وی افزود: هر بار که نیت به رفتن می کردم با خود می گفتم من فیلمسازم وامام حسین(ع) از من انتظار ندارد صرفا یک پیاده روی داشته باشم. در ذهنم هدف بزرگتری جستجو می کردم و دلم می خواست در این مسیر کاری انجام دهم که مؤثرتر باشم و علاوه بر پیاده روی در این مسیر بتوانم با بهره مندی از حرفه ام مفید واقع شوم تا از این طریق بتوانم گام های محکمتری در این راه بردارم و کاری بسازم که لااقل بر دل چند نفر بنشیند.

زمانپور ادامه داد: از طرفی در سال ٨٩ بعد از اینکه مستند «مشتی اسماعیل» را ساختم او هر بار که من را می دید مصرانه پیشنهاد می داد باز هم فیلم بسازیم و توضیح می داد که چطور کارگردانی کنم و اینکه چگونه جلوی دوربین برود تا جایی که خودش به من سوژه می داد و یکبار گفت شنیده ام در حال ساختن سریال هستی ولی به من نگفتی. این شور و اشتیاق و خستگی ناپذیر بودن مشتی برایم جالب بود.

این کارگردان اشاره کرد: مشتی اسماعیل از کودکی چشم هایش کم سو بود تا جایی که به او گفته بودند نباید درس بخوانی چون روند ضعف چشمانت را تسریع می کند. او به مرور زمان در سن حدود چهل سالگی بینایی اش را کامل از دست داد اما هیچگاه با این اتفاق مشکلی نداشت و جالب اینکه در مستند «مشتی اسماعیل» وقتی پدرم به او می گوید اگر پیگیر درمان چشم هایت باشی شاید بینایی ات برگردد؛ مشتی با ناراحتی می گوید این حال خوب را از من نگیرید. این جمله در سکانسی که پدر و مرحوم مادرم در زیر درخت نشسته بودند تصویربرداری شد اما این جمله را در تدوین در آن سکانس حذفش کردیم چون باید که در عمل و در فیلم نشان دهد که نسبت به این وضعیت حالش خوب است.

کارگردان «راهِ دل» اضافه کرد: اکنون بعد از گذشت ۶ سال در کیاسر هر از گاهی گروهی پزشکان به مرکز بهداشت می آیند و مردم را ویزیت می کنند حضور این افراد را بهانه کردیم و به او یادآور شدیم این افراد همیشه اینجا حاضر نیستند الان بهترین فرصت است تا چشمانت را معاینه کنند و پیگیر بدست آوردن بینایی ات باشی. ضمن اینکه پیاده روی اربعین هم نزدیک بود و به او گفتم من  امسال به این سفر می روم اگر دوست داری باهم برویم و باید انتخاب کنی که او کربلا را انتخاب کرد و این سعادت نصیبم شد تا با او و شخص دیگری به نام نصیر با هم این مسیر را تجربه کنیم.

زمانپور که پیش از این سابقه حضور در جشنواره «سینماحقیقت» را داشته است در رابطه با این رویداد بیان کرد: این فستیوال از بهترین جشنواره های مستند در دنیا است که مدیریت هوشمند جشنواره و رشد مستندسازی در ایران می تواند دلیل آن باشد. شاید تا قبل از سال ۹۰ مستندسازی چنین پیشرفتی نداشت و مستند های خوب انگشت شمار بودند اما بعد از آن می توان گفت تعداد مستندهای قابل دفاع بیش از ۱۰ برابر شد.

وی افزود: جشنواره «سینماحقیقت» به معنای واقعی تخصصی است و در سال های اخیر به خوبی اجرا شده چرا که به مستندسازان داخلی بها داده شده و از طرفی بهترین مستندسازان جهان به این رویداد دعوت می شوند و جوانان می توانند با این افراد وارد تعامل شده و از تجربیات شان بهره بگیرند. ضمن اینکه کارگاه های آموزشی مفیدی برپا می شود که در سایر جشنواره ها کمتر دیده می شود. البته در نوع چینش داوری بعضا، اشتباه ناآگاهانه و غیر عمد صورت میگیرد و بازهم البته خیلی نادر است. در این باره چند نکته علی الخصوص تعهدو تخصص  باید رعایت شود. بعضا افرادی برای داوری انتخاب می شوند که نه به مذهب و نه به دین و نه به نظام و نه به هیچ چیزی دیگری اعتقاد ندارند.

