وی داودآبادی را انسانی ساده‌زیست، سرباز ولایت و ثابت‌قدم در مسیر خویش دانست و حضور در نکوداشت چنین شخصیتی را مایه خرسندی عنوان کرد و افزود که جامعه نیازمند افرادی همچون اوست. البته صرف برگزاری یادبودها کافی نیست، باید شیوه‌های صحیح و مستمر ترویج فرهنگ مقاومت در جامعه نهادینه شود.

وی بر اهمیت حفظ روحیه رزمندگی در نسل‌های آینده نیز تاکید کرد و رزمندگان واقعی را کسانی دانست که در هر شرایطی به آرمان‌های انقلاب وفادار می‌مانند و همواره آماده خدمت به کشور و مردم‌اند.

مخدومی همچنین ساده‌زیستی و پاک‌دستی رزمندگان دفاع مقدس را الگوهایی فرهنگی برای جامعه خواند و ابراز امیدواری کرد: حضور و فعالیت‌هایی همچون تلاش‌های داودآبادی موجب تعمیق فرهنگ مقاومت در کشور و آشنایی نسل‌های آینده با ارزش‌های انقلاب می‌شود.

انتقال دانش وسیع دفاع مقدس به جوانترها

در ادامه، محمدعلی صمدی، پژوهشگر حوزه دفاع مقدس، با خطاب قرار دادن داودآبادی به‌عنوان استاد گفت: ۲۸ سال پیش پژوهش دفاع مقدس را با او آغاز کردم.

وی افزود: اولین‌بار داودآبادی مطالب من را منتشر و سپس به نشریه صبح و شلمچه معرفی‌ام کرد. تا ۳۰ ‌سالگی هیچ خاطره‌ای ندارم که داودآبادی در آن حضور نداشته باشد و همواره نگران این بودم که مبادا از من رضایت نداشته باشد.

این مستندساز یادآور شد: در زمانی‌که هیچ‌کس به پژوهشگران توجهی نمی‌کرد و مشکلات اصلی رزمندگان بازگشته از جنگ، بیشتر سیاسی بود، داودآبادی برای ما زمان صرف می‌کرد و ساعت‌ها در دفتر نشریه به ما آموزش می‌داد و در حالی‌که هیچ شناختی از جنگ نداشتیم، داودآبادی با توضیح سرفصل‌های گوناگون، دانش وسیعی از دفاع مقدس به ما منتقل می‌کرد. خدا را شاکرم که در ۲۰سالگی، داودآبادی را سر راهم قرار داد و مسیر کاری‌ام را تسهیل کرد.

پرچمداری فعالیت‌های فرهنگی

علی‌اکبر فرهنگیان نیز با یادآوری دوران نوجوانی خود گفت: در دوران غلبه جریان‌های اقتصادی و سیاسی در مجلات و حاکمیت جبهه لیبرال، نشریه‌ای به نام شلمچه با نگاهی متفاوت وارد میدان شد که هر صفحه آن قله‌ای از افتخار و ایثار بود که دل جوانان را قرص می‌کرد. در زمانی‌ که کار فرهنگی معنای چندانی نداشت و رسانه‌ها به گستردگی امروز نبودند، افرادی مانند داودآبادی به‌تنهایی فعالیت فرهنگی می‌کردند.

وی همچنین از چهره‌هایی همچون مسعود ده‌نمکی، یوسفعلی میرشکاک، محمدرضا آقاسی، منصور ارضی، سعید حدادیان و نادر طالب‌زاده یاد کرد و سپس به شعرخوانی در وصف داودآبادی پرداخت.

رزمنده‌ای که جنگ را ناتمام نگذاشت

گلعلی بابایی، نویسنده نیز با اشاره به ویژگی‌های داودآبادی بیان کرد: او زبان رک و صریحی دارد که همین صراحت باعث شده هزینه‌هایی را متحمل شود. این ویژگی در آثار داودآبادی نیز آشکار است.

بابایی افزود: به گفته مرتضی سرهنگی، داودآبادی از معدود رزمندگانی است که جنگش را ناتمام نگذاشت و خاطرات خود را مکتوب کرد. امیدوارم داودآبادی به آرزوی دیرینه خود یعنی دیدار احمد متوسلیان برسد.

انسان‌ها را تا زنده هستند دریابیم

در بخش دیگری از این مراسم، مسعود ده‌نمکی، نویسنده و کارگردان تلویزیون و سینما بااشاره به سابقه ۴۰ساله دوستی خود با حمید داودآبادی اظهار کرد: من اولین بار سال ۶۴ در مهران و قبل از عملیات والفجر ۸ داودآبادی را دیدم که به دیدن شهید تعقلی آمده بود و دوستی بین ما شکل گرفت که این دوستی چهار دهه ادامه پیدا کرده است.

وی تصریح کرد: من معتقدم باید انسان‌ها را تا زنده هستند، دریابیم. نمی‌گویم بزرگداشت برگزار نکنیم، اما افرادی مانند داودآبادی وقتی پا به سن می‌گذارند، تازه پخته و معدن تجربه می‌شوند. غربت چنین انسان‌هایی در استفاده نشدن است.

کارگردان سریال «دارا و ندار» بیان کرد: اکنون با توجه به شرایط منطقه‎ای، جهانی و حتی داخلی، زمانه ما زمانه سه راهی مرگ و شبیه سال ۶۷ است. ما باید این روزها کنار هم بمانیم. اگر ما یکدیگر را درنیابیم، باعث ریزش می‌شویم. چهره‌هایی مانند حمید داودآبادی کم نیستند و او بهانه‌ای بود تا در این مراسم از یک نسل یاد کنم که باید از آن‌ها یاد بگیریم.

کارگردان سریال «معراجی ها» تأکید کرد: در همه جای دنیا حوزه فرهنگ بستر تجربه‌گرایی است. طبیعتا باید از جوانان هم حمایت کرد، اما باید کمک کنیم فردی که سرشار از تجربه است نیز فعالیت کند و از تجربیاتش استفاده کنیم. انسان‌ها فقط تکریم نمی‌خواهند. نیاز دارند تجربه‌هایشان را با دیگران در میان بگذارند. آن‌ها موهایشان را سفید کرده‌اند که روزی از تجربه‌هایشان استفاده شود.

وی در پایان متذکر شد: حمید داودآبادی ازجمله افرادی است که هرکسی از او کمکی بخواهد، حتما کمکش خواهد کرد و امیدوارم خداوند نیز همواره یاور او باشد. در این سال‌ها علم و دانش حاج حمید بیشتر هم شده است و همه باید از دانسته‌های وی استفاده کنیم.

داودآبادی؛ راوی حقیقت‌های ناگفته

در این نشست حسین قرایی، نویسنده و پژوهشگر درباره ویژگی‌ها و فنون نویسندگی داودآبادی گفت: داودآبادی درزمینه زندگی‌نامه‌نویسی ید طولایی دارد و ۱۰ جلد کتابی که نشر «یا زهرا» منتشر کرده، ارزش آن را دارد که چندین مرتبه خوانده شود. نثر او علاوه بر روان و صمیمی بودن، چالاکی، برندگی و اثرگذاری نیز دارد.

وی با اشاره به کتاب «آنکه فهمید، آنکه نفهمید» نوشته داودآبادی عنوان کرد: یک بار از آقای داودآبادی پرسیدم که چگونه توانسته‌ای به صورت شخصی در مورد افراد مختلف در این کتاب اظهار نظر صریح کنید؟! آیا کسی تا به حال به این صراحت کتاب شما معترض نشده است؟ به نظرم «آنکه فهمید، آنکه نفهمید» کتابی بسیار جسورانه و معترض است. داودآبادی یکی از جسورترین نویسندگان خاطره‌نگار عصر انقلاب با توجه به قرینه همین کتاب است.

قرایی ادامه داد: یک بار حمید خلیلی، رئیس نشر شهید کاظمی که همکاری‌های متعددی با داودآبادی داشته و آثار بسیار ارزشمندی پیرامون دفاع مقدس منتشر کرده، تعریف می‌کرد که شهید محسن حججی ۴۰۰ جلد از کتاب «دیدم که جانم می‌رود» نوشته داودآبادی را در نماز جمعه نجف‌آباد معرفی و به مردم عرضه است.

وی با اشاره به ترکیب شجاعت، صراحت و طنز در شخصیت داودآبادی گفت: او روایتگر حقیقت‌های ناگفته‌ای است که نسل امروز باید بشنود. برخی آثار داودآبادی برای گروه سنی نوجوان تأثیرگذارتر است. با این حال، او به‌عنوان نویسنده و خاطره‌نگار نوجوانان شناخته نشده و این یک نقص فرهنگی است.

این فعال فرهنگی یادآوری کرد که رک‌گویی و صراحت این نویسنده، لهجه طنز به خود می‌گیرد و برخی آثارش را می‌توان در حوزه کتاب‌های طنز دسته بندی کرد.اگر طنز را قیچی دولبه‌ای فرض کنیم، بخشی از آن تندی و بخش دیگرش اصلاح است. طنزی که داودآبادی در آثارش به کار می برد،همین کارکرد را دارد.

قرایی با اشاره به ویژگی‌های شخصیتی نویسنده «از معراج برگشتگان» اضافه کرد: داودآبادی مانند موج است و روحیه بی‌قراری دارد. بی‌قراری او را در قلمش نیز می‌توان مشاهده کرد. تا جایی که من می‌دانم این نویسنده حدود پنج  هزار صفحه خاطرات  منتشر نشده دارد. ما باید قدرشناس داودآبادی‌ها باشیم و به گونه‌ای با این افراد رفتار کنیم که مصداق شعر فاضل نظری نشویم که می گوید: عمری به زیرپا لگد کردند او را / حالا که می‌گیرند روی شانه، مرده ست.

در بخش دیگری از مراسم، حمید داودآبادی با زبانی طنزآمیز و همراه با روایت‌های تلخ و شیرین، خاطراتی از دوران رزمندگی خود بیان کرد.

در خاتمه، از سال‌ها تلاش و فعالیت حمید داودآبادی در عرصه نویسندگی و ثبت خاطرات دفاع مقدس که تاکنون بیش از ۵۰ عنوان کتاب با موضوع دفاع مقدس از او منتشر شده، تقدیر شد. رضا ایرانمنش، اصغر آبخضر، حمید بنا، مرضیه نظرلو و علی‌اکبر مزدآبادی از دیگر حاضران این مراسم بودند.

نوشته پاسداشت حمید داود آبادی نویسنده دفاع مقدس برگزار شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این سینما در طول چهار دهه گذشته تحولات بسیاری را پشت سر گذاشته است؛ از فیلم‌های اکشن و حماسی اولیه تا آثاری که با نگاهی انتقادی و انسان‌محور به بررسی تبعات جنگ بر جامعه و افراد پرداخته‌اند. در این گزارش به بهانه آغاز هفته دفاع مقدس، مهم‌ترین و تأثیرگذارترین فیلم‌های این ژانر بررسی می‌شوند.

فیلم «مجنون» به کارگردانی مهدی شامحمدی سال ۱۴۰۲ با بازی سجاد بابایی در نقش مهدی زین‌الدین ساخته شد.

داستان فیلم «مجنون» درباره بخش کوتاهی از رشادت‌های برادران شهید زین‌الدین است. این فیلم برشی از حماسه‌آفرینی شهیدان مهدی و مجید زین‌الدین و رزم‌آوران لشگر ۱۷ علی‌بن‌ابی‌طالب(ع) قم در جزیره مجنون و عملیات بزرگ خیبر را به تصویر می‌کشد. این فیلم قرار است به‌زودی در سینماهای سراسر کشور اکران شود.

فیلم سینمایی «اشک هور» به کارگردانی مهدی جعفری سال ۱۴۰۳ ساخته شد. این فیلم با روایتی دراماتیک و احساسی به سال‌های پایانی عمر شهید علی هاشمی می‌پردازد. رویا افشار نقش مادر علی هاشمی را ایفا کرده است، مادری که سال‌ها چشم‌انتظار بازگشت فرزند خود بود. به زودی قرار است نسخه سریال این فیلم به نام «پسران هور» از تلویزیون پخش شود.

فیلم «آسمان غرب» به کارگردانی محمد عسگری سال ۱۴۰۲ ساخته شد. این فیلم که محصول سازمان سینمایی سوره است، رشادت، غیرت و میهن‌دوستی خلبان شهید علی‌اکبر شیرودی و دیگر هم‌رزمانش را در روزهای آغازین جنگ به تصویر می‌کشد. میلاد کی‌مرام در این فیلم نقش شهید شیرودی را ایفا کرده است.

فیلم سینمایی «اسفند» به کارگردانی دانش اقباشاوی سال ۱۴۰۳ ساخته شد. این فیلم روایتی از زندگی سردار شهید علی هاشمی از سرداران دوران دفاع مقدس است که معروف به سردار هور است. این فیلم به داستان تشکیل قرارگاه سری نصرت می‌پردازد.

