مستندسازی در بحران با شرایط مرسوم قابل اجرا نیست

امین قدمی‌، مستندساز در این نشست گفت: در بحران مستندسازی با شرایط مرسوم قابل اجرا نیست. در فضای مستندسازی بحران حتی شاید فرصت فکر کردن هم نداشته باشیم.

وی افزود: اینکه در بحران وقتی دوربین را روشن کردیم چه انتخابی داشته باشیم، اهمیت ویژه دارد.

وی با بیان اینکه در انفجار میدان تجریش در جنگ ۱۲ روزه بودم، ادامه داد: با دوربین بزرگ نتوانستم فیلم بگیرم. با گوشی فیلم گرفتم. یک نفر فریاد زد که فیلم نگیر من هم گفتم مستندساز هستم. به این فکر می‌کردم که چه تصوری از مستندسازی دارد.

قدمی افزود: بعد از آن دیدم نمی‌توانم فیلم بگیرم؛ با خودم گفتم حداقل همه چیز را خوب ببین. در همان شرایط تک تک سوژه‌هایی که می‌توانست هر کدام یک فیلم باشد را از نظر می‌گذارندم.  با خودم می‌گفتم کدام سوژه مهم‌تر است و فردا کدام اهمیت بیشتری خواهد داشت.

اولین تلاش فیلمساز فلسطینی حفظ جان است تا بتواند پروژه را ادامه دهد

رشید مشهراوی، مستندساز فلسطینی، نیز در این نشست گفت: بزرگترین بحران ما در فلسطین رژیم صهیونیستی است. تفاوت ما با بقیه کشورها این است که در سایر کشورها دوربین را برمی‌دارند و دنبال بحران می‌روند. اما ما در فلسطین خودمان هدف هستیم. پس اولین هدف می‌شود نجات جان. اولین تلاش ما حفظ جانمان است که بتوانیم پروژه را ادامه دهیم.

وی با بیان اینکه در ۱۹۸۷ اولین فیلم را ساختم و در آن هم کارگردان بودم و هم فیلمبردار، ادامه داد: در آن زمان دوربین‌ها بزرگ بود و برای صدا بیسیمی به دستگاهی وصل می‌شد که کار را سخت و حرکت را کند می‌کرد.

مشهراوی افزود: گاهی دوربین را مقابل صورتم می‌گرفتم که خودم را حفظ کنم. به یاد دارم که یکبار با مهندس صدا پشت جدول ۲۰ سانتی‌متری پناه گرفتیم.

این مستندساز فلسطینی افزود: در آن مقطع شخصیت و رویدادی مهم بود که در قلب ماجرا باشد. ما در شرایط آرامی نیستیم که سوژه انتخاب کنیم. ما در یک درگیری بزرگ هستیم که من خودم را به رویداد می سپارم. به اعتقاد من اول رویداد و بعد موضوع آن رویداد اهمیت دارد.

اولین موضوع مهم در بحران دور کردن خود از مفهوم قومیت است

وی افزود: در ساخت مستند ابتدا هدف باید مشخص شود و از طرفی لازم است داستانی را حفظ و برای آیندگان بازگو کنم. اولین موضوع مهم در بحران دور کردن خود از مفهوم قومیت است.

مشهراوی گفت: شاید در بحران صدها شهید داشته باشیم اما امروز برای من افرادی که زنده می‌مانند اهمیت دارند. مرگ برای مرده‌ها دردناک نیست، بلکه برای زنده‌ها دردناک است. من در سوریه و عراق و خیلی جاها بودم و از ماجرای هفت اکتبر ۳۲ فیلم ساختم.

وی افزود: پیشنهاد من این است که نباید برای مستندساز محدودیت بودجه اهمیت داشته باشد؛ در مقابل اگر شخص با استعداد باشد و سینمایی فکر کند بدون امکانات هم می تواند فیلم خوب بسازد.

مستندساز فلسطینی ادامه داد: فیلم هایی که ساختم به جشنواره‌ کن و اسکار راه یافت و با کمترین امکانات ساخته شد.

