خلیج فارس همواره مکانی جذاب برای فیلم‌سازان بزرگ بوده است. تعداد زیادی از کارگردان‌های مطرح کشور آثاری ساختند که خلیج همیشگی فارس از لوکیشن‌های اصلی آن بوده است.

«دونده» به کارگردانی امیر نادری یکی از مهم‌ترین فیلم‌های این دسته است. این فیلم قصه زندگی امیرو نوجوانی است که با کار‌های مختلف مثل جمع‌آوری پلاستیک، واکس زدن کفش و… سعی در گذران زندگی دارد تا بتواند به رؤیایش که همان عبور از خلیج فارس است، دست پیدا کند.

«ناخدا خورشید» به کارگردانی زنده‌یاد ناصر تقوایی یکی دیگر از مهم‌ترین فیلم‌های این لیست است که با حضور بازیگرانی چون داریوش ارجمند، علی نصیریان، سعید پورصمیمی، فتحعلی اویسی، پروانه معصومی و… به تولید رسید.

«ناخدا خورشید» ناصر تقوایی یکی از مهم‌ترین فیلم‌های تاریخ سینمای ایران محسوب می‌شود. اثری خوش‌ساخت و محبوب که هم در جشنواره‌های داخلی و هم جشنواره‌های خارجی با اقبال مواجه شد و جوایز متعددی را به دست آورد. این فیلم جدا از داستان جذاب و بازی‌های خوبش یک ویژگی مهم دارد و آن هم استفاده از مناسب و به جا از عنصر دریاست. لنج ناخدا خورشید، به عنوان یکی از لوکیشن‌های اصلی بر بستر خلیج فارس حرکت می‌کند و جابه‌جایی‌اش در آنجا بار‌ها و بار‌ها داستان را جلو می‌برد.

یکی دیگر از فیلم‌هایی که در بستر خلیج فارس ساخته شده، «کشتی آنجلیکا» به کارگردانی محمد بزرگ‌نیا است که در آن بازیگرانی چون عزت‌الله انتظامی، داریوش ارجمند، مهدی فتحی، پرویز پورحسینی، آتیلا پسیانی، مجید مظفری، کتایون ریاحی و… به ایفای نقش پرداخته‌اند.

«جنگ نفتکش‌ها» یکی دیگر از آثار محمد بزرگ‌نیا با بازی مجید مظفری، عزت‌الله انتظامی، جمشید جهان زاده، ژاله علو، فاطمه گودرزی و… نیز در این لیست قرار می‌گیرد.

«جنگ نفتکش‌ها» مربوط به دورانی از هشت سال دفاع مقدس است که دامنه جنگ به خلیج فارس کشیده شده و نفتکش‌های ایرانی مورد هجوم نیرو‌های عراقی قرار می‌گیرد.

«پی ۲۲» به کارگردانی حسین قاسمی جامی و بازی امین حیایی، افسانه بایگان، هادی ساعی، نسرین مقانلو و… یکی دیگر از فیلم‌های این لیست است. فیلم «پی ۲۲» که نام اولیه آن مروارید‌های خلیج فارس بود، از آخرین کار‌های دریایی است که در سینمای ایران تولید شده است. این فیلم براساس مستند «ناوچه جوشن» تولید شده و روایتگر یکی از عملیات‌های مهم نیروی دریایی کشورمان است. این عملیات به درگیری ناوسواران ایرانی با نیروی دریایی امریکا در فروردین سال ۶۷ مربوط می‌شود، عملیاتی که با نام آخوندک، نام‌گذاری شده بود. بخش‌های زیادی از این فیلم در کشتی نظامی پی ۲۲ در خلیج فارس ضبط شده است.

«یادگار جنوب» به کارگردانی حسین دوماری و پدرام پورامیری یکی دیگر از فیلم‌های سینمایی این لیست است. در این فیلم الناز شاکردوست، وحید رهبانی، پژمان جمشیدی، سحر دولتشاهی، صابر ابر و… به ایفای نقش پرداخته‌اند.

علاوه بر مواردی که از فیلم‌های سینمایی ذکر شد، مستند‌های بسیاری نیز به تاریخ کهن خلیج فارس و نقش آن در تمدن ایرانی پرداخته‌اند.

مستند «دریای پارس» به کارگردانی منوچهر طیاب موقعیت جغرافیایی، تاریخ تمدن و فرهنگ‌های گوناگون منطقه خلیج فارس و دریای عمان را به تصویر می‌کشد.

