«کلینیک رویا» از پنجشنبه سوم اردیبهشت‌ماه ساعت ۲۰:۴۵ از شبکه سه‌ سیما روی آنتن شبکه سه‌ سیما می‌رود.

وحید رهبانی، نیلوفر رجایی‌فر، محمد نادری، معصومه کریمی، رامین ناصرنصیر، امیر کربلایی زاده، نیلوفر پارسا، بهنام شرفی، صهبا شرافتی، مهری آل‌آقا، کیومرث مرادی، بابک افرا، جواد خواجوی، امیر غفارمنش، شهرام شکیبا، مریم سرمدی، مریم کاظمی، ساقی زینتی، محسن حسینی، نوشین تبریزی، ایمان اصفهانی، فرشته گلچین، کیمیا رفیق، مریم یوسف، آرزو نادری، مسعود بهرامی، مهدی بهرام‌بیگی، مصطفی کولیوندی، مینا عبدی، امیرحسین طاهری، حسین سپهرنژاد، آرمان متین‌نیا، محسن صفری و فاطمه بختیاری و … گروه بازیگران این سریال را تشکیل می‌دهند.

عوامل اصلی «کلینیک رویا» عبارتند از: تهیه‌کننده: علی اکبر تحویلیان، کارگردان: سجاد مهرگان، مجری طرح: موسسه فرهنگی هنری اندیشه شهید آوینی، جانشین تهیه‌کننده: نوید احمدزاده، مشاور پروژه: سیدمهدی رضوانی، نویسنده: علی عمو کاظمی، سرپرست گروه کارگردانی: نرگس ابراهیمی، انتخاب بازیگران: کیومرث مرادی، مدیر تصویربرداری: سعید کشی پور ،تدوینگران: وحید بی طرفان _سینا دوراندیشان، مدیر برنامه ریزی: کتایون درخشان وزیری، مدیر صدا برداری: فرشید کیوان مهر، طراح صحنه:  مهدی دیلمی، طراح چهره پردازی: امید گلزاده، طراح لباس: پریسا بختیاری،  مدیر تولید: فریبا سادات خلیلی، مدیر تدارکات: مهدی شهرباف،  آهنگساز: مسعود سخاوت دوست، طراح جلوه های بصری: حسن نجفی منش،  طراحی و ترکیب صدا: محمدعلی درگاهی،  مشاور رسانه: مهدی احدی، عکاسان:متین تحویلیان ـ محمدرضا خانمیرزایی ـ لیلا خوشکنار ـ امیر عباسیان، روابط عمومی: مریم کریمیان.

سریال «کلینیک رویا» محصول سیمافیلم و تولید شده در مؤسسه فرهنگی هنری اندیشه شهید آوینی است.

نوشته رونمایی از پوستر سریال «کلینیک رویا» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سریال «کلینیک رویا» اثری درام-کمدی است که قصه آن از دهه ۵۰ شروع و در سال ۱۴۰۳ پایان می‌یابد که پخش خود را به زودی از شبکه سه‌سیما آغاز می‌کند.

از جمله بازیگران این سریال به وحید رهبانی، نیلوفر رجایی‌فر، محمد نادری، معصومه کریمی، رامین ناصرنصیر، امیر کربلایی‌زاده، نیلوفر پارسا، بهنام شرفی، صهبا شرافتی، مهری آل‌آقا، کیومرث مرادی، بابک افرا، جواد خواجوی، امیر غفارمنش، شهرام شکیبا، مریم سرمدی، مریم کاظمی، ساقی زینتی، محسن حسینی، نوشین تبریزی، ایمان اصفهانی، فرشته گلچین، کیمیا رفیق، مریم یوسف و آرزو نادری می‌توان اشاره کرد.

سریال «کلینیک رویا» محصول سیما فیلم و تولید شده در مؤسسه فرهنگی هنری اندیشه شهید آوینی است.

نوشته رونمایی از آنونس رسمی سریال «کلینیک رویا» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«کلینیک رویا» اثری درام-کمدی است که قصه آن از دهه ۵۰ شروع و در سال ۱۴۰۳ پایان می‌یابد.

از جمله بازیگران این سریال : وحید رهبانی، نیلوفر رجایی‌فر، محمد نادری، معصومه کریمی، رامین ناصرنصیر، امیر کربلایی زاده،  نیلوفر پارسا،بهنام شرفی، صهبا شرافتی، مهری آل‌آقا، کیومرث مرادی، بابک افرا، جواد خواجوی، امیر غفارمنش، شهرام شکیبا، مریم سرمدی، مریم کاظمی، ساقی زینتی، محسن حسینی، نوشین تبریزی، ایمان اصفهانی، فرشته گلچین، کیمیا رفیق، مریم یوسف، آرزو نادری، مسعود بهرامی، مهدی بهرام‌بیگی، مصطفی کولیوندی، مینا عبدی، امیرحسین طاهری، حسین سپهرنژاد، آرمان متین‌نیا، محسن صفری و فاطمه بختیاری.

همچنین بازیگران کودک و نوجوان این پروژه عبارتند از: محنا سیدی، آیلار عباسی، ارشیا جعفری و زینب کربلایی.

سریال «کلینیک رویا» محصول مؤسسه فرهنگی هنری اندیشه شهید آوینی است.

نوشته رونمایی از نخستین تصویر رسمی سریال «کلینیک رویا» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در هر قسمت از این سریال دو ماجرای کاملاً مجزا پخش می‌شود. هر اپیزود دو فرد یا گروه شاکی و متشاکی (شکایت کیفری) یا خواهان و خوانده (شکایت حقوقی) وارد دادگاه می‌شوند و بعد از بیان مطالبشان قاضی حکم را صادر می‌کند. موارد شکایت موضوعات مختلفی مثل سرقت، ضرب و شتم، خیانت در امانت، آزار کلامی و … است.

بازیگر ثابت این مجموعه درنقش قاضی، بهزاد خلج است که قبلاً نیز در تئاتر، سینما و تلویزیون بازی‌های مختلفی از او دیده‌ایم و سایر بازیگران که حدود سیصد نفر و همه بازیگر تئاتر هستند، برای اولین بار در قاب تلویزیون ظاهر شده‌اند.

