سید عباس صالحی ادامه داد: در دهه نود شاهد یک پیش داوری بودیم که با مرگ سینما روبرو هستیم، افت مخاطب تا ۹ میلیون نفر، تعداد سینماهایی که روز به روز بسته می‌شدند و به ۲۵۵ عدد رسید اما در سال ۱۴۰۳ چیزی در حدود ۳۵ میلیون مخاطب سینما داشتیم و تعداد سینماها از ۲۵۵ به ۸۵۵ عدد رسید که این امر نشان دهنده این است که در برخی موارد با مداخلاتی که صورت می گیرد می تواند در یک دهه موثر باشد و تغییراتی در زیرساخت و فضای مخاطب نیز بوجود آمد.

وی خاطرنشان کرد: این استان با ویژگی‌هایی که دارد در مقایسه با استان‌های هم جوارلایق جایگاه تاریخی و معاصر این استان نیست و همت استاندار که خودشان هنرمند هستند و تعلق خاطر به حوزه هنر دارند، امیدواری ایجاد می‌کند که جلسات مستمرتری برای شورای سینما در این استان برگزار شود و در پایان دولت چهاردهم شاهد اتفاقاتی باشیم که روند سریع و رو به رشد داشته باشد.

وزیر فرهنگ با تشکر از استاندار و همه مدیران استان، بیان کرد: سینما، صدا و رسانه امروز جهان است و اگر بخواهیم صدایی برای شنیده شدن داشته باشیم از طریق سینما می‌توانیم انجام دهیم.

وی ادامه داد: در جنگ دوازده روزه و جنگ تحمیلی رمضان فیلم های کوتاه، مستند و حتی در جشنواره شانگهای فیلم «قمارباز» که مربوط به جنگ بود، ارائه شد که قطعا از این طریق فرصتی برای دیده و شنیده شدن فرهنگ، تمدن و مقاومت هایمان داریم.

صالحی در پایان با بیان اینکه باید سینما را جدی بگیریم، بیان داشت: هنرهای سنتی مان زیاد هستند اما  یکی از هنرهای معاصرمان که در جهان اعتبار دارد و باید از آن صیانت کنیم، سینما است و حتما سینمای استانی و منطقه‌ای فرصت قابل توجهی برای سینمای ملی ایجاد می کند.

استان اردبیل استعدادهای درخشانی دارد

رائد فریدزاده رئیس سازمان سینمایی نیز در سخنانی با اشاره به زیرساخت‌های سینمایی اردبیل، گفت: اردبیل شهری با فرهنگ و معرفت است و آوازه‌اش نه تنها در ایران، بلکه در سراسر جهان پیچیده است. اما متأسفانه زیرساخت‌های سینمایی این استان، شایسته‌ این نام و آوازه نیست. شب گذشته فرصتی دست داد تا حضوری کنار سینما ایران اردبیل داشته باشیم. اردبیل از نخستین شهرهای این خطه بوده که دارای سینما بوده و سینما در آن ریشه‌ای عمیق تاریخی و میراثی دارد. اما اکنون با وجود تنها دو سالن سینماآن هم در وضعیتی نامطلوب، به نظر می‌رسد که به توسعه‌ زیرساخت‌ها آنچنان که باید و شاید توجه نشده است.

فریدزاده عنوان کرد: از سوی دیگر، استان اردبیل دارای استعدادهای بسیار زیادی است. دو سال پیش، آقای رضا جمالی با فیلم «سونسوز» موفق به دریافت جایزه ویژه از داوران جشنواره فیلم فجر شد و هم‌اکنون با حمایت سازمان سینمایی، در حال ساخت فیلمی در این منطقه است. در جلسه‌ای که دیروز با برخی از سینماگران داشتیم، نکته‌ای گفتند که برای بنده بسیار جالب بود؛ بیان کردند که فیلم ساخته‌شده با لهجه‌ اردبیلی، در تمام این خطه و آذربایجان قابل پخش است، در حالی که فیلمی با لهجه‌ دیگر ممکن است به زیرنویس نیاز داشته باشد. این موضوع نشان می‌دهد که می‌توان بازاری گسترده‌تر و فراتر از مرزهای ایران برای چنین فیلم هایی در نظر گرفت.

رئیس سازمان سینمایی تصریح کرد: چند سال پیش، دکتر صالحی در زمان وزارت خود در دولت دوازدهم، در سفری به آذربایجان، تولید مشترکی بین ایران و آذربایجان را کلید زدند. به نظر می‌رسد هنگامی که از سینمای ملی سخن به میان می‌آید، منظور گسترش این سفره و سبد کالایی و فرهنگی است. یکی از راه‌های تحقق این امر نیز تولید آثار بومی است که به همان لهجه و زبان باشند و بتوانند مخاطبان گسترده‌تری را جذب کنند.

وی تاکید کرد: شعار «ایران فقط تهران نیست» که مطرح شد، در اینجا به‌خوبی مصداق می‌یابد؛ چرا که با تشکیل شوراها در هر استان، از ظرفیت‌های بومی برای متنوع‌سازی این سبد کالایی استفاده می‌شود. اگر تولیدات در این استان تقویت شوند، بازار هدف نه تنها محدود به منطقه نخواهد بود، بلکه امکان صادرات به کشورهای دیگر نیز فراهم می‌شود، همان‌طور که فیلم مذکور در چرخه‌ اکران قرار گرفته و می‌تواند در استان‌های آذری‌زبان مخاطبان خاص خود را داشته باشد.

فریدزاده درباره جذب استعدادها از طریق انجمن سینمای جوانان نیز گفت: متأسفانه زیرساخت‌های انجمن سینمای جوانان ایران در استان اردبیل چندان مطلوب نیست. درحالی که توجه به سینمای جوانان می‌تواند مرکزی برای کشف استعدادهای درخشان استان باشد. اگر فهرست بلندبالای سینماگران این دیار را مرور کنیم، از زنده‌یاد اکبر عبدی (که جا دارد در همین جا درگذشت این هنرمند گرانقدر را تسلیت بگوییم و تقدیر چنین بود که در زمان فوت ایشان به استانشان سفر کنیم) تا جمشید هاشم‌پور، اتابک نادری، زنده یاد ملاقلی پور و بسیاری دیگر، همگی گواه بر این هستند که این استان مملو از فرهیختگان و هنرمندان عزیز است. اما جای تأمل دارد که چرا این ظرفیت‌ها برای خود استان به‌کار گرفته نمی‌شوند.

وی با اشاره به شکل گیری صندوق توسعه سینما در استان ها خاطرنشان کرد: در شورای سینما که در استان‌های دیگر برگزار شد، پیشنهادی مطرح می‌شد مبنی بر اینکه صندوق توسعه سینما زیرنظر استاندار شکل بگیرد و هم افزایی میان نهادهای مختلف ایجاد و بودجه ها براساس الویت بندی استان تخصیص پیدا کنند. با تشکیل این صندوق هم در حوزه تولیدات بومی و محلی و هم زیرساخت می تواند اتفاقات خوبی رقم بخورد. همانطور که آقای ایل بیگی اشاره کردند وضعیت کل ایران در مقایسه با کشورهای همسایه مانند آذربایجان و ترکیه خوب نیست اما در سال ۱۴۰۳ با ۳۵ میلیون مخاطب، رشد قابل توجهی را شاهد بودیم و به نظر می رسد این ظرفیت در استان ها نیز وجود دارد.

رئیس سازمان سینمایی در پایان بیان داشت: درباره ساخت اثری درباره شاه اسماعیل صفوی شاید بهترین ظرفیتی که بتواند وسعت موضوع را در خود جای دهد سریال است و بهتر است صداوسیما و پلتفرم ها در این زمینه همکاری کنند و از دل آن سریال نسخه سینمایی هم تولید شود.

مسعود امامی یگانه استاندار اردبیل در این برنامه تصریح کرد: با توجه به نکات و مطالب ارزشمندی که عزیزان بیان کردند، به نظر می‌رسد ضرورت دارد که شورای سینمای استان به‌صورت مستمر و با حضور بنده و آقای رجبی مدیر کل محترم ارشاد تشکیل جلسه دهد. همچنین لازم است اعضای شورا، مسائل و جزئیات مطرح‌شده را اولویت‌بندی کرده و اقدامات کارشناسی دقیقی در این خصوص صورت پذیرد.

استاندار اردبیل درباره تأمین زیرساخت‌ها و منابع مالی استان اردبیل عنوان کرد: بخشی از موضوع تأمین زیرساخت‌ها و منابع مالی در سطح استان قابل پیگیری است؛ از جمله تأمین زمین از طریق راه‌وشهرسازی و شهرداری‌ها که نمونه موفقی از آن را در شهرستان مشکین‌شهر شاهد هستیم و می‌تواند الگویی برای سایر شهرستان‌ها باشد. شهردار و شورای اسلامی شهر نیز در این خصوص همت والایی داشته‌اند. هرچند منابع استانی محدود است، اما می‌توان از این حیث نیز مساعدت کرد. حمایت از سرمایه‌گذاران و ارائه تسهیلات بانکی از دیگر راهکارها است. همچنین پیشنهاد می‌شود برای این امر ردیف بودجه‌ای ملی در نظر گرفته شود. در چارچوب اجرایی استان، آمادگی کامل داریم تا هر گونه پیشنهاد کارشناسی از سوی دوستان ارائه شود و ما آن را پیگیری کنیم.

وی افزود: بحث دوم مباحث نرم‌افزاری، مخاطب‌شناسی و بررسی میزان استقبال از سینما در استان اردبیل است که ضروری است که عزیزان برنامه‌ریزی دقیقی در این حوزه انجام داده و اقدامی کارشناسانه صورت گیرد تا این موضوع در استان نهادینه شود. در بازدید از سینماهای موجود، استقبال مخاطبان مشهود بود که باید نیازسنجی دقیق در این زمینه و ارائه پیشنهادهای عملیاتی، از سوی اعضای شورا در دستور کار قرار گیرد.

امامی در پایان با اشاره به ظرفیت‌های استان اردبیل گفت: همان‌طور که اشاره شد، استان اردبیل از نیروی انسانی مستعد در حوزه‌های مختلف نظیر کارگردانی، بازیگری، فیلمبرداری و سایر رشته‌های سینمایی برخوردار است. همچنین لوکیشن‌های طبیعی و تاریخی جذاب، بستر مناسبی برای تولیدات سینمایی فراهم آورده است. در حال حاضر، حدود پنج تا شش پروژه فیلم سینمایی و انیمیشن در استان در دست اقدام است که تلاش می‌شود به مرحله اجرا برسند. از جمله مطالبات مطرح‌شده، پروژه فیلم شاه اسماعیل صفوی است که باید در چارچوب شورای سینمایی، سهم استان و سهم وزارتخانه و مساعدت‌های مدیران محترم تعیین و تدوین شود. امید است با عنایت حق تعالی گام‌های مؤثری در این زمینه برداشته شود.

در این جلسه امیر رجبی مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان اردبیل، علیرضا اسماعیلی معاون توسعه فناوری و مطالعات سینمایی، احد بیوته نماینده استان اردبیل در مجلس شورای اسلامی، حبیب ایل بیگی مدیرعامل موسسه سینماشهر و بهروز شعیبی مدیرعامل انجمن سینمای جوانان توضیحات و نقطه نظرات خود را مطرح کردند.

محمدرضا فرجی سرپرست دفترحقوقی، عملکرد و امور استان‌ها، سید حجت طباطبایی مدیر کل حوزه ریاست و مسعود نجفی مشاور رییس و مدیرکل روابط عمومی سازمان سینمایی از دیگر حاضران در این جلسه بودند.

در این جلسه یاد اکبر عبدی بازیگر تازه درگذشته سینما به عنوان یکی از هنرمندان استان اردبیل گرامی داشته شد.

نوشته شورای سینمای استان اردبیل با حضور وزیر ارشاد برگزار شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

همزمان با معرفی اعضای شورای سیاست گذاری بیستمین جشنواره بین‌المللی فیلم مستند ایران «سینماحقیقت»، نخستین جلسه این شورا بعد از ظهر چهارشنبه ۳۱ تیرماه در مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی تشکیل شد و اعضا حکم خود را از رائد فریدزاده رئیس سازمان سینمایی دریافت کردند.