فیلم‌ «پیش‌مرگ» سال ۱۴۰۳ به کارگردانی علی غفاری ساخته شده است. این فیلم برشی از زندگی سردار شهید سعید قهاری از فرماندهان دوران دفاع مقدس است. مهدی نصرتی (در نقش شهید سعید قهاری‌سعید)، الناز ملک، ساناز سعیدی و حسام منظور همراه با آرش آصفی، عبدالرضا نصاری، مهیار شاپوری، بهرام ابراهیمی، محمد اشکان فر از بازیگران اصلی فیلم هستند.

فیلم «آژانس شیشه‌ای» سال ۱۳۷۶ به کارگردانی ابراهیم حاتمی‌کیا ساخته شده است و پرویز پرستویی، حبیب رضایی و رضا کیانیان بازیگران این فیلم هستند. داستان فیلم حول محور عباس، رزمنده‌ای که برای تأمین هزینه درمان هم‌رزمش دست به گروگانگیری در یک آژانس مسافرتی می‌زند، می‌چرخد. فیلم به جای تمرکز بر خط مقدم نبرد، به سراغ جانبازان و جامعه پس از جنگ رفته و شکاف بین آرمان‌های نسل جنگ و واقعیت‌های جامعه را به تصویر می‌کشد. دیالوگ‌های ماندگار و شخصیت‌پردازی بی‌نظیر این فیلم، آن را به یکی از قله‌های تاریخ سینمای ایران تبدیل کرده است.

فیلم «ایستاده در غبار» سال ۱۳۹۴ به کارگردانی محمدحسین مهدویان‌ ساخته شد و در این فیلم هادی حجازی‌فر نقش احمد متوسلیان را ایفا کرد. این فیلم با روایتی مستندگونه و نوآورانه به زندگی سردار احمد متوسلیان (فرمانده سپاه محمدرسول الله) می‌پردازد. فیلم به جای قهرمان‌سازی اغراق‌آمیز، پرتره‌ای پیچیده و چندوجهی از یک فرمانده کاریزماتیک، شجاع و در عین حال تندخو ارائه می‌دهد. این فیلم با استفاده از صداهای واقعی و بازسازی دقیق صحنه‌ها، تجربه‌ای بسیار واقعی و ملموس خلق می‌کند.

فیلم «تنگه ابوقریب» سال ۱۳۹۶ به کارگردانی بهرام توکلی ساخته شد و جواد عزتی، حمیدرضا آذرنگ، مهدی پاکدل و امیر جدیدی بازیگران این فیلم هستند. این فیلم روایتی نفس‌گیر از مقاومت گردان عمار در برابر حمله ارتش عراق در روزهای پایانی جنگ است. فیلم با فیلمبرداری روی دست، طراحی صدای فوق‌العاده و ریتم سریع، مخاطب را مستقیماً به دل خاک‌ریزها می‌برد و وحشت، هرج‌ومرج، تشنگی و شجاعت سربازان را به شکلی بی‌واسطه به تصویر می‌کشد.

«از کرخه تا راین» سال ۱۳۷۱ به کارگردانی ابراهیم حاتمی‌کیا و بازی علی دهکردی و هما روستا ساخته شده است. این فیلم یکی از احساسی‌ترین عاشقانه‌های دفاع مقدس است که داستان سعید، جانباز شیمیایی را روایت می‌کند که برای درمان چشم‌هایش به آلمان فرستاده می‌شود. این فیلم مرثیه‌ای برای تمام قربانیان سلاح‌های شیمیایی است و با به تصویر کشیدن درد و رنج جانبازان در غربت، تقابل فرهنگ‌ها و دوراهی‌های انسانی، نگاهی جهانی و عمیق به مقوله جنگ دارد. سکانس پایانی فیلم با موسیقی به‌یادماندنی مجید انتظامی، یکی از ماندگارترین صحنه‌های سینمای ایران است.

فیلم «درخت گردو» سال ۱۳۹۸ به کارگردان محمدحسین مهدویان و بازی پیمان معادی، مهران مدیری و مینا ساداتی ساخته شد. «درخت گردو» یک فیلم ضد جنگ قدرتمند و مرثیه‌ای برای قربانیان بی‌دفاع جنگ است. فیلم داستان واقعی بمباران شیمیایی سردشت را از دید یک پدر کُرد به نام قادر مولانپور روایت می‌کند که تمام تلاشش را برای نجات خانواده‌اش به کار می‌گیرد. بازی درخشان پیمان معادی و فیلمبرداری واقع‌گرایانه، «درخت گردو» را به یکی از انسانی‌ترین و تأثیرگذارترین فیلم‌های دفاع مقدس تبدیل کرده است.

فیلم «موقعیت مهدی» سال ۱۴۰۰ به کارگردانی هادی حجازی‌فر و بازی هادی حجازی‌فر، ژیلا شاهی ساخته شد. این فیلم به زندگی و شهادت شهید مهدی باکری می‌پردازد. فیلم با روایتی لطیف، انسانی و به دور از شعارزدگی، روابط برادرانه، عشق‌های زمینی و چالش‌های انسانی فرماندهان را در دل جنگ به تصویر می‌کشد. تمرکز بر جزئیات و لحظات ساده و صمیمی زندگی این قهرمانان، تصویری واقعی و قابل لمس ارائه می‌دهد.

فیلم «شیار ۱۴۳» سال ۱۳۹۲ به کارگردانی نرگس آبیار و حضور بازیگرانی همچون مریلا زارعی، جواد عزتی و مهران احمدی ساخته شد. این فیلم به داستان الفت، مادری که منتظر بازگشت پسرش از جبهه است، می‌پردازد. فیلم با نگاهی ظریف و احساسی به موضوع انتظار و امید مادران شهید، زوایای تازه‌ای از دوران جنگ را نشان می‌دهد. بازی قدرتمند مریلا زارعی، این فیلم را به اثری ماندگار تبدیل کرده است.

فیلم «چ» سال ۱۳۹۲ به کارگردانی ابراهیم حاتمی‌کیا و بازی فریبرز عرب‌نیا در نقش شهید چمران ساخته شد. حاتمی‌کیا بعد از سال‌ها تلاش، سرانجام فیلمی درباره شهید مصطفی چمران ساخت. این فیلم روایتی متفاوت از زندگی این شهید در قائله پاوه ارائه می‌دهد و با واکنش‌های متفاوتی روبرو شد.

فیلم «ماجرای نیمروز؛ رد خون» سال ۱۳۹۷ به کارگردانی محمدحسین مهدویان در ژانر جنگی _ جاسوسی ساخته شد. این فیلم که ادامه ماجرای نیمروز است، به سراغ گروهک منافقین و عملیات فروغ جاویدان می‌رود و چگونگی سازماندهی نیروهای ضد ایرانی برای حمله به کشور در روزهای واپسین جنگ تحمیلی را به تصویر می‌کشد. فیلم از نظر بصری و نوع روایت بدیع و جسورانه است و عملیات مرصاد و قلع‌وقمع منافقین را نشان می‌دهد.

فیلم «ویلایی‌ها» سال ۱۳۹۵ و «دسته دختران» سال ۱۴۰۰ به کارگردانی منیر قیدی ساخته شد. منیر قیدی در این دو فیلم به نقش زنان در جنگ تحمیلی پرداخته است. «ویلایی‌ها» نگاهی به زندگی زنانی دارد که همراه با همسرانشان به مناطق جنوبی کشور رفته و در پشت جبهه‌ها به آماده‌سازی محموله‌های غذایی و رفاهی برای رزمندگان مشغول بودند.

«دسته دختران» نیز روایتی از رشادت‌های زنان سرزمینمان است. نگاه انسانی این فیلم‌ها و بازی خیره‌کننده بازیگران زن، آن‌ها را به آثاری ماندگار تبدیل کرده است.

نوشته مروری بر فیلم‌های تأثیرگذار دفاع مقدس/ از «آژانس شیشه‌ای» تا «آسمان غرب» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این مستند به وقایع دهه شصت می‌پردازد؛ از وعده صدام برای تسخیر سه‌روزه تهران آغاز می‌شود و به مهم‌ترین چالش‌های آن دوران همچون ترورهای سازمان مجاهدین خلق، انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی و عزل ابوالحسن بنی‌صدر می‌پردازد. در ادامه نیز واکنش مردم به این رخدادها روایت می‌شود و نشان می‌دهد که چگونه ملت ایران با وجود روزهای ملتهب، سربلند از دل حوادث بیرون آمدند.

«هشت سال و ۱۲ روز» محصول جدید مرکز مستند سفیرفیلم است که با مرور روزهای پرماجرای دهه شصت، بر وفاق و همبستگی مردم در شرایط حساس امروز تأکید دارد؛ شرایطی که کشور بیش از هر زمان پس از جنگ ۱۲ روزه با رژیم صهیونیستی، به اتحاد و همدلی نیازمند است.

عوامل تولید این مستند عبارتند از: کارگردان مهدی محمودی، تهیه‌کننده مصطفی خیری‌پور، مجری طرح علیرضا مهدی‌نژاد، تدوین مهدی محمودی، مدیر تولید علی‌اصغر محمدی، نویسنده مهدی گودرزی و گوینده متن مهبد قناعت‌پیشه.

مخاطبینی که موفق به تماشای این مستند از سیما نشدند می‌توانند این مستند را از چهارشنبه عصر از سایت سفیرتماشا به آدرس tamasha.safirfilm.ir  مشاهده کنند.

نوشته مستند ‌«هشت سال و ۱۲ روز» روی آنتن می‌رود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

پیش از برگزاری نشست قسمت اول و دوم مستند «پرده‌خوانی سینمای جنگ» به کارگردانی آریان عطار پور که به بررسی سینمای دفاع مقدس در دهه ۶۰ و ۷۰ می پردازد به نمایش در آمد.

آریان عطاپور کارگردان مستند «پرده‌خوانی سینمای جنگ» پس از نمایش این فیلم گفت: من و فرزاد خشنودان پژوهشگر فیلم، هم‌کلاسی دوران دانشگاه و علاقه‌مند به سینما بودیم و هر یک در بخشی از آن تسلط نسبی داشتیم.

هدف اصلی ما در پژوهش و ساخت  این  فیلم این بود که نشان دهیم در یک بازه زمانی کوتاه بعد از انقلاب  ریخت و فرم سینمای ایران چه گونه دچار تغییرات عظیم می‌شود و ریخت کلی سینمای ایران همگام با تحولات جامعه تغییر کرد.

وی  ادامه داد: در دو تا سه سال نخست پس از انقلاب اساساً فیلم مهمی تولید نشد و پس از آن سینمایی متولد شد که امروز با نام «زیرگونه دفاع مقدس» شناخته می‌شود مجموعه ما، تمرکز بر جنگ ایران و عراق است و مقدمه قسمت اول نیز به التهابات میان ایران و عراق، حتی پیش از انقلاب، و نحیف بودن سینمای جنگ در ایران قبل از آن پرداخته است.

فرزاد خشنودان پژوهشگر فیلم نیز گفت: روند پژوهش حدود شش ماه زمان برد. بخشی از کار شامل مطالعه منابع مختلف اعم از کتاب‌ها و نشریات بود، و بخشی دیگر مربوط به آثار سینمایی. بعضی از این فیلم‌ها را پیش‌تر دیده بودم و برخی دیگر را آریان معرفی کرد که همراه هم تماشا و درباره‌شان گفت‌وگو کردیم. به‌طورکلی، اگر دانسته‌ها و تجربیات قبلی ما وجود نداشت، گردآوری مطالب در شش ماه ممکن نبود. هدف این بود که از نخستین فیلم جنگی ایرانی ساخته شده تا زمان آغاز پژوهش یعنی سال ۱۴۰۰ را مد نظر قرار داده، مروری کامل بر این حوزه داشته باشیم.

وی ادامه داد: محدودیت در تعداد مصاحبه‌شوندگان به دلیل برهه زمانی انجام پژوهش و عدم دسترسی به برخی افراد متخصص و عدم همکاری آنان بود و شاید همین امر سبب شد بار سنگین روایت بر دوش راوی اصلی بیفتد. این نگاه پژوهشی ما به‌عنوان کسانی که چند نسل بعد از جنگ به دنیا آمده‌اند به این نوع از سینما بود. به‌نوعی می‌خواستیم در کنار خود این پدیده ظرفیت‌های سینمایی موجودش را نیز بررسی کنیم و با اطلاعات جمع‌آوری شده و منابع موجود، تحلیل خود را ارائه دهیم.