آنچه در ادامه می‌خوانید گفتگو صریحی با سجاد مهرگان؛ کارگردان سریال «آقای قاضی»، از فراز و نشیب های تولید نخستین سریالش است.

*سریال «آقای قاضی» را از کجا آغاز کرده‌اید؟ شما از کجای روند شکل گیری به تیم تولید اضافه شده‌اید؟ ایده اولیه این سریال از کجا شکل گرفت؟

این سریال سفارشی نبوده بلکه دغدغه شخصی من بوده است و طرح اولیه آن را خودِ من به سازمان صدا و سیما برده‌ام. ایده داستان هم از این جا آمد که حدود سه سال پیش که مستاجر بودم، متوجه شدم که در بحث آشنایی با قوانین و حداقل های قانون از جنس حقوق مدنی شدیدا در جامعه دچار مشکل هستیم.

زمانی که مستاجر بودم، تقریبا هر ماه یک بحثی با صاحبخانه ام داشتم. موضوعاتی از این دست که مشکلات برعهده موجر است یا مستاجر؟! همین مشکلات باعث شد که پیگیر شوم و بخشی از قانون موجر و مستاجر را بخوانم. بعد از آن تازه متوجه شدم نه تنها من از این قوانین چیزی نمی دانستم بلکه صاحبخانه، بنگاه معاملات ملکی و حتی ناظر صنوف املاک ها هم نمی دانسته اند. از این رو احساس کردم که خیلی وقت است با مردم در مورد حقوق خودشان صحبت نکرده ایم.

در نتیجه تمام این اتفاقاتی که برای من رخ داد، تصمیم گرفتم یک کاری را انجام دهم که در یک قالب سرگرم کننده و سریالی بتواند مردم را با حق و حقوق های مدنی‌شان آشنا کند. سپس طرحم را به سازمان صدا و سیما بردم و آنها هم از طرح خوششان آمد و همراه شدند. پس از طی شدن این مراحل تازه متوجه شدم یک سری مدل هایی در دنیا وجود دارد به اسم Courtroom یا Courtshow (تقریبا اولین فرمت تلویزیونی دنیا است و اکنون نزدیک به ۶۰ سال است که در این فرمت سریال تولید می شود.) که تقریبا در دنیا جا افتاده و ما می خواستیم آن را برای اولین بار در ایران جا بیاندازیم و برای اینکار نمونه های فراوان خارجی را دیدیم.

*چگونه توانستید مدل های خارجی را به فرمت ایرانی تبدیل کنید؟

مدل های خارجی را که دیدم، متوجه شدم که به هیچ عنوان قابلیت ایرانی شدن را ندارند به این دلیل که فرآیند دادرسی های ما کاملا متفاوت با آن ها است و اساسا فضای قضایی کشور ما با فضای قضایی کشور آمریکا کاملا متفاوت است. از این بابت تصمیم گرفتیم فرمت جدیدی را طراحی کنیم که به هر حال آسیب های خود را نیز به همراه داشت. همراه کردن قوه قضاییه بسیار کار دشواری بود چراکه قوه به علت سواستفاده هایی که از آن شده به رسانه بدبین بود.

زاویه دید مدیران قوه قضاییه در روز اول این بود که ما اصلا چنین چیزی را نمی خواهیم! اما ما کفش آهنین به پا کردیم و آنقدر جلسه گذاشتیم و توضیح دادیم که به هیچ عنوان قصد سیاه نمایی نداریم تا با ما همراه شدند.

قوه قضاییه تصویر درستی از این ماجرا نداشت و می‌گفت خیلی ها از ما سوژه گرفته اند اما سوژه ها را به یکسری خوراک هایی در فضای سینما و تلویزیون ایران تبدیل کرده اند که واقعی نیست و این هم دقیقا آسیبی است که رسانه برای ما ساخته است، یعنی رسانه موجود در کشور، دست ما نیست و فضایی که از آن در قالب ذهنی مردم جامعه جای گرفته است توسط سیاستمداران و حکمران ها و صدا و سیما شکل نگرفته است.

روزهای اولی که برای تحقیق و پژوهش به قضات مراجعه می کردم و از آن ها می خواستم یک پرونده معرفی کنند که جذاب باشد، پرونده هایی مثل تجاوز یا قتل را به من پیشنهاد می دادند اما من چنین پرونده هایی را مدنظر نداشتم. من پرونده هایی می خواستم که مشکلات سطحی تر و قابلیت دراماتیزه شدن دارند. از طرفی وقتی در مورد سوژه های مدنظرم با اساتید فیلمنامه نویسی صحبت می کردم، سوژه را رد می کردند اما با تمام این مشکلات من تمام تلاشم را کردم که روی موضوعات مورد نظرم تمرکز کنم و آن ها را بسازم.

*ساختار قضایی ایران مانند ساختار قضایی آمریکا نیست به این معنا که در دادگاه های آمریکا هیات ژوری رای می دهد و عمده دادگاه ها به یک رئالیتی شو تبدیل می شوند که اعضای هیات ژوری را راضی کنند تا قاضی به نفع چه کسی رای دهد، چند نمونه خوب این دادگاه ها را هم مردم دیده اند چه در قالب رئالیتی شو و چه در قالب مستند، مانند مستند او.جی. سیمپسون (O. J. Simpson) که همه می دانند که او چه کار کرده است و سال ها بعد به جرم دیگری او را گرفتند، این ماجرا در دادگاه های ایالت متحده بار درماتیکی ایجاد می کند که شما به خاطر ساختار قضایی و داستانی در ایران این دراماتیک بودن را هم نداشتید، با وجود این شرایط تصمیم گرفتید پین قصه را کجا بگذارید و چگونه قصه را روایت کنید که برای مخاطب جذاب باشد؟

بعد از یک مدت که روی پرونده هایی که از قوه قضاییه می گرفتیم تمرکز کردم و دادگاه هایی که حضور داشتم (از دادگاه های اختلافات مرسوم آپارتمان نشینی گرفته تا دادگاه های کیفری قتل) متوجه درامی که می توانست شکل بگیرد، شدم.