فیلمسازی که با صداقت سخن می‌گوید پیامش در تمام جهان شنیده می‌شود

مشهراوی به ساخت فیلمی از خود اشاره کرد و گفت: شرایط برای راوی مانند افرادی است که درگیر جنگ هستند و به همین دلیل نقطه، سفر بود.

وی افزود: مهم‌ترین سوال من این بود که مستند قرار است چه چیزی اضافه کند و چه نقشی داشته باشد. همیشه در اعماق وجودم به تاثیر سینما اعتقاد داشتم و به همین دلیل سراغ داستان‌های ناگفته رفتم.

وی افزود: روزی که اسرائیل، ۵۰۰ فلسطینی را کشت و در خبر فقط یک عدد را مطرح کرد، ما در سینما این اعداد را به افراد، آرزوها و زندگی ها تبدیل کردیم.

وی به تجربه «می مصری» مستندساز برجسته فلسطینی اشاره کرد و گفت: در فیلم «سه هزار شب» تجربه زنان در زندان‌های اسرائیل را ساختم.

داور نوزدهمین جشنواره سینماحقیقت معتقد است: فیلمسازی که با صداقت سخن می‌گوید پیامش در تمام جهان شنیده می‌شود.

تک تک انسان‌ها در بحران سوژه هستند

محسن اسلام‌زاده، مستندساز، در این نشست در خصوص ساخت مستند در بحران گفت: ۱۲ روز از آنچه غزه در ۷۰ سال تجربه کرد را تجربه کردیم و آنجا وسط بحران تک تک انسان‌ها سوژه هستند. به شخصه اگر وسط رویداد باشم برایم پایان فیلمم است. چند نفر را دنبال می‌کنم و وارد زندگی‌ آنها می‌شوم.

وی افزود: مشکل من به عنوان مستندساز با بودجه محدود این است که فرصت کوتاهی برای ساخت فیلم دارم و نمی‌توانم مدت طولانی در کرانه باختری باشم. سوال این است که در چنین شرایطی چگونه می‌توان فیلم ساخت.

اسلام‌زاده با بیان این موضوع که وقتی به عنوان مستندساز غیربومی به شرایط بحران وارد می‌شویم بهترین فرمول فیلمسازی چیست، ادامه داد: به دلیل محدودیت‌ها بیشتر به سمت ساخت سفرنامه رفتم و خودم راوی فیلم‌ها شدم.

وی گفت: در سفرم به لبنان بسیار دنبال سوژه گشتم اما در نهایت یک پدر و پسر را پیدا کردم که پدر به خاطر پرنده‌هایش روستا را رها نمی‌کرد و روبه‌روی پایگاه اسرائیل بودند. ۱۳ روز با آنها بودم ‌که در نهایت خانه‌شان به آتش کشیده شد.

وی معتقد است: اسرائیلی‌ها جنگ رسانه‌ای را باختند.

اسلام زاده افزود: توصیه پیشکسوتان این است که در زمینی که نمی‌شناسی آنجا فیلم نساز. من کارگردان اگر جایی را نشناسم فیلمم یک گزارش خبری می‌شود.

وی افزود: در لبنان فیلمی از پهپاد‌ها ساختم به اسم «ام‌کامل». در نقد و بررسی آن در لبنان عنوان می‌کردند که اصلی ترین ویژگی فیلم راستگویی آن است.

این مستندساز گفت: ما هر وقت می‌رویم جنگ به دنبال آدم‌هایی هستیم که حرفی برای گفتن دارند.

شعار در جهان اهمیت ندارد

مشهراوی در بخش دیگری از این نشست به رعایت زبان و ایده سینمایی اشاره کرد و گفت: شعار در جهان اهمیت ندارد. من یک سوژه انتخاب می‌کنم و به سراغ آن می‌روم. به عنوان مثال کسی که گرسنگی می‌کشد روزی هزاران بار می‌میرد. این سوژه از فردی که مرده است اهمیت بیشتری دارد. ممکن است کسی جمله‌ای به شما بگوید که به یک درگاه بزرگ تبدیل می‌شود.