جواد طوسی منتقد سینما نیز با اشاره به مهم بودن گونه سینمای دفاع مقدس گفت: مسیر شکل‌گیری ژانر جنگی در سینما، همچون سایر گونه‌ها، با آزمون‌وخطا همراه بوده است. پس از انقلاب اسلامی، این ژانر توانست موجودیت واقعی و تاریخی خود را پیدا کند. دلیل اصلی آن نیز به شرایط اجتماعی و تاریخی جامعه بازمی‌گردد. جنگ هشت‌ساله تحمیلی عراق با ایران  بستری فراهم آورد تا بخشی از فیلم‌سازان در دل همان فضا و میدان تجربه زیست کنند. کارگردانانی چون رسول ملاقلی‌پور، ابراهیم حاتمی‌کیا، احمدرضا درویش، کمال تبریزی و جمال شورجه، بدون نگاه صرفاً انتزاعی یا تئوریک، مستقیماً با رزمندگان و فضای جبهه مواجه شدند. آنان در همان موقعیت تاریخی قرار گرفتند و توانستند تصویری اولیه  از ژانر جنگ ارائه دهند.

وی با اشاره به اینکه  سینمای جنگی ایران به‌درستی توانست در مسیری تدریجی قابلیت‌های خود را پیدا کند افزود: سینمای جنگ در ایران واجد ویژگی‌هایی است که آن را از نمونه‌های مشابه در سایر کشورها متمایز می‌سازد. واقعیت آن است که حضور و جایگاه رزمندگان در بستر جبهه و جنگ، با خود خصایص، ارزش‌ها و مناسباتی را به همراه دارد که تفاوت بنیادین با نمونه‌های مشابه در سینمای آمریکا یا فرانسه یا در دوره‌های جنگ جهانی اول، جنگ جهانی دوم یا جنگ ویتنام دارد.

وی ادامه داد: در سینمای جنگ ایران، روایت همواره در بستر یک مجموعه انسانی شکل می‌گیرد. در این نقطه شاهد تفاوت فیلم‌های سینمای عامه‌پسند دهه ۶۰ هستیم در عین حال که بعضی از نشانه‌شناسی‌های خود را از آن سینما که گفتیم وام می‌گیرند.

وی در خصوص مستند پرده‌خوانی سینمای جنگ گفت: اساساً در فیلمی که می‌خواهد از تاریخ معاصر وام بگیرد، همواره کدگذاری‌هایی از سوی سرمایه‌گذار و تهیه‌کننده تجویز می‌شود که ممکن است کارگردان و پژوهشگر را در موقعیتی محدودکننده قرار دهد. بااین‌حال، اگر پژوهش به‌درستی انجام گیرد، کارگردان و پژوهشگر می‌توانند خود را بر آن موارد پیشنهادی تحمیل کنند. در اینجا آمیزه‌ای از نقاط قوت و ضعف در وجه پژوهشی دیده می‌شود. به طور مشخص روشن است که روی حوزه پژوهشی کار شده و به همین دلیل، متریال کلامی و راوی که عهده‌دار تشریح و تعریف موقعیت‌هاست، نقش اصلی و محوری دارد؛ به‌نحوی‌که می‌توان گفت شخصیت اصلی و مرکزی اثر، همین راوی و پژوهش کلامی است.

طوسی با تأکید بر اینکه اساساً این نوع سینما که با رخدادهای تاریخی مرتبط است افزود:  پژوهش اصولاً باید در چارچوبی انجام شود که با سعه‌صدر همراه باشد. در نگاه پژوهشی شما گاهی این‌گونه به ذهن می‌آید که پژوهشگر بیش از حد حضور دارد و به جای آنکه کارشناسان موضوعات محوری را بیان کنند، شما نقش غالب را ایفا می‌کنید. به نظر من می‌توانستید غیرمستقیم عمل کنید، به‌گونه‌ای که کارشناسان هر کدام در حد توان خود توضیح دهند و در این تکثر کلامی حق مطلب ادا شود. گاهی گفته‌های کارشناسان وتو می‌شود و شما با خوانش تاریخی خود، حرف آخر را می‌زنید.

وی ادامه داد: یکی از ویژگی‌های قابل‌دفاع این فیلم، نگاه منصفانه و عدالت‌خواهانه آن نسبت به مجموعه فیلم‌سازانی است که یک رخداد تاریخی را از زاویه دید خود روایت کرده‌اند. در این اثر، هیچ قضاوت ناعادلانه‌ای نسبت به فیلم‌سازان گذشته صورت نگرفته و نگاه پژوهشی و کارگردانی توانسته است داوری منصفانه‌ای ارائه دهد، حتی در مواردی که نگاه کنایه‌آمیز نسبت به آثار شاخصی همچون آثار آقای بیضایی یا مسعود کیمیایی وجود دارد، این داوری بر اساس میزانس و چارچوب خود اثر صورت‌گرفته است.

وی با اشاره به وضعیت کنونی سینمای دفاع مقدس، گفت علی‌رغم انقطاع‌ها و فرازوفرودهای متعدد، جلوتر از سیاست‌گذاران این هنرمندان  فرهنگ‌ساز بودند که توانستند خود را به شرایط تحمیل کنند و آثاری انسانی و انسان‌مدار تولید کنند. نمونه‌ای ازاین‌دست آثار، فیلم‌های محمدعلی باشه‌آهنگر، همچون «فرزند خاک» و «ملکه» است که نگاه انسانی و انسان‌دوستانه، حتی به شخصیت‌های دشمن، قابل‌مشاهده است. این نشان می‌دهد که سینمای دفاع مقدس امروز، باوجود همه چالش‌ها، قابلیت ارائه دیدگاه‌های متنوع و انسانی را دارد.

وی ادامه داد: کم‌کاری سیاست‌گذاران فرهنگی و ضعف در ایجاد آشتی ملی در بخش‌های اقتصادی، سیاسی و اجتماعی، موجب شده است که سینمای جنگ  بعضاً به‌عنوان یک ابزار بیلان کاری و ویترین فرهنگی باقی بماند، بدون آنکه ظرفیت‌های بالقوه آن به طور کامل محقق شود.

طوسی افزود: فیلم‌های اخیر سینمای جنگ، گرچه قابلیت‌های خود را دارند، اما بعضاً  به دلیل تعریف نامناسب بودجه و بازگشت سرمایه، بسیاری از آن‌ها هنوز به نمایش عمومی درنیامده‌اند. حتی  برخی فیلم‌های پرتره  درباره شهدای گران‌قدر باوجود تولید در دو سال گذشته، هنوز اکران عمومی نشده‌اند.

طوسی با اشاره به جنگ ۱۲ روزه  و نقش سینما در نشان دادن چهره واقعی دشمن گفت: سؤال مهم این است که چرا ما در سینمای خودمان قادر نیستیم از  الگوها به درستی بهره‌برداری کنیم، به‌ویژه در بزنگاه‌های تاریخی همچون جنگ ۱۲ روزه، تا هم از تاریخ خود مراقبت کنیم و هم فرهنگ و سینما بتوانند نقشی فعال در شکل‌دهی به ذهنیت جامعه  ایفا کنند. با توجه به تغییرات اساسی در ماهیت جنگ و تحول ابزارها و شیوه‌های آن، درک و هوشمندی لازم برای استفاده مؤثر از رسانه‌های سینمایی ضروری است، وگرنه از قافله عقب خواهیم ماند و فرصت‌های آموزشی، فرهنگی و تاریخی از دست خواهد رفت.

وی ادامه داد: سینماگر، به‌ویژه در حوزه سینمای جنگ و دفاع مقدس، می‌تواند نقش بسیار مؤثری در شناخت درست دشمن و بازنمایی واقعیت‌های تاریخی ایفا کند. هرچند که تاکنون این هوشمندی به طور کامل به کار گرفته نشده است، اما هنوز دیر نشده و سینما می‌تواند مسیر فرهنگی و آموزشی مؤثری برای نسل‌های آینده فراهم کند.

ارد عطاپور مستندساز و یکی از مهمانان نشست نیز گفت: در دوره‌ای که این فیلم‌ها ساخته شده بودند مخالفت‌های جدی با آنها می‌شد؛ مثلاً فیلم برزخی‌ها از پرده پایین کشیده شد و با نمایش آن مخالفت شد  و یا فیلم «باشو غریبه کوچک» ساخته بهارم بیضایی سال‌ها توقیف بود و آن را یک فیلم ضدجنگ می‌دانستند که با نگاه برخی مدیران  در تضاد قرار داشت و به همین دلیل، فرصت نمایش یکسان و برابر برای فیلم فراهم نشد. حتی زمانی  نوشتن درباره این اثر در برخی مجلات سینمایی ممنوع بود.

نوشته انتقاد از عدم نمایش فیلم‌های سینمایی درباره شهدا اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی در مورد ارتباط نوجوانان با این ژانر سینمایی افزود: امروز نوجوان ما شناخت و درک عمیقی  از جنگ و اتفاقات ۸ سال دفاع مقدس ندارد بنابراین نیاز است که  مطالعات و تحقیقات نسبت به اینکه چگونه دفاع مقدس را به نوجوان و جوان امروز بشناسانیم بیشتر شود

علی زادمهر روزنامه نگار و کارشناس سینما که به عنوان مهمان در این برنامه حضور داشت در مورد جایگاه سینمای دفاع مقدس گفت:  تنها ژانر و گونه سینمایی که ما می‌توانیم بگوییم متعلق به انقلاب اسلامی و ۴۰ سال اخیر است همین سینمای دفاع مقدس است که فیلم‌های خوبی راجع به آن ساخته شده ولی از نظر من همچنان جا دارد که کارهای بیشتری درباره رشادت‌های دفاع مقدس ساخته شود و هنوز حق مطلب آنچنان که باید در مورد آن اتفاقات، قصه‌ها و داستان‌ها ادا نشده و حرف‌های مگوی بسیاری همچنان وجود دارد.

وی در ادامه با اشاره به توجه ویژه در عرضه محصول فرهنگی گفت: نوجوان ما یا نسل زد شاید نتواند با این فیلم‌ها ارتباط برقرار کند اما حرف من این است که آیا اساسا ما این آثار را به او عرضه کرده‌ایم! در سال‌های دهه ۶۰ و ۷۰ که ما دانش آموز بودیم ما را می‌بردند که این فیلم‌ها را ببینیم آیا امروز این عمل صورت می‌گیرد! متاسفانه پاسخ نه است وقتی مدارس دانش آموزان را برای دیدن فیلم‌های کمدی می‌برند طبیعی است که او فیلم دفاع مقدسی را نمی‌بیند تا با آن ارتباط برقرار کند. طبیعتاً شما اگر این عرضه را انجام بدهید و فضا را فراهم کنید تا دانش آموزان بیایند و این فیلم‌ها را ببینند شرایط تغییر می‌کند.

وی ادامه داد: به کارها و آثار دفاع مقدسی باید به عنوان یک محصول فرهنگی به آن نگاه کرد و برای محصول فرهنگی نیز باید یک برنامه‌ریزی و استراتژی قوی داشت و برایش فرصت‌هایی را فراهم کرد و هماهنگی‌هایی را انجام داد که حتی این محصول فرهنگی بیشتر در دسترس عموم قرار بگیرد.

علی زادمهر در ارتبا با علت عدم ورود تهیه کننده‌های خصوصی به مسئله تولید آثار دفاع مقدس گفت: قطعاً بحث اعداد و ارقام مطرح است و بسیاری از این فیلم‌ها اگر سازمان‌هایی مثل اوج، حوزه هنری، فارابی و جاهایی از این دست نباشند اساساً ساخته نمی‌شوند. بنابراین ما نمی‌توانیم زحمات این نهادها را کتمان کنیم اما بحث این است که وقتی این فیلم‌ها ساخته می‌شوند باید در عرضه هم مورد حمایت قرار بگیرند. در واقع سازمان اوج،  سالن سینمایی در ختیار  ندارد و حوزه هنری هم سینماهای محدودی در اختیار دارد وقتی سانس‌بندی و تشخیص دادن نحوه اکران در دست عده دیگری است خوب کسی که تولید کننده فیلم دفاع مقدس است نمی‌تواند چندان فشاری بیاورد یعنی حتی اگر یک فیلم ساز فیلم خوبی هم ساخته باشد وقتی سینمادار سانس مطلوب را به فیلم کمدی می‌دهد دیگر چاره‌ای ندارد.

وی با رد عدم اتسقبال از فیلمهای خوب دفاع مقدسی گفت : متاسفانه در  بخش اکران برخی دوستان گزاره‌ای را مطرح می‌کنند و بر اساس آن گذاره رو می‌کنند به ادله چینی، اصلا اینگونه نیست که اگر شما به فیلمهای خوب حوزه دفاع مقدس مانند آثار کمدی سانس اختصاص بدهید قطعا میزان فروش انها نیز قابل قبول خواهد بود.

علی زادمهر سینمای دفاع مقدس را سینمایی مهم و استراتژیک خواند و افزود: این نوع از سینما قطعاً بدون حمایت دولتی و حمایت ارگان‌ها و نهادها نمی‌تواند سرپا بماند و نیاز است که همه از آن حمایت کنند و این کاریست که در همه جای دنیا انجام می‌شود و اصلاً اینگونه نیست که ما فکر کنیم فیلم‌هایی که راجع به جنگ جهانی دوم ساخته می‌شود صرفاً با تهیه کننده خصوصی کار شده بلکه  پشت پرده چندین کانال تلویزیونی و شرکت معتبر هستند.