سیدضیا هاشمی معاون فرهنگی و اجتماعی معاون اول رئیس جمهور، جامعه شناس، استاد دانشگاه، پژوهشگر، محسن برمهانی معاون سیما، تهیه کننده و کارگردان سینمای مستند، محمدباقر اعلمی مدیر سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران، مریم جلالی مدیر فرهنگی و معاون سابق وزیر میراث فرهنگی، مرتضی رزاق کریمی تهیه‌کننده و نماینده انجمن صنفی تهیه‌کنندگان سینمای مستند، ارد زند کارگردان سینمای مستند، هادی معصوم دوست کارگردان و نماینده انجمن صنفی کارگردانان سینمای مستند و محمد حمیدی مقدم دبیر جشنواره «سینماحقیقت» اعضای شورای سیاست گذاری نوزدهمین جشنواره «سینماحقیقت» به ریاست رائد فریدزاده هستند.

رائد فریدزاده رئیس سازمان سینمایی و رئیس شورای سیاست‌گذاری این دوره در آغاز جلسه گفت: همه ما انتظار داریم جشنواره سینماحقیقت در بیستمین دوره پرشورتر و بالنده تر از ادوار قبل برگزار شود. همه دوستانی که در این جمع حضور دارند به اهمیت جشنواره مستند «سینماحقیقت» واقف هستند به ویژه در این روزهای حساس، اتفاقهایی که از سال پیش و در جنگ دوازده روزه رخ داد تا شهادت رهبری، جنگ رمضان و تشییع تاریخی ایشان، مهم و از منظر مستندنگاری حائز اهمیتند. اگر چنین اتفاق هایی در یک بازه زمانی در هر کشوری رخ بدهد تا سال ها منبع روایت و مستندسازی است، از این دیدگاه مستندسازی و توجه به سینمای مستند و ثبت این وقایع و تاثیر آن بر تاریخ و فرهنگ ایران، اهمیت می یابد. آنچه در بیستمین جشنواره سینماحقیقت رخ می‌دهد، محصور و محدود به این دوره نیست با نگاه به آینده باید به این جشنواره و آثارش توجه کرد.

محمد حمیدی‌مقدم دبیر بیستمین جشنواره «سینماحقیقت» در گزارشی اطلاعاتی از ادوار مختلف و نوزدهمین دوره جشنواره ارائه داد، از مهمانان بین‌المللی حاضر در ادوار مختلف صحبت کرد و به جایگاه «سینماحقیقت» در سینمای آسیا اشاره کرد.

در بخشی از این گزارش حمیدی مقدم گفت: «سینماحقیقت» در این مسیر بیست ساله دستاوردها و افتخارهای فراوانی داشته و تاثیر «سینماحقیقت» بر فیلمسازی مستند مشخص است، اما بیستمین دوره به عنوان یک نقطه عطف و عرصه درخشش باید با ویژه‌برنامه‌ها و رویدادهایی همراه باشد، در شکل برگزاری و نحوه ارائه آثار یا توجه به بخش های مختلف به نوآوری فکر می‌کنیم. در ضمن در این مقطع تاریخی مهم است که تمرکز و توجه ویژه به جنگ دوازده روزه، جنگ رمضان، شهادت رهبر انقلاب و تشییع تاریخی را به عنوان یک رخداد عظیم ملی در نظر بگیریم. سال گذشته در بخش «ایران» این توجه و علاقه‌مندی را نشان دادیم و امسال هم در این بخش، با سه محور جنگ دوازده روزه، جنگ رمضان و رهبر شهید امیدوار به دریافت آثار متنوع و متفاوت هستیم.

محمدرضا بهشتی منفرد مدیر امور مجامع و جشنواره ها در بخش دیگر این مراسم گزارشی از فراخوان این دوره و بخش‌های جشنواره ارائه داد. پس از آن اعضای شورا درباره فراخوان این دوره، ویژگی‌های بخش «ایران»، لزوم توجه ویژه به جنگ رمضان، تشییع رهبر انقلاب و وجوه مختلف شخصیت ایشان صحبت کردند.

مکان برگزاری جشنواره، وضعیت بودجه، جوایز جشنواره «سینماحقیقت»، لزوم توجه به بخش‌های فنی در سینمای مستند برای ارتقای این بخش‌ها، تاکید بر کیفیت در انتخاب مستندها به ویژه در آثار مربوط به جایزه شهید آوینی، از نکاتی بود که در این جلسه درباره آن صحبت شد.  سیدحجت طباطبایی دستیار رئیس سازمان و سرپرست حوزه ریاست سازمان سینمایی، نادر سروری مهر معاون اداری مالی مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی، هومن مرادی کرمانی مدیر مستند و محدثه واعظی‌پور مدیر ارتباطات و اطلاع‌رسانی در این جلسه حضور داشتند.

بیستمین جشنواره بین‌المللی فیلم مستند ایران «سینماحقیقت» آذرماه امسال به دبیری محمد حمیدی‌مقدم برگزار می‌شود.

نوشته معرفی شورای سیاست‌گذاری بیستمین جشنواره «سینماحقیقت» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در تاریخ سینمای ایران کمتر بازیگری را می‌توان یافت که به اندازه اکبر عبدی مرزهای بازیگری را جابه‌جا کرده باشد. او هم کودک بود، هم پیرمرد؛ هم زن شد، هم مرد؛ هم کمدین بود، هم بازیگری توانمند در نقش‌های تلخ و دراماتیک. کارنامه عبدی که بیش از چهار دهه امتداد دارد، روایتی است از فراز و فرود سینما و تلویزیون ایران؛ از سال‌های پس از انقلاب تا امروز.

از محله نازی‌آباد تا قاب تلویزیون

اکبر عبدی در چهارم شهریور ۱۳۳۹ در تهران متولد شد. علاقه او به بازیگری از نوجوانی شکل گرفت و خیلی زود وارد گروه‌های تئاتری شد. اما آنچه نام او را بر سر زبان‌ها انداخت، حضور در برنامه‌های کودک تلویزیون بود.

نسل دهه ۶۰، عبدی را ابتدا با مجموعه‌هایی مانند «باز مدرسه‌ام دیر شد» و برنامه‌های کودک به یاد می‌آورد؛ جایی که استعداد عجیب او در تغییر صدا، میمیک چهره و خلق شخصیت‌های متفاوت، خیلی زود توجه مخاطبان و فیلمسازان را جلب کرد.

چهره‌ای کودکانه، بدنی منعطف و توانایی خارق‌العاده در گریم باعث شد او خیلی زود راهش را به سینما باز کند؛ حضوری که در مدت کوتاهی او را به یکی از ستاره‌های دهه ۶۰ تبدیل کرد.

آغاز یک ستاره در سینما

نخستین حضور سینمایی اکبر عبدی با فیلم «جنجال بزرگ» رقم خورد. هرچند نقش او چندان بزرگ نبود، اما همین تجربه دروازه ورودش به سینمای حرفه‌ای شد و فیلمسازان متوجه استعداد متفاوت او شدند.

اگر قرار باشد تنها یک فیلم را نقطه انفجار شهرت اکبر عبدی بدانیم، بدون تردید «اجاره‌نشین‌ها» ساخته داریوش مهرجویی است.

عبدی در میان گروهی از بزرگ‌ترین بازیگران آن زمان، شخصیتی خلق کرد که هنوز هم از محبوب‌ترین نقش‌های کمدی تاریخ سینمای ایران محسوب می‌شود. طنز موقعیت، ریتم فوق‌العاده بازی و هماهنگی مثال‌زدنی او با دیگر بازیگران باعث شد نامش در سراسر ایران شناخته شود.

در همین سال عبدی در فیلم «ماموریت» نیز بازی کرد؛ اثری که نشان داد او تنها محدود به کمدی نیست و می‌تواند در قالب‌های متفاوت نیز ظاهر شود.

یکی از آثار مهم سینمای دهه ۶۰ فیلم «گراند سینما» بود. اگرچه فیلم بیش از آنکه بر بازی عبدی متکی باشد، اثری گروهی بود، اما حضور او به جذابیت فضای فیلم افزود.

«ای ایران»؛ یکی از بهترین فیلم‌های ناصر تقوایی و یکی از مهم‌ترین آثار اکبر عبدی به شمار می رود. او در کنار عزت‌الله انتظامی، علی نصیریان و جمعی از بزرگان سینما، شخصیتی خلق کرد که همچنان در حافظه سینمای ایران باقی مانده است. «ای ایران» نشان داد عبدی علاوه بر استعداد کمیک، توانایی بالایی در اجرای نقش‌های جدی و اجتماعی نیز دارد.

همکاری با علی حاتمی، نقطه عطف دیگری در کارنامه عبدی بود. در فیلم ماندگار «مادر» او در کنار بازیگرانی چون محمدعلی کشاورز، جمشید مشایخی، امین تارخ و فریماه فرجامی حضوری متفاوت داشت. بازی کنترل‌شده و دور از اغراق عبدی در این فیلم، بسیاری از منتقدان را شگفت‌زده کرد و ثابت کرد او تنها یک بازیگر کمدی نیست.

در پایان دهه ۶۰، اکبر عبدی دیگر یک بازیگر تازه‌کار نبود. او در مدت کمتر از شش سال توانسته بود با بزرگ‌ترین کارگردانان سینمای ایران همکاری کند؛ از داریوش مهرجویی و علی حاتمی گرفته تا ناصر تقوایی. مهم‌تر از همه اینکه مخاطبان فهمیده بودند عبدی بازیگری است که می‌تواند هر نقشی را باورپذیر اجرا کند؛ کودک، پیرمرد، روستایی، شهری، فقیر، ثروتمند یا حتی شخصیت‌هایی که بعدها با گریم‌های پیچیده به زنان تبدیل شدند.

دهه ۶۰ برای اکبر عبدی، دهه تثبیت بود؛ اما دوران اوج محبوبیتش هنوز از راه نرسیده بود. دهه ۷۰، سال‌هایی بود که او با فیلم‌هایی مانند «آدم‌برفی»، «هنرپیشه»، «دلشدگان» و چندین اثر ماندگار دیگر، به یکی از محبوب‌ترین بازیگران تاریخ سینمای ایران تبدیل شد.

اگر دهه ۶۰ دوران معرفی و تثبیت اکبر عبدی بود، دهه ۷۰ بدون تردید دوران اوج هنری او محسوب می‌شود. در این سال‌ها او تقریباً هر سال با یک یا چند فیلم مهم روی پرده رفت و با کارگردانانی چون علی حاتمی، محسن مخملباف، داریوش فرهنگ، داوود میرباقری، قدرت‌الله صلح‌میرزایی و دیگران همکاری کرد. حاصل این همکاری‌ها مجموعه‌ای از نقش‌هایی بود که بسیاری از آنها امروز جزو ماندگارترین شخصیت‌های تاریخ سینمای ایران به شمار می‌روند.

اکبر عبدی در فیلم «مدرسه پیرمردها»، بار دیگر توانایی خود را در ایفای نقش‌های کمیک نشان داد. فیلم با نگاهی طنزآمیز به مسائل آموزشی و اجتماعی ساخته شد و از آثار محبوب او در آغاز دهه ۷۰ به شمار می‌رود.

یکی از خاطره‌انگیزترین فیلم‌های کودک و نوجوان سینمای ایران «دزد عروسک‌ها» است. عبدی در کنار عروسک‌ها و فضای فانتزی فیلم، شخصیتی خلق کرد که برای نسل دهه ۶۰ و ۷۰ هنوز هم نوستالژیک است. این فیلم باعث شد محبوبیت او در میان کودکان و خانواده‌ها چند برابر شود.

«سفر جادویی» نیز فیلمی فانتزی و متفاوت بود که در آن عبدی بار دیگر توانایی خود را در بازی مقابل بازیگران کودک و خلق موقعیت‌های کمیک به نمایش گذاشت.