زمانپور درباره حضور اثرش در جشنواره نیز گفت: باید عرض کنم اینگونه نیست که حتما فیلم من از همه فیلمسازانی که فیلم شان انتخاب نشده بهتر بود، قطعا فیلم های زیادی ساخته شده که برتر از فیلم من بود اما باید به انتخاب جشنواره احترام گذاشت. به هر حال سیاست جشنواره، نوع فیلم از جهت فرم و محتوا، نوع نگاه و سلیقه هیات انتخاب، همه و همه در انتخاب یک فیلم تاثیرگذارند. در رابطه با جایزه نهایی هم معتقدم ما به عنوان فیلمساز باید فیلم خودمان را بسازیم و آنگونه که شایسته هست به آن بپردازیم و برای هرچه بهتر شدن اثر، تلاش کنیم  و پس از آن به رای و نظر داوران هرچه که باشد احترام بگذاریم.

نوشته وقتی مشتی اسماعیل «راهِ دل» را انتخاب می‌کند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نفس ورود حوزه هنری به این موضوع و تمرکز بر حماسه و واقعه بزرگ پیاده روی اربعین ارزشمند و قابل تقدیر است. این گونه اتفاقات و حرکت‌های مبتنی بر جوشش‌های دینی و مذهبی در فضای مقهور جریانات شبه روشنفکری سینمای ایران علی الخصوص در عرصه سینمای مستند فارغ از ارزش‌های جوهری و ذاتی آثار، به حسب اینکه رویش یک جریان جسورانه و الگوبخش در فضای مستند ارائه می‌دهد یک غنیمت و فرصت است.

این مستند با رویکرد دینی بواقع، ادامه مستند مشتی اسماعیل است که در در عرصه مستند دینی اثری شاخص و مثال زدنی است. در فضای شبه روشنفکری و تلخ اندیشانه سینمای ایران و فیلم‌های مستند این اثر بسان نوری درخشیده تا جایی که نشان داد همه تمرکز و توان مدیران و سیاستگذاران سینمایی کشور نباید به آثار بلند و داستانی صرف متمرکز شود و توجه و بهادادن به فیلم‌های مستند هم می‌تواند نتایج و برکات قابل توجهی را برای سینمای ایران به ارمغان بیاورد.

مستند «مشتی اسماعیل» و «راه دل» و آثاری از این دست گویای این حقیقت غیرقابل انکار است که مستندسازان مستعد و خلاق کشور در صورت فراهم بودن یکسری امکانات ابتدایی و حداقلی قادر به آفرینش آثاری هستند که علاوه بر آشتی دادن مخاطب داخلی با این ژانر تصویری می‌تواند نام ایران را در گوشه گوشه دنیا مطرح کند.

در این رابطه و در تولید مستند «راه دل» نباید هوشمندی و جسارت مرکز مستند سوره را در کشف استعداد، انتخاب درست و برجسته ساختن موضوعات و مفاهیمی را که با اتمسفر و روح فعلی سینمای ما همگن نیست نادیده گرفت. به طور قطع، موفقیت این اثر و انتشار و دسترسی مردم و سینماگران به آن، فضای تشویقی را فراهم می‌آورد تا سایر مستندسازان و فعالان سینما هم جدی‌تر وارد این عرصه شوند؛ و اینکه متاسفانه، موضوع اربعین به رغم بازتاب‌های گسترده و شکوه و جلالی که بویژه در سال‌های اخیر برگزار می‌شود تاکنون کمتر مورد توجه و تمرکز رسانه‌های غربی قرار گرفته و حتی، از سوی رسانه‌های داخلی صرفا از منظر ژورنالیسم و ابعاد خبری و گزارش‌های مصرفی توجه شده و کمتر شاهد خلق مستندهایی ماندگار و تحلیلی و جذاب بوده ایم. اگر چه سهم بخش تولیدات سینمایی هم در زمینه صفر است و به استثنایی یکی دو تا کاری که در نقطه صفر و پیش تولید قرار دارند نمونه اثاری در این رابطه نداریم.

