۱۰ فیلم «ده»، «شاید وقتی دیگر»، «یه حبه قند»، «روسری آبی»، «دو زن»، «زندان زنان»، «قرمز»، «ویلایی ها»،«بانو» و «آینه های روبرو» طی ده روز در سالن فرهنگسرای شهرداری یزد به نمایش درآمدند.

محور این جشنواره، تصویر  زن در سینما بود و در پایان هر فیلم مردم برگه های نظرخواهی را تکمیل می‌کردند.

در نهایت و با جمع بندی آرا، جوایز ۴ رشته اصلی که با رای مردم مشخص شد به این شرح بود.

بهترین بازیگر زن: در این بخش ۲ نفر تندیس یوز  جشن را دریافت کردند. طناز طباطبایی برای «ویلایی ها» و گوهر خیر اندیش برای «بانو»

بهترین بازیگر مرد: صابر ابر برای «ویلایی‌ها» تندیس یوز را از آن خود کرد. ابر نتوانست در مراسم حاضر باشد ولی ویدیویی در تشکر از مردم یزد بابت این جایزه از او پخش شد.

بهترین کارگردان: رخشان بنی اعتماد برای «روسری آبی» تندیس یوز را گرفت اما طی ویدیویی عمل پا را دلیل غیبتش عنوان کرد و از مردم یزد پوزش خواست و تشکر کرد.

و بالاخره تندیس یوز بهترین فیلم به «آینه‌های روبرو» به تهیه کنندگی فرشته طائرپور رسید.

جوایز توسط کیومرث پور احمد، مهندس سفید رییس شورای شهر یزد و رئیس جشن فیلم یزد، دکتر جمالی پور شهردار یزد، ونوس عامری عضو شورای شهر یزد و زهرا طباطبایی دبیر جشن فیلم یزد اهدا شد

همچنین از نرگس آبیار فیلمساز یزدی تقدیر شد که در غیاب او که در هند بود همسرش محمدحسین قاسمی جایزه را دریافت کرد

در این مراسم از رضا کیانیان و کیوان کثیریان مشاوران جشن فیلم یزد نیز تقدیر شد

در ادامه از چند فیلمساز جوان یزدی نیز سپاسگزاری شد و سه گروه موسیقی نیز برنامه اجرا کردند

کیومرث پوراحمد، شهردار یزد، شهردار تفت و رییس شورای شهر یزد هم در این مراسم سخنرانی کردند.

مجری مراسم اختتامیه هم علی درستکار و مسیح دهقانی بودند.

آیدین آغداشلو، رضا میرکریمی، احترام برومند، علیرضا تابش، طناز طباطبایی، نگار جواهریان، هانیه توسلی، منیژه حکمت، مرضیه برومند، کیومرث پوراحمد، گوهر خیراندیش، فرشته طائرپور، منیر قیدی، طوفان گرکانی، ابوالفضل صفاری، علی زمانی عصمتی،  محمدحسین قاسمی، روح الله مفیدی و… از جمله میهمانان اولین جشن فیلم یزد بودند.

اولین جشن فیلم یزد توسط موسسه فرهنگی هنری جواد یزد و شهرداری و شورای شهر یزد و با حمایت حامیان مالی خصوصی برگزار شد.

نوشته اولین جشن فیلم یزد برگزیدگانش را شناخت/ دو جایزه برای «ویلایی‌ها» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

فیلم‌های «یه حبه قند»، «ده»، «ویلایی‌ها»، «آینه‌های روبرو»، «دو زن»، «زندان زنان»، «قرمز»، «روسری آبی» و «بانو» در این جشن سینمایی به نمایش گذاشته شد.

به برگزیدگان، تندیس جشنواره که آن را میترا ارباب سلجوقی طراحی کرده و ساخته است، اهدا خواهد شد.

در اختتامیه این جشن ۴ تندیس مردمی نیز به انتخاب مردم به بهترین فیلم، بهترین کارگردان، بهترین بازیگر زن و بهترین بازیگر مرد اهدا می‌شود.

اجرای مراسم اختتامیه نخستین «جشن فیلم یزد» را علی درستکار بر عهده دارد.

نوشته «جشن فیلم یزد» ۱۴ اسفند به پایان می‌رسد/ رونمایی از تندیس اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

پس از آن هانیه توسلی بیان کرد: به شخصه خیلی از فیلم‌هایی را که در آنها ایفای نقش داشتم قبول ندارم، به خوب یا بد بودن فیلم کاری ندارم اما نقشی که می‌خواستم و از خودم انتظار داشتم نتوانسته‌ام به‌درستی بازی کنم و بازی در برخی فیلم‌ها برایم قابل دفاع نیست.