«دلشدگان» و همکاری دوباره با علی حاتمی. «دلشدگان» از مهم‌ترین آثار تاریخ سینمای ایران است؛ فیلمی درباره موسیقی ایرانی که با حضور بازیگرانی چون امین تارخ، محمدرضا شریفی‌نیا، حسین محجوب و اکبر عبدی ساخته شد. اگرچه نقش عبدی در این فیلم رنگ و بوی کمدی نداشت، اما بازی او نشان داد که می‌تواند در آثار تاریخی و جدی نیز حضوری کاملاً باورپذیر داشته باشد.

یکی از متفاوت‌ترین فیلم‌های اکبر عبدی «ناصرالدین‌شاه آکتور سینما» بود که در فضایی فانتزی و تاریخی رقم می خورد. عبدی در کنار عزت‌الله انتظامی و مهدی هاشمی، نمایشی متفاوت ارائه داد.

شاید شخصی‌ترین بازی اکبر عبدی مربوط به فیلم «هنرپیشه» باشد. او در این فیلم نقش خودش را بازی می‌کند؛ بازیگری مشهور که برای گذران زندگی با مشکلات مختلف روبه‌رو می‌شود. «هنرپیشه» مرز میان واقعیت و خیال را از بین می‌برد و یکی از بهترین نقدهای سینمای ایران بر شهرت، فقر و جایگاه هنرمند است.

«روز فرشته» نیز کمدی فانتزی محبوب دهه ۷۰ بود که مرحوم عبدی در آن با ترکیب طنز و اغراق‌های کنترل‌شده، یکی از شخصیت‌های دوست‌داشتنی سینمای آن سال‌ها را خلق کرد.

«تحفه هند» نیز یکی دیگر از پرفروش‌ترین و محبوب‌ترین کمدی‌های دهه ۷۰ بود. زوج اکبر عبدی و علیرضا خمسه در کنار فضای شاد فیلم، باعث شد «تحفه هند» سال‌ها از تلویزیون پخش شود و همچنان یکی از خاطره‌انگیزترین آثار او باقی بماند.

بدون تردید یکی از مشهورترین نقش های اکبر عبدی در فیلم «آدم‌برفی» رقم خورد. او در این فیلم ساخته داوود میرباقری، برای نخستین بار در نقش یک زن ظاهر شد؛ نقشی که با گریم سنگین و بازی خیره‌کننده‌اش به یکی از ماندگارترین شخصیت‌های تاریخ سینمای ایران تبدیل شد.

«آدم‌برفی» سال‌ها توقیف بود، اما پس از اکران به یکی از پرفروش‌ترین فیلم‌های سال تبدیل شد و توانایی حیرت‌انگیز عبدی در تغییر جنسیت، صدا، رفتار و زبان بدن را به نمایش گذاشت. این نقش هنوز هم یکی از جسورانه‌ترین بازی‌های تاریخ سینمای ایران محسوب می‌شود.

«مرد آفتابی» به کارگردانی همایون اسعدیان نیز فیلمی کمدی بود که محبوبیت عبدی را در گیشه ادامه داد و او را به ستاره بی‌رقیب فیلم‌های طنز آن سال‌ها تبدیل کرد.

«شب روباه» نیز یکی از تجربه‌های متفاوت اکبر عبدی در سینمای دهه ۷۰ بود که او را در فضایی غیرکمدی به تصویر کشید.

در دهه ۷۰، اکبر عبدی تقریباً هر نوع نقشی را تجربه کرد؛ از کمدی‌های عامه‌پسند و فیلم‌های کودک گرفته تا آثار تاریخی، موزیکال، اجتماعی و حتی نقش‌آفرینی‌ای که مرزهای بازیگری در سینمای ایران را جابه‌جا کرد. همین تنوع، او را به بازیگری تبدیل کرد که کمتر کسی توان رقابت با او را داشت. اما دهه بعد نیز برای او خالی از موفقیت نبود. در دهه ۸۰، عبدی با آثاری مانند «علی و دنی»، «نان، عشق و موتور ۱۰۰۰»، «اخراجی‌ها»، «قاعده بازی»، «تسویه‌حساب» و چندین فیلم پرفروش دیگر، بار دیگر گیشه سینمای ایران را تسخیر کرد.

با آغاز دهه ۸۰، سینمای ایران وارد دوره‌ای تازه شد؛ فیلم‌های کمدی بار دیگر رونق گرفتند و اکبر عبدی همچنان یکی از نخستین انتخاب‌های فیلمسازان برای نقش‌های متفاوت بود. او در این دهه علاوه بر کمدی، در آثار اجتماعی، خانوادگی و دفاع مقدس نیز حضور پیدا کرد و با نسل جدیدی از کارگردانان همکاری کرد.

«علی و دنی» یکی از نخستین فیلم‌های عبدی در آغاز دهه ۸۰ بود که با حال‌وهوایی خانوادگی و کودکانه ساخته شد. حضور او بار دیگر نشان داد که همچنان یکی از محبوب‌ترین بازیگران نزد مخاطبان خردسال و خانواده‌هاست.

«نان، عشق و موتور ۱۰۰۰» از موفق‌ترین کمدی‌های آغاز دهه ۸۰ است. این فیلم به کارگردانی ابوالحسن داوودی با بازی محمدرضا گلزار، اکبر عبدی و رضا شفیعی‌جم روی پرده رفت و به یکی از آثار پرفروش سال تبدیل شد. عبدی در این فیلم با خلق شخصیتی شیرین و پرانرژی، یکی از مهم‌ترین عوامل موفقیت فیلم بود و بسیاری از دیالوگ‌ها و موقعیت‌های او سال‌ها میان مخاطبان نقل می‌شد.

یکی از مهم‌ترین نقاط عطف کارنامه متأخر اکبر عبدی «اخراجی‌ها» است. فیلم مسعود ده‌نمکی به پدیده گیشه تبدیل شد و میلیون‌ها نفر آن را در سینماها تماشا کردند. عبدی در نقش «بایرام» با ترکیبی از طنز، احساس و لحظات دراماتیک، یکی از محبوب‌ترین شخصیت‌های مجموعه را خلق کرد.

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های اکبر عبدی در دهه ۸۰، تلاش برای فاصله گرفتن از کلیشه «بازیگر صرفاً خنداننده» بود. او در کنار کمدی‌های پرفروش، نقش‌های جدی، پدرانه، احساسی و حتی منفی را نیز تجربه کرد. توانایی او در تغییر چهره با گریم، کنترل صدا، زبان بدن و ریتم بازی باعث می‌شد هر شخصیت، هویتی مستقل پیدا کند؛ ویژگی‌ای که کمتر در میان بازیگران هم‌نسل او دیده می‌شد.

با پایان دهه ۸۰، اکبر عبدی همچنان یکی از محبوب‌ترین چهره‌های سینمای ایران بود. اما دهه ۹۰ اتفاق مهم‌تری را برای او رقم زد؛ دریافت سیمرغ بلورین جشنواره فیلم فجر برای فیلم «خوابم می‌آد» و حضور در مجموعه‌ای از آثار پرفروش و پرمخاطب که بار دیگر نام او را در صدر اخبار سینمای ایران قرار داد.

دهه ۹۰ برای اکبر عبدی، بیش از هر چیز با یک اتفاق مهم آغاز شد؛ دریافت سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد از جشنواره فیلم فجر. این جایزه نشان داد که عبدی، پس از نزدیک به سه دهه حضور مستمر در سینما، همچنان توانایی غافلگیر کردن مخاطبان و منتقدان را دارد. او در این سال‌ها در کنار فیلم‌های پرفروش، آثار کمدی، اجتماعی و خانوادگی متعددی را نیز تجربه کرد.

«خوابم می‌آد» و آغاز همکاری موفق اکبر عبدی و رضا عطاران. عبدی در این فیلم نقش یک زن سالخورده را بازی کرد؛ نقشی که با گریم سنگین، تغییر صدا، نوع راه رفتن و بازی دقیق او، به یکی از متفاوت‌ترین نقش‌آفرینی‌های تاریخ سینمای ایران تبدیل شد.

بازی او چنان مورد توجه قرار گرفت که در سی‌امین جشنواره فیلم فجر، سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد را برایش به ارمغان آورد.

«رسوایی» و «معراجی‌ها» دیگر همکاری های عبدی با مسعود ده‌نمکی بود.

یکی از ویژگی‌های مهم کارنامه اکبر عبدی، همکاری با طیف گسترده‌ای از فیلمسازان ایرانی است. او در طول بیش از چهار دهه فعالیت با کارگردانانی چون داریوش مهرجویی، علی حاتمی، ناصر تقوایی، داوود میرباقری، محسن مخملباف، ابوالحسن داوودی، حسن فتحی، رضا عطاران، تهمینه میلانی، مسعود ده‌نمکی، آرش معیریان و ده‌ها فیلمساز دیگر همکاری کرده است. کمتر بازیگری در سینمای ایران توانسته است هم در آثار روشنفکرانه و هنری و هم در فیلم‌های کاملاً تجاری، چنین حضوری موفق داشته باشد.

ویژگی منحصربه‌فرد اکبر عبدی تنها در خنداندن مردم نبود؛ بلکه در توانایی او برای «تبدیل شدن» به شخصیت‌های مختلف خلاصه می‌شد.

اگر سینما، اکبر عبدی را به یک ستاره تبدیل کرد، تلویزیون بود که او را به خانه‌های مردم برد. میلیون‌ها ایرانی، پیش از آنکه عبدی را روی پرده سینما ببینند، او را از قاب تلویزیون شناختند؛ بازیگری با صورتی کودکانه، انرژی بی‌پایان و استعدادی کم‌نظیر در خلق شخصیت‌های مختلف. در چهار دهه فعالیت، او در ده‌ها مجموعه تلویزیونی، برنامه نمایشی، تله‌فیلم و آثار شبکه نمایش خانگی حضور داشت و هر نسل، خاطره‌ای متفاوت از او در ذهن خود ثبت کرده است.

آغاز شهرت در تلویزیون با «مثل‌آباد»

یکی از نخستین تجربه‌های تصویری اکبر عبدی که زمینه معرفی او به مخاطبان را فراهم کرد. حضور در این مجموعه، سکوی پرتابی برای ورود او به آثار مهم‌تر تلویزیونی شد.

شاید هیچ مجموعه‌ای به اندازه «باز مدرسه‌م دیر شد» در معرفی اکبر عبدی به نسل دهه ۶۰ نقش نداشت.

شخصیت‌های شیرین، بازی‌های پرانرژی و طنز کودکانه او باعث شد عبدی خیلی زود به یکی از محبوب‌ترین چهره‌های تلویزیون تبدیل شود.

در سال‌های بعد، اکبر عبدی در مجموعه‌های متعددی حضور پیدا کرد که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به «محله بروبیا»، «امام علی(ع)»؛ «معصومیت از دست رفته»، «در چشم باد»، «شوق پرواز»، «شاهگوش» و… اشاره کرد.

نوشته خاطره‌بازی با میراث فراموش‌نشدنی عمو اکبر اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این خانواده‌ی فرزند ایران، پس از تماشای پرفورمنس‌های کودکان در پل طبیعت تهران و در میان تشویق‌های فراوان و ایستاده حاضران، به تماشای ویدیویی با اجرای پرویز پرستویی که به همت موزه صلح ایران آماده شده بود، نشستند.

حسین پارسایی پس از پایان پرفورمنس‌ها، خانواده نصیری را روی سن برد و ضمن تعظیم به مقام ایشان، تاکید کرد: «ما همه این جا ایستاده‌ایم که غمی از شما بکاهیم. حضور شما، مزد بچه‌هایی است که در یک ماه گذشته، مشغول مشق ناتمام هستند.»

در پایان نیز، خانواده‌ی شهید مفقو‌د‌الاثر ماکان نصیری پس از امضای دفتر یادبود رویداد «مشق ناتمام» به نمایندگی از مادران داغدار ۱۶۸ کودک شهید میناب، شمع‌هایی را به یاد آن‌ها روشن کردند.