برای پاسخ به سوال شما مثالی را مطرح می کنم، آلن رنه دو فیلم معروف به نام های «عشق من هیروشیما» و «سال گذشته در مارینبد» دارد. در «سال گذشته در مارینبد» کاراکتر اصلی یک جمله ای می گوید که من در دادگاه هایی که حضور داشتم به وفور آن را می شنیدم. یکی از کاراکترها در این فیلم می گفت: «تو سال گذشته اینجا بودی و با من دیدار داشتی» کاراکتر مقابل جواب می داد: «نه من اینجا نبودم و اصلا با هم دیدار نداشتیم» از این دیالوگ ها به این می رسم که کاراکتر، واقعیت را آنطور که خودش فهمیده است ارائه می دهد.

من در دادگاه های معمولی چیزی که از مردم دیدم این بود که نمی خواهند دروغ بگویند فقط واقعیت را از نگاه خودشان بیان می کنند و به دنبال این هستند که خودشان را زیبا  و محق جلوه دهند. در واقع دروغ گفتنشان به خاطر ذات کثیفشان نیست. این ماجرا یکی از عنصرهای درام برای من شد. بعد از یک مدتی که پرونده ها را مطالعه کردم به این نتیجه رسیدم که ما در چنین مواقعی سه پیرنگ داریم، پیرنگ اول؛ راستی، پیرنگ دوم؛ ناراستی و پیرنگ سوم؛ قاضی است که طبق اصول قانونی و قضاوت نباید با هیچکدام از دو پیرنگ دیگر ارتباط برقرار کند، باید پیرنگ خود را پیش ببرد و در نهایت حقیقت را کشف کند. در نتیجه نقطه درام و پین قصه را روی قاضی گذاشتیم که روحیه کاراگاهی دارد. در خیلی از پرونده ها می توانستیم این روحیه کاراگاهی را قوی کنیم و در بعضی پرونده ها نمی شد و مجبور بودیم نقطه ثقل را به جای اینکه روی قاضی بگذاریم، روی اصل قصه بگذاریم.

در سریال هر کدام از طرفین قصه خود را روایت می کنند و من فقط به جای مخاطب، کاراکتر قاضی را قرار دادم. قاضی فراتر از مخاطب و کسی بود که حکم نهایی را صادر می کرد. شاید مخاطب برای هر پرونده حکم دیگری می داد که همه این چالش ها میان قاضی و مخاطب درام هایی است که کار ایجاد می کند. یعنی مخاطب رو در روی قاضی قرار می گیرد. شاید مخاطب با یکی همزادپنداری کند که قاضی حق را به او نمی دهد اما قاضی روند قضایی خود را طی می کند و من به این پایبند بودم که نهایتا قاضی رویه حقوقی را پیش ببرد.

*مدل سریال «آقای قاضی» از یک لحاظ خیلی آمریکایی است. از این جهت که یک تیم نویسندگان عریض و طویل دارد، سرپرست نویسندگان دارد و…، نترسیدید از این سبک و سیاق؟ چرا که در ایران سابقه زیادی نداشته ایم که این تعداد نویسنده با شخصیت پردازی های متنوع و متفاوت بخواهد بنویسند؟

همیشه از روز اول ترس این را داشتم که کار مورد اقبال مخاطب قرار نگیرد. برای این که به ایده آل هایم برسم خیلی تلاش کردم به عنوان مثال ما ۶۰۰ بازیگر دیدیم تا ۳۰۰ بازیگر انتخاب کردیم. ۱۲ نویسنده آوردیم که هیچکدام سابقه نگارش حرفه ای نداشتند. بازیگران ما بازی حرفه ای مقابل دوربین نکرده بودند. همینطور برای فیلمبرداری هم ما یک گروه بزرگ متشکل از ۷ فیلمبردار داشتیم که این هفت فیلمبردار هم برای اولین بار چنین پروژه ای را کار می کردند و خود من هم یک کارگردان سریال اولی بودم. یعنی همه چیز دست به دست هم میداد که این کار نشود و ترس ها را زیاد می کرد.

حتی روزهای ابتدایی من با خیلی از اساتیدی که صحبت می کردم، سوالم این بود که اساسا دوربین این کار چیست؟ باید الکسا باشد؟ FS7 باشد؟ ۵D باشد؟ واقعا نظری نداشتم و نمی دانستم چه باید کنم! هیچ سوادی برای این سبک سریال ها در کشور وجود نداشت. شما دقت کنید ما سریال ساختیم، رئالیتی شو ساختیم، مسابقه ساختیم اما این سبک و سیاق کار تولید نکرده ایم. نکته ای که وجود داشت این بود که تیم ما خیلی بزرگ تر از تیم یک سریال بود وقتی که به پشت صحنه ما نگاه می کنید، می بینید ۷۰ نفر عوامل جدای از هنرورها دارد که این جریان تولید را پیچیده می کند. ما سه نسخه صفر گرفتیم و تازه در نسخه سوم کار درآمد و به آن چه که دلمان می خواست نزدیک شدیم. نسخه های صفر را در پلاتو بودیم، هیچ دکوری نداشتیم و با سه دوربین فضاهای مختلف را فیلمبرداری کردیم.

*به عنوان کارگردان چگونه این پیچیدگی ها را هموار کردید؟

یکی از کارهای کارگردان، مدیریت است و هیچکس به غیر از کارگردان نمی تواند همه تیم ها را با هم مدیریت کند. کارگردان باید گروه انتخاب بازیگر را با گروه نویسندگان همراه کند، گروه نویسندگان را با گروه فیلمبردار هماهنگ کند و … از طرفی از نظر محتوایی بداند که در هر اپیزود چه حرفی برای گفتن دارد، چه پیرنگ ها و خرده پیرنگ هایی را می خواهد باز کند. مدیریت کردن تمام این گزینه ها با هم فرآیند خیلی سختی است. من ۱۶ ماه روی این پروژه کار کردم که ماه های پراسترسی بود. هر روز که از سر ضبط برمیگشتم سناریوهای قسمت های بعدی را با توجه به اتفاقات روز قبل بازنویسی می کردم. بسیاری از دکوپاژها از قسمت ۱۵ به بعد خیلی نرم تغییر کردند. یک جاهایی خیلی سخت بود و تاثیر منفی خود را در کار نشان می داد که شخصا حس می کنم حجم زیادی از این مشکلات در فصل دوم حل خواهند شد. اما باید تاکید کنم که در فصل دوم با همان گروه قبلی کار می کنیم چرا که یک تیم موفق همیشه موفق است.