بنابر آمارهای رسمی سالانه بیش از ۲۰ میلیون زائر از کشورهای مختلف جهان از جمله: عراق، ایران، نیجریه، بحرین، پاکستان، لبنان، سوریه، ترکیه، افغانستان، هند، مصر، یمن، عربستان، کویت و … در حماسه راهپیمایی اربعین شرکت می‌کنند. اگرچه راهپیمایی اربعین پدیده تازه ایی نیست، ولی تجلی آن با کیفیت، شکوه و اقتدار امروزین بی سابقه بوده است.
در حالی که همواره شاهدیم رسانه‌های غربی نسبت به کوچک‌ترین اتفاقات و حوادث و حتی، گعده‌ها و جمعیت‌های کوچک در اقصی نقاط جهان به اطلاع رسانی، پراپاگاندا، تحلیل و تفسیرهای مغرضانه می‌پردازند و با رویکرد دیگر، حوادث بوقوع پیوسته در کشورهای اسلامی و جهان اسلام را با وقیح‌ترین و مبالغه آمیزترین شکل مانور خبری می‌دهند. جای شگفتی دارد که چرا این رسانه‌های رنگارنگ با پشتوانه‌های عظیم و سرمایه گذاری بی حد و حصر پیرامون راهپیمایی اربعین رندانه و مزورانه سیاست بایکوت را در پیش می‌گیرند؟ و به استثنای برخی رسانه‌های معدود از بازتاب این اجتماع عظیم انسانی و این همه شکوه، عظمت، اقتدار و جلوه‌های معنوی و انقلابی در این رسانه‌ها خبری نیست؟

شکل انقلابی و حماسی پیاده روی اربعین در تاریخ معاصر زمانی شکل گرفته که میلیون‌های مومن شیعی احساس خطر کردند که کابوس سیاه داعش و گروه‌های سلفی و افراطی متحجر با حمایت امپراطوری رسانه‌ای غرب و سرمایه گذاری سعودی و صهیونیستی همچون بهمنی ویرانگر در حال تخریب مقدسات و عتبات عالیات بوده است؛ و این خطر وجود داشته تا این گروه مزدور پا را از گلیمش فراتر نهند و به ساحت مقدس مضجع نورانی امام حسین (ع) تعرض نمایند.

ناگهان خیزش بزرگ انسانی و اعتقادی موج وار گسترش پیدا کرده و به تاسی از، ولی امر مسلمین جهان و مراجع عظام در قم، نجف، کربلا و مشهد قیام کردند و به راهیپمایی اربعین شکل حماسی، انقلابی و اعتراضی بخشیدند تا جایی که داعش و گروه‌های وابسته آن از این قیام خودجوش و یکپارچه توده‌های عاشق و شیفتگان اهل بیت، هراسان و وحشت زده شدند. بواقع، حماسه اربعین، نقطه آغاز توقف روند توسعه طلبانه داعش بود و از آن تاریخ شمارش معکوس شکست این گروه مزدور شروع شده است.

در حالی که از طریق رسانه‌های مختلف غرب روزانه ده‌ها تیتر و خبر با محوریت رویدادهای منطقه خاورمیانه و با تمرکز بر فعالیت ها، اقدامات، فتوحات و جنایات داعش و گروه‌های تکفیری منعکس میگردید، اما خبری از بزرگی حماسه شگفتی که در چند کیلومتری آن در حال وقوع بود نیود. حماسه‌ای که چند کیلومتر آن طرف‌تر از جنایات داعش نضج و نمو گرفت و بالنده شد. از پیاده روی میلیون‌ها انسان عاشق و شیدا و با خلوص در زیباترین، انسانی ترین، اخلاقی‌ترین و معنوی‌ترین شکل سلوکی عاشقانه در این رسانه‌ها خبری نبود.