رویداد بزرگ فرهنگی هنری «مشق ناتمام » در پل طبیعت تهران به روایت حسین پارسایی و تهیه‌کنندگی صادق میرکریمی پس از ۱۰ شب، امشب به پایان رسید.

نوشته خانواده ماکان نصیری مهمان اختتامیه «مشق ناتمام» شدند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

گاهی یک بازیگر فقط نقش بازی نمی‌کند؛ او شخصیت‌هایی خلق می‌کند که برای همیشه در حافظه یک ملت می‌مانند. اکبر عبدی از همان معدود هنرمندانی بود که مرز میان کمدی و تراژدی را بارها شکست و با هر نقش، تصویری تازه از توانایی بازیگری ارائه داد. کارنامه او مجموعه‌ای از شخصیت‌های فراموش‌نشدنی است که هر کدام بخشی از تاریخ سینمای ایران را ساخته‌اند.

کمتر بازیگری در سینمای ایران پیدا می‌شود که بتواند هم مردم را از ته دل بخنداند، هم در لحظه‌ای دیگر اشکشان را جاری کند. اکبر عبدی از همان نسل بازیگرانی بود که هیچ نقشی برایشان بزرگ یا کوچک نبود؛ مهم این بود که شخصیت را زندگی کنند.

اگر قرار باشد تنها یک نقش از او به یاد آورده شود، بی‌تردید «آدم‌برفی» یکی از نخستین انتخاب‌هاست. بازی در نقش عباس که برای رسیدن به رؤیاهایش هویتی دیگر به خود می‌گیرد، یکی از جسورانه‌ترین و ماندگارترین اجراهای تاریخ سینمای ایران است؛ نقشی که هنوز هم درباره آن صحبت می‌شود.

در «مادر» ساخته علی حاتمی، عبدی وجه دیگری از توانایی خود را به نمایش گذاشت. او بدون اغراق و نمایش‌های مرسوم، شخصیتی باورپذیر و انسانی خلق کرد؛ اجرایی که نشان داد استعدادش تنها به کمدی محدود نیست.

«اجاره‌نشین‌ها»ی داریوش مهرجویی نیز یکی دیگر از نقاط درخشان کارنامه اوست؛ فیلمی که شخصیت‌هایش به بخشی از فرهنگ عامه ایران تبدیل شدند و سهم عبدی در این ماندگاری انکارناپذیر است.

در «هنرپیشه»، او با بازی در نقش یک سیاهی‌لشکر عاشق سینما، تلخی و شیرینی زندگی بازیگران گمنام را به تصویر کشید و یکی از متفاوت‌ترین نقش‌آفرینی‌های خود را ثبت کرد.

«خوابم می‌آد» نیز یادآور جسارت همیشگی او در تغییر چهره و ایفای نقش‌های غیرمنتظره است؛ اجرایی که بار دیگر ثابت کرد اکبر عبدی از معدود بازیگرانی است که می‌تواند با تغییر کامل ظاهر و لحن، مخاطب را کاملاً متقاعد کند.

حضور تاثیرگذارش در «اخراجی‌ها» نیز در خاطره همه‌مان مانده است.

علاوه بر سینما، حضور او در مجموعه‌هایی چون «باز مدرسه‌ام دیر شد» و «محله بروبیا» باعث شد نسل‌های مختلف با چهره و بازی او خاطره داشته باشند؛ حضوری که از قاب تلویزیون آغاز شد و به پرده سینما رسید.

اکبر عبدی فقط یک بازیگر کمدی نبود؛ او بازیگری بود که می‌توانست در هر قالبی بدرخشد. میراث او نه فقط ده‌ها فیلم و سریال، بلکه شخصیت‌هایی است که سال‌ها بعد نیز با مرورشان، لبخند و خاطره در ذهن مخاطبان زنده خواهد شد.

نوشته خداحافظ آقای نقش‌های فراموش‌نشدنی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

همزمان با اعلام رسمی نخستین خبر این انیمیشن، از پوستر تیزینگ آن رونمایی شد. اکران این انیمیشن در ایران توسط پخش بهمن سبز انجام خواهد شد که سابقه اکران موفق‌ترین انیمیشن‌های ایرانی را دارد.

این انیمیشن قصه‌ی یک ماجراجویی فضایی بامزه است؛ جایی که «دریا»، دختری شجاع در سیاره‌ای دوردست، چشم‌انتظار قهرمان افسانه‌ای است تا سرزمینش را از چنگ آب‌دزدها نجات دهد. اما همان موقع، «هانی» که همیشه آرزوی قهرمان شدن را داشته، به‌جای یک میمون، اشتباهی راهی فضا می‌شود و ماجرا از همین‌جا شروع می‌شود…

هادی محمدیان پیش از این کارگردانی انیمیشن‌های «فیلشاه»، «شاهزاده روم» و «بچه زرنگ» را برعهده داشته و همچنین محمدامین همدانی با سری اول و دوم انیمیشن «پسر دلفینی» شناخته شده که فروش ۵ میلیون دلاری و جذب ۳ میلیون مخاطب را در جهان رقم زده است. این دو هنرمند اکنون در انیمیشن سینمایی «سفینه نجات» برای نخستین‌بار همکاری کرده‌اند.

آهنگسازی این اثر برعهده‌ بامداد افشار و سعید شیخ‌زاده مدیر دوبلاژ آن است. همچنین هادی محمدیان، سیدعلی دانش، حسین جمالی و محمد شکوهی تیم نویسندگان این اثر‌ را تشکیل می‌دهند.

اطلاعات تکمیلی پروژه در اخبار بعدی اطلاع‌رسانی خواهد شد.

نوشته انیمیشن «سفینه نجات» آماده اکران می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

بهروز ملبوس‌باف، فیلمساز مستند، مهمان این قسمت از سفرنامه‌ی نردبان است. او در گفت‌وگو با حامد شکیبانیا درباره‌ی میراث فرهنگی اصفهان و صدمات سنگینی که در طول جنگ رمضان به آنها وارد شد، صحبت می‌کند. در این بخش، فیلم کوتاه “چهارصد سال و چهل روز” به کارگردانی بهروز ملبوس‌باف پخش می‌شود.

در بخش دیگری از برنامه‌ی این هفته، سفرنامه‌ی نردبان به شیراز پخش می‌شود و مجتبی ریحانی با حضور در مقابل دوربین نردبان درباره‌ی جزایر خلیج فارس سخن می‌گوید. همچنین روایتی متفاوت از امیرمحمد فروزان، نوجوان فوتبالیستی که رویاهایش را می‌نویسد، پخش می‌شود.

علی ترابی و هادی آفریده درباره‌ی میراث فرهنگی در طول جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان گفت‌وگو می‌کنند. در این گفت‌وگوها صدمات سنگینی که بر میراث فرهنگی تهران در طول دو جنگ اخیر وارد شد، مورد واکاوی قرار می‌گیرد. علاوه بر این، برشی کوتاه از فیلم مستند “یادگاری برای ایلیا” پخش می‌شود. این فیلم مستند، درباره‌ی ایلیا خاتمی، پسربچه‌ای اهل لامرد، فوتبال دوست و پرشور است که در جنگ رمضان در پی حمله‌‌ی وحشیانه بر اثر انفجار موشک پی‌آراس‌ام توسط آمریکا به ورزشگاه شهید نعیمی لامرد شهید می‌شود.

گفتنی است سفرنامه‌ی نردبان، شامل سفر به میناب، بندرعباس، لامرد، شیراز و اصفهان است و در قسمت‌های بعدی، روایت‌های دیگری از آن نیز روی آنتن تلویزیون می‌رود.

برنامه‌ی تلویزیونی «نردبان» تلاش می‌کند با نگاهی تخصصی به فیلم و عکس مستند، مروری بر آثار ایرانی و خارجی این حوزه داشته باشد. این برنامه با اجرای حامد شکیبانیا، کارگردانی و تهیه‌کنندگی اصغر احمدپور و فاطمه بوربور، با بخش‌هایی متنوع جمعه‌ها ساعت ۱۷:۰۰ روی آنتن شبکه‌ی مستند می‌رود و بازپخش آن شنبه‌ها ساعت ۰۰:۰۰ و ۱۴:۳۰ است.

نوشته سفرنامه برنامه «نردبان» به اصفهان و شیراز رسید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

مجیدی سپس در دفتر یادبود «مشق ناتمام» درباره کودکان شهید ایران و کودکان مدرسه شجره طیبه میناب یادداشتی به این شرح نوشت:

«به نام خالق زیبایی‌ها

ضمن تشکر و قدردانی از عزیزان حسین پارسایی و محمدصادق میرکریمی و کلیه گروه همکارانشان که یاد و نام شهدای جنگ رمضان بخصوص شهدای مدرسه میناب را گرامی داشتند، قدردان زحمات شما هستیم.

شهدای مدرسه میناب برای همیشه در تاریخ سرافراز ایران باقی خواهند ماند و قطعا خون پاک و مطهرشان پیروزی ایران عزیز را رقم خواهد زد.

به امید پیروزی برای ایران سرافراز

مجید مجیدی»

امشب آخرین شب رویداد بزرگ فرهنگی هنری مشق ناتمام در پل طبیعت تهران با مهمانان ویژه است. این رویداد به روایت حسین پارسایی و تهیه‌کنندگی صادق میرکریمی برگزار می‌شود.

نوشته بازدید مجید مجیدی از رویداد «مشق ناتمام»/ ادای احترام به کودکان شهید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

هر هفته چهره‌هایی از دل سینما، موسیقی و هنر سر برمی‌آورند که با حضورشان جریان خبری هفته را شکل می‌دهند. این هفته، روایت ما به سراغ پنج چهره‌ای می‌رود که هر کدام با اتفاقی خاص در صدر اخبار قرار گرفتند؛ مریلا زارعی که با چند سکانس در قسمت جدید «کوری» دیده شد، عادل فردوسی‌پور که اشک‌هایش دوباره بحث نقد، رسانه و فوتبال را به صدر شبکه‌های اجتماعی برد، لیلا حاتمی که با دفاع دوباره از «قاتل و وحشی» پرونده یکی از مشهورترین فیلم‌های توقیفی سینمای ایران را زنده کرد، بهرام افشاری که پس از سال‌ها موفقیت در کمدی، این روزها با یک نقش تلخ اجتماعی تحسین می‌شود و بهنام تشکر که انتشار نخستین تصویرش در «کارآگاه علوی ۳» موجی از نوستالژی و البته نگرانی درباره ادامه یک مجموعه خاطره‌انگیز را به همراه داشت.

مریلا زارعی؛ بازیگری که بلد است مخاطب را مردد نگه دارد

گاهی یک بازیگر نیازی به دیالوگ‌های طولانی ندارد تا فضای یک سکانس را در اختیار بگیرد. کافی است چند نگاه، چند مکث و چند تغییر ظریف در چهره، جای صدها جمله را بگیرد. مریلا زارعی این هفته در قسمت دوم سریال «کوری» دقیقاً همین کار را انجام داد؛ حضوری که اگرچه هنوز بخش کوچکی از روایت اصلی سریال است، اما به یکی از مهم‌ترین لحظات قسمت دوم تبدیل شد.

زارعی در «کوری» نقش شیدا، همسر اول یونس با بازی امیر جعفری را ایفا می‌کند؛ زنی که سال‌ها پیش همسر و دخترش را ترک کرده و از ایران رفته است. هنوز مخاطب نمی‌داند چه بر او گذشته، چرا این تصمیم را گرفته و سهم هر کدام از شخصیت‌ها در فروپاشی این خانواده چه بوده است. همین ابهام، شیدا را به یکی از رازهای قصه تبدیل کرده است.