وی ادامه داد: چند نقش خود را قابل دفاع می‌دانم و از بازی ای که کردم راضی هستم و بازیگری من در آن نقش‌ها چشم‌نواز بوده است. از روزی که به بازیگری علاقه‌مند شدم برخورد حسی با این حرفه داشتم و دوست داشتم که همیشه خودم را در قالب نقش ببینم و فیلمنامه را کاملا درک کنم و بعد بازی در تئاتر یا فیلم را قبول کنم. تا زمانی که سر صحنه فیلمبرداری حضور دارم درگیر نقش هستم و بعد کار و نقش تا روز بعد یا صحنه فیلمبرداری بعدی برایم به پایان رسیده است. برخی نقش‌هایم خیلی با خودم و روحیات و رفتارم متفاوت بوده و برای رسیدن به آنها لازم بوده که یک سری حرکات بیرونی و حرکات بدن و میمیک صورت را تعریف کنم یا باید صدای خاصی را برای نقش تمرین می‌کردم، یکی از این نقش‌ها بازی در «ابله» به کارگردانی کمال تبریزی بود، هر چند که این سریال شبکه نمایش خانگی با اقبال خوبی روبه‌رو نشد اما ایفای نقش در آن سخت‌ بود به این دلیل که با خودم تفاوت‌های زیادی داشت.

وی درباره ساخت فیلم‌ها خارج از تهران گفت: اصولا از اینکه تمرکز از تهران کاسته شده و برای بازی در فیلم‌ها در شهرستان‌ها حضور پیدا کنیم استقبال می‌کنم. به شخصه حرفه بازیگری  را از شهرستان شروع کردم و با مشکلاتی که در شهرستان‌ها روبه‌رو هستیم آشنا هستم. تمام شهرهای ایران این پتانسیل را دارد که یک لوکیشن خوب برای یک فیلم باشد. جای جای ایران و حتی دنیا روایتی را با خود به همراه دارد اما در سینمای ما حدود نود درصد فیلم‌ها و داستان‌ها در تهران خلاصه شده است.

توسلی ادامه داد: هر شهری این توانایی را دارد که فیلم‌های زیادی در آن ساخته شود. یزد یکی از شهرهایی است که اتمسفر خوبی برای تولید فیلم دارد. قبل از حضور در شهر یزد و بازی در فیلم «مادری» تصورم از این شهر چیز دیگری بود و ذهنیتی که از یزد داشتم با شهری که دیدم متفاوت بود.

بازیگر فیلم «مادری» درباره حضورش در این فیلم ساخته رقیه توکلی به تهیه کنندگی سیاوش حقیقی گفت: من با فیلمسازان فیلم اولی زیاد کار کرده‌ام و وقتی فیلمنامه «مادری» را خواندم آن را دوست داشتم. اینکه دو خواهر با هم زندگی می‌کنند و درگیری عاطفی دارند، برایم بسیار جالب بود. قصه ساده و روانی داشت و این سادگی در پذیرش نقش به من کمک زیادی کرد. همچنین اتمسفر و خانه‌ها و معماری یزد به فیلم جان داده است. بزرگ‌ترین نقطه قوت فیلم اصالتی است که از خود کارگردان به فیلم انتقال داده شده و این باعث درگیر شدن مخاطب با فیلم می‌شود.

هانیه توسلی گفت: برخی از فیلم‌هایی که بازی کردم به قدری دوست ندارم که حتی تمایل به دیدن آنها روی پرده سینما را نداشتم. در یک فیلم به قدری اذیت شدم که حتی فکر کردن به آن حالم را منقلب می‌کند. فیلم‌هایی هم بازی کردم که شاید فیلم بدی بوده اما از لحاظ بازیگری بار مثبتی برای من داشته و تجربیات خوبی را از بازی در آن فیلم‌ها کسب کردم.

وی ادامه داد: در برخی از فیلم‌ها من می‌توانستم به عنوان بازیگر بازی بهتری ارائه دهم، اما در کل فیلم‌هایی که دوست  دارم خیلی کم است. کار با برخی کارگردان‌ها را واقعا دوست داشتم سریال میوه ممنوعه به کارگردانی حسن فتحی جزو بهترین سریال‌هایی است که از بازی در آن لذت بردم. فیلم دهلیز و بازی در آن را دوست دارم، شام آخر را به عنوان اولین فیلمم دوست دارم و فریدون جیرانی در آن فیلم خیلی هوای مرا داشت و حسی که به فیلم شام آخر دارم یک حس فوق‌العاده خوب است. همچنین امسال در یک فیلم ایفای نقش کردم که آن را روی پرده دیدم و دوست داشتم، نقش هما در فیلم گرگ بازی یکی از نقش‌هایی بود که خودم آن را دوست داشتم. گرگ بازی یک فیلم خاص است و باز هم یک کارگردان فیلم اولی است که توانسته یک فیلم خوب بسازد.

این بازیگر جوان درباره بازی در تئاتر گفت: بازی در تئاتر در روزهای اول و به دلیل سن کم برای من دشوار بود، اما بعد از چند بار حضور روی صحنه اعتماد به نفس بیشتری پیدا کردم. بازی در کمک زیادی کرد که دیگر جلوی دوربین استرس نداشته باشم. تئاتر به دلیل اینکه تکرار ندارد و زنده اجرا می‌شود قطعا سخت‌تر است و وقتی که کار تئاتر را به خوبی انجام دهید، جلوی دوربین کار راحت‌تری خواهید داشت.