وی افزود: یک نفر در فلسطین گفت من دیگر از مرگ نمی‌ترسم، از زندگی می‌ترسم و خود این موضوع برای من یک سوژه بود. یک سوژه دیگر ماجرای فردی بود که عاشق دختری شده بود که زیر آوار بود و نتوانسته بودند او را خارج کنند. برایم سوال بود که اگر عشق بمیرد چه چیزی اهمیت دارد. اگر ما سینماگران هم در مورد این صحبت نکنیم دیگر چه کسی می‌خواهد اهمیت بدهد. این سوژه تبدیل به فیلم «جاد و ناتالی» شد. برای اینکه این دو تصمیم گرفته بودند بعد از ازدواج اسم پسرشان را جاد و دخترشان را ناتالی بگذارند.

وی افزود: هدف ما مستند کردن مردن نیست بلکه امید دادن و انگیزه دادن برای زندگی است. ما چیزی برای فیلمبرداری نداشتیم جز یک جوان عاشق و یک حس.

مستندساز فلسطینی افزود: قبل از رسیدن به فیلمبرداری من و کارگردان در غزه به اسم فیلم اجماع کردیم و ایده این شد که در روز بارانی پسر به کنار محل کشته شدن دختر برود و ماجرا شروع شود.

وی ادامه داد: داستان ما در مورد بمباران و جنگ نبود و وارد سیاست نشدیم بلکه سراغ انسان بی‌گناهی رفتیم که همه چیز خود را از دست می‌دهد.

مشهراوی بزرگترین چالش فعالیت حرفه‌ای خود را تشریح اهمیت سینما در چین شرایط حساسی دانست و افزود: افرادی که اولویتشان تامین غذا و سرپناه است به سینما اهمیت نمی‌دهند اما قانعشان کردم که در این مسیر ماندگار شویم.

وی اضافه کرد: من وقتی روایت می‌کنم نمی گویم فلسطینی، ایرانی یا هر جای دیگر بلکه انسان را بیان می‌کنم. مساله‌ای اگر انسانی مطرح شود همه در آن مشترک هستیم. همین اتفاق غزه در ایران در ۱۲ روز اتفاق افتاد. همان تجربه‌ها را ایرانی‌ها هم داشتند و می‌توانند از آن فیلم بسازند.

وی با بیان اینکه هر کارگردانی زبان و ایده‌های خود را دارد، اضافه کرد: به عنوان مثال سوژه‌ای داشتیم که نمی‌توانستیم آن را بسازیم به همین دلیل از عروسک‌ها استفاده کردیم یا فیلمی داشتیم که تماما نقاشی بود. فیلم  جدیدی هم داریم که بر اساس صدای ضبط شده از کودکان ساخته می‌شود و برای جلوگیری از مرگ کودکان سعی می‌کند کودکان را به انیمیشن تبدیل کند.

مشهراوی معتقد است: سینما ابزار خطرناکی است که نمی‌توانیم به خوبی از آن استفاده کنیم و یک تجربه لایتناهی است. در واقع فرمول خاصی برای فیلم موفق نداریم و باید به قلب آن برویم و انجام دهیم. فرمول اصلی داشتن صداقت است. من اول سینمایی و بعد یک فلسطینی هستم.

نوزدهمین جشنواره بین‌المللی سینماحقیقت روز سه‌شنبه ۲۵ آذر با برگزاری مراسم اختتامیه در تالار وحدت به پایان می‌رسد.

نوشته نشست «فیلمسازی در شرایط بحران» در «سینماحقیقت» برگزار شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این آثار از ساعت ۱۷:۳۰ تا ۲۰ در سالن شماره ۹ پردیس سینمایی ملت به نمایش درمی‌آیند.

نوزدهمین جشنواره بین‌المللی «سینماحقیقت» به دبیری محمد حمیدی‌مقدم از ۱۹ تا ۲۵ آذرماه در پردیس سینمایی ملت در حال برگزاری است.

نوشته نمایش ویژه آثار رشید مشهراوی در جشنواره «سینماحقیقت» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در ابتدای این مراسم تیزر بخش‌های مختلف جشنواره امسال برای حضار پخش شد.