اما آنچه این هفته درباره او بیش از همه دیده شد، سکانس حضورش در خانه پدرشوهر سابقش بود. جایی که ابتدا نشانه‌هایی از نگرانی در رفتارش دیده می‌شود، اما به تدریج چهره‌ای دیگر از او آشکار می‌شود؛ زنی که قرص را به مرد سالخورده نمی‌دهد و آرام، بی‌آنکه واکنشی اغراق‌آمیز نشان دهد، مرگ او را تماشا می‌کند. این تغییر رفتار، اگر در اختیار بازیگری کم‌تجربه قرار می‌گرفت، شاید به نمایشی اغراق‌شده تبدیل می‌شد، اما زارعی با کنترل احساسات و بازی درونی، اجازه می‌دهد مخاطب خودش میان همدلی و قضاوت سرگردان بماند.

همین ویژگی، مهم‌ترین امتیاز بازی اوست. مخاطب هنوز نمی‌داند باید شیدا را قربانی بداند یا مقصر. سریال هم عجله‌ای برای پاسخ دادن ندارد و این تعلیق، تا حد زیادی بر دوش بازی زارعی قرار گرفته است.

نکته جالب‌تر اینکه این نقش درست پس از حضور نه‌چندان موفق او در سریال «بی‌عاطفه» دیده می‌شود؛ مجموعه‌ای که نه برای خودش و نه برای مخاطبان اتفاق ویژه‌ای رقم نزد. «کوری» اما فرصتی دوباره است تا یکی از مهم‌ترین بازیگران زن دو دهه اخیر سینمای ایران، بار دیگر یادآوری کند هنوز هم می‌تواند با کمترین ابزار، بیشترین تأثیر را بر مخاطب بگذارد.

البته این روزها حجم تولید سریال در شبکه نمایش خانگی آن‌قدر افزایش یافته که دیگر حضور یک بازیگر به‌تنهایی تضمین‌کننده موفقیت اثر نیست. روزگاری نام مریلا زارعی خود یک برگ برنده برای هر پروژه محسوب می‌شد، اما امروز مخاطب بیش از نام‌ها، منتظر نقش‌هایی است که بتوانند او را غافلگیر کنند. شاید «کوری» همان فرصتی باشد که دوباره این انتظار را زنده کند.

عادل فردوسی‌پور؛ بغضی که وایرال شد

در فضای مجازی گاهی یک ویدئوی چند دقیقه‌ای از صدها تحلیل و گزارش اثرگذارتر می‌شود. این هفته تقریباً هر کسی سری به شبکه‌های اجتماعی زده باشد، با ویدئویی روبه‌رو شده که عنوان مشترکش «بغض عادل فردوسی‌پور» بود؛ تصاویری که ظرف چند ساعت به یکی از پربازدیدترین محتواهای هفته تبدیل شد.

ماجرا از قسمت پایانی ویژه‌برنامه جام‌جهانی در «فوتبال ۳۶۰» آغاز شد. رضا جاودانی، دوست و همکار قدیمی فردوسی‌پور، مهمان برنامه بود و از سال‌هایی گفت که عادل پس از کنار گذاشته شدن از تلویزیون، بدون امکانات رسانه ملی تلاش کرد مسیر حرفه‌ای خود را ادامه دهد. همین صحبت‌ها کافی بود تا فردوسی‌پور برای نخستین‌بار پس از سال‌ها، آشکارا از فشارهایی بگوید که در این سال‌ها تحمل کرده است.

همزمان خبر فیلتر شدن سایت فوتبال ۳۶۰ نیز به بحث‌های برنامه اضافه شد. فردوسی‌پور در بخشی از صحبت‌هایش تأکید کرد که نقد عملکرد تیم ملی و کادر فنی، بخشی طبیعی از روزنامه‌نگاری ورزشی است و نمی‌توان رسانه را به دلیل نقد از انجام وظیفه حرفه‌ای بازداشت. همین جملات، همراه با بغض و اشک‌های او، خیلی زود از یک گفت‌وگوی فوتبالی فراتر رفت و به موضوعی اجتماعی و رسانه‌ای تبدیل شد.

واکنش‌ها نیز تنها به هواداران او محدود نماند. حتی برخی رسانه‌هایی که همواره منتقد فردوسی‌پور بوده‌اند، این بار اصل حق نقد را مورد تأکید قرار دادند. مثلا فرهیختگان نوشت «اگر عادل را فیلتر می‌کنید قلعه‌نویی را هم برکنار کنید».  همین اتفاق نشان داد مسئله دیگر صرفاً شخص عادل نیست؛ بلکه جایگاه نقد در رسانه و نسبت آن با فوتبال ایران است.

اهمیت این ماجرا البته به یک دلیل دیگر هم بود. فردوسی‌پور سال‌هاست دیگر تنها یک مجری ورزشی نیست. او به نمادی از حضور پربازتاب رسانه‌ای تبدیل شده است. مجری و گزارشگری که هر چه می‌گذرد، همزمان با نوستالژی هواداران، آتش متنقدانش هم تندتر می‌شود و هر کنش‌گری یا حتی سکوتش، تبدیل به سوژه‌ای برای موضع‌گیری‌های تندوتیز در فضای رسانه‌ای می‌شود. به همین دلیل هر اتفاقی پیرامون او، فراتر از یک اتفاق صرفا ورزشی بازتاب پیدا می‌کند.

ورود رئیس‌جمهور به ماجرای توقف فعالیت سایت «فوتبال ۳۶۰» و دستور پیگیری موضوع نیز نشان داد دامنه این اتفاق از فضای ورزش عبور کرده است و دیگر نمی‌توان منفک از فضای سیاسی و اجتماعی از پدیده‌ای به نام «عادل» صحبت کرد.

لیلا حاتمی؛ حسرت هفت‌ساله برای «قاتل ‌و وحشی»

بعضی فیلم‌ها حتی زمانی که اکران نمی‌شوند، از حافظه سینمای ایران حذف نمی‌شوند. «قاتل و وحشی» حمید نعمت‌الله یکی از همین آثار است؛ فیلمی که سال‌هاست نامش بیش از آنکه کنار جدول فروش یا نقدهای سینمایی قرار بگیرد، با واژه «توقیف» شناخته می‌شود. این هفته بار دیگر نام این فیلم به واسطه صحبت‌های لیلا حاتمی مورد توجه واقع شد.

حاتمی در پیامی صوتی که در نشست «حقوق هنر» پخش شد، از فرسایشی شدن توقیف آثار فرهنگی سخن گفت؛ اینکه حذف یک فیلم، تنها به کنار گذاشتن یک اثر محدود نمی‌شود، بلکه انرژی و انگیزه سازندگانش را نیز تحلیل می‌برد. او تأکید کرد که هر اثر هنری، در کنار بخش‌هایی که ممکن است محل بحث باشد، وجوه ارزشمند و قابل دفاعی هم دارد و حذف کامل آن، راه‌حل مناسبی نیست.

این نخستین‌بار نیست که یکی از عوامل «قاتل و وحشی» درباره سرنوشت فیلم سخن می‌گوید، اما تفاوت این بار در گوینده آن بود. لیلا حاتمی از معدود بازیگرانی است که کمتر وارد حاشیه می‌شود و به ندرت درباره مسائل روز سینما موضع‌گیری می‌کند. همین سکوت همیشگی باعث شد چند دقیقه صحبت او، بازتاب گسترده‌ای پیدا کند.

«قاتل و وحشی» نزدیک به هفت سال است که پشت درهای اکران مانده؛ فیلمی که یکی از دلایل اصلی حساسیت نسبت به آن، گریم متفاوت لیلا حاتمی با سر تراشیده عنوان شده است. در مقابل، بسیاری از منتقدان این نگاه معتقدند که این ظاهر، در خدمت روایت خشونت‌بار فیلم قرار دارد و هیچ کارکرد اغواگرانه و جنسی‌ای ندارد؛ بنابراین نباید به تنهایی مانع نمایش اثر شود.

اما شاید مهم‌تر از خود فیلم، جایگاه گوینده این اعتراض باشد. لیلا حاتمی در چهار دهه فعالیت حرفه‌ای، یکی از کم‌حاشیه‌ترین و معتبرترین بازیگران سینمای ایران بوده است؛ بازیگری که از «لیلا» و «ارتفاع پست» تا «جدایی نادر از سیمین» و آثار متأخرش، همواره کیفیت را به حضور صرف ترجیح داده است.

به همین دلیل، هر بار که او درباره یک موضوع سینمایی سخن می‌گوید، توجه‌ها بیش از آنکه متوجه شخص او باشد، به مسئله‌ای جلب می‌شود که مطرح کرده است. این هفته نیز شاید مهم‌ترین اتفاق، نه بازگشت دوباره نام «قاتل و وحشی» به اخبار، بلکه یادآوری این واقعیت بود که برخی فیلم‌ها، حتی بدون اکران هم همچنان در مرکز بحث‌های سینمای ایران باقی می‌مانند.

بهرام افشاری؛ از سلطان کمدی تا قهرمان یک تراژدی اجتماعی

کمتر بازیگری در سال‌های اخیر توانسته همزمان دو جایگاه متفاوت را در سینمای ایران به دست بیاورد؛ از یک سو ستاره فیلم‌های کمدی و گیشه و از سوی دیگر بازیگری که حالا با یک نقش تلخ اجتماعی، مهم‌ترین جایزه بازیگری جشنواره فیلم فجر را به خانه برده است. بهرام افشاری این هفته با آغاز اکران فیلم «زنده‌شور» ساخته کاظم دانشی، بار دیگر به یکی از چهره‌های اصلی اخبار سینمایی تبدیل شد؛ اما این بار نه به خاطر شوخی‌های همیشگی، بلکه به واسطه نقشی که شاید مهم‌ترین نقطه عطف کارنامه حرفه‌ای او باشد.

افشاری در «زنده‌شور» نقش مرتضی زند، نماینده دادستان را بازی می‌کند؛ مردی که برای اجرای حکم پنج محکوم به قتل وارد شهری دیگر می‌شود، اما به مرور تلاش می‌کند راهی برای نجات آن‌ها پیدا کند. شخصیتی که برخلاف تصور اولیه، نه یک مقام خشک و بی‌احساس قضایی، بلکه انسانی است که میان قانون، وجدان و مسئولیت گرفتار شده است. همین دوگانگی، شخصیت مرتضی زند را از بسیاری از نقش‌های مشابه جدا می‌کند.

بخش مهمی از موفقیت افشاری در این نقش، به تسلط او بر بازی درونی بازمی‌گردد. او سال‌ها روی صحنه تئاتر تجربه اندوخته و همین پیشینه، در «زنده‌شور» کاملاً به چشم می‌آید. نحوه ادای دیالوگ‌ها، سکوت‌های حساب‌شده، صلابت در نگاه و حتی تغییرات ظریف لحن، همگی نشان می‌دهد که افشاری برای فاصله گرفتن از تصویر همیشگی‌اش، مسیر دشواری را طی کرده است.

شاید مهم‌ترین نکته درباره این نقش، تضادی باشد که با تصویر عمومی بهرام افشاری دارد. مخاطب سال‌ها او را با «پایتخت»، فیلم‌های کمدی پرفروش و کارگردانی موفق «هفتاد سی» شناخته است؛ بازیگری که توانایی کم‌نظیری در خلق موقعیت‌های طنز دارد و حضورش معمولاً تضمینی برای فروش فیلم محسوب می‌شود. اما «زنده‌شور» ثابت می‌کند که او تنها یک کمدین موفق نیست.

دریافت سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد برای همین نقش نیز اتفاقی نبود. افشاری در فیلمی بازی می‌کند که نه بر شوخی استوار است، نه بر اغراق‌های مرسوم سینمای تجاری؛ بلکه بر فضایی تلخ، انسانی و مبتنی بر یک پرونده واقعی بنا شده است. موفقیت او در چنین فضایی، نشان می‌دهد توانایی‌هایش فراتر از آن چیزی است که گیشه در سال‌های اخیر از او خواسته بود.

شاید مهم‌ترین دستاورد «زنده‌شور» برای بهرام افشاری، نه جایزه جشنواره و نه تحسین منتقدان باشد؛ بلکه شکستن تصویری است که سال‌ها از او در ذهن مخاطب شکل گرفته بود. از این پس احتمالاً فیلمسازان نیز با نگاه متفاوتی به او خواهند نگریست؛ نه فقط به عنوان ستاره‌ای که مردم را می‌خنداند، بلکه بازیگری که می‌تواند بار سنگین یک درام اجتماعی را هم بر دوش بکشد.