*در خصوص نویسندگان گفتید که هیچکدام از آن ها تجربه نویسندگی حرفه ای نداشته اند، آیا در حوزه قضاوت و حقوق تحصیلاتی داشته اند؟

روزهای ابتدای نشستیم و با یکسری از نویسنده های قضایی صحبت کردیم، نویسنده هایی که علم حقوق داشتند، اما وقتی جلوتر رفتیم همان مزیتی که داشتند سد راهشان بود. شما وقتی شروع می کنید و با ملاحظات صد در صد حقوقی یک درامی را می نویسید آن درام خیلی بی خاصیت می شود، پر از جملات سنگین و سخت می شود که مردم آن را متوجه نخواهند شد. در ابتدا کار را با چند حقوقدانی که فیلمنامه نویس بودند امتحان کردیم و دیدیم واقعا شدنی نیست و آنقدر حقوق برایشان مقدس است که نمی توانند درام را پیش ببرند، از این بابت به سراغ نویسنده هایی رفتیم که به آن ها آموزش های حقوقی بدهیم، دعوتشان کردیم و برایشان جلسات متمادی آموزش حقوق گذاشتیم و در کنار آن ها ۵ مشاور حقوقی قرار دادیم.

تمام فیلمنامه ها از نظر ۵ مشاور حقوقی متخصص گذشته است. مثلا متخصص حوزه کودک و نوجوان یا متخصص حوزه خانواده! در پروسه کاری فیلمنامه، نویسنده؛ فیلمنامه اش را برای حقوقدان می فرستاد و حقوقدان از منظر کارشناسی آن را تصحیح می کرد و بعد نویسنده ادیت های حقوقدان را دراماتیک می کرد. بعد از این که چند بار توسط متخصصان نوشته هایشان ادیت می شد در نهایت به دست یک قاضی مشاور به نام مهدی رنجگری می رسید که خود قوه قضاییه به ما معرفی کرده بود که او همه نوشته ها را یکبار دیگر از منظر قضایی ویرایش می کرد. خیلی جاها به خاطر اینکه حقوق را رعایت کنیم درام را تخفیف داده ایم به عنوان مثال اگر دزدی به خانه ای بیاد اگر گرفته شود یک پرونده حقوقی است اما اگر مورد ضرب و شتم قرار گیرد، پرونده کیفری می شود. هیچوقت نمی توان دو پرونده حقوقی و کیفری را با هم یکی و قضاوت کرد و قاعده دادگاه این اجازه را نمی دهد. پس ما مجبور بودیم در این نقطه دست به انتخاب بزنیم. از اصل پرونده ها خیلی دور نمی شدیم اما با توجه به آیین دادرسی برای هر پرونده ترفند حقوقی پیدا می کردیم.

این حساسیت من بود که می گفتم اگر کار از لحاظ حقوقی بد باشد و به مردم آموزش اشتباه بدهد ما خیلی عقب می افتیم. چراکه قسمت اعظم جامعه تا به حال دادگاه را ندیده اند.

*برای آشنا کردن ذهن مخاطب با فضای دادگاه چه اقداماتی انجام دادید؟

یک کار پژوهشی انجام دادیم و یک جامعه آماری را مشخص کردیم تا ببینیم ذهنیت مردم ایران از دادگاه چگونه است. به چند گروه رسیدیم، گروهی که اساسا هیچ ارتباطی با تلویزیون ایران ندارند و فیلم های هالیوودی می بینند و نگاهشان به دادگاه های ایران نگاه به دادگاه های هالیوودی بود یعنی خیلی ها فکر می کردند ما در دادگاه هیات منصفه داریم. یک گروه دیگر بودند که ذهنیتشان از دادگاه، دادگاه های کرباسچی و ناصر محمدخانی و دادگاه های جرایم اقتصادی بود که در اخبار دیده بودند و گروهی هم ذهنیت دادگاه «جدایی نادر از سیمین» و یا «متری شش و نیم» را داشتند که اتفاقا دادگاه های واقعی ما خیلی شبیه به این گروه هستند. من باز می خواستم این را هم بر هم بزنم و برایم مهم بود که قوه قضاییه بعد از اینکار یک پله جلوتر بایستد. برای این ها هم کار مطالعاتی کردیم در مورد این که مثلا یک قاضی ایده آل باید چه شکلی باشد؟ و یا فضا سازی ایده آل برای یک دادگاه باید چگونه باشد؟ در نهایت تا حد زیادی هم سعی کردیم به آن نزدیک شویم.

*پرونده هایی که دادگاه آن را در سریال تشکیل می دادید، در فضای واقعی خودشان نتیجه گیری شده بودند؟ یا شما حکم را از خودتان براساس درام صادر می کردید؟

ما خیلی وقت ها پرونده ها را که می خواندیم احساس می کردیم که حکمشان درست نیست و در سریال حکم آن ها را تغییر می دادیم و آنچه که درست بود را اجرا می کردیم. در واقع به سمت حکمی که مشاور حقوقی و قاضی مشاور میدادند، می رفتیم. خیلی وقت ها جریان داستان را تغییر می دادیم برای اینکه حکم را سنگین تر کنیم. در واقع اصل داستان عوض نمی شد بلکه شاخ و برگ های آن تغییر می کرد.

*شما فیلمنامه را از مراحل مختلفی رد می کردید تا به ساخت برسانید، چقدر محدودیت ها حقوقی و چقدر محدودیت های خاص قوه قضاییه بود؟ سانسور یا حذف داشت؟

صادقانه باید بگویم که قوه قضاییه سانسور نداشت و از زمانی که به ما و به پروژه اعتماد کردند، دستمان را باز گذاشتند. قوه قضاییه چارچوب فنی برای ما داشت چون اولین باری بود که اینکار انجام می شد، همیشه برایش جای سوال بود که چطور ممکن است فرآیند دادرسی که یکسال طول می کشد در عرض یک ربع دراماتیزه شده و نشان داده شود! از این بابت جلوی یک سری پرونده ها را برای ساخت گرفت که مثلا فلان پرونده یک قاضی نمی خواهد و باید زیر نظر سه قاضی باشد، اما الان که سریال ساخته شده خود قوه قضاییه برای فصل دوم همراه ما شده است.