واقعا، کدام شاخصه و ویژگی کاروان‌ها و هیات‌های مذهبی بیست میلیونی شیعیان، غرب و نظام سلطه را هراسان کرده است؟ چرا رسانه‌های غربی که همصدا و متاسی از سناریویی مشترک در چند ساله اخیر همواره، در صدد تخریب و تخطئه چهره اسلام و پیامبر اسلام بوده اند و هستند چشمشان را بر این بزرگ‌ترین اجتماع تاریخ بشر می‌بندند و حاضر نیستند واقعیت و حقیقت این تجلیگاه اقتدار و انسانیت را ببینند؟ همان‌ها که حتی، از زیارت خانه خدا و بازتاب اخبار آن واهمه ندارند و می‌کوشند تا این آئین عبادی را متنزع از کیفیت حقیقی و شاخصه‌های سیاسی و دینی آن معرفی نمایند چرا از پیاده روی ساده و صمیمی و مخلصانه میلیون‌ها انسان در صحرای کربلا هراس دارند؟

متاسفانه، به نظر می‌رسد سازمان دهی درست و هدفمندی هم برای پاسخ گویی به این سیاست بایکوت از سوی مراکز فرهنگی و هنری و بویژه از سوی مراکز سینمایی و مستندسازی در جهان اسلام و در کشور ما صورت نگرفته است. گروه وحشی داعش با استفاده از جدیدترین و مدرن‌ترین تکنولوژی‌ها از جنایات خرد و کلانش مستندسازی و تصویرسازی می‌کند، ولی در مقابل، حماسیه بزرگ اربعین مغفول می‌ماند. فارغ از گزارش‌ها و اخبار پراکنده و روزمره متاسفانه، کمتر شاهد خلق مستندهای ماندگار و اثرگذار بوده ایم.

هالیوود برای غرق شدن یک کشتی و یا دزدی یک نفتکش از سوی دزدان دریایی سومالی ده‌ها فیلم سینمایی می‌سازد، ولی متاسفانه به این حرکت ریشه دار و عمیق دینی و سیاسی و انقلابی که بهترین مولفه‌های دراماتیکی آثار جذاب سینمایی و فیلم‌های کوتاه و مستند را دارد بی توجهی می‌شود؟

حماسه اربعین در تاریخ معاصر زمانی عینیت می‌یابد که عراق در قلب بحران‌های خاورمیانه دست و پا می‌زند و تروریستهای تکفیری داعش تا قلب بغداد را بی ثبات و ناامن کرده اند؛ و نزدیک بود که تک تیراندازهای آن‌ها حتی کبوتران حرم امام علی (ع) و مزار امام حسین (ع) را هم شکار کنند، در حالی که دولتمردان عراقی وحشت زده و منفعل شده بودند و جهان به جنایت داعش سر تسلیم فرود آورد و به جز نمایش‌های حقیرانه جنگنده‌های ائتلاف غربی سرزمین عراق تا شام زیر چکمه‌های خون آشامان داعش قرار گرفته بود. میلیون‌ها انسان از نقاط مختلف جهان با پای پیاده مسیر تاریخ را تا کربلا پیمودند و حماسه اربعین ساختند.

شکی نیست فارغ از اینکه این ظرفیت متعلق به جهان اسلام و جهان شیعه است نقطه ثقل و محور وقوع آن به تفکر انقلاب اسلامی و افق نگاه رهبری انقلاب بر می‌گردد. این ظرفیت برای ایران و جهان شیعه به مراتب از قدرت هسته‌ای غنی‌تر و قوی‌تر است و همچنانکه در موضوع هسته‌ای جهان غرب کوشید تا امیتاز آن را از ایران سلب نماید و سخت‌ترین تحریم‌ها و هزینه‌ها را به انقلاب اسلامی تحمیل نماید در موضوع راهپمیایی اربعین هم احساس می‌شود تحریم رسانه‌ای را برای نادیده گرفتن در پیش گرفته است.

امپراطوری رسانه‌ای غرب بی گمان، بر اساس سناریو و استراتژی هدفمند و طراحی شده‌ای عمل می‌کند. برخورد دوگانه رسانه‌های غربی در خصوص دو حادثه تروریستی در پاریس و لبنان یادمان نرفته. ترددید نداشته باشیم که در مواجهه با راهپیمایی اربعین همین سیاست مزورانه طراحی و دیکته شده است.

از این رو، این نگاه غرب بار مسئولیت و رسالت هنرمندان و رسانه‌های جهان اسلام را حساس‌تر و خطیرتر می‌سازد.

