات معترضان تمکین کرده است. درپی این اتفاقات مانی حقیقی، کارگردان فیلم، به این اظهارات واکنش نشان داد و نامه‌ای سرگشاده را در شماره امروز روزنامه شرق به وزیر ارشاد نوشت.

در متن این نامه آمده است:

جناب آقای علی جنتی، وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی؛ سلام، همان‌طور که مستحضرید، فیلم «پنجاه کیلو آلبالو» ساخته این‌جانب، ‌مانی حقیقی، از ۲۶ اسفندماه سال گذشته در سرتاسر کشور اکران شده و با استقبال غیرقابل‌انتظار و چشمگیر مردم ایران روبه‌رو شده است. در خبرها آمده که سخنگوی وزارت ارشاد از قول شما اعلام کرده که در این فیلم «برخی ضوابط رعایت نشده و این فیلم برای پخش در شبکه خانگی اصلاح می‌شود». یادآوری چند نکته پیرامون این اظهارنظر شما ضروری به نظر می‌رسد.

١- فیلم‌نامه «پنجاه کیلو آلبالو» نه یک بار، ‌نه دو بار، بلکه سه ‌بار از وزارت محترم ارشاد پروانه ساخت دریافت کرده است. بار اول در سال ۱۳۸۸، هنگامی که آقای شمقدری، معاون سینمایی وزارت ارشاد بودند، بار دوم در سال ۱۳۹۳ و بار سوم در سال ۱۳۹۴ و زیر نظر مدیران فعلی شما.

٢- فیلمی که امروز روی پرده است دقیقا براساس همان متنی ساخته شده که از سوی وزارت ارشاد در سه نوبت تأیید شده بوده و تفاوت‌هایی که بین متن فیلم‌نامه و فیلم اکران‌شده دیده می‌شود عمدتا ناشی از ممیزی‌هایی است که از سوی وزارت ارشاد اعمال شده است.

٣- پیش از آغاز فیلم‌برداری در پاییز سال گذشته، جناب آقای جمال شورجه، نماینده شورای پروانه ساخت وزارت ارشاد‌، تعهدنامه‌ای کتبی از جناب آقای مصطفی شایسته، تهیه‌کننده فیلم، دریافت کردند که متن آن، طبق روال معمول، در وزارتخانه شما محفوظ است. در این متن، تهیه‌کننده تعهد داده که ١۴ نکته مهم را در زمان ساخت فیلم در نظر بگیرد و پروانه نمایش فیلم منوط به اعمال این موارد صادر شده است. مقایسه این متن با فیلمی که امروز روی پرده سینماهای کشور است به‌روشنی ثابت می‌کند که سازندگان فیلم تا چه اندازه و با چه میزان وسواس و دقتی به تعهدهای خود پایبند بوده‌اند.

۴- پس از پایان فیلم‌برداری، فیلم «پنجاه کیلو آلبالو» نه یک بار، بلکه در دو نوبت توسط شورای محترم پروانه نمایش وزارت ارشاد بازبینی شده و پس از اعمال ١٧ مورد اصلاحیه موفق به دریافت مجوز اکران شده. لازم به یادآوری نیست که یکی از اعضای شورای فوق فردی روحانی است که ظاهرا حضور بسیار فعال و تأثیرگذاری در اعمال این اصلاحیه‌ها داشته است.

۵- بی‌شک مستحضرید که اکران نوروزی در سینمای ایران، پرمخاطب‌ترین اکران سال سینمای ایران است و از این منظر، فیلم‌هایی که در این مقطع از سال به نمایش در می‌آیند به تعبیری مهم‌ترین فیلم‌های سال محسوب می‌شوند. به‌همین‌دلیل از مدیران محترم وزارتخانه شما و از شخص شما، انتظار می‌رود که از محتوای پرمخاطب‌ترین محصولات فرهنگی کشور، پیش از ارائه آنها به عموم مردم، باخبر باشید.