وی ادامه داد : فیلم سازی راجع به دفاع مقدس هیچ وقت کهنه نمی‌شود چون قصه‌های بسیار زیادی مانده که باید گفته شود. وقتی با گذشت بیش از چند دهه از جنگ جهانی دوم و حتی جنگ ویتنام هنوز در موردش فیلم ساخته می‌شود پس ما باید خیلی ساده انگار باشیم که بگوییم زمان ساخت فیلم‌های دفاع مقدس به پایان رسیده است. به نظرم ما همچنان باید در مورد دفاع مقدس فیلم بسازیم.

مریم دوستی کارگردان سینما و سازنده فیلم «دریاچه ماهی» نیز در بخشی از این برنامه بصورت تلفنی در برنامه حاضر شد و  در پاسخ به علت عدم فیلمسازی‌اش پس از ۸ سال گفت: من سعی کردم برای ورود به سینما نگاهم کاملاً فرهنگی باشد و هیچ وقت از هیچ گونه رانتی استفاده نکردم و عاشقانه وارد این ژانر شدم عشقی که از پدرم به من ودیعه رسیده، که این مملکت ایران برای همه ماست و ما می‌توانیم راجع به آن فداکاری داشته باشیم و واقعیت این است که ساختن فیلم دفاع مقدس در سینمای ایران خودش یک نوع فداکاری محسوب می‌شود.

کارگردان فیلم «دریاچه ماهی» افزود: من به عنوان یک سینماگر زن انتخاب کردم که با سینمایی دفاع مقدس وارد عرصه حرفه‌ای فیلم سازی شوم. فیلم «دریاچه ماهی» دقیقاً ۷ سال پیش در چنین روزهایی اکران شد، اما در واقع اکران نشد صرفاً چند روز روی پرده نمایش رفت. در آن زمان نوعی از اکران به نام اکران آزاد وجود داشت که به نوعی سر بریدن فیلم بود و ما هیچوقت نفهمیدیم این نوع از اکران که پس از مدتی نیز از دور خارج شد از چه منبعی آمده بود.

وی با اشاره به نبود حمایت کافی گفت: من تصمیم داشتم اگر خدا می‌خواست و یاری می‌کرد سه گانه‌ای در ژانر دفاع مقدس بسازم چرا که من عاشق ایران، وطنم هستم و احساس می‌کنم که این ادای دینی است که از عهده من به عنوان فیلمساز در این برهه از زمان برمی‌آید. برای قصه دومم تصمیم گرفته بودم که فیلمنامه ای به نام  «پیشکشی»  را بسازم اما متاسفانه هیچکس از قصه «پیشکشی» حمایت نکرد .

در پایان این برنامه زهرا منصوری خبرنگار سینمایی، مهمترین اخبار سینمایی هفته را مرور کرد.

برنامه «سینماگرام» روزهای جمعه از ساعت ۲۱ الی ۲۳ از رادیو نمایش به مدت دو ساعت پخش می شود.

نوشته گزاره عدم استقبال از فیلم‌های دفاع مقدس درست نیست اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این فیلم کوتاه داستان رزمنده‌ای است که تصور می‌شد شهید شده اما پس از مدت‌ها به خانه برمی‌گردد و دختر برای استقبال از پدرش آماده می‌شود اما همه چیز طبق برنامه دختر بچه پیش نمی‌رود.

علی بهمنش، ارغوان شعبانی، نگار پرچ، الناز حیدرزاده، حسام صفرزاده و ترمه موسوی در این فیلم ایفای نقش می‌کنند.

«نورا» محصول باشگاه فیلم رویاد است که در بسترهای اینترنتی فیلم‌نت، روبیکا، هاشور، عماریار و یوتیوب در دسترس مخاطبان قرار گرفته است.

دیگر عوامل این فیلم عبارتند از: نویسنده: محمدصادق اوتارخانی، تدوین: امیرمحمد منصوب، مدیر فیلمبرداری: علی رنجبر، صدابردار:علی علوی، صداگذار: مجید آقایی، مدیر تولید: مینا سنگ سفیدی، چهره پرداز: هانا هادی، طراح لباس: نفیسه ناصرنیا، اصلاح رنگ و نور: علی نوروزی، بازیگردان: علی آقاولی، طراحی صحنه: علی خیری و علیرضا میریونسی، برنامه ریز: عطیه کردی، منشی صحنه: رویا بابابیگی، طراح تیتراژ: علیرضا قاسمی، عکاس پشت صحنه: هدیه عسگری، طراح پوستر: علی بخشنده.

نوشته فیلم کوتاه «نورا» به اکران آنلاین رسید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«داوت» روایتی از زندگی جانباز رمضان علی خردمند است که با وجود عوارض ناشی موج گرفتگی، تصمیم می‌گیرد در روستایی متروکه به اهالی آن خدمت کند.

«داوت» در گویش محلی به «حامی روستا» معنی دارد.

این مستند سینمایی محصول سازمان هنری رسانه‌ای اوج است.

نوشته مستند «داوت» روی آنتن شبکه نسیم می‌رود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در این ویژه برنامه، ۸ فیلمساز و عکاس مهمان برنامه شده و در گفت‌وگو با حامد شکیبانیا به بیان تحربیات خود از حضور در خط مقدم، تهیه فیلم مستند و عکس از دفاع مقدس و ساخت فیلم‌ در ژانر جنگ می‌پردازند.

براین اساس، مرتضی شعبانی، احسان رجبی، قدرت الله باقریان، رضا برجی، محمد داودی، محمدحسین حیدری، مصطفی دالایی و محمدرضا اسلاملو با حضور در استودیوی نردبان به بیان خاطرات خود و جزییات ساخت مستندهای جنگ می‌پردازند.

علاوه بر این، تعدادی از فیلمسازان تجربه همکاری با مجموعه روایت فتح و شهید مرتضی آوینی را دارند و در بخشی از صحبت‌های خود درباره چگونگی ساخت مستندهای روایت فتح و همکاری با شهید آوینی سخن می‌گویند.

براساس این گزارش، این ویژه برنامه از شنبه تا چهارشنبه ساعت ۲۰ روی آنتن می‌رود و بازپخش آن ساعت ۰۰:۰۰ و ۱۰:۰۰ خواهد بود. همچنین این برنامه در روز جمعه ساعت ۱۸:۳۰ پخش می‌شود و بازپخش آن ساعت ۰۰:۰۰ و ۱۴:۳۰ است.

برنامه‌ی تلویزیونی نردبان تلاش می‌کند با نگاهی تخصصی به فیلم و عکس مستند، مروری بر آثار ایرانی و خارجی این حوزه داشته باشد. این برنامه با اجرای شکیبانیا، کارگردانی و تهیه‌کنندگی اصغر احمدپور و فاطمه بوربور و ضبط شده در استودیو نفت روی آنتن شبکه مستند می‌رود.

نوشته گفت‌وگوی برنامه «نردبان» با فیلمسازان و عکاسان دفاع مقدس اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در این نشست بخش‌هایی از آثار زنده‌یاد رسول ملاقلی‌پور به نمایش درمی‌آید و اکبر نبوی پژوهشگر، روزنامه نگار، منتقد سینما و از دوستان این کارگردان نامدار سینمای دفاع مقدس به مدت سه ساعت به تحلیل و گفتگو از زوایای مختلف می‌پردازد.

زنده‌یاد رسول ملاقلی‌پور در کارنامه هنری خود ساخت آثار ماندگاری همچون «سفر به چزابه»، «قارچ سمی»، «بلمی به سوی ساحل»، «هیوا»، «مزرعه پدری» و … را داشته است.

نوشته نگاهی تحلیلی به سینمای رسول ملاقلی‌پور در موزه سینما اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در ابتدای این مراسم بعد از تلاوت آیاتی از قرآن کریم توسط سیدعلی الفت و پخش سرود جمهوری اسلامی ایران، پیامی از امام خمینی(ره) پخش شد.

نمایش ویدئو کلیپی از سال‌های دفاع مقدس و بازنمایی آن در آثار سینمای ایران و خوشامدگویی محمود گبرلو مجری مراسم به مهمانان حاضر در سالن از بخش‌های بعدی نخستین گردهمایی سینماگران انقلاب و دفاع مقدس بود.

گبرلو گفت: در سال‌هایی دور سربازان ایران اسلامی برای حفظ آرمان‌ها و ارزش‌های کشورمان فداکاری کردند و این میان جمعی از جوانان عاشق امام و انقلاب و اسلام دوربین به دست گرفتند و به میدان جهاد و شهادت رفتند و آغازگر راه سینمای دفاع مقدس شدند. درود بر شما که در این سال ها با خلق آثار دفاع مقدس یاد شهدا را گرامی داشتید و ثابت کردید با بهره گیری از فناوری سینما می‌توان این آرمان‌ها را به جهانیان نیز معرفی کرد.

بزرگداشت‌ها

در ادامه این برنامه کلیپی با یاد شهید سیدمرتضی آوینی سید شهیدان اهل قلم و زنده یاد نادر طالب زاده مستندساز و پژوهشگر فقید سینما نمایش داده شد. در ادامه محمود گبرلو از رسول صدرعاملی، محمدمهدی عسگرپور، مجید شاه حسینی و ابوالقاسم طالبی دعوت کرد برای تقدیر از جمال شورجه کارگردان پیشکسوت سینمای انقلاب و دفاع مقدس که سابقه ساخت بیش از ۲۰ فیلم سینمایی و سریال را در کارنامه کاری خود دارد، روی سن بیایند.

در ادامه ویدئو کلیپی با محوریت بزرگداشت جمال شورجه پخش شد. همچنین هنرمندان حاضر روی سن برای احترام به جمال شورجه نزد او در سالن رفتند.

بخش بزرگداشت احمدرضا معتمدی نویسنده و کارگردان باسابقه سینما نیز با نمایش ویدئوکلیپی درباره جایگاه و سوابق این هنرمند برگزار شد. معتمدی نتوانسته بود در این مراسم حضور یابد و احمد میرعلایی به نمایندگی از او تقدیرنامه این هنرمند را دریافت کرد.

بخش بعدی نخستین گردهمایی سینماگران انقلاب و دفاع مقدس به تقدیر از محمد کاسبی بازیگر کهنه کار سینما و تلویزیون با سوابق بازی در آثارمتعلق به گونه دفاع مقدس و انقلاب اختصاص داشت. وی به دلیل درگیری با بیماری نتوانسته بود در این آیین حضور یابد. در ادامه برنامه رسول صدرعاملی و محمدمهدی عسگرپور برای تقدیر از رضا ایرانمنش بازیگر باسابقه سینما و تلویزیون روی سن آمدند.

در این بخش همچنین جمشید هاشم پور بازیگر پیشکسوت و باتجربه سینمای ایران روی سن آمد و مورد تقدیر ممتد حاضران در سالن قرار گرفت.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی: به گردهمایی سینماگران انقلاب و دفاع مقدس بیش از گذشته نیازمندیم

محمدمهدی اسماعیلی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در ادامه نخستین گردهمایی سینماگران انقلاب و دفاع مقدس به ایراد سخنرانی پرداخت. وی با تبریک ایام دهه کرامت و میلاد امام رضا (ع) گفت: خوشحالم دوستان من در سازمان سینمایی همت کردند و این گردهمایی را برگزار کردند. ما در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی همه عزیزان را جز خانواده انقلاب می دانیم. چرا که معتقدیم همه این عزیزان در سال‌ها و مقاطع مختلف پیام ایستادگی مردم ایران را با تلاش خود و هنر سینما به تصویر کشانده و در حافظه تاریخ ماندگار کرده‌اند.

وی افزود: هیچ هنری نظیر سینما برای ثبت لحظه‌های تاریخی و افتخارآفرین برای مردم ایران موثر نیست. از همه عزیزانی که در این مراسم حضور یافتند تشکر می‌کنم. این مراسم در واقع جلسه وفاق و هم اندیشی اهالی هنر و سینماست و به آن بیش از گذشته نیاز داریم. بی‌شک همه سینماگران ایرانی دلشان برای عظمت و عزت ایران می تپد و به افتخارات ایران هم می‌بالند. ایران و تاریخ پرافتخارش برای همه اهالی فرهنگ و هنر غرورآفرین است و باید همه برای ثبت آن کنار هم باشیم. ما انواع دیدگاه و سلایق را به رسمیت می‌شناسیم و از آن استقبال می‌کنیم.