در فصل دوم موضوعات ما کاراگاهی تر، جنایی تر و حتی امنیتی تر می شود و ممکن است زمان سریال به ۶۰ دقیقه برسد و هر قسمت به یک پرونده بپردازد. ما روز اولی که کار را شروع کردیم ۳۰۰ مورد پرونده داشتیم از این تعداد با مشورتی که با قضات کردیم به ۱۲۵ پرونده رسیدیم و باز از این تعداد تقریبا ۲۵ پرونده را قوه قضایی حذف کرد و ۲۵ پرونده دیگر را به دلیل مسایل فنی نتوانستیم، بسازیم در نهایت ۸۵ پرونده را در ۸۵ اپیزود ساختیم.

*درام های دادگاهی خیلی پررنگ هستند و کارهای جذابی هم از آن ها ساخته شده است، در نمونه های خارجی چه کارهایی را دیدید که تصمیم گرفتید شبیه به آن ها باشید؟

در Courtshowها، آثاری که دیدیم در فیلمنامه نویسی برایمان الگودهنده بودند اما در فرم کار، خیلی به ما کمک نمی کردند، مثلا سریال «قاضی جودی» (Judge Judy) که به نظرم یکی از پیشروترین ها در این زمینه است. با اینکه کاراکتر قاضی جودی خیلی خوب درآمده بود اما ما نمی توانستیم از آن الهام بگیریم. یکی از پیشنهادها این بود که بعضی از پرونده های سریال «قاضی جودی» را ترجمه کنیم و از آن استفاده کنیم اما اساسا امکان پذیر نبود چرا که موضوعاتی که در غرب به آن می پردازند موضوعاتی نیست که حتی ما ذره ای به آن ها فکر کنیم. آن ها خیلی درام را به سمت موضوعات اخلاقی برده اند. بیشترین چیزی که از سینمای هالیوود به ما کمک کرد، فضاسازی بود چه در درام سازی، چه در بازیگردانی و چه در کاشت دوربین. برای این فضاسازی ها از «دوازده مرد خشمگین» گرفته تا «بهتره با ساول تماس بگیری» (Better call Saul) را بازبینی کردیم و از آن ها الهام گرفتیم.

*به سینمای مورد علاقه خودتان ادای دین کرده اید؟

در خصوص بازیگری بله، من مرحوم عباس کیارستمی را دوست دارم و خیلی تلاش کردم جنس رئال در کارم شبیه به کارهای آقای کیارستمی باشد.

*نمره قبولی به خودتان می دهید؟

سیدنی لومنت یک جمله معروف در کتاب «فیلم ساختن» دارد که می گوید: «کارگردان این حق را دارد که قبل از ساخت یک اثر روشنفکر باشد و بعد از ساخت یک اثر هم روشنفکر باشد اما حق این را ندارد حین ساخت یک اثر روشنفکر باشد.» من خیلی تلاش کردم که حین ساخت اثر روشنفکر نباشم و خودم را پشت مانیتور در جایگاه مخاطب قرار می دادم تا واکنش های او را در کارم انعکاس دهم. مثلا با تدوینگر قرارداد کردم و گفتم با اینکه همه ایران علاقه به تماشای بازی اکت دارند و ما در بازیگری اکت محور هستیم اما من می خواهم به جای کات روی اکت، کات روی ری اکت را داشته باشم.

روز اول تدوینگر معتقد بود که این کار خیلی ریسک بالایی دارد اما من حسم مدیریت خاصه مخاطب است نه مدیریت خاصه خودم! احساس می کنم مخاطب در لحظه دوست دارد چنین چه چیزی را تماشا کند.

اتفاق خوبی که در این کار داشتیم حضور تماشاچی در صحنه بود، تماشاچیان قصه ها را گوش می دادند و من نسبت به واکنش آن ها قصه، بازی گرفتن و حتی کاشت دوربین ها را عوض می کردم.

*اما این خروجی که شما از آن صحبت می کنید در مخاطب بیرونی ایجاد نشده است!

با نظر شما مخالف هستم چراکه آمار چیز دیگری به ما نشان می دهد و واکنش هایی که از سمت مخاطب داریم این است که ما حسی را که می خواستیم گرفته ایم.

«آقای قاضی» در تلوبیون حدود شش میلیون بیننده داشته است و جزو سریال هایی است که در تلوبیون رشد خوبی داشته، ما در یوتیوب بیش از یک میلیون دیده شده ایم و من از کامنت هایی که می گیرم این حس خوب را از مخاطب گرفته ام. البته در همان ها هم هستند کامنت هایی که ابراز ناخشنودی کرده باشند ولی در حدود ۷۰ درصد زاویه دیدشان خوب است.

*ما دو دسته مخاطب داریم، مخاطبی که می بیند و مخاطبی که تماشا می کند، مخاطبی که می بیند به صورت گذری در حین کارهای روزانه نگاهی هم به برنامه های تلویزیون می اندازد اما مخاطبی که تماشا می کند به طور خاص یا به سینما می رود و یا برنامه مورد علاقه خود را در اینترنت سرچ می کند اما سریال هایی که در تلویزیون پخش می شوند عموما برای بیننده هستند نه تماشاگر، آماری که شما ارائه می دهید آماری از تماشاگران محسوب می شود، آماری که به عنوان یک برنامه تلویزیونی نمی توان به آن استناد کرد. شما می گویید کار به خوبی برای مخاطب درآمده در صورتی که طبق آمار بیننده این حرف سندیت پیدا نمی کند، شاید از دلایل آن هم بتوان به حضور بازیگران غیر مشهور اشاره کرد، چرا از بازیگر چهره استفاده نکردید؟

یک نکته ای در انتخاب بازیگران وجود داشت این بود که من دوست نداشتم مخاطب نسبت به بازیگرها پیش زمینه ذهنی داشته باشد، دلم می خواست مخاطب باور کند که بازیگر واقعا به آن معضل دچار شده است، قاعدتا استفاده از بازیگران چهره در این فضا بخاطر پیش زمینه مخاطب باورپذیر نمی شد و رئالیزم کار را خدشه دار می کند. دوم اینکه به نظر من، ما چارچوب محدودی از بازیگران را در فضای سینما و تلویزیون ساخته ایم و مدام از آن ها استفاده می کنیم در صورتی که تئاتر ما یک گنجینه است و به محض ورود به این گنجینه با آدم هایی رو به رو می شویم که خیلی جلوتر هستند و می توان از آن ها در تصویر هم استفاده کرد. هدف من این بود که ۳۰۰ بازیگر جدید معرفی کنم اما اینکه درآمده یا نیامده را مخاطب باید بررسی کند. من به عنوان کارگردان حس می کنم ۷۰ درصد درآمده است. شاید عده ای از مخاطبین حرفه ای تر باشند و نگاه جلوتری از من داشته باشند و نگاهشان این باشد که درنیامده است. اما معتقدم که یک جاهایی باید سلیقه بصری مخاطب را تغییر داد.