توسلی در پاسخ به اینکه آیا مافیا برای ورود بازیگران در سینما وجود دارد یا خیر، گفت: مافیا در همه جای دنیا وجود دارد، اما اینکه من بخواهم قاطعانه صحبت کنم در سینمای ایران این موضوع وجود دارد یا خیر باید بگویم که من در طی مسیر رسیدن به بازیگری خوشبختانه به این مافیا برخورد نکردم. من عاشق بازیگری بودم و کلاس‌های بازیگری زیادی رفتم و از ۱۵ سالگی تا بیست سالگی کتاب‌های فراوانی خواندم، تمامی نمایشنامه‌های بهرام بیضایی را در آن سال‌ها خواندم. تئاتر و سینما از اهمیت زیادی برایم برخوردار بود و مطالعه‌های زیادی در این زمینه انجام دادم.

این بازبگر اظهار کرد: من هیچ پارتی نداشتم و فقط به خاطر جدیتم در یادگیری و بازیگری در تئاتر و فیلم کوتاه توانستم در سینما حضور پیدا کنم. الان نمی‌توانم بگویم که چهره یا پول در بازیگر شدن اهمیت ندارد اما بازیگری که به خاطر چهره و پول وارد این حرفه شود بعد از مدتی حذف خواهد شد. بازیگران بزرگی مثل خسرو شکیبایی و پرویز پرستویی سال‌های زیادی بازیگر تئاتر بودند و کسی آنها را نمی‌شناخت اما به دلیل اینکه توانا بودند و صبر داشتند، توانستند جایگاه خود را در سینما به خوبی پیدا کنند. توصیه من به تمام علاقه‌مندان به بازیگری این است که اول تبدیل به یک بازیگر قوی در تئاتر شوید بعد برای بازی در سینما تلاش کنید. از طرفی در رشته سینما مطالعه داشته و به روز باشید؛ این دو در کنار هم می‌تواند به بازی جلوی دوربین کمک کند. اگر این راه را طی کنید حتما در سینما راه برای شما باز خواهد شد.

وی در پایان گفت: کسی که سینما و بازیگری را دوست دارد در وهله اول بایستی تئاتر را جدی بگیرد. من از ۱۵ سالگی به بازیگری علاقه‌مند شدم. در جشنواره تئاتر همدان بود که حس کردم به بازیگری علاقه دارم و آن را برای خودم هدف قرار دادم.

نوشته در طول سابقه بازیگری‌ام به مافیا برنخوردم/ توصیه‌ام به علاقمندان بازیگری شروع کار از تئاتر است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در ادامه مرضیه برومند بیان کرد: من نگاه تفکیکی را نمی‌پسندم و فکر می‌کنم که اگر مشکلی درباره حقوق زنان وجود دارد به مردها ارتباطی ندارد. اگر حقوق مردها و زن‌ها در کنار یکدیگر مرتفع شود، حقوق زنان بیشتر رعایت خواهد شد. چندان به برگزاری جشنواره مختص به زنان و مردان قائل نیستم اما فکر می‌کنم برگزاری این جشنواره موثر، روشنگر و تاثیرگذار خواهد بود.

برومند ادامه داد: «آرایشگاه زیبا» جزو اولین آثاری است که من در آن درباره یک زن بیوه صحبت می‌کنم و تعصبی را مطرح می کنم که خانواده‌ها در آن زمان نسبت به ازدواج پسرشان با یک زن بیوه داشتند. ما باید با فرهنگ‌ها و چارچوب‌ها و آیین و سنت‌های خودمان مسئله‌ را در خانواده حل کنیم و زمینه‌ای برای رعایت حقوق انسانی فراهم شود و حقوق زنان و مردان در کنار هم تامین شود تا بتوانیم جامعه متعادل‌تری داشته باشیم.

وی اظهار کرد: ما در سطح دنیا فیلمسازان زن بسیار قوی داریم و روز به روز هم به شمار فیلمسازان زن موفق ما اضافه می‌شود و همین موضوع نشان می‌دهد که مردهای خوبی در کشور زمینه را برای خواهر و یا همسرانشان فراهم کرده‌اند تا بتوانند کاری که دوست دارند، انجام دهند. ما سینماگرانی مثل مهرجویی و بیضایی داریم که به مسائل زنان توجه داشته اند و حالا می‌خواهیم چند زن داشته باشیم که در مورد مردها فیلم بسازند.

کارگردان «آرایشگاه زیبا» با اشاره به توضیحی از فضای صداوسیما نسبت به این سریال عنوان کرد: درباره این موضوع که در سریال آرایشگاه زیبا کارگردان سادات یزدی نوشته شده بود و نام فیلمنامه‌نویس مرضیه برومند که هر دو نام خود او بوده گفت: در آن زمان رئیس وقت صدا و سیما از من و سریال خوشش نمی‌آمد و اکنون هم همینطور است به همین دلیل سریال دو سال و نیم توقیف بود و فشارهایی وجود داشت که صحنه‌هایی حذف شود اما من قبول نکردم. بعد از دو سال بالاخره قبول کردند که سریال را پخش کنند، به شرطی که اسم من نباشد. من مرضیه السادات برومند یزدی هستم و به این ترتیب نام کارگردان در تیتراژ شد سادات یزدی و فیلمنامه نویس به نام مرضیه برومند مطرح شد.