وزیر ارشاد ادامه داد: اساسا پایایی هنر به این تنوع دیدگاه‌هاست و باید هم افزایی و حرکت رو به جلو ایجاد کند. توقف سم مهلک سینمای ایران است. ما در دولت مردمی همه تلاش خود را برای اعتلای سینما به کار می‌بندیم. تسهیل‌گری و حمایت وظیفه ماست و نقش آفرینی هرچه گسترده تر سهم شماست. به این تقسیم نقش قائل هستیم و افتخار می‌کنیم. ما حمایت می کنیم و شما نیز قدرت آفرینش هنری خود را در تاریخ و حافظه مردم ایران ماندگار می‌کنید. برای همه لحظات درخشانی که برای مردم خلق کردید، باز هم از شما تشکر می‌کنم.

نکوداشت‌ها

بخش دوم تقدیرها در نخستین گردهمایی سینماگران انقلاب و دفاع مقدس به برگزاری نکوداشت زنده‌یاد رسول ملاقلی پور اختصاص یافت. احمد میرعلایی و احمد نجفی به دعوت محمود گبرلو به روی سن آمدند و ابوالقاسم طالبی نیز برای اهدای لوح تقدیر به همسر زنده یاد حمید آخوندی تهیه کننده فقید سینمای انقلاب و دفاع مقدس به روی سن آمد. همچنین از خانواده زنده یاد رحیم رحیمی پور فیلمساز فقید دعوت شد تا برای دریافت یادبودی به روی سن بیایند.

تقدیر از فیلمسازان کوتاه و مستند

مسعود ده نمکی، مصطفی رزاق‌کریمی، محمد حمیدی مقدم، مهدی آذرپندار، محمدیاشار نادری مدیرعامل بنیاد روایت فتح در بخش بعدی گردهمایی سینماگران انقلاب و دفاع مقدس برای تقدیر از شش فیلمساز سینمای کوتاه و مستند به حضور روی سن دعوت شدند. در این بخش ویدئوکلیپی شامل پلان‌هایی از فیلم‌های کوتاه ساخته شده در حوزه انقلاب و دفاع مقدس نمایش داده شد.

محمد علیزاده برای کارگردانی فیلم کوتاه «شریف»، مرتضی علیزاده برای کارگرانی فیلم کوتاه «خوانا بنویسید» و مجتبی اسپنانی برای کارگردانی فیلم کوتاه «لیلا» مورد تقدیر قرار گرفتند. سینماگرانی همچون مرتضی شعبانی و ساسان فلاح فر و امیرحسین نوروزی نیز در بخش تقدیر از سینمای مستند لوح سپاس خود را دریافت کردند.

پخش کلیپی از آثار مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی بخش بعدی این مراسم بود.

تقدیر از تولیدات سینمایی سال ۱۴۰۱

در ادامه گبرلو از محمدمهدی اسماعیلی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، محمد خزاعی، سیدمهدی جوادی مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی و مجید شاه حسینی دعوت کرد تا برای تقدیر از سینماگران فعال در حوزه دفاع مقدس در سال ۱۴۰۱ روی سن بیایند.

در این بخش از تهیه‌کنندگان و کارگردانان ۷ فیلم سینمایی حوزه انقلاب و دفاع مقدس که در چهلمین جشنواره بین‌المللی فیلم فجرحضور داشتند، تقدیر شد. محمدعلی باشه آهنگر کارگردان و حامد حسینی تهیه کننده «سینما متروپل»، لیلی عاج کارگردان و جلیل شعبانی تهیه کننده فیلم «سرهنگ ثریا»، حامد عنقا تهیه کننده فیلم سینمایی «غریب»، حمید زرگرنژاد کارگردان و ابراهیم اصغری تهیه کننده «شماره ۱۰»، مهرداد خوشبخت کارگردان وسعید سعدی تهیه کننده فیلم «گل‌های باوارده»، محمدعلی عسگری کارگردان و داوود صبوری تهیه کننده فیلم «اتاقک گلی»، هادی محمدپور کارگردان و مهدی عظیمی و اباذر جوکار تهیه کنندگان «های پاور» در این مراسم مورد تقدیر قرار گرفتند.

یادمان

در بخش یادمان نخستین گردهمایی سینماگران انقلاب و دفاع مقدس یاد زنده یاد حبیب اله کاسه ساز تهیه کننده فقید سینمای ایران، رسول ملاقلی پور و رسول احدی  گرامی داشته شد.

اهدای درجه یک هنری به چند چهره شاخص

در بخش بعدی این مراسم محمد خزاعی، حمیدرضا جعفریان، محمود اسلامی، پرویز شیخ طادی، مسعود جعفری جوزانی برای برای اهدای نشان‌های درجه یک هنری به ۵ سینماگر برجسته و پیشکسوت روی سن آمدند. مینو غزنوی صداپیشه پیشکسوت، آرش قاسمی صداگذار بیش از ۱۰۰ فیلم سینمایی، محمدرضا شرف الدین فیلمساز پیشکسوت، مجتبی راعی سینماگر باسابقه، محمدرضا شجاعی طراح صحنه پرکار سینمای ایران در این بخش مورد تقدیر قرار گرفتند.

محمد خزاعی رییس سازمان سینمایی در پایان نخستین گردهمایی سینماگران انقلاب و دفاع مقدس سخنانی را ایراد کرد. وی گفت: خدا را شاکرم که که فرصتی فراهم کرد که در جمع دوستان، همکاران و راویان تصویرگری انقلاب و دفاع مقدس باشیم. جمعی که سالیان سال ارزشمندانه راوی هشت سال دفاع مقدس و مقاومت مردم این سرزمین  بوده اند و جمعی که اگر تلاش ها و خدمات آن ها نمی بود امروز تحریف آشکاری از دوران حماسه و مقاومت رقم می خورد. شاید اگر شما نبودید، این روایت گری ها ثبت و ضبط و ماندگار نمی شد. شما دوستان در سینما با ساخت آثار پیرامون این دوران طلایی تاریخ کار مهمی انجام دادید و خوشا به سعادت شما. اگر چه گاهی این مجاهده ها در ناملایمات گم می شود. اگر شما نبودید نمی توانستیم دستاوردهای این هشت سال را به جوانان امروز منتقل کنیم. قطعا، ترویج مبانی معرفتی انقلاب و تلاش برای انتقال میراث ارجمند شهیدان کمتر از جنگیدن در میدان نبرد نیست.

وی ادامه داد: از شما ممنونم که ایستادگی و مجاهده کردید و جنگیدید تا بتوانید با صداقت تمام داستان‌های واقعی دفاع مقدس را در حد توان روایت کنید. حدود ۳۰۰ سینماگر امشب در این گردهمایی ویژه حضور داشتند. بزرگان سینما در کنار مدیران سازمان سینمایی و سایر نهادها کنار هم بودند تا فارغ از مسائل ۱۴۰۱ امروز کنار هم جمع شده باشیم.

سینمای ایران تحریم شدنی نیست

معاون سینمایی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی خاطر نشان کرد: چند نکته ای را می خواهم اینجا مطرح کنم. از کسانی که کمک کردند تا در سال ۱۴۰۲ و تا امروز برخی مشکلات سینما حل شود، تشکر می کنم. کسانی که آمدند و جلساتی گذاشتند تا مشکلات برخی از دوستان که ناآگاهانه دچار مشکلاتی شدند، برطرف شود. سال ۱۴۰۱ سال پر فراز و نشیبی در حوزه فرهنگ و سینما بود که در یادها خواهد ماند. گاهی خبرها و حواشی‌ای از گوشه و کنار شنیده می شود که سینمای ایران تحریم خواهد شد. اما صادقانه بگویم تحریم نوعی توهم است. اساسا، در ادبیات تحریم عقلانیت و حکمت نیست. هر نوع تحریمی در دنیای امروز بویژه برای جامعه و کشور غنی، توانمندی مانند کشور ما به لحاظ فرهنگی و اجتماعی و اعتقادی توهمی بیش نیست. تحریم ادبیات انسان‌های ضعیف است. همه این‌ها از روی ضعف مطرح می‌شود و سینمای ایران هرگز تحریم نخواهد شد زیرا جهان تک قطبی سینما تمام شده است وعلی‌رغم گروهی اندک برای به حاشیه راندن سینمای ایران، قطب‌های دیگر، سینمای ایران را دوست دارند. شاید بعضی‌ها بیانیه هایی صادر کنند اما این‌ها واقعیت ندارد و این تلاش‌های بیهوده آن‌ها به نتیجه نخواهد رسید. این که عده ای که قبلا سینماگر ایران بودند و حالا علیه مام وطن و علیه مردم و سینمای ایران فعالیت می کنند، درست نیست. آثار سینماگران ما در دنیا می درخشد. چه بخواهند و چه نخواهند ما فیلمسازانی داریم که دنیا دنبال آثار آنان است و سینمای ایران تحریم شدنی نیست. باید به اقتدار فرهنگی خود در عرصه بین الملل بیشتر بیاندیشیم.

در سایه همدلی و همگرایی به رشد و رونق سینمای ایران کمک کنیم

وی اضافه کرد: در سایه همدلی و همگرایی به رشد و رونق سینمای ایران کمک کنیم و اجازه ندهیم افرادی با خودخواهی و زیاده خواهی و منویات شخصی و سیاسی خویش، منافع کل خانواده سینما را به مخاطره بیاندازند.

واکنش به حواشی کن

وی درباره حواشی جشنواره فیلم کن گفت: وظیفه ما صیانت از سینمای ایران و کمک به اشتغال و ایجاد امنیت شغلی است این وظیفه ماست و در خانه سینما نیز پیگیری می شود.اگر فیلمی قاچاق شده و یا زیرزمینی نمایش داده شود قطعا امنیت شغلی را از بین می برد. وظیفه ماست که مراقبت کنیم این اتفاق نیافتد. بنابراین هرکسی به هر دلیلی با فیلم های قاچاقی که بدون مجوز و بدون پروانه ساخت و علیه جمهوری اسلامی ایران ساخته می شوند، همکاری کند، هم خانه سینما و هم سازمان سینمایی با آن ها قطع رابطه خواهند کرد و همه عوامل فنی و غیرفنی که با فیلم های قاچاق همکاری می‌کنند در ادامه فعالیت خود دچار مشکل خواهند شد.

رشد ۱۰۰ درصدی تولید فیلم های سینمایی در نسبت به ۱۵ سال اخیر

بخش پایانی صحبت های رییس سازمان سینمایی به رشد کمی و کیفی آثار دفاع مقدس در سینما اختصاص داشت. وی گفت: آخرین مساله قابل طرح در این مراسم این است که در سال جدید رشد بسیار خوبی در آثار دفاع مقدس و انقلاب داشته ایم البته وظیفه ما توجه به همه ژانرهاست. با این حال در انجمن سینمای جوانان ۴۰ درصد و در مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی ۳۵ درصد و در سینمای حرفه ای نسبت به ۱۵ سال اخیر ۱۰۰ درصد افزایش تولید فیلم های حوزه سینمای انقلاب و دفاع مقدس را داشته‌ایم و این توفیق ماحصل فعالیت همه مراکز است. امیدوارم این همراهی و پویایی در سینمای اجتماعی، کمدی و… نیز جریان داشته باشد.

خزاعی همچنین عنوان کرد: از همه عزیزانی که سال ۱۴۰۱ صادقانه پای سینما ایستادند و با همت بسیاری از سینماگران حاضر در این جمع سال گذشته مشکلات و چالش ها را مرتفع کردیم. البته عده ای هم سکوت کردند که شاید ناشی از ترس از فضای رسانه‌ای و ترور شخصیت ها بود که من البته به آن ها حق می دهم. خانواده سینمای ایران نجیب هستند و اگر هرازگاهی ۴ اثر دچار مشکل می شود، باید حساب آن ها جدا کنیم.

جعفر پناهی و رسول اف هم مشمول عفو رهبری قرار گرفتند

وی در پایان تصریح کرد: آخرین مساله نقدی است که گاهی به من می شود که چرا شما باز هم کمک کردید تا مشکلات عده ای برطرف شود و به کار خود ادامه دهند؟! باید بگویم همه کسانی که درگیر اغتشاشات بودند حتی امثال جعفر پناهی و محمد رسول اف و برخی خانم های سینماگر همه مورد عفو رهبری قرار گرفتند و این عفو باعث شد فعالیت خود را ادامه دهند. شاید اگر به من بود نمی توانستم آنقدر وسیع عمل کنم. در این زمینه ما کاره ای نبودیم.  به آنها می‌گویم چگونه وقتی مورد عفو قرار گرفتید اپوزیسیون می‌شوید؟ کت و شلوار خود را درست تن کنید یا اپوزسیون هستید یا نه. نمی‌شود کت اپوزسیون و شلوار پوزیسیون بپوشید،. تمام کسانی که در سال گذشته دچار مشکل شدند از جمله در جریان بیانیه «تنفنگت را زمین بگذار» تا «می تو» و اغتشاشات و خانم‌های مرتبط با این موضوعات همه مشمول عفو رهبری قرار گرفتند. البته مسئولیت رفتارهای بعدی متوجه خودشان است. امیدوارم با این عفو، سال ۱۴۰۲ سال بهتری باشد.