*ما برای سریال «آقای قاضی» دو نوع مخاطب داریم یک مخاطبی که فضای سریال هایی مانند «بازی تاج و تخت» را دارد و اصلا پای سریالی مثل «آقای قاضی» نمی نشیند و در مقابل مخاطبی که این سریال را با هدف آموزش دیدن تماشا می کند، قبول دارم که سریال، سریال مخاطب عام نیست اما یک محدوده مخاطبی را برای خودش می سازد، مخاطب چقدر با کاراکتر قاضی همزادپنداری کرده است؟ ضمن اینکه خیلی ها این اتهام را به شما می زنند که در مورد قاضی ها سفیدنمایی می کنید. چه کار کردید که آن همه سیاه نمایی که برای قوه قضاییه اتفاق افتاده است روی سریال شما تاثیر نگذارد؟

اینکه بگوییم سریال مخاطب عام ندارد، صحیح نیست. به نظر من سال ها رسانه دست ما نبوده و حسم این است که برای مردم تولید محتوای کمی داشته ایم. سال هاست که از آن سریال سازی پرقدرت دهه ۸۰ و ۷۰ فاصله گرفته ایم و تقریبا از دهه ۹۰ سریال قابل تاملی برای مردم نساخته ایم. من مطمئنم که اگر «آقای قاضی» و کارهای شبیه به آن به مرور ساخته شوند سلیقه شکل می گیرد و مخاطب عموم را هم جذب می کند. من نه می خواستم فقط آموزش دهم و نه فقط سرگرم کنم بلکه می خواستم میان این دو بایستم.

ما امروز به ۳۴ درصد مخاطب رسیدیم آن هم در شرایطی که هیچ بازیگر چهره ای نداریم و ساعات پربیننده پخش را نداریم و حتی در یک شبکه سریال محور هم نیستیم، در کنار اینکه بودجه تولید ما یک هشتم بودجه مرسوم سریال های دیگر است. تبلیغات آنچنانی هم نداریم اما هم رده یک سریالی که همه این ویژگی ها را دارد مخاطب را همراه کرده ایم.

*چالشی اصلی سریال این است که شما در بازیگردانی، قصه گویی و حتی در متن به سمت رئالیزم رفته اید! اما تمام کار را در دکور تصویربرداری کردید، این به رئالیزم ضربه نمی زند؟

شما وقتی انتخاب می کنید که شبیه سازی کنید باید دست به انتخاب بزنید. شبیه سازی برای من یعنی مماس با واقعیت! وقتی با واقعیت مماس می شویم یک سری نکته ها را از واقعیت انتخاب می کنیم ولی یکسری بخش ها را ایده آل می کنیم و از واقعیت دور می شویم و آن را به جلوتر پرتاب می کنیم. برآیند فعالیت های رسانه ای هم باید همه چیز را به سمت جلو و آینده ببرد. هنری که در گذشته و یا حال باقی مانده، باخته است. من خیلی دوست داشتم فضا را به سمت فضایی ببرم که باید باشد و این رئالیست را شکسته ام.

*به عنوان سوال آخر، کاراکتر قاضی مابه ازای بیرونی در میان قضات دارد؟

قاضی ما ترکیبی از قاضی های خوب است. نمونه ایده آل هر قاضی را برداشتم و در قاضی سریال جای داده ام که نشان دهم اصولا قاضی ایده آل چه کسی است و چگونه رفتار می کند. قاضی تصمیم گیرنده نهایی است. من به قاضی ایده آل نزدیک شدم اما قاضی قهرمان ساختم.

نوشته سجاد مهرگان: هنری که در گذشته و حال باقی بماند، هنر بازنده است! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

او در بخشی از این برنامه درباره ساخت سریال «آقای قاضی» و داستان‌های آن گفت: سریال «آقای قاضی» مستند نیست بلکه سریالی نمایشی‌ست و فیلمنامه‌های آن با اقتباس از واقعیت نوشته شده‌اند یعنی ما پرونده‌هایی را که عموما مشکلات روز مردم هستند، از قوه قضاییه دریافت گرفتیم و به فیلمنامه تبدیل کردیم. همیشه دغدغه من بوده است که به مشکلات مردم به‌عنوان یک تیتر خبری یا صفحه حوادث نگاه نکنم، وقتی وارد دادگاه می‌شویم با موضوعاتی روبه‌رو می‌شویم که می‌توانیم از آن‌ها برای صفحه حوادث روزنامه استفاده کنیم چراکه موضوعاتی کامل و جذاب هستند اما ما سعی کرده‌ایم که از دل این موضوعات، درد مردم را ببینیم و به‌عنوان محتوایی تصویری به نمایش بگذاریم.

این کارگردان در پاسخ به پرسش مجری که آیا در دادگاه‌ها حاضر می‌شدند، بیان کرد: بله؛ حدود سه ماه به دادگاه‌ها رفت و آمد ‌کردیم و حدود ۳۰۰ پرونده را با همکاری قوه قضائیه خواندیم که بسیار از آن‌ها تشکر می‌کنم چراکه قوه قضائیه به ‌دلیل سوء استفاده‌هایی که شده، به فضای رسانه و هنر کم ‌اعتماد است ولی خدا را شکر به ما اعتماد کردند تا سعی کنیم مشکلات واقعی مردم را ببینیم و در اثری کاملا نمایشی عرضه کنیم.

مهرگان درباره مستندگونه شدن سریال نیز خاطرنشان کرد: اینکه می‌گویید سریال، واقعی و به‌صورت مستند در آمده باعث خوشحالی من است چراکه هدف ما این بود که مخاطب فکر کند این مشکل برای خودش به‌وجود آمده است و با آن هم‌ذات پنداری کند، همین مساله نیز باعث شد که ما به‌سراغ بازیگرانی برویم که مخاطب با آن‌ها هیچ خاطره‌ای ندارد یعنی آن‌ها را خالص ببیند و نقش‌شان را باور کند چراکه اگر با بازیگران خاطره داشته باشند خیلی سخت می‌شود که آن‌ها را مثلا در قالب یک کارگر واقعی ببینند.

