احمد ضابطی جهرمی فیلمساز و پژوهشگر نام آشنای سینمای مستند، در گفت‌وگو با حامد شکیبانیا درباره‌ی فرهنگ و هنر زادگاهش شهر جهرم سخن می‌گوید و مروری بر مجموعه مستند خود درباره‌ی جهرم، «چتر سبز، نخل جهرم» دارد. این مجموعه مستند از جمله کامل‌ترین مجموعه‌هایی است که درباره‌ی یک شهر ساخته ‌شده است؛ یکی از قسمت‌های آن یعنی «نخل و یادگارهای معماری» در سال ۱۳۶۹ موفق به دریافت جایزه مدال طلای بهترین فیلم و جایزه ویژه هیئت‌داوران از جشنواره لوزان سوئیس شد.

«چتر سبز، نخل جهرم»، تصویر کاملی از نخلستان و معماری شهر جهرم ارائه می‌دهد و در آن تصاویری بکر و باکیفیت از این شهر تاریخی وجود دارد که توسط مرتضی پورصمدی، احمد قانعی، فرهاد ورهرام و محمد زین‌الدینی ضبط شده است.

در بخش دیگری از نردبان این هفته، ضابطی جهرمی درباره‌ی تجربیات خود از سینمای ایران، به ویژه تدوین، ساخت فیلم‌های مستند ایران‌شناسی، فیلمبرداری در سینمای مستند و همکاری با چهره‌های نام آشنای سینمای ایران از جمله فرهاد ورهرام و مرتضی پورصمدی سخن می‌گوید.

احمد ضابطی جهرمی از مستندسازان و تدوینگران برجسته‌ی ایرانی است که به دلیل پژوهش‌ها و تألیفات گسترده‌اش در حوزه‌ی تدوین، از او به عنوان پدر علم تدوین ایران یاد می‌شود. او بیش از ۲۰ کتاب تخصصی در زمینه‌ی تدوین، سینما و فیلمسازی مستند نوشته و برای تولید فیلم‌های سینمایی و مستند جوایز متعددی را از جشنواره‌های داخلی و بین‌المللی دریافت کرده است.

برنامه‌ی تلویزیونی «نردبان» تلاش می‌کند با نگاهی تخصصی به فیلم و عکس مستند، مروری بر آثار ایرانی و خارجی این حوزه داشته باشد. این برنامه با اجرای حامد شکیبانیا، کارگردانی و تهیه‌کنندگی اصغر احمدپور و فاطمه بوربور و ضبط شده در استودیو نفت، با بخش‌هایی متنوع جمعه‌ها ساعت ۱۸:۳۰ روی آنتن شبکه‌ی مستند می‌رود و بازپخش آن شنبه‌ها ساعت ۰۰:۰۰ و ۱۴:۳۰ است.

نوشته احمد ضابطی جهرمی مهمان برنامه «نردبان» شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی یادآور شد: برگزاری جایزه پژوهش سینمایی سال یکی از ماموریت‌ها و وظایف اصلی معاونت توسعه فناوری و مطالعات سینمایی است و شناخت پژوهشگران مستعد و علاقمند به کار و به مطالعه علمی روی هنر سینما بویژه سینمای ایران از وظایف مهمی است که این معاونت باید به آن توجه داشته باشد. موسسات و نهادهای علمی- پژوهشی و آکادمیک به خصوص دانشگاه‌ها ( دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری) را به امر پژوهش تشویق کند و آنها انواع یافته های علمی – کاربردی و زیرساختی خود را برای توسعه همه جانبه سینمای ایران منعکس کنند.

دبیرجایزه پژوهش سینمایی سال همچنین گفت: معاونت توسعه فناوری و مطالعات سینمایی قاعدتا باید محلی برای تجمع و تمرکز پژوهشگرانی باشد که روی جنبه های متنوع سینمای ایران مطالعه و تحقیق می‌کنند.

ضابطی جهرمی همچنین گفت: در این دوره پژوهش هایی مورد تشویق قرارخواهند گرفت که توانسته باشند با استفاده از روش های تحقیق علمی ، یک تحلیل کاربردی ، عملی ، ملموس و واقع بینانه از چگونگی تامین سرمایه برای سینما از ناحیه بخش خصوصی داشته باشند یا سازو کارهایی را  که منجر به  تشویق و ترغیب نهادها، سازمان‌ها، مراکز و موسسات خصوصی که کار اصلی شان ممکن است تولید فیلم نباشد اما در زمینه فعالیت‌های فرهنگی در حوزه فیلمسازی امکانات و اعتباراتی را می توانند برای تولید انواع فیلم اختصاص دهند، تبیین نمایند. اگر پژوهشی بتواند به چنین توصیه های عملی و کاربردی  دست یابد و این ساز و کارها‌ را شناسایی و تبیین کند به آن پژوهش‌ از جنبه تشویقی توجه ویژه خواهد شد.