جای خرسندی است که مرکز مستند سوره که خوشبختانه کارنامه‌ای غنی در زمینه تولیدات استراتژیک حوزه مستند دارد پای در این وادی گذاشته و اولین مستند جدی را با موضوع اربعین ارائه داد است. باشد تا «راه دل» حرکتی تازه به سمت مستندهای معناگرا در سینمای ایران باشد.

منبع: خبرگزاری دانشجو

نوشته «راهِ دل»؛ آغازی برای مستندهای معناگرا در سینمای ایران اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

مستند «راه دل» روایت سفر پیاده‌روی کربلا مشتی اسماعیل است. در این مستند علاوه بر نمایش حال و هوای معنوی پیاده‌روی زائران اباعبدالله از نجف تا کربلا در ایام اربعین حسینی، سفر مشتی اسماعیل به همراه دوست همیشگی‌اش نصیر به سوی کربلا و زیارت امام حسین (علیه‌السلام) در اربعین حسینی به تصویر کشیده می‌شود.

مشتی اسماعیل پیرمرد زحمت‌کش و روشن‌دل کیاسری است که علی‌رغم این نابینایی که شاید محدودیت به حساب بیاید، نه‌تنها کارها و امور شخصی خود را انجام می‌دهد بلکه‌ از عهده کارهایی برمی‌آید که حتی افراد سالم هم از انجام آن عاجز هستند. او از درخت بالا می‌رود و گردو می‌چیند، تمام مراحل آماده سازی زمینش برای کاشت برنج را خودش انجام می‌دهد، راه آبی را که دارد هرز می‌رود را فقط با حس شنوایی و لامسه می‌بندد و شاید اگر ندانیم که او نابیناست اصلا این موضوع را باور نکنیم.

او اکنون بر سر دوراهی عمل چشم و بینا شدن، و رفتن به سفر پیاده روی اربعین که با زمان عمل چشم مقارن شده، گرفتار شده است. او برخلاف همسرش که اصرار دارد چشمش را عمل کند، با دوست و همراه همیشگی اش نصیر، پای در سفر پیاده روی اربعین می‌گذارد. مشتی اسماعیل در این سفر رفته رفته چشم دل باز می کند و نصیر پای در راه دل می‌گذارد تا این سفرروحانی، تاثیری هر چند کوچک بر آینده هر دو آنها بگذارد. این مستند به کارگردانی مهدی زمان‌پور کیاسری و تهیه‌کنندگی مرکز مستند سوره تولید شده است.

برنامه به اضافه مستند با اجرای علی صدری نیا، تهیه کنندگی سید محمدحسین میری و کارگردانی محمدرضا رضاییان سه‌شنبه ۱۶ آبان ماه ساعت ۲۰:۳۰ از شبکه مستند سیما پخش خواهد شد. بازپخش آن روزهای چهارشنبه ۱۷ آبان ماه ساعت ۹ و جمعه ۱۹ آبان ماه ساعت ۱۳:۳۰ است.

نوشته «راهِ دل»؛ روایت پیاده‌روی اربعین مشتی اسماعیل در برنامه «به اضافه مستند» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در ابتدای مراسم نماهنگی با مضمون راهپیمایی اربعین با صدای رضا صادقی برای حضار پخش شد و در ادامه مجری برنامه سیدمحمد حسینی با اشاره به اینکه مراسم رونمایی از فیلم «راه دل» و بدرقه مسافرین کربلا با سایر مراسم های حوزه هنری متفاوت است گفت: این یک مراسم معمولی نیست ،بلکه محفلی خودمانی مانند هیئت است. ما امروز دور هم جمع شده ایم تا شعر آئینی بشنویم و فیلم «راهِ دل» را ببینیم و زائران سیدالشهدا(ع) را بدرقه کنیم. جمع مان صمیمانه است و آرزوی همه مان حضور در راهپیمایی با شکوه اربعین است.

در ادامه مراسم میلاد عرفان پورشاعر جوان شعر آئینی برای میهمانان مراسم به شعر خوانی پرداخت که با استقبال حضار روبرو شد. عرفان پور در ابتدای صحبت های خود از ارادتش به خاندان اهل بیت گفته و اشاره کرد که راهپیمایی اربعین سعادتی است که نصیب هرکسی نمی شود و فقط اهل دل می توانند در این آئین شرکت داشته باشند.