او درباره بازیگران حاضر در سریال تاکید کرد: انتخاب بازیگران سریال برعهده کیومرث مرادی بود و همه آن‌ها از میان بازیگران تئاتری انتخاب شده‌اند. هیچکدام از بازیگرهایی که در سریال می‌بینید، تکرار نشده‌اند، البته حاضران در دادگاه از هنرورها هستند و گاهی مجبور شدیم به دلایل مختلف، آن‌ها را تکرار کنیم. ما حدود ۳۰۰ بازیگر نیاز داشتیم پس تقریبا ۶۰۰ بازیگر را دیدیم؛ این فرایند سه ماه طول کشید.

این کارگردان با اشاره به اینکه سه ماه فرایند انتخاب بازیگر و سه ماه حضور در دادگاه‌ها طول کشید، درباره فیلمنامه‌های سریال توضیح داد: ما در ایران تجربه فیلمنامه‌نویسی از جنس درام جنایی یا درام کارآگاهی را داریم اما تجربه فیلمانه‌نویسی برای درام قضایی را نداریم و ما برای اولین بار در سریال «آقای قاضی» آن را تجربه می‌کردیم. درام قضایی با دیگر انواع درام تفاوت‌هایی دارد؛ باید چارچوب آیین دادرسی را بتوان در آن رعایت کرد چراکه داریم درباره دادگاهی صحبت می‌کنیم که آیین دادرسی در آن رعایت شده است مثلا وقتی دزدی به خانه ما می‌آید، اگر فقط دزد را بگیریم، پرونده از نظر سیستم قضایی، یک پرونده حقوقی‌ست اما اگر دزد را بگیریم و او را بزنیم، پرونده‌ به پرونده‌ای کیفری تبدیل می‌شود، حقوقی در یک دادگاه بررسی می‌شود و کیفری در دادگاهی دیگر. خیلی جاها سعی کرده‌ایم که جور دیگری به اصول درام توجه کنیم که بتوانیم درام را از نظر حقوقی بیشتر پیش ببریم. خیلی دوست داشتم که چارچوب قانونی و آیین دادرسی در سریال «آقای قاضی» حرفه‌ای باشد به همین دلیل سعی کردم که سریال تا جایی که می‌شود به واقعیت نزدیک باشد.

مهرگان ادامه داد: علاوه بر اینکه آقای مهدی رنجگری یکی از قضات برجسته قوه قضائیه به‌عنوان مشاور در کنار ما بودند که بسیار به ما کمک کردند، پنج حقوقدان در تخصص‌های مختلف مثل متخصص در فضای مجازی، خانواده و… بر کار نظارت داشتند. این دغدغه شخصی من بود که تا جایی که می‌شود سریال از نظر حقوقی به واقعیت نزدیک باشد.

او در پاسخ به پرسش مجری که آیا یک قاضی می‌تواند در واقعیت نیز در همه حوزه‌ها قضاوت کند، اظهار کرد: قضات عموما بعد از مدتی در فرایند‌های تخصصی حضور پیدا می‌کنند یعنی می‌شوند قاضی ویژه خانواده، قاضی ویژه فضای مجازی و… اما ما به‌دلیل رعایت درام، «آقای قاضی» یا لوکیشن آن را یک بخش درنظر گرفتیم، از نظر حقوقی بخش یعنی جایی که پرونده‌های مختلفی می‌تواند در آن بررسی شود مثلا دماوند برای خود یک بخش دارد که پرونده‌های حقوقی، کیفری و شاخه‌های دیگر می‌توانند در آن بررسی شوند.

مهرگان در بخش دیگری از برنامه در جواب به سوال مجری که چقدر برای ساخت سریال «آقای قاضی» به دیگر آثار توجه داشته است، عنوان کرد: ما پیش از ساخت «آقای قاضی» پژوهشی را انجام دادیم که در آن دوست داشتیم بدانیم مردم دادگاه‌های ایران را چگونه می‌بینند و جواب‌های مختلفی نیز گرفتیم؛ خیلی‌ها از آنجایی که تاکنون به دادگاه نرفته بودند، فکر می‌کردند که دادگاه‌های ایران چیزی شبیه به دادگاه‌های فیلم‌های هالیوودی است. از طرف دیگر افرادی نیز وجود داشتند که باتوجه به فضای رسانه‌ای، دادگاه‌های ایران را همچون دادگاه آقای کرباسچی یا محمدخانی یا دادگاه‌های مربوط به جرایم اختصاصی که این روزها از تلویزیون پخش می‌شوند، می‌دیدند. کسانی که هنری‌تر بودند و با فضا آشناتر بودند، دادگاه را همچون دادگاه فیلم «جدایی نادر از سیمین» می‌دیدند.

این فیلمساز درباره فضای دادگاه «آقای قاضی» افزود: درحال حاضر دادگاه‌هایی که در کشور ما وجود دارند دادگاه‌هایی شبیه به فیلم «جدایی نادر از سیمین» هستند یعنی دادگاه‌ها اتاقی سرد هستند که در دل‌شان پنجره، ۲ صندلی و میز قاضی وجود دارد. رسالت رسانه این است که آینده را به ما نشان دهد و ما را یک قدم جلو ببرد، رسانه‌ای که می‌خواهد به حال یا گذشته بپردازد، همیشه عقب می‌ماند. خواستیم با فضاسازی دادگاه «آقای قاضی» فضا را جلوتر ببریم و چیزی را که باید باشد، نشان دهیم. در نگاه قوه قضائیه نیز وجود چنین دادگاه‌هایی الزامی‌ست و درحال حاضر نیز وجود دارند اما از آن‌ها استفاده‌های خاصی می‌شود. وقتی شبیه‌سازی کار می‌کنید و می‌خواهید اثری را شبیه به واقعیت بسازید، باید مماس با واقعیت و نگاه به حقیقت داشته باشد یعنی سعی کنیم واقعیت را نشان دهیم اما جاهایی را آرمانی جلوه دهیم، این مساله در فضاسازی و جنس بازی قاضی سریال قابل مشاهده است.