مستند «خلیج فارس» به کارگردانی ارد عطارپور یکی دیگر از مستند‌های مهم است که اسناد مکتوب، صوتی و تصویری جالبی از کشور‌های مختلف عربی به مخاطب ارائه می‌دهد.

«آخرین کوسه نهنگ» به کارگردانی رامتین بالف یکی از مستندهای مهم اخیر است که جوایز بسیاری در جشنواره‌های داخلی و خارجی به دست آورد. این مستند روایت شاعرانه ماجرای یک کوسه نهنگ است که به دنبال عشق‌اش در دریا می‌گردد و خانواده‌اش را گم کرده است. این مستند ما را با ابعاد مختلف و اتفاقاتی که در دریا می‌افتد، همراه می‌کند و همچنین زندگیِ آبزیان و رنج‌هایی که دریانوردان در دریا با آن روبه‌رو می‌شوند مثل حوادث دریایی را نشان می‌دهد.

برخی دیگر از مستند‌هایی که به نوعی با خلیج فارس ارتباط پیدا کرده‌اند عبارت‌اند از «آواز دریانوردان خلیج فارس»  به کارگردانی علیرضا قاسم‌خان، «از سینز تا سیراف» به کارگردانی بهروز فرجی، «در اعماق بال گشودم» به کارگردانی احمد سیدکشمیری، «دیاپیر» به کارگردانی عبدالعزیز قاسمی.

نوشته سینمای ایران در آینه خلیج فارس؛ از «دونده» تا «آخرین کوسه نهنگ» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در این دوره از جشنواره جهانی فیلم فجر فیلم «دونده» ساخته امیر نادری در بخش «فیلم های کلاسیک مرمت شده» حضور دارد.

«دونده» اولین فیلم ایرانی پس از انقلاب اسلامی است که در جشنواره های معتبر جهانی حضور پیدا کرد وتوانست توجه سینمای دنیا را به سینمای نوین ایران جلب کند. این فیلم همچنین موفق به کسب جوایز متعددی از جشنواره های مطرح دنیا شد.

جانمایه این فیلم داستانی تلاش، آگاهی و خودباوری است و با نگاهی انسانی توانست مفاهیم ارزشمندی را در قالب یک اثر سینمایی به نمایش بگذارد. «دونده» در همان سال ها در کنار موفقیت های جهانی یکی از فیلم های مورد توجه مردم ایران بود و همچنین توانست به یکی از فیلم های ماندگارِ تاریخ سینمای معاصر ایران تبدیل شود.

آدرس سایت رسمی جشنواره Fajriff.com و پست الکترونیکی جشنواره Info@Fajriff.com است.

سی‌و‌هفتمین دوره جشنواره جهانی فیلم فجر از ۱۸ تا ۲۶ آوریل ۲۰۱۹ (۲۹ فروردین تا ۶ اردیبهشت ۱۳۹۸) به دبیری رضا میرکریمی در تهران برگزار می‌شود.

نوشته پوستر اصلی سی‌و‌هفتمین جشنواره جهانی فیلم فجر با تصویری از «دونده» رونمایی شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

بهروز غریب پور که در کنار امیر نادری فیلمنامه «دونده» را نوشته است درباره اقدام جشنواره جهانی فیلم فجر برای بازسازی بخشی از تاریخ سینمای ایران گفت: اینکه جشنواره جهانی فیلم فجر فیلم «دونده» را انتخاب کرده که در بخش «نمایش فیلم های کلاسیک مرمت شده» روی پرده بیاورد می تواند موجب شود نگاهی تازه در جوانان و علاقه‌مندان به فیلمسازی شکل بگیرد زیرا سینمایی با نگاه متفاوت را به آنها نشان می دهد.

وی افزود: این فیلم روی هر نسلی از مخاطبان و فیلمسازان اثرگذار خواهد بود زیرا در کنار نقاط قوت تکنیکی، مضمون آن به تلاش و ریاضت برای رسیدن به هدف می پردازد که این مضمون همیشگی است. در این روزگار هم باید لزوم تلاش در راه رسیدن به اهداف را برای نسل امروز به نمایش درآورد و آنها را در جهت رسیدن به اهدافی که در زندگی دارند ترغیب کرد.

این نویسنده و کارگردان تئاتر درباره امکان بازسازی و مرمت آثار سینمایی به عنوان یک مزیت گفت: یکی از مسایلی که در هنر تئاتر وجود دارد این موضوع است که تئاتر هر شب به دنیا می آید و هر شب از دنیا می رود و نمی توان درباره تئاترهایی که در گذشته روی صحنه رفته به درستی قضاوت کرد، اما سینما برخلاف تئاتر امکان مرور آثار گذشته را به ما می دهد.