آزمون سخت سال ۱۴۰۱

خزاعی توضیح داد: سال ۱۴۰۱ سال امتحان و آزمون سخت همه ما بود. سال گذشته سال امتحان همه ما بود که برخی نمره قبولی گرفتند، برخی تک ماده کردند و برخی هم مردود شدند.امیدوارم امسال مسائل اساسی سینمای ایران نظیر معیشت و اشتغال و اقتصاد سینما را بتوانیم با همگرایی و همدلی حل و تامین کنیم.

پرهیز از یاس آفرینی در جامعه

به گفته وی مجموعه جامعه هنری و سینمایی ما خدمات ارزشمندی را در طول چهل سال انجام داده اند که نباید نادیده گرفته شود. و نباید همه را در سینما از یک منظر نگاه کنیم. باید با پرهیز از یاس آفرینی در جامعه و ترویح و تقویت روحیه کار و تلاش و امید را در مضامین و محتوای فیلم ها تقویت کنیم.

نیاز به جریان شناسی در سینما

رئیس سازمان سینمایی با بیان اینکه بصیرت و جریان شناسی در سینما از ضرورت های امروز کشور است تاکید کرد: نباید بگذاریم در جنگ رسانه ای امروز نسبت به حقیقت تاریخ معاصر و واقعیت های اجتماعی و ملی ما تحریف و جعل صورت گیرد. و اجازه ندهیم برای ما داده پردازی کنند و تصویر دروغین بسازند .

حضور گسترده سینماگران با سلایق مختلف در گردهمایی سازمان سینمایی

در این مراسم چهره‌هایی نظیر محمدمهدی اسماعیلی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، محمد خزاعی معاون وزیر و رئیس سازمان سینمایی، محمود اسلامی معاون توسعه و منابع وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، جمشید هاشم پور، مسعود جعفری جوزانی، جمال شورجه، پرویز شیخ‌طادی،  محمدمهدی عسگرپور، رسول صدرعاملی، کمال تبریزی، ابوالقاسم طالبی، مسعود ده‌نمکی، علیرضا زرین دست، عبدالله باکیده، حبیب اسماعیلی، احمد میرعلایی، احمد نجفی، محمدرضا شریفی نیا، سیاوش حقیقی، مصطفی رزاق کریمی، محمدیاشار نادری (مدیرعامل بنیاد روایت فتح)، محمدعلی باشه آهنگر، مهرداد خوشبخت، سیدحامد حسینی، علی رویین تن، امیررضا مافی، مهدی سجاده چی، انسیه شاه حسینی، سعید سعدی، مسعود نقاش زاده، رضا ایرانمنش، اباذر جوکار، علی نوری اسکویی، سیدجمال ساداتیان، مسعود اطیابی، هادی مقدم دوست، سید امیر سیدزاده، حجت سیفی، محمدتقی فهیم، جواد جباری، علی آشتیانی پور، شاهین باباپور، حبیب والی نژاد، حمیدرضا جعفریان رئیس سازمان سینمایی حوزه هنری، امیرحسین شریفی، حبیب الله بهمنی، دانش اقباشاوی، علی قائم مقامی، لیلی عاج، جلیل شعبانی، مهدی عظیمی میرآبادی، حمید زرگرنژاد، علیرضا حسینی، علی شاه حاتمی، محمدرضا ورزی، حمید بهمنی، عباس رافعی، محمدعلی عسگری، هادی مقدم دوست، محمدرضا عرب، ناصر شفق، مهدی فرجی، حبیب احمدزاده، محمد پیرهادی، هادی انباردار، محمدرضا شرف الدین، داود امیریان، مجید شاه حسینی، رضا رستگار، محمدرضا شجاعی، محمدرضا عباسیان، شهرام دانش‌پور، محمد صنعتی، علی عاقل زاده، ستار کاکایی، امیر سماواتی، علیرضا اسحاقی، ارش قاسمی، مرتضی شعبانی، مینو غزنوی، محمد دیندار، جلیل عرفان منش، یاسمن نصرتی، مهدی مطهر، محمد بدرلو ، حسین سیدزاده، مهدی کریمی و … از جمله هنرمندان حاضر در این گردهمایی بودند.

همچنین، اصغر فارسی معاون توسعه مدیریت و منابع سازمان سینمایی، قادر آشنا معاون توسعه فناوری و مطالعات سازمان سینمایی، حبیب ایل بیگی معاونت ارزشیابی و نظارت، سیدمهدی جوادی مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی، محمد حمیدی مقدم رئیس مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی، روح الله سهرابی مدیرکل دفتر نظارت بر عرضه و نمایش سازمان سینمایی، بهمن حبشی، علیرضا اسماعیلی مدیرکل حوزه ریاست سازمان سینمایی، ابوالفضل همراه، مهدی آذرپندار، هاشم میرزاخانی، علی جعفری معاون اداری مالی انجمن سینمای جوانان ایران، سید هادی آقاجانی معاون تولید و پشتیبانی فنی انجمن سینمای جوانان ایران، صادق موسوی مدیر امور جشنواره‌های سازمان سینمایی، رائد فریدزاده معاون بین‌الملل بنیاد سینمایی فارابی، مسعود احمدیان معاون فرهنگی بنیاد سینمایی فارابی، محمد طیب، محمدرضا کریمی صارمی، سیمون سیمونیان، محمدرضا فرجی، و … حضور داشتند.

نوشته محمد خزاعی: با عوامل فیلم‌های بدون مجوز همکاری نخواهیم داشت اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

آنچه که بر ایران و رزمندگان آن در هشت سال دفاع مقدس گذشت، طی چهار دهه گذشته سوژه فیلمسازی فیلمسازانی بوده است که هر کدام فعالیت خود را در این حوزه آغاز کردند و طی سال‌ها فعالیت در این زمینه به فیلمسازان دفاع مقدسی معروف شده‌اند.

اگر تا پیش از این سینماگران واسطه بازتاب حوادث بودند، پس از جنگ تحمیلی به یک حادثه مهم دفاع مقدسی ورود کردند. رسول ملاقلی‌پور، مجتبی راعی، ابراهیم حاتمی‌کیا و کمال تبریزی از جمله این فیلمسازان بودند که به عرصه تولید فیلم‌های دفاع مقدسی وارد شدند. هرچند این هنرمندان تا قبل از ژانر دفاع مقدس نیز به عنوان هنرمند در سینمای کشور فعالیت داشتند اما پس از آن با عنوان کارگردانان دفاع مقدسی مشهور شدند.

در این گزارش قصد داریم مروری بر آثار برگزیده دفاع مقدس در سینمای ایران داسته باشیم.

*فیلم سینمایی «عقاب‌ها»

فیلم سینمایی «عقاب‌ها» ساخته ساموئل خاچیکیان محصول سال ۱۳۶۳ است. در جنگ ایران و عراق یک هواپیمای ارتش ایران، پس از انجام مأموریتی درخاک عراق، مورد حمله عراقی‌ها قرار می‌گیرد و در کردستان عراق سقوط می‌کند. این فیلم از نخستین و جدی‌ترین فیلم‌ها در حوزه جنگ ایران و عراق؛ است که در سال ۱۳۶۴ اکران شد.

این فیلم در مجموع سال‌های ۱۳۶۴ تا ۱۳۶۹، به فروشی معادل ۷۳ میلیون و ۸۶۲ هزار تومان از ۸٫۶ میلیون تماشاگر، به پرمخاطب‌ترین فیلم تاریخ سینمای ایران تبدیل شد.

سعید راد، جمشید هاشم‌پور، زری برومند، شهاب عسگری، رضا رویگری و نریمان شیری فرد بازیگران این فیلم سینمایی بوده اند.

*فیلم سینمایی «پرواز در شب»

«پرواز در شب» فیلمی به کارگردانی و نویسندگی رسول ملاقلی‌پور ساخته سال ۱۳۶۵ است. این فیلم داستان یک گردان نیروهای ایرانی است که در محاصره قرار می‌گیرند و ارتباط آن ها با قرارگاه مرکزی قطع می‌شود چهار نفر از رزمندگان گردان انتخاب می‌شوند تا برای درخواست کمک خود را به قرارگاه برسانند.

لوح زرین بهترین فیلم، لوح زرین بهترین جلوه‌های ویژه، نامزد بهترین موسیقی متن و نامزد بهترین فیلمنامه از جشنواره فیلم فجر، افتخارات این فیلم است.

فرج‌الله سلحشور، علی یعقوب‌زاده، تاجبخش فنائیان، جعفر دهقان، مصطفی لاجوردی، کامران نوروز و اکبر نیکرو بازیگران این فیلم سینمایی بوده اند.

*فیلم سینمایی «دیده بان»

«دیده‌بان» فیلمی به کارگردانی و نویسندگی ابراهیم حاتمی‌کیا محصول سال ۱۳۶۷ است. در این فیلم ارتباط خط کمین با نیروهای خودی توسط دشمن قطع شده و احتمال سقوط منطقه بسیار زیاد است. مقابله و مقاومت نیروها در مقابل دشمن نیازمند حضور دیده‌بان جهت هدایت آتش سنگین است. عارفی برای پیوستن به خط کمین و دیده‌بانی باید از مسیری عبور کند که زیر آتش شدید دشمن عراقی قرار دارد.

«دیده بان» جایزه ویژه هیات داوران بهترین کارگردانی و سیمرغ بلورین بهترین فیلم دوم از افتخارات این فیلم است.

مهرداد سلیمانی، علیرضا حیدری، غلامرضا علی‌اکبری، اصغر پورهاجریان، اسماعیل سلطانیان، سعید جوانشیر، حمیدرضا سلطانیان، حسین کیانی، حمیدرضا چارکچیان و عبدالرسول سلطانیان بازیگران این فیلم سینمایی بوده اند.

*فیلم سینمایی «مهاجر»

«مهاجر» فیلمی به کارگردانی و نویسندگی ابراهیم حاتمی‌کیا محصول سال ۱۳۶۸ است. در این فیلم هواپیماهای بدون سرنشین مهاجر که از روی زمین کنترل می‌شود جهت انجام عملیاتی شناسایی در پشت خطوط دشمن به کار گرفته می‌شوند. به‌دلیل برد محدود دستگاه کنترل، خلبانان در دو ایستگاه مقابل، رودرروی هم و در خطوط دشمن مستقر می‌شوند.

بی‌شک «مهاجر» یکی از پرافتخارترین فیلم‌های سینمای دفاع مقدس است. برنده سیمرغ بلورین بهترین فیلم، بهترین جلوه‌های ویژه، بهترین صداگذاری، بهترین موسیقی، بهترین پوستر، دیپلم افتخار بهترین فیلمنامه از جمله افتخارات فیلم سینمایی «مهاجر» در فجر است.

علیرضا خاتمی، سید ابراهیم اصغرزاده، علیرضا حیدری، اصغر نقی‌زاده، غلامرضا علی‌اکبری، علیرضا زاهدی، فرید امیری، علیرضا مهدوی، سید محمد فاطمی و بهروز شفیعی بازیگران این فیلم سینمایی بوده اند.

*فیلم سینمایی «از کرخه تا راین»

«از کرخه تا راین» به کارگردانی ابراهیم حاتمی‌کیا و محصول ۱۳۷۱ است. در این فیلم سعید که بر اثر بمب‌های شیمیایی نابینا شده به همراه گروهی از همرزمانش برای معالجه به آلمان اعزام می‌شود. لیلا خواهر سعید که سال هاست در آلمان با شوهر آلمانی و پسرشان یوناس (یونس) زندگی می‌کند، سعید را در آسایشگاه می‌بیند. بین سعید و یونس رابطه عاطفی عمیقی برقرار می‌شود.

سیمرغ بهترین فیلم، بهترین چهره‌پردازی و نامزد بهترین کارگردانی، بهترین فیلمنامه، بهترین بازیگر نقش اول زن، بهترین بازیگر مکمل مرد، بهترین موسیقی از افتخارات این فیلم در جشنواره فجر است.

هما روستا، علی دهکردی، هانس نویمن، صادق صفایی، اصغر نقی‌زاده و پرویز شیخ طادی بازیگران این فیلم سینمایی هستند.

*فیلم سینمایی «کیمیا»

«کیمیا» فیلمی محصول ۱۳۷۳ به کارگردانی احمدرضا درویش است. داستان این فیلم در آغاز جنگ ایران و عراق، همسر رضا باردار است و باید مورد عمل جراحی قرار گیرد. رضا او را به بیمارستان می رساند و خود به اسارت قوای دشمن در می‌آید. همسر رضا حین عمل جراحی می‌میرد و شکوه جراح، فرزند رضا را نجات می‌دهد. پس از گذشت نه سال، وقتی رضا از اسارت آزاد می‌شود، پی می‌برد که همه اعضای خانواده‌اش را از دست داده است.