به اختصار مرور می‌کنم: فیلم «پنجاه کیلو آلبالو» سه بار از وزارت ارشاد پروانه ساخت گرفته، فیلم‌نامه آن ١۴ اصلاحیه داشته، دوبار توسط شورای پروانه نمایش بازبینی شده و ١٧ اصلاحیه بر آن اعمال کرده و سپس، ‌بعد از گذر از تمامی این مراحل، به ‌عنوان یکی از فیلم‌های پربیننده‌ترین اکران سال، یعنی اکران نوروزی، توسط شورای صنفی نمایش انتخاب شده. بااین‌حال، امروز خبر رسیده که شما فرموده‌اید در این فیلم «برخی ضوابط رعایت نشده» و «این فیلم برای پخش در شبکه خانگی اصلاح می‌شود»، درحالی‌که نه مدیران شما در اعمال ممیزی بر این فیلم کوتاهی کرده‌اند و نه سازندگان فیلم آن را به دور از چشم شما و با گذر از مسیری غیرمتعارف یا غیرقانونی به نمایش درآورده‌اند. جناب آقای وزیر، اصل مشکل من با اعمال سانسورهای جدید در فیلمم نیست، هرچند این را تصمیمی نادرست و خارج از چارچوب اخلاقی مدیریت فرهنگی کشورم می‌دانم. بحران، جدی‌تر و نگران‌کننده‌تر از این است: ماجرای تولید و اکران فیلم «پنجاه کیلو آلبالو» حاکی از این است که مدیریت فرهنگی کشور من دراین ‌زمینه بی‌ضابطه، مغشوش و غیراصولی بوده است. به‌همین‌دلیل، من دوستانه و برادرانه از شما تقاضا می‌کنم که کار را به کاردان بسپارید.

با احترام، مانی حقیقی

نوشته نامه سرگشاده مانی حقیقی به وزیر ارشاد پس از انتقاد از «۵۰ کیلو آلبالو»: آقای جنتی کار را به کاردان بسپارید! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

اما نکته حایز اهمیت این است که  در دی ماه سال گذشته وقتی تبلیغات ماهواره ای محصولات فرهنگی به اوج خود رسیده بود با پادرمیانی رئیس سازمان سینمایی با متخلفان که تعداد آن ها کم هم نبود برخورد قاطعی صورت نگرفت . براساس پیگیری های خبرنگار سینمایی فارس این بار شرایط متفاوت است زیرا بسیاری از موارد که در ماهواره تبلیغ شده است بخش هایی از فیلم بوده که در سالن سینما به نمایش درآمده است اما دوتهیه کننده ای که به دادگاه احضار شدند این بار علاوه بر تخلف از قوانین کشور درباره تبلیغات در رسانه های معاند، بخش هایی از فیلم هایشان را به عنوان تبلیغات به رسانه معاند ارایه دادند که با تصمیم شورای پروانه نمایش آن بخش ها یا از فیلم حذف شده و یا میزان آن به یک یا چند پلان کوتاه تقلیل یافته است. اما متاسفانه تهیه کنندگان که صاحبان آثار هستند از فرصتی که شبکه های معاند با مبالغ بسیار ناچیز در اختیار آن ها قرارداده بهره برده و بخش هایی از فیلم را به عنوان تبلیغات در اختیار رسانه های معاند قرار دادند که در سینماهای کشور یا اجازه پخش نداشتند و از فیلم حذف شده و یا پلان های کمی از آن صحنه در فیلم وجود دارد به طور مثال میزان رقصی که در فیلم «ابدو یک روز» است بسیار کوتاه است اما در شبکه های ماهواره ای این صحنه از فیلم به صورت کامل پخش می شود که در سینما به این صورت نیست. همچنین در فیلم «پنجاه کیلو آلبالو» تمام موسیقی‌های لس‌آنجلسی آن در نمایش عمومی حذف شده است اما در تبلیغات ماهواره ای از موسیقی‌های لس‌آنجلسی استفاده شده است.

با توجه به خلاء قانونی که در حوزه تبلیغات در شبکه های ماهواره ای وجود دارد، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی  وقتی با تخلف تهیه کنندگان مواجه شد به وظیفه خود که مشخص‌کردن  موارد تخلف  و تذکر (به صورت کتبی) عمل کرده است اما برخورد با متخلفان در حیطه مسوولیت دستگاه‌های دیگر قرار دارد که موارد تخلف را باید پیگیری کنند.

به نظر می رسد با توجه به تعهداتی که تهیه کنندگان برای تبلیغ فیلم هایشان در رسانه ملی دارند، تخلف تهیه کننده فیلم «ابد و یک روز» بیشتر خواهد بود زیرا در تعهداتی که تنظیم شده است تهیه کنندگان موظف به عدم ارایه تبلیغات فیلم به شبکه های ماهواره ای می شوند. تهیه کننده این فیلم علاوه بر زیرپا گذاردن قانون باید به این مهم هم توجه می داشت که به بخش تبلیغات رسانه ملی تعهد داده است و نباید خلاف آن عمل می کرد و این تخلف نیز به تخلفاتش اضافه می شود و رسانه ملی هم می تواند از این تهیه کننده متخلف شکایت کند.