بهنام تشکر؛ میان نوستالژی یک اسطوره و چالش احیای یک نام ماندگار

بازگشت بعضی مجموعه‌های تلویزیونی، بیش از آنکه یک خبر ساده باشد، آزمونی برای حافظه جمعی مخاطبان است. این هفته انتشار نخستین تصویر بهنام تشکر در فصل سوم «کارآگاه علوی» دقیقاً چنین وضعیتی را رقم زد؛ تصویری که پیش از آنکه درباره کیفیت سریال بحثی شکل بگیرد، موجی از خاطرات دهه هفتاد و هشتاد را زنده کرد.

«کارآگاه علوی» برای بسیاری از مخاطبان تلویزیون، تنها یک سریال پلیسی نبود. مجموعه‌ای بود که با بازی احمد نجفی، شخصیت کارآگاهی را خلق کرد که آرامش، وقار، هوش و مهربانی را همزمان در خود داشت. همین ویژگی‌ها باعث شد کارآگاه علوی به یکی از ماندگارترین شخصیت‌های تلویزیون ایران تبدیل شود؛ شخصیتی که سال‌ها بعد نیز نام احمد نجفی را تحت تأثیر خود نگه داشت.

حالا در فصل سوم بهنام تشکر در نقش برادرزاده کارآگاه علوی ظاهر می‌شود؛ کارآگاهی که برای حل پرونده‌های جنایی، از عموی بازنشسته‌اش مشورت می‌گیرد. همین نسبت خانوادگی، به نوعی پلی میان گذشته و امروز سریال ایجاد کرده است.

انتشار نخستین تصویر تشکر، واکنش‌های متفاوتی را به همراه داشت. بسیاری شباهت گریم، فرم ایستادن و حتی انتخاب بازیگر را تلاشی برای حفظ هویت شخصیت قدیمی دانستند. تشکر نیز از نظر قد، فیزیک و جنس صدا، شاید یکی از نزدیک‌ترین انتخاب‌ها به احمد نجفی باشد. اما شباهت ظاهری، تنها بخشی از مسیر است.

چالش اصلی دقیقاً از همین‌جا آغاز می‌شود. آنچه کارآگاه علوی را محبوب کرد، فقط حل معماهای جنایی نبود؛ بلکه شخصیت انسانی او بود. نوع نگاهش به متهمان، احترامش به همکاران، صبر در مواجهه با بحران‌ها و مهربانی پنهان در رفتارهایش، ویژگی‌هایی بود که کمتر در کارآگاه‌های تلویزیونی دیده می‌شد. در نخستین تصویر منتشرشده از بهنام تشکر، هنوز آن لطافت آشنا دیده نمی‌شود و حتی برخی مخاطبان، چهره او را به شخصیت‌های منفی نزدیک‌تر دانسته‌اند. البته قضاوت درباره چنین موضوعی، پیش از پخش سریال، زودهنگام است.

از سوی دیگر، خود تلویزیون نیز در سال‌های اخیر تجربه‌های چندان موفقی در احیای مجموعه‌های قدیمی نداشته است. ادامه دادن یک برند محبوب، همیشه دشوارتر از خلق یک اثر تازه است؛ زیرا مخاطب، گذشته را با خاطره و نوستالژی به یاد می‌آورد و کوچک‌ترین تفاوت را با حساسیت بیشتری می‌سنجد.

بهنام تشکر نیز دقیقاً در چنین موقعیتی قرار گرفته است. او قرار نیست احمد نجفی را تکرار کند و احتمالاً اگر بخواهد چنین کاری انجام دهد، بیش از هر چیز با مقایسه‌های پایان‌ناپذیر روبه‌رو خواهد شد. موفقیت او زمانی رقم می‌خورد که بتواند شخصیت مستقلی خلق کند؛ شخصیتی که ضمن حفظ ریشه‌های «کارآگاه علوی»، هویت خودش را هم داشته باشد. «کارآگاه علوی» هنوز پس از سال‌ها، یکی از معدود نام‌هایی است که می‌تواند پیش از پخش حتی یک قسمت، دوباره مخاطبان را به یاد روزهایی بیندازد که یک سریال تلویزیونی، هفته‌ها موضوع گفت‌وگوی خانواده‌ها بود. اکنون باید دید فصل سوم می‌تواند از این سرمایه نوستالژیک به درستی استفاده کند یا تنها به یادآوری گذشته بسنده خواهد کرد.

نوشته از بغض پرحاشیه «عادل» تا حسرت هفت‌ساله «لیلا» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

رضا فتح‌اللهی‌پور و نیما حسنی‌نسب تهیه‌کنندگان این مجموعه اپیزودیک هستند که در هر قسمت یک پرونده جنایی را واکاوی می‌کند. پدیدآورنده و مجری طرح نیز نیما حسنی‌نسب از نویسندگان و منتقدان مطرح سینما است.

این مجموعه در ژانر جنایی و ۱۰ قسمت به‌طور هفتگی از فیلم‌نت پخش خواهد شد.

بازیگران مجموعه «اعتراف می‌کنم» مهدی هاشمی، پوریا پورسرخ، علیرضا ثانی‌فر، بهار کاتوزی، با معرفی: روژان رضوانیان، با حضور: محمدرضا مالکی هستند.

بازیگران مهمان مجموعه «اعتراف می‌کنم» عبارتند از لیلا زارع، مانیا علیجانی، مریم سعادت، حامد بهداد، ستاره پسیانی، بابک حمیدیان، شبنم دادخواه، آزاده صمدی، پاشا رستمی، روح‌الله حق‌گو، علی مصفا.

اخبار دیگر این مجموعه متعاقبا اطلاع رسانی می‌شود.

نوشته سریال «اعتراف می‌کنم» از ۱۲ مرداد در فیلم‌نت اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

اولین برنامه با موضوع «زیبایی‌شناختی تصویر» و « گفتگومندی نام‌شناختی» روز سه‌شنبه ۶ مرداد ساعت ۱۸ با نمایش فیلم سینمایی «باشو غریبه کوچک» به کارگردانی بهرام بیضایی در سالن سیف‌الله داد خانه سینما آغاز می‌شود.

در این برنامه پس از نمایش فیلم بهمن نامور مطلق از منظر نام‌شناختی و مسعود سفلایی از منظر زیبایی‌شناختی تصویر صحبت خواهند کرد.

دبیر این سلسله نشست‌ها دکتر میثم یزدی و حضور در این نشست برای علاقمندان آزاد است.

نوشته مروری بر زیبایی‌شناختی «باشو غریبه کوچک» در خانه سینما اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

تاریخ از دریچه روایت شکل می‌گیرد

شهبازی ادامه داد: آن چیزی که ما از تاریخ در نظر می‌گیریم، بر پایه‌ سند است؛ اما خود سند نیز روایت خودش را بر ما تحمیل می‌کند. هر جایی که شخص در آن حضور دارد و ذهن خود را به رویت تحمیل می‌کند، در حیطه ناداستان قرار می‌گیرد.

روایت، عنصر جدایی‌ناپذیر تاریخ سینما

در ادامه این نشست هوشنگ گلمکانی منتقد سینما نیز گفت: به یاد ندارم که تا به حال عنوان «ناداستان» در خصوص کتاب‌های سینمایی به کار رفته باشد.

طرح بحث در خصوص ناداستان من را به یاد عنوان نابازیگر می‌اندازد؛ اصطلاحی که پس از انقلاب به کار برده شد. داستان به معنای قالب ادبی در بردارنده یک ماجرا است و نتیجه گیری، تخیل و تفسیر نویسنده نیز در آن جاری است. اما ناداستان در کتاب‌های سینمایی به گونه‌ای است که انگار ماجراهایی را در قالب‌های مختلف شرح می‌دهد. کتاب‌های سینمایی به دلیل اینکه از ویژگی‌های کتاب‌های داستانی برخوردار نیستند، عنوان ناداستان به آم‌ها اطلاق می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: بنابر باور برخی کارشناسان فیلم مستند نیز به دلیل دارا بودن رویکرد سازنده اثر دارای عنصر داستان است. حتی تاریخ‌های سینما نیز دارای داستان هستند. برای مثال، در برخی از تاریخ‌های سینما با روایت‌هایی مواجه هستیم که تحلیل شخصی نویسنده را نیز دربردارند و بر اساس شرح داستان سینما، تحلیل اتفاق می‌افتد.

این منتقد در خصوص وجود ناداستان در کتب سینمایی نیز، گفت: در کتاب‌های تاریخ سینما چاره‌ای به جز بیان داستان وجود ندارد. وقتی به کتاب‌های مرحوم مهرابی و یوسفی‌نژاد مراجعه کردم به این نتیجه رسیدم که بیشتر کتاب‌های سینمایی ما در واقع ناداستان هستند. حتی از نظر من فیلمنامه نیز با وجود اینکه داستانی را روایت می‌کند، اما در گستره ناداستان قرار می‌گیرد چراکه فاقد ویژگی‌های داستان ادبی هستند.

گلمکانی افزود: بر اساس آماری که تا سال ۱۳۹۴ در دست است، ۲۸۷۰ عنوان کتاب سینمایی منتشر شده که از این تعداد، ۹۲۰ عنوان فیلم‌نامه هستند. تاریخ سینما، زندگی‌نامه‌ها، گفت‌وگوها، همه در زمره‌ همین آثار نقل‌خاطره‌گونه قرار می‌گیرند. پدیده‌ تاریخ شفاهی که پیش‌تر نیز در جهان وجود داشت، پس از انقلاب در ایران رونق بیشتری گرفت. به عقیده من گفت‌و‌گوی تروفو با هیچکاک نیز که حاوی نکات تحلیلی و آموزشی می‌باشد را هم می‌توان در زمره آثار ناداستان به حساب آورد. در گفت‌وگوهای عموما مرزهای ناپیدایی میان داستان و ناداستان به چشم می‌خورد.

وقتی نویسنده به بخشی از روایت تبدیل می‌شود

وی با بیان اینکه آقای محمودی نقش مؤثری در شکل‌گیری «کتاب تنگنا» داشتند، بیان داشت: حتی عنوان کتاب تنگنا نیز پیشنهاد ایشان بود. من ابتدا با این عنوان موافق نبودم و فکر می‌کردم اضافه است، اما بعد دیدم چقدر مناسب است؛ حتی تقسیم‌بندی فصل‌ها نیز بر همین اساس شکل گرفت، مانند گزارش تنگنا، لوکیشن‌های تنگنا و مواردی از این دست. برای بررسی وضعیت لوکیشن‌های فیلم تنگنا در آن سال‌ها، به همراه زنده‌یاد جمشید الوندی به آنجا سفر کردیم.

گلمکانی در خصوص کتاب تنگنا به عنوان گونه‌ای از ناداستان بیان کرد: «کتاب تنگنا» صرفاً گفت‌وگو با سعید راد نیست؛ بیشترین بخش آن جنبه‌ داستانی مربوط به خود من است. در ابتدا قصد داشتم تنها مقدمه‌ای در حدود چهار یا پنج صفحه بنویسم که چگونگی ساخت فیلم را شرح دهد، اما هرچه پیش رفتم دیدم آنقدر این مسیر برایم عاشقانه است که نمی‌توانم آن را کوتاه کنم؛ شرح عاشقی خودم نیز در آن نهفته بود.

ناداستان سینمایی بر شانه‌های روایت ایستاده است

در ادامه این نشست علیرضا محمودی با اشاره به کتاب‌های «تنگنا» و «گفت‌و‌گو‌های کمرون کرو با بیلی وایلدر» به عنوان نمونه‌های ناداستان گفت: چنین آثاری دو مشخصه اصلی و کلیدی دارند که آن گفت‌و‌گو است. هر دو این آثار متکی بر گفت‌و‌گو هستند و درباره جریان‌های منتهی به تولید فیلم‌ها صحبت کرده و روایت‌هایی را عرضه می‌کنند. در حالی که داستان به حساب نمی‌آیند اما از نقطه نظر دیگر دارای داستان هم هستند و می‌توان برای آن‌ها نقاط اوجی را متصور بود.