برنده جایزه ویژه هیات داوران فجر، سیمرغ بلورین بهترین نقش اول مرد، سیمرغ بلورین بهترین صدابرداری، نامزد بهترین کارگردانی، نامزد بهترین بازیگر زن، نامزد بهترین بازیگر نقش دوم مرد، نامزد بهترین فیلمبرداری، نامزد بهترین موسیقی، نامزد بهترین تدوین، نامزد بهترین صحنه‌آرایی، نامزد بهترین صداگذاری و نامزد بهترین پوستر از جمله افتخارات فیلم سینمایی «کیمیا» است.

خسرو شکیبایی، بیتا فرهی، رضا کیانیان، زهرا اویسی، محمودرضا ثانی، نادر رجب‌پور و علی اکبر شالیزادگان بازیگران این فیلم سینمایی بوده اند.

*فیلم سینمایی «لیلی بامن است»

«لیلی با من است» ساخته کمال تبریزی در سال ۱۳۷۴ است. در این فیلم صادق مشکینی (پرویز پرستویی)، فیلمبردار تلویزیون، که بسیار زیاد از جنگ و جنگ می‌ترسد، برای اینکه بتواند از صندوق تلویزیون وام بگیرد تا خانه نیمه‌ساخته‌اش را تکمیل کند، باید برای فیلمبرداریِ فیلمی مستند از اسرای عراقی به منطقه جنگی برود.

سیمرغ بلورین بهترین فیلمنامه، نامزد بهترین بازیگر نقش اول مرد، نامزد بهترین بازیگر نقش دوم مرد از افتخارات این فیلم است.

پرویز پرستویی، محمود عزیزی، شهره لرستانی، رحمان باقریان، مهدی فقیه، هدایت‌الله نوید، حسین معلومی، رحیم مهدی‌خانی و سید حسن حسینیان گروه بازیگران این فیلم را تشکیل می دهند.

*فیلم سینمایی «سفر به چزابه»

«سفر به چزابه» فیلمی به کارگردانی و نویسندگی رسول ملاقلی‌پور محصول سال ۱۳۷۴ است. این فیلم داستان کاراکتری به نام وحید است که در حال ساختن یک فیلم جنگی است، او از علی دوست آهنگسازش دعوت کرده تا با دیدن قسمت هایی از فیلم که آماده شده، آهنگی بسازد اما علی نمی‌تواند با فیلم ارتباط درستی پیدا کند. علی به قصد آشنایی با فیلم به همراه وحید به محل فیلمبرداری می رود، اما ناگهان هر دو با رفتن به یکی از خاک ریزهای ساخته شده، خود را در قلب سنگرهای واقعی جبهه، در منطقه ی چزابه می یابند.

مسعود کرامتی، فرهاد اصلانی، سیامک انصاری، کیوان محمودنژاد، حبیب دهقان نسب، عاطفه رضوی، آرش نوذری، حسین رفیعی و پیمان سنندجی‌زاده بازیگران این فیلم سینمایی هستند.

*فیلم سینمایی «بوی پیراهن یوسف»

این فیلم به کارگردانی ابراهیم حاتمی‌کیا و محصول ۱۳۷۴ است.

در خلاصه داستان این فیلم آمده است: دایی غفور راننده یک تاکسی فرودگاه، با وجود همه مدارکی که ثابت می‌کند پسرش یوسف در جنگ شهید شده، هنوز فکر می‌کند که او زنده است و حتی حرف دامادش اصغر را که همرزم یوسف بوده قبول نمی‌کند. او با این که پلاک یوسف را هم در شکم یک کوسه یافته‌اند، همیشه منتظر است پسرش بازگردد.

موسیقی متن مجید انتظامی برای این فیلم یکی از آثار ماندگار موسیقایی شناخته می‌شود.

علی نصیریان، نیکی کریمی، جعفر دهقان، شیرین بینا، آتوسا قریشی، قاسم زارع، عزیزاله هنرآموز، حسن زارعی، مهران قدکچیان و حسن پورشیرازی بازیگران این فیلم سینمایی هستند.

*فیلم سینمایی «آژانس شیشه‌ای»

این فیلم محصول سال ۱۳۷۶ و به کارگردانی ابراهیم حاتمی‌کیاست که داستان عباس، بسیجی خراسانی را روایت می کند که از سال‌های حضورش در جنگ ایران و عراق، ترکش خمپاره‌ای در کنار شاهرگ گردنش باقی مانده ‌است. به اصرار همسرش نرگس، برای معاینه به تهران می‌آید و در خیابان، به شکل اتفاقی با همرزم سابقش، حاج کاظم، روبه‌رو می‌شود که مشغول مسافرکشی است. پزشک، وضعیت عباس را بحرانی تشخیص می‌دهد و توصیه می‌کند هرچه زودتر برای بیرون آوردن ترکش به لندن برود.

سیمرغ بلورین بهترین فیلم، بهترین کارگردانی، بهترین فیلمنامه، بهترین بازیگر نقش اول مرد، بهترین بازیگر نقش مکمل مرد، بهترین بازیگر نقش مکمل زن، بهترین موسیقی، بهترین فیلمبرداری، بهترین تدوین، بهترین صداگذاری، بهترین چهره‌پردازی، بهترین صحنه‌آرایی، بهترین فیلم از نگاه تماشاگران جوایز این فیلم از فجر است.

بی‌تردید «آژانس شیشه‌ای» پرافتخارترین فیلم دفاع مقدس است. به تعبیر ورایتی، تحسین و اظهارنظرهای فزاینده متأثر از ارائه تصویری بی‌نظیر از مسائل حساس اجتماعی در آژانس شیشه‌ای، جوایز بهترین کارگردانی و بهترین فیلم‌نامه را برای حاتمی‌کیا به ارمغان آورد.

پرویز پرستویی، رضا کیانیان، حبیب رضایی، اصغر نقی‌زاده، قاسم زارع، بیتا بادران و بهروز شعیبی بازیگران این فیلم سینمایی بوده اند.

*فیلم سینمایی «دوئل»

فیلم سینمایی «دوئل» به کارگردانی احمدرضا درویش محصول سال۱۳۸۲ است. داستان فیلم حول یک گاوصندوق می‌چرخد. در بحبوحه جنگ عده‌ای تلاش می‌کنند از خروج یک گاو صندوق از کشور جلوگیری کنند. نقش اول فیلم، زینال، در این بین به حسن نیت آن‌ها شک کرده و سعی می‌کند گاو صندوق را از چنگ آن‌ها در بیاورد. جایزه ویژه بهترین کارگردانی از جشنواره فجر به این فیلم تعلق گرفت.

سعید راد، پژمان بازغی، پریوش نظریه، کامبیز دیرباز، انوشیروان ارجمند، پرویز پرستویی، هدیه تهرانی و حسین سحرخیز بازیگران این فیلم سینمایی هستند.

*فیلم سینمایی «روز سوم»

برخلاف رویه معمول فیلم‌های جنگی، «روز سوم» ساخته محمدحسین لطیفی در سال ۱۳۸۵، داستان خود را در میان آدم‌های معمولی درگیر جنگ و عموما هم جوانان پیش می‌برد. به گونه‌ای که در حاشیه یک رویداد تاریخی شاهد روابطی چندگانه از عشق و نفرت میان شخصیت‌های اصلی باشیم.

این فیلم، روایت آخرین روزهای مقاومت در بخش غربی خرمشهر در سال ۱۳۵۹ است. سمیره و رضا، خواهر و برادری که همراه سایر مردم در حال مقاومت هستند. حلقه محاصره دشمن تنگ‌تر می‌شود و در نتیجه سمیره که پاهایش شکسته ‌است و نمی‌تواند فرار کند در خانه باقی می‌ماند، رضا تصمیم می‌گیرد سمیره را در حیاط خانه در یک موقعیت نسبتاً خوب با کمی غذا خاک کند تا شبانه بیاید و وی را فراری دهد. در این بین خواستگار قبلی سمیره که به جمع نیروی نظامی عراق پیوسته و روزی همکار او در مدرسه خرمشهر نیز بوده‌است، به عنوان یک فرمانده عراقی به این منطقه می‌آید و خانه رضا و سمیره را اشغال می‌کند و برای نگهبانی از آنجا نیز دو مأمور قرار می‌دهد. در این بین رضا سعی بر نجات دادن سمیره می‌کند که در نهایت برادر کوچک رضا و دوستانش و خودش شهید می‌شوند و فقط سمیره از ماجرا جان سالم به در می‌برد.

سیمرغ بلورین بهترین فیلم،  سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی و سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن از بیست و پنجمین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر افتخارات این فیلم سینمایی محسوب می شود.

پوریا پورسرخ، باران کوثری، حامد بهداد، برزو ارجمند، مهدی صبایی، شهرام قائدی، مرتضی زارع، مالک سراج، مجید یاسر و مهدی ساکی بازیگران این فیلم سینمایی هستند.

*فیلم سینمایی «ایستاده در غبار»

فیلم سینمایی «ایستاده در غبار» به کارگردانی محمدحسین مهدویان در سال ۱۳۹۴ است.

این فیلم قصه احمد متوسلیان که دوران نوجوانی‌اش را در سکوت گذرانده و اکنون بزرگتر شده، فرمانده لشکری می‌شود که باید در دروازه‌های خرمشهر با دشمن بجنگند. اما سرنوشت او فرسنگ‌ها دورتر از مرزهای ایران رقم می‌خورد. این فیلم درباره زندگی احمد متوسلیان است.

سیمرغ بلورین بهترین فیلم، بهترین طراحی صحنه، بهترین جلوه‌های ویژه و نامزد بهترین کارگردانی، بهترین فیلمنامه، بهترین تدوین، بهترین صدا، بهترین چهره‌پردازی و بهترین فیلم از نگاه تماشاگران از افتخارات این فیلم است.

هادی حجازی فر، امیرحسین هاشمی، سوده ازقندی، فرهاد فداکار   و عماد محمدی از بازیگران این فیلم سینمایی هستند.

*فیلم سینمایی «تنگه ابوقریب»

این فیلم به کارگردانی بهرام توکلی و محصول ۱۳۹۶ است. این فیلم که بر اساس واقعیت است، روایتی است از دفاع گردان عمار یاسر لشکر ۲۷ محمد رسول‌الله در برابر لشکرکشی رژیم بعث برای عبور از تنگه استراتژیک ابوقُرَیب دهلران و حمله به فَکّه و شرهانی. در روزهای پایانیِ جنگ. عراقی‌ها باید از سد یک پایگاه که شکل تنگه است عبور کنند که با مقاومت شدید نیروهای ایرانی روبه‌رو می‌شوند.

سیمرغ بلورین بهترین فیلم، بهترین کارگردانی، بهترین بازیگر نقش اول مرد، بهترین چهره‌پردازی، بهترین جلوه‌های ویژه و نامزد بهترین فیلمبرداری، بهترین صدابرداری، بهترین طراحی صحنه، بهترین موسیقی و بهترین فیلم از نگاه تماشاگران از افتخارات این فیلم است.

جواد عزتی، امیر جدیدی، حمیدرضا آذرنگ، مهدی پاکدل، علی سلیمانی، مهدی قربانی، یدالله شادمانی، قربان نجفی، بانیپال شومون، میلاد یزدانی و مهدی صباغی بازیگران این فیلم سینمایی هستند.

گفتنی است فیلم های ذکر شده تنها بخشی از تولیدات تصویری و سینمایی در عرصه دفاع مقدس محسوب می‌شوند. اما آنچه که بر سر ایران و تک تک رزمندگان هشت سال جنگ تحمیلی آمده است، هر کدام می‌توانند سوژه ای درخور با بار درام باشند که گوشه‌ای از حوادث ناگوار آن روزهای سخت را به نمایش گذارند.

با اینکه هزینه تجهیزات، تولید و زمان صرف شده برای تولید فیلم‌های دفاع مقدسی به مراتب بیشتر از ساخت فیلم‌های آپارتمانی است اما کارگردانان بسیاری در این عرصه حضور دارند که علاقه خود را به ژانر دفاع مقدس نشان داده‌اند، علاوه بر کارگردانان پیشکسوت در این ژانر، حضور کسانی چون منیر قیدی، محمدحسین مهدویان، بهرام توکلی، مهرداد خوشبخت، حمیدرضا آذرنگ و … در سینمای دفاع مقدس تثبیت شده است که در یک دهه اخیر وارد ژانر دفاع مقدس شده‌اند و نظیر فیلم‌هایی چون «ویلایی‌ها»، «آبادان ۱۱۶۰»، «روزی روزگاری آبادن» و یا حتی فیلمی چون «بمب یک عاشقانه» را تولید کرده‌اند، فیلم‌هایی که همچنان می‌توانند در صدر جدول فروش در سینماهای کشور باشند. چرا که آنچه بر ایران گذشته است همیشه می‌تواند برای مخاطب به عنوان یک تاریخ معاصر جذاب باشد.

نوشته مروری بر آثار شاخص سینمای دفاع مقدس اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«جان‌وَتن» با اجرای محمدجعفر خسروی از ۳۰ شهریور هر روز حوالی ساعت ۱۷ روی آنتن شبکه سه سیما می‌رود.