اما در این شرایط که وزارت ارشاد  در حوزه فرهنگ تنها عنصر حاکمیتی و نظارتی است باید از اقدام قوه قضائیه و رسانه ملی حمایت کند و تا حل نشدن خلاء قانونی  در خصوص برخورد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با متخلفین ، بهتر است  به این مهم توجه داشته باشد که با تهیه کنندگان متخلف برخورد کند و حداقل کاری که در این میان می تواند انجام دهد این است که با تقاضاهای ساخت این تهیه کنندگان (که بعضا دو یا سه فیلمنامه است)، موافقت نکند این حداقل انتظاری است که از وزارت ارشاد در شرایط فعلی _ خلاء قانونی در برخورد با این متخلفین _ می رود. علاوه بر دستگاه های مربوطه باید وزارت ارشاد هم جلو عده ای سودجو که از این خلاء قانونی بهره می برند ،برخورد کند.

منبع: فارس

نوشته آیا وزارت‌ارشاد در قبال تخلف تهیه‌کنندگان احضار شده همچنان سکوت می‌کند؟! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

فیلم مانی حقیقی هم نه تنها تلاش می کند فیلمی مبتنی بر قواعد ژانر کمدی رمانتیک باشد، بلکه دقیقاً حائز انواع و اقسام تغییرات و دگردیسی های این ژانر در طول زمان هم بوده و اتفاقاً به شکل آگاهانه از نقایص و کمبودهای این ژانر هم تقلید کرده است. داستان فیلم دقیقاً بر مبنای الگوهای متعارف این ژانر روایت می شود. دختر و پسری به طور ناخواسته، در یک اتومبیل مشترک و با هم دستگیر می شوند و برای رهایی از دست پلیس، ناچار می شوند که به دروغ خود را زن و شوهر معرفی کنند و قاضی برای پذیرش حرف آنها، درخواست سند می کند و این موضوع آغازگر ماجراهایی است که طبعاً با ازدواج سوری این دو نفر شروع می شود. تا اینجا با گره و چالشی رو به رو‌ایم که حتی طبق ضوابط و قوانین شرعی و عرفی ایرانی آداپته هم شده است. استفاده زیاد و حداکثری از موسیقی ، محوریت روابط عاشقانه دو گانه و سه گانه و اتکا به جذابیت های جنسی، از انتخاب بازیگران تا نوع پوشش و آرایش آنها بار دیگر بر ساخته شدن فیلم طبق قواعد ژانر صحه می گذارند. فیلم حتی در بار اول و شاید دوم تماشا، اثری جذاب هم ارزیابی می‌شود، چرا که حقیقی به گواه اعتقاد و باور خود درباره ذات و مفهوم سینما ( مستند به گفتگوی اخیر او با ماهنامه هنر و سینما ) تمایل درست و به جایی به « باحال بودن» فیلم دارد و می داند که چطور می توان کاری کرد که به تماشاگر در سالن سینما « خوش بگذرد» و بی توجه به ماهیت این لذت و جذابیت و اعتبار آن، این خوشگذرانی را از استفاده از آهنگ های عامه پسندی مثل “دختر دایی گمشده” خواننده آنور آبی تا حد شکنی های گاه و بیگاه بیانی و تصویری، تعمیم می دهد. پس با فیلمی طرف هستیم که فارغ از نام سازنده آن، در ژانر کمدی رمانتیک و با پایبندی تمام و کمال به قواعد متعارف روز آن ( و نه اصول کلاسیک و واقعی آن) ساخته شده و با شکستن خطوط قرمز یا حرکت بر لبه ی آنها، جذابیت هم خلق می کند.

***

اما خلق این جذابیت های حاصل از هوش فیلمساز (ولو هوشی که مبنای اخلاقی – فرهنگی ندارد) باعث نشده است که در نهایت با فیلمی رو به رو باشیم که به عنوان یک ساختمان منسجم، اثری قابل قبول حتی در ژانر نامانوس و غریب کمدی رمانتیک باشد. فیلم بیش از هر چیز، از فضای مالیخولیایی خود (از نوع پیچیده‌ی کمیک آن!) صدمه می بیند. فضایی غریب و تصنعی، که نه آگاهانه و به منظور دستیابی به هدفی خاص، که بر اثر ناآشنایی فیلمساز روشنفکر از شخصیت های واقعی قصه ای شکل گرفته که قرار بوده ماهیت واقع گرا داشته باشد. گره و کشمکش اصلی فیلم، و همچنین شخصیت های درگیر در این چالش جنسی واقعی و مبتنی بر معادلات و مناسبات دنیای حقیقی دارند، اما فیلمساز در نهایت تیپ هایی خلق کرده که می توانند صرفاً در دل اثری فانتزی معنا پیدا کنند. این تیپ سازی فانتزی، بیش از هر چیز به دوری حداکثری شخصیت ها از ریشه و ماهیت فردی فیلمساز بر می گردد.