محمودی بیان کرد: روایت سعید راد در این کتاب از تولید فیلم «تنگنا» یک داستان است. برای مثال، متوجه می‌شویم که یک بازیگر چگونه توسط یک کارگردان انتخاب شده و وارد چرخه تولید می‌شود. برای پرداختن به ناداستان‌های سینمایی به کتاب مرحوم اصغر یوسفی‌نژاد و مسعود مهرابی مراجعه کردم. متوجه شدم بسیاری از کتاب‌های انتقادی دارای ساختار روایی بوده و در مقابل بسیاری از کتاب‌های روایی سودای طرح نقد دارند.

این کارشناس سینما یادآور شد: در کتاب‌های افرادی نظیر زاون قوکاسیان و غلام حیدری با ساختاری انتقادی مواجه هستیم. اگر فرض کنیم تا کنون چهار هزار کتاب سینمایی در ایران منتشر شده باشد، متوجه می‌شویم بیشترین کتاب در ارتباط با شخصیت چارلی چاپلین است.

محمودی با اشاره به کتابی درباره رضا صفایی، گفت: کتابی که از آقای رضا صفایی منتشر شده، متأسفانه بسیار خالی و بی‌محتواست، در حالی‌که ساختار گفت‌وگوی ما دقیقاً بر اساس همان کتاب پیش می‌رفت. ایشان ذهنی بسیار روشن و شفاف داشت و آدمی بسیار منظم بود؛ یکی از دوستانم می‌گفت ساعت ۹ صبح به او زنگ زده و او فوراً آماده‌ گفت‌وگو بوده است.

خاطرات شخصی؛ بخشی از تاریخ سینما

وی ادامه داد: آقای صفایی سال‌ها همسایه‌ی کیانوش عیاری بود و مدیر ساختمان محسوب می‌شد. پیش از آن دوره، وضعیت ساختمان چندان مطلوب نبود، اما با مدیریت او ساختمان کاملاً سروسامان گرفت. آقای عیاری بعدها متوجه شده بود که این فرد، کارگردانی با بیش از پنجاه فیلم در کارنامه بوده است.

این کارشناس سینما خاطرنشان کرد: ما با روایت شخصی افراد کاری نداریم؛ اهمیت در این است که خودِ آن شخص چه می‌گوید. ما نباید وارد زاویه‌ دید افراد شویم، اما می‌توانیم پانویس، مقدمه یا مطلبی درباره‌ آن گفت‌وگو بنویسیم و آن را ضمیمه کنیم. مثالی که دقیقاً همین موضوع را نشان می‌دهد، گفت‌وگوی معروف مجله‌ کایه دو سینما با روبر برسون است که ژان‌لوک گدار نیز در آن حضور دارد. در انتهای گفت‌وگو از او می‌پرسند اخیراً چه فیلمی دیده‌ای؛ او پاسخ می‌دهد که اصلاً به سینما نمی‌روم. اما پانویس ویراستار می‌گوید: دروغ می‌گوید ما او را در سینما دیده‌ایم.

وی بیان کرد: ذهن انسان، چه در دوران جوانی و تازگی خود و چه در دوران کهنسالی، هرگز نمی‌تواند رویدادها را مانند دستگاهی ضبط کند و بی‌کم‌وکاست بازگو نماید. هرکس نسبت به موضوع، زاویه‌ دید و موضع خاص خود را دارد. مثلاً وقتی کسی می‌گوید فیلمی پرفروش بوده، باید بررسی کرد منظور دقیق او از پرفروش‌بودن چیست. در آن دوره، برخی تهیه‌کنندگان با سرمایه‌ای اندک فیلمی می‌ساختند، از فروش آن سود کمی به‌دست می‌آوردند و دوباره سرمایه‌گذاری می‌کردند؛ در حالی‌که این را «پرفروش» می‌خواندند، در حالی‌که واقعیت آن این بوده که صرفاً ورشکسته نشده بودند.

محمودی با اشاره به نقش خاطرات سینمایی به عنوان ناداستان ابراز داشت: مثال دیگری هم دارم: از آقای کامران قدکچیان که در فیلمی دستیار علی حاتمی بود پرسیدم که آن‌جا چه‌کار می‌کردی؛ گفت وظیفه‌ من همراهی یکی از بازیگران شناخته شده بود، لباس‌هایش را می‌بردم و می‌آوردم. این خاطره ممکن است بی‌اهمیت به‌نظر برسد، اما مسیر شکل‌گیری یک حرفه را نشان می‌دهد.در نهایت، هر کسی که بخواهد ادعایی سینمایی را بررسی کند، تنها سه ابزار در اختیار دارد: مطبوعات، اسناد و نظر مورخان و لازم است به این مسئله توجه شود.

در انتها کارشناسان به پرسش‌های حاضرین در این نشست پاسخ دادند.

نوشته در نشست «ناداستان‌های سینمایی» در خانه سینما برگزار شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

ساخت این آنونس برعهده سیدعلی نوروزیان بوده است.

انیمیشن سینمایی «نبرد با خرچنگ» قصه‌ی کودک اسرارآمیزی‌ست که به همراه دریانوردهای کشتی سن‌ایچ به جنگ خرچنگی می‌رود که در حال بلعیدن تمام شادی‌های کودکانه است.

مهوش افشاری مدیر دوبلاژ و تورج نصر، ابراهیم شفیعی مهیار، جواد پزشکیان، شوکت حجت، مژگان عظیمی، سعید شیخ‌زاده، مهسا عرفانی، لادن سلطان‌پناه، ارسلان جولایی، شهراد بانکی، باران بهرامی، نسرین کوچک‌خانی و مازیار محمدی‌نژاد صداپیشگان آن هستند.

برخی از عوامل «نبرد با خرچنگ» عبارتند از مدیر تولید: ساناز قهرمانی، ریگ و انیماتور ارشد: فاطمه پیروی، با همکاری وحیده بشیری پور، مسلم هاشمی و رامین بهروز، مدل‌سازی سه بعدی: میثم شجاعی، لی‌اوت: مسلم هاشمی، صدابرداری: استدیو سپند فیلم، پشتیبانی فنی: رضا میرزانژاد، مدیر روابط عمومی: سپیده شریعت‌رضوی، سرمایه‌گذار: گروه صنعتی عالیفرد، محصول: زاگرس فیلم و پخش و تبلیغات: موسسه بهمن سبز.

نوشته نخستین آنونس «نبرد با خرچنگ» رونمایی شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

طبق گزارش سامانه سمفا، سینماها از ابتدای سال ۱۴۰۵ تا زمان تنظیم این گزارش به فروش ۱,۹۳۰,۵۵۶,۳۸۴,۴۶۳ ریال دست یافته اند.

فیلم سینمایی «استخر» به کارگردانی سروش صحت که از ۲۴ تیر به اکران اضافه شده در یک هفته اخیر فروشی معادل ۲۱۹,۳۲۹,۴۰۵,۹۹۸ ریال ثبت کرده است.

در این فیلم بازیگرانی چون مهران مدیری، امین حیایی و سحر دولتشاهی و … به ایفای نقش پرداخته‌اند.

فیلم سینمایی «زنده‌شور» به کارگردانی کاظم دانشی دیگر فیلمی است که به تازگی و از ۲۴ تیر به اکران درآمده است.

این فیلم که در آن بازیگرانی چون بهرام افشاری، حامد بهداد، امیر جعفری، سارا بهرامی، محمد ولی زادگان، مارال فرجاد و … به ایفای نقش پرداخته‌اند، در یک هفته اخیر فروشی معادل ۱۶۸,۲۰۱,۱۲۳,۹۹۹ ریال داشته است.

فیلم «تهران کنارت» به کارگردانی علی بهراد و تهیه کنندگی مجید کریمی از روز چهارشنبه ۲۳ اردیبهشت به اکران درآمد. این فیلم با حضور بازیگرانی همچون علی شادمان، آناهیتا افشار، آیدا ماهیانی، رضا کولغانی، تینو صالحی، گلنوش قهرمانی، داود ونداده و علی مصفا ساخته شده است.

«تهران کنارت» در یک هفته اخیر فروشی معادل ۱۲,۰۷۷,۷۸۰,۰۰۰ ریال ثبت کرده است.

فیلم سینمایی «آنتیک» به کارگردانی هادی نائیجی و تهیه‌کنندگی محمود بابایی که نخستین بار در چهل و سومین جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد، داستان ابی و ولی را با بازی پژمان جمشیدی و بیژن بنفشه‌خواه روایت می‌کند. این فیلم کمدی، ماجرای دو عتیقه‌فروش خوش‌ذوق در آستانه انقلاب است.

خلاصه داستان فیلم می‌گوید: «انقلاب شده و کاسبی ابی و ولی، آنتیک‌بازهای قبل انقلاب کساد است، اما افتادن گذرشان به یک امامزاده، مسیر زندگی‌شان را تغییر می‌دهد…»

در کنار پژمان جمشیدی و بیژن بنفشه‌خواه، ستاره پسیانی، آناهیتا افشار، امیر نوروزی، غلامرضا نیکخواه، فرزین محدث، علی باقری، مجتبی شفیعی، هادی افتخارزاده، آرش نوذری، لادن ژافه‌وند، یدالله شادمانی، رحمان باقریان، مهدی قربانی و جمعی دیگر از بازیگران در این فیلم ایفای نقش کرده‌اند.

این فیلم که از چهارشنبه دوم اردیبهشت به اکران درآمده در یک هفته اخیر فروشی معادل ۱۲,۰۹۵,۲۳۷,۰۰۰ ریال داشته است.

فیلم سینمایی کمدی «خواب نما» به کارگردانی رضا مقصودی و با بازی بازیگرانی چون جواد رضویان که از ۱۹ تیر به اکران اضافه شده، در یک هفته اخیر فروشی معادل ۹,۳۰۰,۷۱۷,۱۹۷ ریال داشته است.

فیلم سینمایی «تاکسیدرمی» به کارگردانی محمد پایدار، نویسندگی محمد پایدار و محسن ملکی و تهیه‌کنندگی محمدجواد موحد از ۳ اردیبهشت ماه توسط پخش بهمن‌سبز در سینماهای سراسر کشور اکران خود را آغاز کرده است.

این فیلم نیز در یک هفته اخیر ۵,۱۵۲,۹۵۰,۰۰۰ ریال فروش داشته است.

«سفر به لیمونیا» به کارگردانی کمال مقدم از ۲۳ اردیبهشت به اکران درآمد و در یک هفته اخیر توانست فروشی معادل ۱۱,۰۰۹,۶۸۰,۰۰۰ ریال به دست آورد. «سفر به لیمونیا» داستانی فانتزی و پر رمز و راز را با حضور شخصیت‌هایی چون غولی شیطون و لیمویی روایت می‌کند؛ جایی که با باز شدن یک چمدان، همه‌چیز دستخوش تغییر می‌شود.

بهاره رهنما، ابراهیم شفیعی، محمدرضا شیرخانلو، سروش مالمیر، باربد مالمیر، محمدجواد سیانکی، رادین آسیابان، النا عسگری، هلنا پیری، حسین مبینی‌پور، آذر، امیرمهدی اکبری، یاس عباسی، بهار باباربیع، سوین یادگاری، مهدی رفائی، عسل نوربخش، آندیا جوادزاده، آرمیا جوادزاده، امید باغبان، شایلین رستمی، متین محمدی، کیانوش کیانی، رادین طلوع، آراد جعفری، ساسان بنی‌حاتم، پرهام دهمرده، عسل نوربخش و کیان غفاری از جمله بازیگران این اثر هستند.

فیلم سینمایی «لباس شخصی» به کارگردانی امیرعباس ربیعی نیز پس از هفت سال توقیف بالاخره به اکران رسید.

این فیلم نیز در یک هفته اخیر به فروشی معادل۸,۳۵۴,۳۹۹,۰۰۱ ریال دست پیدا کرده است.