علایی در بخش دیگر این نشست به فیلم «ویلایی ها» ساخته منیر قیدی اشاره و بیان کرد: تاکنون در سینما به این موضوع پرداخته نشده بود و خیلی از افراد تازه بعد از سال‌ها فهمیدند که فرماندهان جنگ که نمی‌توانستند در خانه خود حضور یابند، چگونه خانواده خود را می‌دیدند.

برومند نیز در این جلسه گفت: فیلم «ویلایی‌ها» از لحاظ وجه تکنیکی و تاثیر حسی برای من بسیار جالب بود. باید دید که در کنار هم بودن و به هم روحیه دادن تا چه حد می‌تواند مثبت باشد، حتی در شرایط جنگ و جبهه و شهید شدن می‌توان در کنار یکدیگر بود و به هم امید داد.

وی افزود: من قبلا اسم منیر قیدی را شنیده بودم و اکنون بابت ساخت این فیلم از او سپاسگزاری می‌کنم و باعث افتخار من است که خانم‌های فیلمساز ما می‌توانند فیلم‌هایی به این زیبایی بسازند و با این نگاه انسانی و شریف ایده‌های خود را به فیلم تبدیل کنند.

منیر قیدی در ادامه بیان کرد: بخشی از این فیلم مستند و برگرفته از واقعیت است، خانم‌هایی بودند که ما خاطراتشان را بررسی کردیم و بر اساس آن قصه‌ای را نوشتیم. مسئله‌ای که در خاطرات خانم‌ها بود و مرا تحت تاثیر قرار داد، این بود که یک تعداد آدم در جایی قرار دارند که هیچ کاری از آنها ساخته نیست و با توجه به محدودیت‌هایی که در دهه شصت از لحاظ خبررسانی وجود داشت، این تعداد از خانم‌ها و بچه‌ها در جایی بودند که هیچ کاری نمی‌توانستند انجام دهند و فقط یک انتظار فرساینده‌ای را تحمل می‌کردند.

وی اضافه کرد: سلیقه من در فیلمسازی قصه‌گو بودن نیست اما فیلم یک تهیه‌کننده داشت که می‌خواست فیلم اکران شود و ما نیاز داشتیم که تماشاگر عام با فیلم ارتباط برقرار کند. با توجه به این قضیه قصه‌ای را به فیلم اضافه کردیم که اگر به سلیقه من بود این قصه را هم اضافه نمی‌کردم.

مرضیه برومند نیز بیان کرد: این فیلم کاملا قصه داشت و موضوع آن به حد کافی مخاطب را با خود درگیر می‌کند، خانم‌ها یک انتظاری می‌کشیدند که در بیشتر موارد این انتظار با یک خبر بد همراه بود. خیلی موقعیت عجیبی بود و عکس‌هایی که بعد از فیلم بارها نگاه کردم و دیدم هر کدام یک قصه دارند و می‌توان برای هر کدام از این زن‌ها یک فیلم ساخت.

منیره قیدی در ادامه با اشاره به سکانسی از این فیلم عنوان کرد: سکانس شستن ماشین توسط کودکان جزو سکانس‌های واقعی بود، شهید نوری وقتی به خانواده خود در ویلاها سر می‌زنند همین اتفاق برایشان می‌افتد و بچه‌ها ماشین او را با این دیدگاه که گلی شده است، می‌شویند. شهید نوری یک دست داشت و بچه‌ها با این تفکر که پدر نمی‌تواند ماشین خود را تمیز کند، استتار ماشین را می‌شویند. در حقیقت این سکانس حقیقی بوده اما نگاه کودکان به جنگ را بیان می‌کند.

وی ادامه داد: همسر شهید نوری این خاطره را برای من تعریف کرد و من با گریه این سکانس را نوشتم و به فیلم تبدیل کردم. به قدری این خاطره دکوپاژ شده و سینمایی بود که همه ما را تحت تاثیر قرار داد. این سکانس در ذاتش درست بود و واقعا نمی‌شد که این سکانس را بد ساخت یا بد نوشت.

برومند درباره لهجه های فیلم نیز اظهار کرد: می‌شد که یک خانواده به یک لهجه از لهجه‌های شهرهای ایران صحبت کند، اما انتخاب بازیگری که بتواند این نوع لهجه‌ها را درست بیان کند، کمی مشکل است و به همین دلیل منیر قیدی ترجیح داده تا از یک نوع بیان در فیلم استفاده کند. همچنین باید به بازی های خوب ثریا قاسمی، طناز طباطبایی، پریناز ایزدیار و از همه بهتر گیتی قاسمی اشاره کرد که نشان‌دهنده مهارت منیر قیدی در کارگردانی است.

قیدی در ادامه گفت: بزرگ‌ترین مشاور من در فیلم سعید ملکان تهیه‌کننده فیلم بود که جزو معدود تهیه‌کنندگان صاحب سبک و اندیشه در سینمای ایران است.