در مواجهه با فیلم چنین به نظر می رسد که داوود ( ساعد سهیلی) ظاهراً قرار بوده پسری از نوع مشهور به ” بچه های باصفای خوشدل” باشد که از دیرباز و به سنت فیلمفارسی های قدیم، دل از انواع و اقسام دختران هفت رنگ متمول می برده اند و عموماً ریشه در نقاط موسوم به پایین شهر داشته اند. اما داوود نسخه نهایی، شخصیتی است پادر هوا که نه ” باصفای خوشدل پایین شهری ” است و نه “متمول بالاشهری هفت خط”، و آمیزه ای از وجوه مثبت و منفی هر دو، بی‌گزینش و ویراست آگاهانه است، چرا که فیلمساز اساساً تجربه ی زیسته ای با این شخصیت و امثال او نداشته و احتمالاً نخواهد داشت. همانطور که در حین خلق شخصیت پدر داوود هم، بی توجه به آنکه لازم است کاراکتری ملموس و قابل درک خلق کند، صرفاً به سیاق هر کمدی ظاهراً دغدغه‌مند اجتماعی این سالها، چنین تصور کرده که نیشتری به جماعت ظاهر الصلاح بازاری تازه به دوران رسیده ی ایران معاصر خواهد زد و رنگی از مذهب و تدین هم به شخصیت می زند تا بیش از پیش متفاوت و جسور بنماید. جسارتی تخیلی که در گذاشتن انواع و اقسام جملات مشهور مستند به متون دینی در جریان جاری شدن خطبه های مربوط به ازدواج و طلاق در دهان شخصیت غریب و رو به موت عاقد، با آن لحن بیان عمداً زننده و مشمئز کننده، قرار است دلالتی جدی تر بیابد. و به تمام این موارد اضافه کنید شخصیت اروشا ( آزاده صمدی ) را، که بی شک عجیب ترین شخصیت دهه اخیر سینمای ایران در اغراق شدگی، تصنع و پوچی ذاتی است که بیش از هر عامل دیگری فیلم را زننده می نمایاند. شخصیت ها هر یک به نوعی به تیپ هایی سردرگم تبدیل می شوند که نه فانتزی در معنای درست و دقیق آن، که فانتزی به معنای متعارف و به مثابه ” غیرواقعی و ناملموس ” محسوب می شوند. این شخصیت ها در دل داستانی قرار می گیرند، که ایده اولیه قابل فهمی دارد، اما به جای تمرکز و پرسه زنی در حوالی این ایده ذاتاً جذاب، آنقدر در حاشیه به دیگر اجزا و عناصر داستان خود، از عشق قابل پیش بینی میان دو پرسوناژ اصلی تا دیالوگ های دو پهلو یا صریح جنسی می پردازد، که در نهایت در حد داستان بلاهت باری باقی می‌ماند که حتی در تعریف ساده کلامی هم، هیجان و کشمکشی ایجاد نمی کند، چه رسد به ساخته شدن در ابعاد فیلمی سینمایی: دو نفر به طور نمایشی مجبور به ازدواج با یکدیگر شده اما در نهایت به طور واقعی به هم دل می بازند! اما فیلمساز که قاعده و روش بازی را به خوبی می داند، دست به عملیاتی می زند تا هر گونه اتهامی را از سوی خود برای ساختن این فیلم دور کند. از ادعای آنکه فیلم به طور آگاهانه و برای تجربه سینمای تجاری یا در هجو آثار جدی قبلی و بعدی خود فیلمساز ساخته شده، تا تصمیم عوامل برای خوشگذرانی در پروسه ساخت این فیلم، هیچ یک باعث نمی شوند که هر ذهن منطقی سینماشناسی، چنین تصور نکند که فیلم صرفاً و اختصاصاً مثل هر فیلم دیگری از سینمای بدنه اما در نوع سخیف خود، به منظور فروش هر چه بیشتر ساخته شده اما این بار حضور نام یکی فیلمساز مقبول مشهور جریان اصلی سینمای روشنفکری، باعث می شود تا فیلم کمتر از قبل در معرض اتهام همکیشان ضد سخافت خود در سینما قرار بگیرد.

نوشته به خاطر یک مشت ریال!/ نقد «سوره سینما» بر «پنجاه کیلو آلبالو»-۱ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.