وی ادامه داد: به هر حال باید دید چگونه می‌توان بخش خصوصی را نه تنها برای سرمایه گذاری در تولید فیلم بلکه در دیگر زمینه های زیربنایی سینمای ایران ، عملا بیشتر فعال و ترغیب کرد.امیدواریم میزان و دامنه این پژوهش ها آنقدر زیاد شود که بتوان جایزه پژوهش سینمای ایران را هرسال بدون وقفه برگزار کرد.

مراسم اختتامیه دومین دوره جایزه پژوهش سینمایی سال فردا سه شنبه ۲۷ آذرماه ساعت ۱۴ در فرهنگستان هنر برگزار می شود.

نوشته باید بخش خصوصی را ترغیب کرد/ امیدواریم جایزه پژوهش سینمایی هر سال بی‌وقفه برگزار شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی افزود: آموزش و پژوهش مهمترین بخش‌هایی هستند که برای هر فعالیتی ضروری محسوب می‌شوند و در خلال آن می‌توان از تجربیات گذشتگان به نحواحسن بهره برد از این نظر می‌توان گفت برگزاری جایزه پژوهش سینمایی اتفاقی میمون و مبارک است. سال گذشته در اولین دوره تعدادی از دانشجویان و پژوهشگران شرکت کردند و نقطه عطف فعالیت‌های شان بر برگزاری مراسم اختتامیه به ثمر رسید. امسال هم معاونت توسعه فناوری و مطالعات سینمایی تمام تلاش خود را به کار گرفت تا دومین دوره این جایزه به شکل مطلوب برگزار شود.

در ادامه ضابطی جهرمی نیز بیان کرد: افراد بسیاری برای رشد و بالندگی سینمای ایران زحمت کشیدند. سینمایی که مجموعه ذوق فرهنگی یک ملت است. با اتکا و توجه به سنت‌های هنر قبلی، سینمای هر سرزمینی شکل می‌گیرد و سینمای ایران هم به پشتوانه همین تجربیات چند دهه است که به شهرت رسیده و در جهان مطرح است.ما به این سینما احترام می‌گذاریم. یکی از توانانیی‌هایی که پتانسیل‌های سینمای ما را بارز کرده در بخش‌های محتوایی و نرم افزاری است و این مهم در پرتو زحمتی است که هنرمندان کشیده اند و توانسته نقش هنرهای دیگر را هم پررنگ تر کند.

وی اشاره کرد: وقتی به موضوع پژوهش سینمای ایران برمیخوریم اولین نکته‌ای که مشاهده می‌کنیم اینکه چقدر در خارج از کشور درباره موضوعات سینمای ایران تحقیق و پژوهش صورت گرفته در حالیکه کشور ما در این زمینه کارنامه کمبار تری دارد.چه بسیار مقالات مهم دانشجویی که در خارج از کشور به موضوع سینمای ایران می‌پردازد اما در کشور جایش خالی است و برای تامین آن سینما نیاز به حمایت و دلسوزی داردکه بخشی از آن توسط هنرمندان و بخشی دیگر به واسطه متولیان باید به بار بنشیدند. قطعا کشوری که پشتوانه پژوهشی نداشته باشد سینمایش ضعیف است. امیدوارم در این عرصه چنان پیشرفت داشته باشیم که ژانر سینمای ملی شکل بگیرد و همه جا از سینمای ایران سخن بگویند.

وی اظهار کرد: زمان دانشجویی ما اجازه نداشتیم از سینمای ایران صحبت کنیم و مراکز دانشگاهی و تحصیلی بیشتر به سینمای غرب و امریکا اهمیت می‌دادند گاهی درباره موج نو صحبتی می‌شد اما کاربرد اصطلاح فیلمفارسی تحقیرآمیز بود. به همین خاطر هیچ پژوهشی در باره سینمای آن سال‌ها وجود ندارد چون اغلب هنرمندان و دانشجویان هم سینمای ایران را قبول نداشتند. فضا به گونه‌ای بود که هنرمندان دانشگاهیان را نمی‌پذیرفتند و دانشگاهیان نیز به هنرمندان سینمای ایران بی توجه بودند در نهایت شکاف عمیقی بین این دو ایجاد شد که خوشبختانه امروز کاملا از بین رفته است و ما می‌بینیم موضوعات سینمای خودمان چقدر به بحث و بررسی گذاشته می‌شود.