برومند با اشاره به نوع کارگردانی این فیلم اظهار کرد: با تجربه‌ای که من دارم کامل می‌فهمم که قیدی اول در ذهن خود فیلم را ساخته و بعد آن را روی پرده سینما آورده است. تجربه بیست سال کار و دستیاری توشه او را پر کرده است. متاسفانه این روزها دستیاران پس از یک سال دستیاری می‌خواهند فیلم خودشان را بسازند و مد هم شده که بعد از ۲ فیلم دستیاری خودشان فیلم ساز می‌شوند که اکثرا هم موفق نیستند.

وی اظهار کرد: از قیدی می‌خواهم که هر چه زودتر فیلم دوم خود را بسازد. این فیلم یک نسخه از «زندگی و دیگر هیچ» کیارستمی است که در دل زلزله رودبار می‌گوید که زندگی ادامه دارد. این فیلم هم در دل یک شرایط دردناک و وحشتناکی در جنگ نشان می‌دهد که زندگی و عشق ادامه دارد. این فیلم از دید زن‌ها تعریف می‌شود و چهره زشت جنگ را به ما نشان می‌دهد.

برومند ادامه داد: اکنون تمام بچه‌ها در خاورمیانه  با وحشت زندگی می‌کنند و به نظر من وحشت بدتر از جنگ است. ما که جنگ را تجربه کرده‌ایم این وحشت را می‌شناسیم. اینکه یک بچه وقتی به دنیا چشم می گشاید و جنگ را می بیند بسیار دردناک است و اینکه چگونه می‌توان جهان را از جنگ نجات داد، یک فکر بزرگ است. نگاه مادرانه و زنانه این خشونت‌ها را تعدیل می‌کند. اگر خانم ها امور را به دست می‌گرفتند حتما جهان زیباتری داشتیم. زنان این احساسات عاطفی زیبا را دریغ نکنند و مردها را به جهان خود نزدیک‌تر کنند، به جهان مادرانه‌ای که نگران بچه‌های خود هستند.

قیدی ضمن بیان اینکه بارها برای گرفتن مجوز این فیلم به وزارت ارشاد رفته است، گفت: مسئول وقت سازمان سینمایی زمانی گفته بود تا وقتی من پشت این میز هستم، نمی‌گذارم که این فیلم ساخته شود. من هم صبر کردم تا او از پشت میز بلند شود و بعد دوباره طرح و فیلمنامه خود را به وزارت ارشاد بردم و مجوز ساخت فیلم را گرفتم.

برومند اظهار کرد: یکی از وظایف سینما و فیلمسازان دادن اطلاعات به مخاطب در مورد تاریخ و وقایع تاریخی است. من خودم از وجود چنین افرادی در پشت صحنه جنگ خبر نداشتم. چندی پیش جنوب بودم و بعد از دیدن فیلم به خودم گفتم کاش زودتر فیلم را دیده بودم و در آن سفر به مناطقی که این فیلم ساخته شده سر می‌زدم. فیلم «ویلایی‌ها» این اطلاعات را به من مخاطب داد و از این لحاظ هم می‌توان گفت که فیلم درجه یکی بوده است.

وی افزود: در شرایط کنونی، ساخت فیلم در مورد دفاع مقدس بسیار دشوار است. در سال‌های اول قهرمانان قصه‌های فیلم‌های دفاع مقدس آسمانی بودند و برای مخاطب دست یافتنی و باورپذیر نبودند، اما چند سالی است که شرایط کمی بهتر شده و فیلم‌هایی ساخته می‌شود که به درستی قهرمان‌سازی کرده و واقعیات جنگ را نشان می‌دهند اما همچنان بخاطر تبلیغ بد و شعاری که در گذشته داشتیم مخاطبان را از سینمای دفاع مقدس دور کردیم. وقتی یک فیلم به درستی به این موضوع می‌پردازد دلنشین است و به روح و روان مخاطب چنگ می‌اندازد و او را با خود همراه می‌کند.

برومند تاکید کرد: ارتباط خوبی که فیلم «ویلایی‌ها» با مخاطبان برقرار کرده است نشان‌دهنده تبحر فیلمساز است که در چنین شرایطی به حیطه دشوار و سختی وارد شده و توانسته اول خودش با فیلم ارتباط برقرار کند و بعد خانواده‌های رزمندگان را به درستی به تصویر بکشد. این فیلم روی خیلی از افراد تاثیرگذار بوده، افرادی که هیچ ارتباطی به دفاع مقدس ندارند از این فیلم تاثیر گرفته‌اند و با فیلم همراه شده‌اند.

قیدی در پایان گفت: قرار نبود که این فیلم به میدان جنگ بپردازد و فقط قرار بود که به سختی‌ها و چشم انتظاری خانواده رزمندگان اشاره داشته باشد. در چند پلان از فیلم هم به جنگ اشاره شد و هم طنزهای موقعیتی داشتیم و اگر این طنزها هم بیشتر بود، قطعا نمی‌توانست ارتباط خوبی با مخاطب برقرار کند و به اصطلاح از فیلم بیرون می‌زد. تاکنون در مورد خود جنگ فیلم‌هایی زیادی ساخته شده و قصد من از ساخت فیلم ویلایی‌ها اشاره به واقعیت و موقعیتی بود که در نزدیکی خط اول جبهه اتفاق می‌افتاد و تاکنون به آن نپرداخته بودند.