سینماحقیقت انعکاس زندگی ما و انعکاس واقعیت‌هاست

امین قدمی، مجری آیین افتتاحیه این دوره از جشنواره با تبریک روز زن و میلاد حضرت فاطمه زهرا (س) گفت: ما سالی پر فراز و نشیب را سپری کردیم. امروز باید به تمام کسانی که در جنگ ۱۲ روزه جانفشانی کردند، آن سربازانی که پشت لانچرها دفاع کردند، آن نانوایانی که دو شیفت کار کردند و فیلمسازانی که صحنه‌ها و اتفاقات جنگ را ثبت کردند، ادای احترام کرد.

وی افزود: سینماحقیقت انعکاس زندگی ما و انعکاس واقعیت‌هاست و این دوره از جشنواره انعکاس متنوعی از موضوعات مختلف در فیلم‌ها خواهد بود. امینی به حضور ۲۳ فیلم در بخش بخش مسابقه ملی فیلم‌های بلند، ۲۵ فیلم در بخش مسابقه ملی فیلم‌های کوتاه، ۲۰ فیلم در بخش مسابقه ملی فیلم‌های نیمه‌بلند، ۲۴ فیلم در بخش جایزه شهید آوینی و ۱۷ فیلم در بخش فیلم‌های مستند دانشجویی اشاره کرد و گفت: موضوعات فیلم‌ها بسیار متنوع و رنگارنگ و با نگاه به مسائل مختلف اجتماعی، فرهنگی و غیره است.

قدمی تاکید کرد: امسال تعدادی از هنرمندان و فیلمسازان نسبت به انتخاب فیلم‌ها مشاوره دادند که ترکیب مشاوران مریم الهامیان، سعید الهی، رامتین بالف، سید حسین حق‌گو، هادی شریعتی، امیر عسکری، مریم فرهنگ، لیلا فولادوند، علیرضا قاسم‌خان، سید هاشم مرتضویان، هادی معصوم‌دوست، محمود یارمحمدلو و حانیه یوسفیان بودند.

تقدیر از مشاوران جشنواره نوزدهم سینماحقیقت

با دعوت از این افراد بر روی سن، محمد حمیدی‌مقدم، دبیر نوزدهمین دوره جشنواره سینماحقیقت گفت: در مجموع ۲۷ مشاور دبیر جشنواره را در انتخاب فیلم‌ها کمک کردند. یک ماه شبانه‌روز فیلم دیدند و کار سختی را بر عهده داشتند. از مشاوران حاضر در جلسه و مشاورانی که در شهرهای دیگر هستند تقدیر می‌کنیم و تلاششان را ارج می‌نهیم.

در ادامه این برنامه از مشاوران حاضر در جلسه تجلیل شد.

هادی شریعتی از مشاوران جشنواره نیز بعد از تجلیل گفت: باید چنین فستیوالی را قدر نهیم و هر سال برای پرشکوه برگزار شدن آن تلاش کنیم.

نوزدهمین دوره جشنواره سینماحقیقت گردهمایی به وسعت ایران بزرگ است

محمد حمیدی‌مقدم، دبیر نوزدهمین دوره جشنواره سینماحقیقت، با تقدیر از شرکت‌کنندگان جشنواره گفت: این حضور پربار بمب انرژی برای برگزارکنندگان جشنواره است و خستگی این مدت را از ما می‌گیرد.

حمیدی‌مقدم ادامه داد: نوزدهمین دوره جشنواره سینماحقیقت گردهمایی به وسعت ایران بزرگ است. جهان امروز ویژگی‌های خاصی دارد و اتفاقات و جنگ‌ها تعاریف جدیدی ایجاد کرده و انسان در دنیای این چنینی به دنبال تعریف جدیدی از حیات و صلح است.

سینمای مستند سینمای واقعیت‌ها و فرصتی برای طرح حقیقت است

وی تاکید کرد: سینمای مستند سینمای واقعیت‌ها و فرصتی برای طرح حقیقت است. این دوره از جشنواره را زمانی آغاز می‌کنیم که اولین رویداد سینمای مستند ایران بعد از جنگ ۱۲ روزه است و لازم بود به مردم این سرزمین ادای دین کنیم.