بخش بعدی مراسم به پخش نماهنگی از شعرخوانی حمید رضا برقعی درباره واقعه عاشورا اختصاص داشت. این نماهنگ به صورت انیمیشن تولید شده بود. پس از اتمام پخش انیمیشن حمید رضا برقعی شاعر جوان شعر آئینی به شعرخوانی برای مهمانان پرداخت.

در ادامه مجری برنامه به معرفی فیلم «راه دل» پرداخته و گفت: مستند «راهِ دل» مستندی شبیه به سایر آثاری که دیده اید نیست. این مستند بسیار دلی و لطیف است و در آن از پیچیدگی های فرمی خبری نیست و ساختار ساده و در عین حال دلنشینی دارد. این مستند روایت سفر فردی به نام «مشتی اسماعیل» به کربلاست. «مشتی اسماعیل» نابیناست و بدور از شعار می گویم که او روشندل است و ضمیری بسیار روشن دارد که نیازی به چشم سر ندارد.

حسینی راهپیمایی اربعین را به معرکه ای عجیب توصیف کرد و گفت: احتمالا همه تان به راهپیمایی اربعین رفته اید و می دانید چه حال و هوای عرفانی نابی دارد. برای همه کسانی که تابحال این تجربه را نداشته اند دعا می کنم بتوانند به راهپیمایی اربعین رفته و با چشم خود حال وهوایی را که در این مسیر جاریست ببینند.

در ادامه برنامه مهدی زمان پور کارگردان مستند «راهِ دل» روی سن رفته و گفت: خیلی خوشحالم در جمع شما عزیزان هستم. امیدوارم مستند «راهِ دل» که بسیار دلی ساخته شده به دل شما عزیزان بنشیند و مخاطبان بسیاری را جذب کند. از همه عزیزانی که من را در مسیر تولید این فیلم کمک کردند سپاسگذارم و امیدوارم همه تان فیلم را دوست داشته باشید.

پس از صحبت های کوتاه زمان پور مجری برنامه پشت تریبون قرار گرفت و گفت: ما امشب میهمان عزیز دیگری هم داشتیم که بخاطر کسالت نتوانستند در جمع ما حاضر شوند. آقای احمدرضا درویش عزیز قرار بود امروز در جمع ما باشند و سخنرانی کنند اما این امر میسر نشد. ایشان کارگردان فیلم «رستاخیز» هستند و من امیدوارم زودتر مشکلات مربوط به اکران این فیلم حل شود و مردم بتوانند این فیلم زیبا را ببینند. امیدوارم برخوردی که با این این فیلم شد کارگردانان ما را نسبت به تولید چنین آثار با ارزشی دلسرد نکند.

بخش بعدی برنامه به تجلیل از عوامل و بازیگران فیلم راه دل اختصاص داشت. «مشتی اسماعیل» پیرمرد نابینایی که در این فیلم ایفای نقش کرده نیز برای دقایقی کوتاه پشت تریبون قرار گرفت و با اشاره بر زحماتی که گروه تولید برای ساخت این فیلم متحمل شدند گفت: ما برای ساخت این فیلم زحمات بسیاری کشیده ایم و امیدوارم فیلم را دوست داشته باشد و عاقبت همه تان به خیر باشد.

مستند «راهِ دل» از محصولات «مرکز مستند سوره» حوزه هنری است. این فیلم آخرین اثر مهدی زمان‌پور کیاسری، برنده سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی جشنواره فیلم فجر بوده که روایتی جذاب از سفر اربعین «مشتی اسماعیل» پیرمرد نابینای شمالی است که پیش از این او را در مستند موفق «مشتی اسماعیل» دیده بودیم. زمانپور در این مستند علاوه بر به تصویر کشیدن حال و هوای پیاده‌روی نجف تا کربلای اربعین حسینی، از ظرافت‌های روحی و معنوی مشتی اسماعیل و شوخ طبعی‌های همیشگی او می‌گوید.

منبع : بهمن سبز

نوشته گزارش رونمایی از مستند «راهِ دل» در حوزه هنری/ با پای دل رفتن اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.