دبیر دومین «جایزه پژوهش سینمایی سال» ادامه داد: در این میان یکسری منتقدان خلاق توانسته اند نقش میانجی را بازی کرده و تا حدی واسط بین این دو گروه شوند اما نقد هم طی این سال‌ها دستخوش همین نوسان‌ها قرار گرفت. چرا که در گذشته بیشتر توجهش سمت سینمای غیر ایرانی بود ولی در سال‌های اخیر به فیلم‌های ایرانی کمک کرده است. بنابراین سینمای ایران نیز توانسته از نظر سبک و محتوا به کشف جدیدی در زیبایی شناسی فرمی‌برسد.

وی اضافه کرد: فراخوان جشنواره نسبت به سال گذشته تغییرات چندانی نداشته و آثاری مورد قضاوت و داوری قرار می‌گیرد که پایه و مبنای علمی داشته باشند و رویکرد پژوهشی در آنها مشخص باشد. ضمن اینکه باید موضوعات صرفا درباره سینمای ایران باشد. در همه جوانب از فیلم داستانی بلند تا کستند، کوتاه ، انمیشن و … مورد پذیرش قرار می‌گیرند. هیات علمی ساختار آثار را موردد بررسی قرار می‌دهد و تک تک آثار باید بر مبنای ساختار علمی تولید شده باشند. امسال یک بخش دیگر هم با عنوان فیلم کتاب یا فیلم مقاله اضافه شده است که تجلی یک فیلم به مثابه کتاب یا مقاله پژوهشی است و موضوعش هم قطعا سینمای ایران خواهد بود. ما در بخش بین‌الملل هم آثاری از کشورهای دیگر را پذیرش می‌کنیم که اگرچه زبان انگلیسی است ولی موضوع سینمای ایران را بررسی می‌کنند.

وی با ذکر اینکه به هر بخش جایزه مستقل اختصاص دارد، گفت: در دور اول تمام آثار از گذشته تا مهر ۹۶ مورد ارزیابی قرار گرفتند و امسال صرفا آثار قبول می‌شوند که از سال گذشته تا کنون تولید شده باشند.

در پایان خسرو دهقان تنها منتقد حاضر در این نشست نیز بیان کرد: سینمای ایران در تمام وجود مثل اقیانوسی است که نیاز به پژوهش دارد اما اگر به عمق آن دقیق شویم متوجه خواهیم شد این اقیانوس عمقش به اندازه یک بنده انگشت است به امید اینکه با افزایش پژوهش‌ها این اقیانوس عمیق تر شود.

نوشته کشوری که پشتوانه پژوهشی نداشته باشد سینمایش ضعیف است/ارزیابی ساختار علمی آثار اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در این حکم آمده است:

«با توجه به جایگاه علمی و تجارب ارزنده جنابعالی در عرصه فعالیت های دانشگاهی و سینمایی به موجب  این حکم به عنوان دبیر دومین دوره جایزه پژوهش سینمایی سال منصوب می شوید.

نظر به اهمیت و مزیت روز افزون پژوهش، امید است برگزاری با شکوه این رویداد علمی پژوهشی، فرصت مغتنمی برای معرفی پژوهش های برتر سینمایی و تقویت ارتباط متقابل دست اندرکاران سینمای ایران و مراکز دانشگاهی و پژوهشی و نیز جهت دهی پژوهش های سینمایی به سمت حل مسائل کلیدی و نیازهای اصلی سینمای ایران را فراهم نماید.»

احمد ضابطی جهرمی در سال ۱۳۳۰ در جهرم متولد شد. او لیسانس کارگردانی سینما و تلویزیون را در سال ۱۳۵۴ از دانشکده‌ی هنرهای دراماتیک گرفت و در سال ۱۳۷۴ مدرک فوق لیسانس خود در رشته‌ی پژوهش هنر را از دانشگاه هنر اخذ کرد و در سال ۱۳۸۲ نیز از همان دانشگاه، در رشته‌ی پژوهش هنر در شاخه‌ی هنرهای دراماتیک، دکتری گرفت. او در حال حاضر استاد تمام‌ دانشگاه صدا و سیماست و در دانشکده‌ی سینما و تئاتر دانشگاه هنر، و دانشکده‌ی هنرهای زیبای دانشگاه تهران نیز، به‌طور پاره‌وقت، تدریس می‌کند. از ایشان نوشته¬های بسیاری به عرصه سینمای کشور ارائه شده است.

شایان ذکر است دوره اول این جایزه به دبیری دکتر اسماعیل بنی اردلان در سال ۱۳۹۶ برگزار شد. و دومین دوره جایزه پژوهش سینمایی سال در آذرماه ۱۳۹۷ همزمان با هفته پژوهش برگزار خواهد شد.

نوشته دکتر احمد ضابطی جهرمی دبیر دومین دوره جایزه پژوهش سینمایی سال شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.