همچنین همزمان با آغاز پخش از پوستر و تیزر این برنامه ترکیبی که ساخت آن به ترتیب برعهده محسن فراهانی و امید میرزایی بوده است، رونمایی شد.

«جان‌وَتن» در گفتگو با افراد معمولی که در همه مشاغل و سنین در دوران دفاع مقدس حضور داشتند، به قصه‌های ناگفته و برآمده از دل مردم درباره جنگ می‌پردازد.

فُرم این برنامه ترکیبی در رفت و برگشت میان داخل و خارج از استودیو شکل می‌گیرد. بخشی از این برنامه توسط راوی اصلی و در داخل استودیو روایت می‌شود و همزمان بخش‌های دیگر قصه در قالب مستند بازسازی شده برای مخاطب به تصویر کشیده می‌شود.

«جان‌وَتن» که محصول مشترک مرکز مستند سوره و مرکز هنری رسانه‌ای نهضت است، توسط دیبافیلم تولید شده و در ۸ قسمت ۲۵ دقیقه‌ای از شبکه سه سیما روی آنتن می‌رود.

نوشته «جان‌وَتن» روی آنتن شبکه سه می‌رود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«راویان کهکشان» به کارگردانی علی فراهانی‌صدر و تهیه‌کنندگی مهدی مستوفی که برنامه‌ای گفتگومحور است، قصد دارد به روایت‌های ناب و شنیده نشده از دوران هشت سال دفاع مقدس در گفتگو با قهرمان‌های برآمده از دل مردم بپردازد.

در همین راستا عوامل سازنده بر آن شدند تا از مردم در شهرهای مختلف ایران بخواهند اگر سوژه‌ای را می‌شناسند که داستانی جذاب برای روایت دارد، به آن‌ها معرفی کنند.

افراد علاقه‌مند می‌توانند تا ۱۰ مردادماه اطلاعات سوژه‌ خود را به شماره همراه ۰۹۱۰۸۳۶۰۰۲۴ در واتس‌آپ ارسال کنند تا در صورت تایید عوامل سازنده از آن‌ها در برنامه بهره برده ‌شود.

«راویان کهکشان» که برای پخش از تلویزیون در هفته دفاع مقدس ساخته می‌شود، این روزها مراحل پیش‌تولید و ساخت دکور را پشت سر می‌گذارد.

نوشته روایت‌های شنیده نشده از دوران دفاع مقدس در «راویان کهکشان» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«موقعیت مهدی» که روایتی متفاوت از رشادت‌های مهدی و حمید باکری از خانه تا جنگ را به تصویر می‌کشد؛ در تمام طول زمان اکران جزو فیلم‌های پرفروش هفته بوده و با تغییر ترکیب فیلم‌ها، همچنان جزو ۵ فیلم پرفروش گیشه است و تاکنون با حضور ۴۰۵ هزار مخاطب در سینماها و ۱۳۰ هزار مخاطب در اکران‌های سیار مجموعا ۵۳۵ هزار مخاطب را به تماشا نشانده است.

این فیلم سینمایی اولین ساخته سینمایی هادی حجازی‌فر است که فیلمنامه آن توسط هادی حجازی‌فر و ابراهیم امینی نوشته شده و پخش آن بر عهده موسسه بهمن سبز است.

در خلاصه داستان «موقعیت مهدی» آمده است: مهدی باکری، فرمانده لشگر ۳۱ عاشورا از برادر کوچک‌ترش حمید می‌خواهد علی‌رغم مشکلاتی که برایش پیش آمده به منطقه برگردد و در کنار او باشد. حمید می‌پذیرد و همراه می‌شود. حالا بعد از عملیات خیبر، مهدی باید تنها به خانه برگردد…

هادی حجازی‌فر، ژیلا شاهی، وحید حجازی‌فر، معصومه ربانی‌نیا، وحید آقاپور و روح‌الله زمانی بازیگران این فیلم هستند.

نوشته «موقعیت مهدی» پرفروش‌ترین فیلم دفاع مقدس تاریخ سینمای ایران شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

‎بزرگمرد کوچک

‎داستان فیلم به اوایل جنگ و حمله عراق به خرمشهر بازمی‌گردد. بهنام محمدی نوجوانی جنوبی است که با تمام توانش می‌خواهد جلو سربازان عراقی را بگیرد؛ اما از روی بدشانسی به دست نیروهای عراقی می‌افتد و مورد ضرب و شتم قرار می‌گیرد. او با زرنگی می‌تواند که اعتماد عراقی‌ها را به خود جلب کند و از این طریق مواد غذایی، مهمات و گرای دشمن را به نیروهای ایرانی می‌رساند. در این فیلم که صادق صادق‌دقیقی آن را کارگردانی کرده است، بازیگرانی چون شبنم قلی‌خانی، پویا امینی، پرهام دلدار و سوگل طهماسبی نقش‌آفرینی کرده‌اند. این فیلم توانست برنده جایزه «شهید بهنام محمدی» از بیست و ششمین «جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان» شد.

‎ترکش‌های صلح

‎ترکش‌های صلح را علی شاه‌حاتمی در سال ۷۹ ساخت. داستان فیلم ازاین‌قرار است که در شهری ویرانه از جنگ دو نوجوان به همراه تعدادی از اهالی به کار جمع‌آوری و فروش ضایعات جنگی مشغول‌اند. آنها تفنگ‌های فرسوده، پوکه‌های خالی، فشنگ و تانک‌های اسقاطی را در یک گاراژ به فروش می‌رسانند و از این راه زندگی می‌کنند. بازیگران این فیلم را نعمت سلطانی، عبدالحمید دارچی پوران، فرامرز مهرجو و امیر ایرانیان تشکیل می‌دهند. این فیلم دیپلم افتخار بهترین فیلم بخش ملی و یکی از آثار برگزیده داوران کودک و نوجوان جشنواره پانزدهم را از آن خود کرد.

‎کودک و فرشته

‎فیلم روایتی از مقاومت مردم خرمشهر در روزهای اول جنگ ایران و عراق است. در آخرین روز تابستان سال ۱۳۵۹، فرشته و خانواده‌اش آماده می‌شوند تا در جشن عروسی یکی از اقوام نزدیک شرکت کنند. اما غرش صدای هواپیماهای جنگنده‌ای که از مرز عبور کرده‌اند موجب می‌شود که پدر فرشته تصمیم بگیرد از خیر عروسی خواهرش بگذرد و خانواده‌اش را از مهلکه بدر ببرد. فرشته در شهری که حالا توسط دشمن اشغال شده، درگیر ماجراهای بسیاری می‌شود. او جان پسربچه‌ای هم سن برادرش را از مهلکه نجات می‌دهد و با جسد برادرش را که شهید شده مواجه می‌شود. مسعود نقاش‌زاده در این فیلم از بازیگرانی چون افشین هاشمی، سیما خضرآبادی، سودابه بیضایی، شبنم مقدمی، قاسم زارع و مونا احمدی استفاده کرده است. این فیلم برنده ۷ جایزه از مراسم تجلی اراده ملی بیست و هفتمین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر شد. همچنین ۵ جایزه از بیست و سومین «جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان»، از جمله بهترین فیلم بلند آسیایی و بهترین فیلم ایرانی را کسب کرد.

‎اتوبوس شب

‎فیلمی که کیومرث پوراحمد تصمیم گرفت سیاه‌وسفید، بسازد. پوراحمد، قصه «اتوبوس شب» را در طول ۹ ماه، پنج بار بازنویسی کرده و آن را بر اساس «داستان‌های شهر جنگی» اثر حبیب احمدزاده ساخته است. این فیلم درباره نوجوانی است که باید به‌تنهایی چندین اسیر عراقی را به پشت جبهه منتقل کند، اما در این کار با مشکلاتی مواجه می‌شود و به دلایل مختلف، کسی با وی همکاری نمی‌کند و مجبور می‌شود که این کار را به‌تنهایی انجام دهد و در این راه اتفاقاتی برایش پیش می‌آید. مرحوم خسرو شکیبایی، مهرداد صدیقیان، الناز شاکردوست و محمدرضا فروتن هنرمندانی هستند که با نقش‌آفرینی در این فیلم آن را ماندگار کردند. «اتوبوس شب» در بیست و یکمین دوره از «جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان» پروانه زرین بهترین کارگردانی در بخش ملی را کسب کرد.

‎کودک قهرمان

‎در سال ۱۳۷۲ ، کمال تبریزی به همراه علی‌اکبر قاضی نظام، فیلمی را ساختند که در تاریخ سینمای حماسی ما جاویدان شد. داستان «کودک قهرمان» درباره خانواده‌ای روستایی است که در حال ساختن خانه نوساز خود، با حمله دشمن روبه‌رو می‌شوند. خانواده روستایی به‌اجبار خانه نوساز خود را ترک می‌کنند. دشمن جاده اصلی را در اختیار دارد و مردم به‌ناچار از جاده اصلی منحرف می‌شوند و به میان دشت می‌روند. اتومبیل خانواده روستایی در راه خراب می‌شود و آن‌ها ناگزیر شب را در دشت می‌گذرانند. جهانگیر الماسی، فریبا کوثری، امیر اسماعیلی و مریم بنی‌عامریان بازیگرانی هستند که نقش این خانواده روستایی را بازی می‌کنند. این فیلم از آثار برگزیده داوران کودک و نوجوان دهمین «جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودک و نوجوان» است.

‎خانه امن است

‎در اوج موشک‌باران شهرها تعدادی نوجوان بین ۱۴ تا ۱۸ سال بنا به دلایلی مجبور به یک زندگی جمعی می‌شوند و این شروع داستان است. ناصر رفایی در این فیلم از بازیگرانی چون کسری ابراهیمی، رضا رحمت جیرده، المیرا ژیان فر، رامک مجد، رویا حسینی استفاده کرده است. در بیست و چهارمین «جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودک و نوجوان» این فیلم توانست پروانه زرین بهترین فیلمنامه و بهترین کارگردانی را از آن خود کند.

۲۳ نفر

این فیلم به کارگردانی مهدی جعفری و مشاور کارگردانی ابراهیم حاتمی‌کیا با هنرمندی ۲۳ نوجوان از سراسر ایران اسلامی و با حضور مجید پتکی و با ایفای نقش و بدلکاری صحنه‌های عراق ابوالفضل امیری موزیسین و بازیگر نوپا و مستعد کوردی محصول سال ۱۳۹۷ است. این فیلم توانست در سی و دومین دوره از «جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودک و نوجوان» پروانه زرین بهترین فیلم را کسب کند.

‎فیلم «۲۳ نفر» با تمرکز بر زندگی ۲۳ نوجوان ایرانی اسیر شده در عراق و بررسی رفتارهای این گروه از زمان اسارت تا پذیرفته شدن درخواستشان، یک طیِ طریق زیبا دوره نوجوانی تا جوانی را نشان می‌دهد تا آنها «مرد» شوند.

‎یدو

‎اوایل جنگ که خانواده‌ها، خانه‌ها و شهرهایشان را از ترس بمباران ترک کرده و به شهرهای مرکزی و شمالی ایران کوچ می‌کردند؛ مادری تصمیم می‌گیرد که در خانه خودش بماند. پسر نوجوان خانواده که از این تصمیم شاکی است مدام به جان مادر غر می‌زند که مانند تمام اهالی محل از آن جا بروند تا از بین نرفته‌اند. به هر بهانه‌ای با مادر بحث می‌کند و حرف از رفتن می‌زند. مادر اما بیش از آنچه یدو تصورش را دارد عاشق خانه‌ای است که در آن مادر شده است. مهین عباس‌زاده و مهدی جعفری این فیلم را بر اساس داستان «زخم شیر» از صمد طاهری نوشته‌اند و مهدی جعفری آن را کارگردانی کرده است. این فیلم برای اولین‌بار پیش از اکران عمومی در سینماها، در نوروز ۱۴۰۰ از تلویزیون ملی ایران پخش شد. این فیلم توانست در سی و نهمین دوره از «جشنواره فیلم فجر» در ۶ بخش جایزه کسب کند.

‎مهران

‎فیلم سینمایی «مهران» داستان پسربچه‌ای به اسم مهران است که در دهه شصت میزبان خانواده‌ای جنگ‌زده از شهر مهران می‌شود. روایت متفاوت این فیلم از مهمان‌نوازی یزدی‌ها در زمان جنگ، یکی از خصوصیات ویژه این فیلم است. «مهران» در سی و سومین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان توانست پروانه زرین شهید بهنام محمدی و جایزه ویژه دبیر برای توجه به فرهنگ مقاومت و برداشت ملموس مردمی و قابل‌فهم برای نسل امروز ایران اسلامی را از آن خود کند.

نوشته مروری بر فیلم‌های ماندگار کودک و دفاع مقدس اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.