حمیدی‌مقدم افزود: سینماحقیقت تلاش می‌کند انعکاسی از هویت و زیبایی تمدن دیرینه ما و فرصتی برای بیان واقعیت‌ها باشد و این افتتاحیه به نام مادران و زنان مزین است.

امیدواریم سینمای مستند حامل پیام صلح و انسان دوستی باشد

دبیر نوزدهمین دوره جشنواره سینماحقیقت یادآور شد: دوره‌های قبل با طرح واقعیت غزه جشنواره را همراه کردیم. چرا که یکی از هولناک‌ترین نسل‌کشی‌ها را شاهد بودیم. امروز امیدواریم سینمای مستند حامل پیام صلح و انسان دوستی باشد.

تجلیل از مشاوران انتخاب فیلم‌های بخش بین‌الملل

در بخش دیگری از این مراسم از شیرین نادری، علیرضا شاهرخی و مریم نقیبی، مشاوران انتخاب فیلم‌های بخش بین‌الملل جشنواره سینما حقیقت تجلیل شدند.

دبیر نوزدهمین دوره جشنواره سینماحقیقت با اشاره به تعداد فیلم‌های بخش بین‌الملل گفت: کار مشاوران در این بخش بسیار سخت بود و مشاوران زحمات زیادی را متحمل شدند.

حمیدی‌مقدم افزود: کیفیت فیلم‌های بین‌الملل قابل توجه است. به عنوان مثال برای کسانی که به تغییرات اکوسیستم و محیط زیست علاقه دارند توصیه می‌شود که مستند «اقیانوس با دیوید اتنبرو» را ببینند.

تجلیل از رشید مشهراوی مستندساز فلسطینی

در بخش دیگری از آیین افتتاحیه نوزدهمین جشنواره سینماحقیقت، رشید مشهراوی، مستندساز فلسطینی و مهمان ویژه این دوره از جشنواره، گفت: بسیار خوشحالم در خدمت شما هستم و احساس می‌کنم در خانه خودم حضور دارم.

مشهراوی افزود: برای افتتاح این دوره از جشنواره تبریک می‌گویم؛ مشخص است این جشنواره از نظر سینمایی، سیاسی و اجتماعی موفق خواهد بود. بنده از دوستداران سینمای اجتماعی هستم و ده‌ها فیلم بلند از من به نمایش درآمده است.

اهمیت فیلم‌های مستند در غزه این است که اعداد را به فیلم‌ها تبدیل کردیم

این کارگردان افزود: من صندوق مشهراوی را برای کمک به فیلمسازان بنا کردم و ۳۲ فیلم مستند تاکنون با حمایت این صندوق ساخته شده است. اهمیت فیلم‌های مستند در غزه این است که اعداد را به فیلم‌ها تبدیل کردیم. هزاران نفر در جنگ‌ها کشته شدند که رسانه آن را عدد می‌دید اما سینمای مستند آن را به فیلم تبدیل می‌کند.

مشهراوی گفت: مستند کمک کرده که در غزه هویت خودمان را فراموش نکنیم.

وی از دبیر جشنواره سینماحقیقت بابت دعوت از او تشکر و اضافه کرد: همچنین بابت بخش فیلم‌های بخش غزه تشکر می‌کنم که فرصت دیده شدن فیلم‌هایمان را فراهم کردند.

تولیدات مشترک مرکز گسترش و صندوق مشهراوی

او ادامه داد: ما تولیدات مشترک با مرکز گسترش داشتیم که همواره آقای حمیدی‌مقدم از ما حمایت می‌کرد و امروز از این مجموعه ۴ فیلم می‌توانیم ببینیم. این تولید مشترک شروع خوبی برای ماست. این مشترکات فقط در فیلمسازی نیست بلکه در نتایج جنگ‌ها نیز هست.

در ادامه این برنامه حمیدی‌مقدم در خصوص فیلم منتخب افتتاحیه این دوره از جشنواره تاکید کرد: بعد از لحظه‌های سخت جنگ ۱۲ روزه و فراخوانی که مرکز برای تولید فیلم در این زمینه داد، خانم ماریا ماوتی در مورد شیرخوارگاه آمنه و شیرخوارگاه شبیر فیلمی ساختند. فیلم کاملا با ایام روز زن مانوس است و بانوان بسیاری در تولید این فیلم موثر بودند. برای افتتاح جشنواره فیلم «نامش زن» به کارگردانی خانم ماوتی را اکران می‌کنیم.