وی افزود: خیلی از کارگردان های تئاتر هستند که نمی دانیم اسم و رسمی که پیدا کرده اند قابل دفاع است و آیا آنها به واقع کارگردان های بزرگی بوده اند یا نه، اما یکی از محسنات سینما این است که شما می توانید فیلمی که ۱۰۰ سال قبل تولید شده امروز روی پرده سینما ببینید و ارزیابی کنید.

کارگردان اپرای «عاشورا» اظهار کرد: وقتی کسی می گوید ژرژ ملی‌یس بنیانگذار خیلی از پدیده های سینمای جهان است، امروز می توان به سهولت به فیلم های او را نگاه و قضاوت کرد که واقعا او فیلمساز اثرگذاری بوده است یا خیر. فیلمسازانی مثل گریفیث یا آیزنشتاین را می توان از فیلم هایشان داوری کرد و فهمید القابی که در سینما به آنها داده شده چقدر به واقعیت نزدیک است.

یکی از فیلمنامه نویسان «دونده» ادامه داد: امیر نادری جزئی از تاریخ سینمای ایران است و من برای آن دوران از سینمای کشور  ارزش زیادی قائلم. خوشحالم که فیلم هایی از دوران خوب سینمای ایران در حال معرفی و اکران در جشنواره جهانی فیلم فجر است تا مخاطبان با نگاه و نوع سینمای فاخر ما آشنا شوند. فیلم های آن دوران از سطح بسیار بالایی برخوردار بود و امروز که این زمینه برای جوانان فراهم شده تا این فیلم ها را به صورت مرمت شده و با کیفیت بالا ببینند، باید از این فرصت استفاده کنند. امیدوارم اکران این فیلم ها و از جمله «دونده» به نگارش فیلمنامه های خوب و ارتقای نگرش فیلمسازان جوان کمک کند.

غریب پور در پایان اظهار کرد: اگر امیر نادری و فیلم های آن دوران حذف شود بخشی از تاریخ ما حذف شده است. ما باید قدردان کارگردانان و فعالان سینمایی باشیم که بعد از انقلاب موج نویی را در سینمای ما ایجاد کردند.

آدرس سایت رسمی جشنواره Fajriff.com و پست الکترونیکی جشنواره Info@Fajriff.com است.

سی‌و‌هفتمین دوره جشنواره جهانی فیلم فجر از ۱۸ تا ۲۶ آوریل ۲۰۱۹ (۲۹ فروردین تا ۶ اردیبهشت ۱۳۹۸) به دبیری رضا میرکریمی در تهران برگزار می‌شود.

نوشته بهروز غریب‌پور از اهمیت بازسازی «دونده» و فیلم‌های مهم سینما می‌گوید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی افزود: در ادامه فیلمنامه های متعددی درباره کودک و نوجوان نوشتم که یکی از آن ها فیلمنامه «اردک‌لی» بود که کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان حاضر نشد بر آن سرمایه گذاری کند و بالاخره بعد از بیست و پنج سال انتظار سال گذشته آن را ساختم.

غریب‌پور خاطر نشان کرد: همین طور «کارآگاه ۲» و «تنبل قهرمان» را هم ساختم که دومی فقط تقدیر شد، زیرا برای کودکان ساخته شده بود، نه منتقدان. یک منتقد آن را با فیلم «حسن کچل» زنده یاد علی حاتمی مقایسه کرد و نتیجه گرفته بود که من نتوانسته ام فیلمی مانند او بسازم. در حالی که اگر دقت کرده بود، می فهمید که مخاطب «حسن کچل» مطلقا کودکان نیستند. با این وجود فیلمنامه «تنبل قهرمان» در سال ۲۰۰۰ جزو برترین آثار مکتوب کودک و نوجوان شناخته شد.

وی در پاسخ به این که علت رکود نسبی سینمای کودک و نوجوان بعد از دوران طلایی دهه های ۶۰ و ۷۰ را در چه عواملی ارزیابی می کند، عنوان کرد: متولی جشنواره بین المللی فیلم های کودکان و نوجوانان در ابتدا کانون بود، اما بعد از انقلاب بنیاد سینمایی فارابی عهده دار برگزاری این جشنواره شد.

نوشته بهروز غریب‌پور: بعد از «دونده» مسیر دیگری از سینمای کودک و نوجوان را تجربه کردم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.