انیمیشن سینمایی «شمشیر و اندوه» که با موضوعی محرمی از روز چهارشنبه ۲۷ خرداد به اکران درآمده در هفته اخیر فروشی معادل ۲۹۹,۵۳۰,۰۰۰ ریال داشته است.

«نبرد با خرچنگ» به کارگردانی و تهیه‌کنندگی مازیار محمدی‌نژاد از چهارشنبه ۳۱ تیر اکران سراسری خود را آغاز کرده و در این مدت زمان کوتاه به فروشی معادل۶۷۲,۵۴۰,۰۰۰ ریال دست پیدا کرده است.

داستان این انیمیشن درباره «سامی»، کودکی اسرارآمیز است که از دل حفره‌ای شگفت‌انگیز در آسمان وارد «جزیره شاد» می‌شود. او در کنار دریانوردان کشتی «سن‌ایچ» راهی سفری پرماجرا می‌شود تا با خرچنگی که شادی‌های کودکانه را می‌بلعد، مبارزه کند؛ سفری که در ظاهر یک ماجراجویی فانتزی است اما در لایه‌های زیرین خود، مفاهیم عمیق‌تری را دنبال می‌کند.

فیلم سینمایی «قمارباز» ساخته محسن بهاری به تهیه‌کنندگی سجاد نصرالهی نسب نیز در هفته اخیر ۱۵۳,۴۵۰,۰۰۰ ریال فروخت.

«قمارباز» در ژانر معمایی- جاسوسی داستانی درباره حمله سایبری به یکی از بانک‌های کشور را در روزهای جنگ ۱۲ روزه روایت می‌کند.

فیلم سینمایی «بهشت تبهکاران» ساخته مسعود جعفری جوزانی به تهیه‌کنندگی علی قائم‌مقامی در یک هفته اخیر ۶۶,۶۶۰,۰۰۰ ریال فروش داشت.

این فیلم سرگذشت حسن جعفری کارمند شرکت نفت ایران و انگلیس است که اسیر توطئه ای شوم می‌شود.

فیلم سینمایی «خط نجات» ساخته وحید موسائیان نیز در یک هفته اخیر به فروشی معادل ۵۸,۷۴۰,۰۰۰ ریال دست یافت.

داستان این فیلم در روزهای پرالتهاب دهه ۵۰ می‌گذرد و پگاه آهنگرانی، مصطفی زمانی، امیر آقایی، لادن مستوفی، آرمین رحیمیان و حسین سلیمانی بازیگران این فیلم هستند.

* مجموع فروش فیلم‌ها نیز به شرح زیر است:

«آنتیک»:‌ ۵۷۰,۰۴۵,۵۹۲,۳۰۹ ریال

«تهران کنارت»: ۵۱۶,۸۱۸,۲۵۸,۰۰۰ ریال

«استخر»: ۲۲۱,۴۶۳,۱۸۵,۹۹۸ ریال

«زنده‌شور»: ۱۷۰,۶۶۳,۵۸۳,۹۹۹ ریال

«تاکسیدرمی»: ۱۶۲,۶۹۴,۵۹۲,۸۴۶ ریال

«سفر به لیمونیا»: ۹۸,۵۴۴,۸۴۴,۲۰۰ ریال

«خواب نما»: ۲۸,۶۴۰,۷۰۹,۲۹۷ ریال

«قمارباز»: ۱۸,۹۲۸,۷۸۰,۱۵۶ ریال

«بهشت تبهکاران»: ۱۵,۰۷۳,۴۵۱,۷۶۷ ریال

«خط نجات»: ۱۱,۵۳۹,۵۳۷,۹۰۰ ریال

«لباس شخصی»: ۸,۴۴۴,۹۲۹,۰۰۱ ریال

«شمشیر و اندوه»: ۱,۷۵۲,۰۸۰,۰۰۰ ریال

«نبرد با خرچنگ‌»: ۷۰۷,۰۸۰,۰۰۰ ریال

نوشته فیلم‌های تازه جان دوباره به گیشه دادند/ پیشتازی «استخر» و «زنده‌شور» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سلیمی‌راد درباره شکل‌گیری این مستند به سوره سینما گفت: سال‌ها پیش آغا حسن را در یک قهوه‌خانه کوچک در غرب کهگیلویه و بویراحمد دیدم. با دوستانم گاهی به آنجا می‌رفتیم و به‌تدریج با او آشنا شدم. از همان ابتدا عکس‌های بازیکنان پرسپولیس و رنگ قرمزی که تمام فضای قهوه‌خانه را فراگرفته بود، توجهم را جلب کرد. هرچه بیشتر با او معاشرت کردم، متوجه شدم علاقه‌اش به پرسپولیس فراتر از یک هواداری معمولی است و تقریباً همه زندگی‌اش حول این تیم می‌چرخد. همین موضوع باعث شد پیشنهاد ساخت مستندی درباره او را مطرح کنم.

کارگردان مستند «حماسه برنو» افزود: در رفت‌وآمدهایم با آغا حسن، با دوست صمیمی‌اش آقا علمدار، که طرفدار استقلال بود، هم آشنا شدم. کل‌کل‌های فوتبالی این دو نفر، در کنار رقابت دیرینه پرسپولیس و استقلال، به نظرم ظرفیت تبدیل شدن به یک فیلم مستند را داشت.

این مستندساز درباره شخصیت اصلی فیلم گفت: آنچه مرا به ساخت این اثر ترغیب کرد، فقط علاقه آغا حسن به پرسپولیس نبود، بلکه تأثیر این علاقه بر تمام ابعاد زندگی‌اش بود. او حتی در موضوع ازدواج حاضر نبود از این علاقه فاصله بگیرد. خانواده دختری که قصد ازدواج با او را داشت، از او خواسته بودند هیجان فوتبالی‌اش را کمتر کند، اما نپذیرفت. باخت تیم محبوبش به‌شدت بر روحیه‌اش اثر می‌گذاشت و خانواده‌اش هم بارها به او تذکر داده بودند. از سوی دیگر، همان قهوه‌خانه سنتی را به محلی شبیه باشگاه هواداران پرسپولیس تبدیل کرده بود؛ ویژگی‌ای که کمتر مشابه آن را دیده بودم.

سلیمی‌راد درباره شکل‌گیری روایت فیلم توضیح داد: بخش زیادی از این ویژگی‌ها را در مرحله پژوهش و از طریق گفت‌وگو با خانواده و اطرافیان آغا حسن شناختم. آن‌ها از سال‌ها زندگی با او و تأثیر فوتبال بر تصمیم‌هایش گفتند. درعین‌حال، اتفاقات روز فوتبال، نتایج مسابقات و فرازوفرودهای لیگ هم هم‌زمان با فیلمبرداری وارد روایت شد و قصه فیلم را همراه با زندگی شخصیت اصلی پیش برد.

کارگردان مستند «ماهر» درباره ماجرای خواستگاری آغا حسن هم گفت: این اتفاق کاملاً ریشه در زندگی واقعی او دارد. در فیلم، بخشی از این روایت را به آقا علمدار سپردیم تا واسطه این وصلت باشد. آغا حسن در زندگی واقعی هم میان عشق به پرسپولیس و زندگی مشترک قرار گرفته بود. خانواده دختر نگران بودند این تعصب فوتبالی بر آینده زندگی مشترکشان اثر بگذارد و خود آغا حسن هم صادقانه می‌گفت نمی‌تواند با کسی زندگی کند که از او بخواهد عشقش به فوتبال را کنار بگذارد یا کمتر کند. همین تضاد، به یکی از محورهای اصلی روایت فیلم تبدیل شد.

سلیمی‌راد درباره شیوه روایت مستند گفت: برخی سکانس‌های فیلم ممکن است برای مخاطب رنگ‌وبوی آثار داستانی داشته باشد، اما دلیلش این است که مدت طولانی در کنار آغا حسن بودیم و فرصت داشتیم بعضی موقعیت‌ها را با کیفیت تصویری بهتر دوباره ثبت کنیم. از عوامل حرفه‌ای استفاده کردیم و در برخی صحنه‌ها میزانسن داشتیم، اما همه اتفاقاتی که در فیلم دیده می‌شود ریشه در واقعیت زندگی آغا حسن دارد و چیزی از بیرون به او تحمیل نشده است.

کارگردان مستند «همداد» با اشاره به نسبت میان مستندسازی و بازآفرینی برخی موقعیت‌ها افزود: امروز مخاطب به دنبال روایتی است که بتواند از ابتدا تا انتها آن را دنبال کند. به همین دلیل، ساختار روایت را در مرحله پیش‌تولید طراحی کردیم، اما پایان فیلم همچنان وابسته به واقعیت بود و نمی‌دانستیم چه اتفاقی خواهد افتاد. حتی برای هر دو حالت قهرمان شدن یا نشدن تیم محبوب آغا حسن برنامه‌ریزی کرده بودیم و این احتمال هم وجود داشت که فیلم نیمه‌تمام بماند یا او دیگر همکاری نکند؛ اتفاقاتی که بخشی از ذات سینمای مستند است.

این کارگردان ادامه داد: آغا حسن خیلی زود با دوربین ارتباط برقرار کرد و همین موضوع باعث شد برخی صحنه‌ها برای مخاطب شبیه فیلم داستانی به نظر برسد، درحالی‌که او هیچ تجربه بازیگری نداشت و تنها به دلیل رابطه‌ای که طی مدت طولانی میان ما شکل گرفته بود، مقابل دوربین راحت رفتار می‌کرد. معتقدم مرز میان سینمای مستند و داستانی باید حفظ شود، اما مستند گاهی می‌تواند برای جذاب‌تر شدن روایت به سینمای داستانی نزدیک شود و دوباره به جایگاه اصلی خود بازگردد.

وی درباره نمایش فیلم هم گفت: هنوز «آغا حسن» حتی برای شخصیت اصلی فیلم هم نمایش داده نشده و آن‌ها فقط تیزر را دیده‌اند. منتظریم نخستین نمایش رسمی فیلم در یک جشنواره یا رویداد سینمایی باشد. امیدوارم این اتفاق هرچه زودتر رخ دهد، چون این فیلم برای مخاطب عام ساخته شده و می‌تواند با تماشاگر ارتباط برقرار کند.

سلیمی‌راد با اشاره به مضمون اصلی فیلم تأکید کرد: «آغا حسن» فقط درباره رقابت پرسپولیس و استقلال نیست، بلکه تلاش می‌کند آسیب‌های اجتماعی ناشی از تعصب افراطی فوتبالی را نشان دهد؛ اینکه علاقه به فوتبال، اگر از حد تعادل خارج شود، چگونه می‌تواند بر روابط خانوادگی، تصمیم‌های شخصی و زندگی افراد اثر بگذارد. آغا حسن تنها یک نمونه از هزاران هواداری است که می‌توان مشابه او را در جامعه دید.

کارگردان مستند «سرباز شماره صفر» افزود: از طرفی، این فیلم تاریخ مصرف هم دارد. بسیاری از بازیکنانی که هنگام فیلمبرداری در تیم‌ها حضور داشتند، امروز جابه‌جا شده‌اند و فضای فوتبال تغییر کرده است. به همین دلیل امیدوارم هرچه زودتر امکان نمایش فیلم فراهم شود تا مخاطب آن را در همان حال‌وهوایی که ساخته شده، تماشا کند.

این مستندساز درباره نقش اکران آنلاین و پاتوق‌های مستند در دیده شدن آثار گفت: با توجه به محدود بودن اکران عمومی مستندها، اکران آنلاین امروز بهترین بستر برای نمایش این آثار است. پاتوق‌های مستند مخاطبان خاص خود را دارند، اما پلتفرم‌های آنلاین این امکان را فراهم می‌کنند که فیلم‌ها، به‌ویژه آثاری که برای مخاطب عام ساخته شده‌اند یا فرصت حضور گسترده در جشنواره‌ها را ندارند، به طیف وسیع‌تری از مخاطبان برسند.

نوشته «آغا حسن»؛ روایت هواداری که از عشق عبور کرد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.