نوشته فیلم سینمایی «ویلایی‌ها» در جشن فیلم یزد نقد و بررسی شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

آیدین آغداشلو نیز در سخنانی عنوان کرد: برای من فرصت مغتنمی بود که این فیلم را روی پرده بزرگ دیدم و از کسانی که این فرصت را فراهم کردند تشکر می‌کنم. من معمولا یک فرصتی به خودم می‌دهم و بعد از مدتی درباره یک اثر هنری نظر می دهم. حتی خیلی از فیلمسازهایی که زمانی برایم محبوب بودند حالا دیگر نیستند اما وقتی که این فیلم را بعد از مدتی دیدم به این نتیجه رسیدم که این یکی از بهترین فیلم‌های کیارستمی است و نظری که در آن زمان داشتم با الان فاصله چندانی ندارد.

وی افزود: درگذشت عباس کیارستمی برای من ضایعه خیلی بزرگی است و اگر با وجود اینکه جسمم خیلی یاری نمی‌کند به اینجا آمده‌ام به این دلیل است که ادای دینی به او کرده باشم و دیدم این فیلم بخشی از این ادای دین است اما در عین حال سعی کردم که بیش از حد غلو نکنم، لزومی هم نداشت و او هم در موضعی نبود که برای تبلیغ آثارش نیاز به غلو داشته باشد. صادق هدایت دوست نزدیکی داشت به نام حسن قائمیان که پس از درگذشت هدایت بسیار درباره او نوشت و کار کرد. سعی کردم خیلی در نقش حسن قائمیان ظاهر نشوم. گرچه برخی می‌گویند به عنوان دوست نزدیک کیارستمی توقع بیشتری از من داشتند اما من این فاصله را نگه داشتم و هنوز هم نگه می‌دارم.

آغداشلو درباره فیلم «ده» توضیح داد: نکته مقدماتی که باید بگویم این است که در طول دو دهه اعتقادم را به نقد از دست داده‌ام. اولین نقدی که نوشتم در سال ۱۳۴۲ بود و مجموعه نقدهای سینمایی من تبدیل به کتابی ۵۰۰ صفحه‌ای شده اما الان دیگر به نقد اعتقاد ندارم و فکر می‌کنم نقد ابزار هوشمندانه‌ای است برای انتقال دادن یک فضای بسیار خصوصی و شخصی  و موجه کردن آن. این حرف خیلی گرانی است اما صادقانه می‌گویم که دیگر اعتقادی به نقد ندارم. وقتی نقدهای خودم را می‌خوانم بعضی اوقات از هوشمندی خودم لذت می‌برم که توانسته‌ام یک نظر خیلی شخصی را این‌گونه در یک لفاف کاملا منطقی و عقلایی بپیچانم.

وی بیان کرد: همیشه نظر کسی به نظر ما نزدیک‌تر است، کسی فرصت بیشتری داشته که بیشتر در یک اثر و یک هنرمند دقت کند پس زمینه این شخص برای ما مهم است. حتی یک منتقد می‌تواند هنرمند بزرگی را نادیده بگیرد مثل بیلی وایدلر که نادیده گرفته شد اما اینها همه ماجراهای بعد است، نه در حین تکوین و نه در بحبوحه اعتبار یک هنرمند. اگر با این شک نگاه کنیم و خودمان را این قدر به نقد نسپاریم و نقد را این اندازه جدی نگیریم، آنگاه شاید نقد بتواند راهگشای این باشد که ببینیم نظر شخصی که ممکن است قبولش داشته باشیم، در رابطه با یک اثر چیست. کار منتقد اصلا تصحیح عمل هنرمند نیست زیرا او کارش را انجام و تحویل داده است. اگر از این جهت وارد شویم متوجه می‌شوم که روی سخن منتقد با مردم است و با مردم صحبت می کند.

این هنرمند نقاش درباره اینکه چرا این سال ها نقد ننوشته است، توضیح داد: علت اینکه من در این مدت نقد ننوشته‌ام و نخواهم نوشت این است که از حیث ذهنم و حکمتم به نوعی از شفقت رسیده‌ام که دیگر نمی‌توانم با اولویت دادن به این شفقت آثار هنری را با شدت بررسی و داوری کنم و نظر بدهم بنابراین به همین حد کفایت می‌کنم که اگر جایی نظرم را بپرسند می‌گویم اما بتدا به ساکن دستور نمی‌دهم و نمی‌خواهم که نظرم پذیرفته شود و پذیرفته شدن یا نشدنش برایم اهمیتی ندارد. این مجموعه ذهنیات من بود که باید به عنوان مقدمه عرض می‌کردم زیرا عباس کیارستمی از این مقوله بیرون نیست و من حداقل ۱۵ مقاله مفصل درباره او نوشته‌ام.