«نامش زن» کاملا بر خلاف جنگ است نه درباره جنگ

ماوتی نیز در این مراسم گفت: فیلم من کاملا بر خلاف جنگ است نه درباره جنگ. برای تولید این فیلم بسیار تلاش کردم و آنقدر پیگیری کردم تا با همراهی مرکز گسترش این فیلم ساخته شود.

در این مراسم چهره‌های فرهنگی و هنری و مستندسازانی چون حسین ترابی، مسعود زارعیان، شفیع آقامحمدیان، جواد رزاقی‌راد، هادی شریعتی، مرتضی شعبانی و… حضور داشتند.

نوشته نوزدهمین جشنواره «سینماحقیقت» افتتاح شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی با اشاره به بیانات مقام معظم رهبری در توجه به مسایل روز جهان و منطقه این موضوع را باعث شکل گیری سرفصلی جدی در جشنواره جهانی فیلم فجر دانسته و افزود: رهبری بارها در بیاناتشان فرموده اند که نگاه به جهان اسلام و مسایلی که امروزه در منطقه رخ می‌دهد باید جزو اولویت‌ها باشد که این تاکیدات باعث شد ما از ظرفیت سینما بیشتر بهره بیریم و واقعیت‌های جهان اسلام علی‌الخصوص آنچه که استکبار جهانی سعی در نادیده گرفتن یا تحریف آن دارد، در بخشی ویژه در جشنواره جهانی فیلم فجر به مخاطبان انتقال دهیم.

میکائیل‌زاده در تشریح بخش «زیتون‌های زخمی» گفت: این بخش ویژه فیلم‌های شاخص کشورهایی که در سال‌های اخیر درگیر مسایل تکفیری و داعش بوده‌اند و یا کشورهایی مثل فلسطین که سال‌هاست برابر رژیم غاصب صهیونیستی مقاومت می‌کنند، است. البته این بخش در سی و پنجمین جشنواره جهانی فیلم فجر هم به نوعی وجود داشت و با استقبال خوبی روبرو شد و در این دوره نیز با نگاه خاص به مسایل منطقه و مقاومت برگزار خواهد شد.

وی از حضور یک چهره شاخص از سینمای جهان اسلام خبر داد و اظهار کرد: در این دوره از جشنواره جهانی فیلم فجر رشید مشهراوی کارگردان صاحب نام فلسطینی با آخرین ساخته خود با نام «نوشتن روی برف» محصول سال ۲۰۱۷ در دو بخش «زیتون‌های زخمی» و «جلوه‌گاه شرق» حضور خواهد داشت.

وی در پایان با اشاره به نمایشگاه عکس «قیام انتفاضه» با عکس هایی از آلفرد یعقوب زاده گفت: در سالی که موضوع تعیین بیت‌المقدس به عنوان پایتخت فلسطین یک موضوع جهانی شده و رژیم غاصب صهیونیستی باز هم به دنبال تضییع حقوق مسلمانان است، جشنواره جهانی فیلم فجر با هدف حمایت از مردم فلسطین علاوه بر برگزاری بخش «زیتون‌های زخمی» در قالب نمایش آثار سینمایی، نمایشگاه عکس «قیام انتفاضه» شامل منتخبی از آثار آلفرد یعقوب‌زاده عکاس بین‌المللی ایرانی مقیم پاریس را نیز برگزار می‌کند.

آدرس سایت رسمی جشنواره Fajriff.com و پست الکترونیکی جشنواره Info@Fajriff.com است.

سی و ششمین جشنواره جهانی فیلم فجر ۱۹ تا ۲۷ آوریل ۲۰۱۸ (۳۰ فروردین تا ۷ اردیبهشت ۱۳۹۷) به دبیری سیدرضا میرکریمی در تهران برگزار می‌شود.

نوشته رشید مشهراوی کارگردان فلسطینی مهمان ویژه جشنواره جهانی فیلم فجر می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.