پس از آن طوفان گرکانی از دوستان و همکاران کیارستمی و جامعه شناس درباره مساله حضور و نقش زن در فیلم‌های کیارستمی بیان کرد: در تمام مواقعی که کیارستمی در آثارش زن را نشان نمی‌داد اما حضور زن در فیلم‌هایش بسیار پررنگ‌تر بود. در فیلم «خانه دوست کجاست» نقش زن کم رنگ است اما آنقدر خوب به زن پرداخته که کودک را نمی‌توان بدون مادرش در فیلم تصور کرد.

وی با اشاره به داستان فیلم «ده» گفت: در فیلم «ده» نقش اصلی یک زن است که پشت رل نشسته و با زنان دیگر صحبت می‌کند و تنها مذکر فیلم یک پسربچه است که پسر همان خانم است. سناریوی اولیه فیلم «ده» در مورد یک خانم روانکاو بوده که به دلیل اینکه لوله‌های آب خراب می‌شود و مطبش را آب می‌گیرد بیمارانش را در ماشین ویزیت می‌کند و به دلیل مزاحمت پلیس از جلوی مطب رفته و بیماران در جای دیگر داستان‌هایشان را برای دکتر روانکاو تعریف می‌کنند.

این جامعه شناس اظهار کرد: به باور من فیلم «ده» یک بار دیگر دیدگاه عباس کیارستمی به زنان جامعه ایرانی را نشان داد. این فیلم نشان داد حرف‌هایی که در مورد او و اینکه ضد زن است و از حضور زنان در فیلم‌هایش طفره می‌رود، درست نبوده است. عباس کیارستمی در این فیلم نشان داد اگر مشکلی هست بین خود زنان است و مشکل بین مردان و زنان نیست. ما این دست اختلاف‌ها را زیاد در جامعه می‌بینیم. در سینمای غرب هم پیش آمده که یک عده خانم از چند آقا به خاطر رفتارهایشان شکایت کرده‌اند.

گرکانی ادامه داد: نکته دیگری که در مورد نگاه عباس کیارستمی به خانم‌ها برای من جالب بود، شباهت خیلی زیاد به موج سوم فمنیست در دنیا بود. موج سوم یک نماینده‌ای دارد مثل خانم ژولیا کریستوا که یک روانکاو است. آنها معتقد هستند که تقسیم‌بندی به زن و مرد مثل سایر تقسیم‌بندی‌ها فقط برای محدود کردن است، اما عباس کیارستمی اعتقاد داشت که خانم‌ها با آقایان تفاوت‌هایی دارند. ما زنانی را می‌شناسیم که به نوعی مردانگی نزدیک هستند، مساله‌ای که امروزه خیلی مطرح است. خیلی وقت‌ها این مرام و مردانگی را در زنان می‌بینیم و غیرتی دارند که حتی زندگی را اداره می‌کنند.

در ادامه کیوان کثیریان گفت: در این فیلم کودک هم با جدلی که با مادر می‌کند، می‌تواند نماینده‌ای از مردها باشد و دفاعی هم از پدر می‌کند.

گرکانی ادامه داد: بله دقیقا و به مادر می‌گوید که تو باید فداکاری و تحمل کنی و اگر بخواهیم یک نگاه سطحی کنیم خانم محکوم است. ژولیا کریستوا و فمنیست‌ها معتقدند در مثلث پدر و مادر و فرزند مهم‌ترین وفاداری می‌تواند وفاداری مادر به فرزند است. در همان چند لحظه اول فیلم مادر محکوم است، چون فرزندش او را محکوم می‌کند که مورد بی‌محبتی واقع شده است اما بعد که قصه جلو می‌رود پدری را می‌بینیم که عملا حضور ندارد پس یکی از اضلاع مثلث را حذف کرده است.

پس از آن کثیریان خطاب به محسن شرفی از شاگردان عباس کیارستمی که ساکن یزد است، گفت: در فیلم «ده» محور ماجرا اتومبیل است و گفتگوی پینگ پنگی شخصیت اول فیلم با دیگران در اتومبیل انجام می‌شود.

شرفی درباره این موضوع عنوان کرد: عباس کیارستمی آرام آرام تبدیل به یک مینیمالیست شد و از اول این‌گونه نبود که این امر شاید تاتیر سهراب شهید ثالث بود و یا شاید حکمتی بود که خودش به آن رسیده بود. او آرام آرام خلاصه‌گرا شد و هرچه بیشتر خلاصه کرد.

وی اظهار کرد: تبدیل پلاتوی سینما به یک اتومبیل پاترول بخشی از همین ساده کردن‌ها بود و هر چه بیشتر به برخی از فیلم‌های او نزدیک می‌شویم بیشتر این ساده شدن را می‌بینیم، اما او هم مثل هر هنرمندی تغییر موضع داشت و در فیلم‌های آخرش صحنه، دیالوگ، ماجرا و قصه داشت، داستان فیلم‌هایش اوج و فرود داشت و بر عکس فیلم «ده» که نه قصه دارد و نه اوج و فرود، فیلم‌های آخر کیارستمی اوج و فرود و قصه داشت.

شرفی افزود: من مقاله‌ای نوشتم مبنی بر اینکه عباس کیارستمی سینما را ساده نگاه می‌کند، از نابازیگر استفاده می‌کند و موسیقی، پلاتو و نورپردازی  را حذف می‌کند. هر دانشجویی در هر جای دنیا صحنه‌ها را به این تاریکی در بیاورد او را مردورد می‌کنند اما واقیعت این است که کیارستمی می‌خواهد که اینگونه باشد و این خلاصه کردن بخش اساسی فیلم‌های کیارستمی است. این موضوع را من در ویدیوآرت‌های او هم دیدم، یعنی کار آن قدر خلاصه شد تا جایی که فقط دوربین کاشته شد تا  کاری که او می‌خواست یعنی رسیدن به واقعیت محض جریان پیدا کند.

وی عنوان کرد: در فیلم او سه تکه تخته در یک آبگیر هستند که موج‌ها این تخته‌ها را بالا و پایین می‌برند و شما به مدت ده دقیقه شاهد این صحنه هستید و اتفاقی هم نمی‌افتد. اشکالی ندارد که اتفاقی نمی‌افتد زیرا نبوغ او در همین است که اتفاقی نمی‌افتد ولی با خلاصه کردن محض است که می‌تواند به واقعیت محض برسد. به نظر من کیارستمی بعد از عمر خیام نیشابوری بهترین است و با هم سر این موضوع شوخی‌های زیادی می‌کردیم.

شرفی با اعلام اینکه اگر بخواهیم معادلی برای کار عباس کیارستمی پیدا کنیم به ادبیات معاصر آمریکا و ریموند کارور می رسیم، توضیح داد: او هم مینیمالیست بود و مقاطعی از زندگی را می‌گرفت و سعی می‌کرد با کمترین کلمات آن را نشان دهد و هر چه ظواهر بود دور می‌کرد. من یک بار خواندم که ارنست همینگوی گفته بود که من قصه را می‌نویسم و بعد شروع به حذف کردن می‌کنم و با حذف کردن است که به قصه اصلی می‌رسم که این رویکر خیلی به جهان کیارستمی نزدیک است. اینکه موضع ما نسبت به آن چیست، دیگر به ما برمی‌گردد و ربطی به هنرمند ندارد. سازه هنرمند و اثری که به دست ما داده به دنیای او و قصد و نیتش باز می‌گردد و من فکر می‌کنم فیلم «ده» نزدیک‌ترین اثر به دنیای کیارستمی است؛ جهانی که ساده و تخت و بی داوری است.

شرفی در ادامه گفت: من می‌خواستم از این فرصت استفاده کنم و به بازی فوق‌العاده کودک اشاره کنم. البته کیارستمی خیلی هلاک بازی گرفتن از کسی نبود، اما این بچه در فیلم فوق‌العاده است. عباس کیارستمی نه فمنیست و نه ضد زن بود، به آدم‌ها به صورت آدم نگاه می‌کرد. او چیزی که فکر می‌کرد گفتنی است می‌گفت و به وجه شعاری حرف‌ها هیچ اعتنایی نداشت به همین دلیل او به فمنیست هیچ اعتنایی نداشت. حال شاید فیلمی هم ساخته بود که همه هنرپیشه هایش زن بودند اما او انسان‌ها را به شکل انسان نگاه می‌کرد. انسان‌هایی که مشکل دارند، انسان‌هایی که شیدا هستند، انسان‌هایی که نصیحت کننده و  پنددهنده هستند، انسان‌هایی که کاملا با قلب و احساسشان زندگی می‌کنند، انسان‌هایی که در موضعی ایستاده‌اند و با تمسخر به انسان‌های دیگر نگاه می‌کنند و تمام مدت می‌خندند و مسخره می‌کنند.

وی ادامه داد: من در انتهای این فیلم نمی‌توانم بگویم کدامیک از اینها حق داشته زیرا کیارستمی اصلا این موضوع را به داوری نگذاشته است و برای او اصلا اهمیت ندارد که حق با چه کسی است، مهم این است که تمام فیلم، از آغاز تا انجام، به صحبت‌های دو نفره اشاره دارد که به هیچ جایی نمی‌رسد و هیچ وقت کسی قانع و محکوم نمی‌شود و هیچ کس به خاطر حرف‌هایش مسخره نمی‌شود. اینجا کیارستمی به همان صورت که از کودکی می‌شناختمش، گوشه‌ای می‌ایستد، تماشا می‌کند و گوش می‌کند بعد اینها را در جایی که صلاح می‌داند استفاده می کند. این فیلم کیارستمی‌ترین فیلم‌های اوست زیرا در فیلم‌های دیگرش وقتی سعی می‌کند داوری نکند باز هم شما گوشه‌ای از داوری را می‌بینید مثلا در «کلوزآپ» بالاخره به یک نوعی از داوری و دلسوزی می‌رسید، اما در این فیلم هیچ اثری از دلسوزی نیست، نباید هم باشد زیرا عباس کیارستمی این فیلم را در دوره کمال واقعی خود ساخته است.

نوشته فیلم «ده» ساخته عباس کیارستمی در جشن فیلم یزد نقد و بررسی شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.