او درباره ویژگی‌های قاضی سریال تصریح کرد: برای رسیدن به شخصیت آرمانی قاضی سریال و جنس بازی او که که سعی شده است ایده‌آل باشد، خاطرات قضات برتر قوه قضائیه مثل آقای کاتوزیان، آقای شهریاری و حتی کتاب قضاوت‌های حضرت امیر را خواندیم. برای ما معیار بوده است که سعی کنیم الگویی داشته باشیم. قاضی‌ای که در سریال می‌بینید انسان است و این مساله بسیار اهمیت دارد، شوخی می‌کند، عصبانی می‌شود اما عدالت دارد. البته این مسائل را در چارچوب قوانین بررسی کرده‌ایم یعنی مثلا خیلی وقت‌ها احساساتی که بهزاد خلج به‌عنوان قاضی نشان می‌دهد بعد از دادن حکم است.

مهرگان ادامه داد: برای ما مهم بود که مخاطب کاراکتر قاضی را پس نزند پس باید انسان می‌بود و به سمت ریشه‌های انسانی می‌رفت. بهزاد خلج با خود فطرتی انسانی دارد که با خود غم، خوشحالی، زیرکی و.. دارد. ما به سمت فطرت انسانی رفتیم نه کاراکتری که مردم در سینمای رئال اجتماعی می‌بینند. مردم باید شبیه به «آقای قاضی» زیاد ببینند تا سلیقه بصری‌شان بیشتر و تبدیل به چیزی شود تا یاد بگیرند که باید، بایدها را ببینند.

این کارگردان در پاسخ به پرسش مجری که خیلی از مردم فکر می‌کنند، بهزاد خلج واقعا قاضی است، آیا او انتخاب اول‌تان بوده است، گفت: واقعا از مردم ممنون هستم، اتفاقی که برای قاضی می‌افتد اصلا پیش‌بینی نمی‌کردیم، خدا را شکر خیلی بازخوردها خوب است، مثلا انتظار داشتیم که بازخوردهای کنونی را در قسمت ۲۰ ببینیم اما در قسمت ۶ به ما عنایت شد. مهم‌ترین رکت سریال «آقای قاضی» شخص قاضی‌ست. این شخصیت خیلی برای ما مهم بود و اصلا نمی‌خواستیم درباره آن ریسک کنیم. اول در ذهن من این بود که از یک قاضی واقعی برای بازی در سریال استفاده کنیم و توانایی‌های بازیگری را در وجود او تقویت کنیم، با کیومرث مرادی در این باره بسیار صحبت کردیم.

او افزود: اولین مشکل این بود که قوه قضائیه، قضات خود را در اختیار ما قرار نمی‌داد و من نیز ویژگی‌های ظاهری‌ای را برای قاضی در نظر داشتم که بسیار برای ما مهم بود، مثلا دوست داشتم زیبایی مردانه داشته باشد، بدن حجیمی نداشته باشد و صدایش هم اهمیت داشت، در ادامه و با موافقت قه قضائیه، چند قاضی را پیدا کردیم که با ۲ نفرشان هم چند جلسه تمرین کردیم اما درنهایت به خروجی مورد نظرمان نرسیدیم. گزینه‌های بعدی‌مان چند بازیگر برجسته بود که با آن‌ها هم به توافق نرسیدیم. درنهایت کیومرث مرادی بهزاد خلج را به من معرفی کرد، چون نمی‌خواستم برای این نقش ریسک کنم خیلی تردید داشتم اما در اولین جلسه‌ای که او را دیدم مطمئن شدم که بهترین بازیگر برای این نقش است.

مهرگان تاکید کرد: علاوه بر اینکه همه ویژگی‌های مورد نظرم در بهزاد خلج وجود داشت، باطن تربیت شده او نیز برای من بسیار مهم بود یعنی مهم است که در نگاه کردن قاضی عدالت وجود داشته باشد یعنی همانقدر که به سمت راستش نگاه کند، به سمت چپش نیز نگاه کند، همانقدر که با دست راستش بازی می‌کند به دست چپش نیز اهمیت دهد، این مسائل خیلی مهم است و در ذهن مخاطب می‌ماند. علاوه بر این مسائل اینکه قاضی باطن آرامی داشته باشد مهم بود. در لحظه اولی که با بهزاد خلج تمرین کردم این ویژگی‌ها را در او دیدم، البته ویژگی‌های دیگر بعدها در تمرین‌ها به‌وجود آمد اما استعداد سرشار بهزاد خلج بود که توانست نقش را به درستی ایفا کند.

این فیلمساز تصریح کرد: بهزاد خلج در مدل بازیگری ایران از خود تمی را ارایه داد که بسیار اهمیت دارد. او قاضی را به سمت خود نکشید بلکه خود را به سمت قاضی بودن برد، خلج واقعا در ناخودآگاهش قاضی شد که برای من خیلی مهم بود، خیلی دوست داشتم که بازیگر روحیه حماسی را در خود ایجاد کند و خلج در طول ساخت سریال شاهنامه می‌خواند. او با خیلی از قضات رفت و آمد کرد و آن‌ها را دید. بهزاد خلجی که می‌بینید کلاجی از قاضی‌های بسیار ا‌ست؛ نوع خندیدن، نگاه کردن و… او از قاضی‌های مختلفی گرفته شده است. مخاطب آنقدر بهزاد خلج را دوست دارد که می‌تواند یکی از کلیدهای موفقیت سریال باشد.

او در پایان در پاسخ به این پرسش که آیا در ادامه سریال با پرونده‌ای روبه‌رو می‌شویم که قاضی از نظر احساسی با پرونده درگیر شود، مطرح کرد: قاضی اراکتری دارد که به مرور آن را می‌بینیم. در ۸۴ اپیزود یعنی ۴۲ قسمت «آقای قاضی» موضوغات بسیار گسترده‌ای را مشاهده می‌کنیم یعنی تمام مشکلات و دردهای مردم که عموما پرونده‌های مختلفی دارد در «آقای قاضی» خواهیم دید که برای هر کدام کاراکترهای خاصی ساخته شده است.

نوشته سجاد مهرگان: برای هر اپیزود «آقای قاضی» کاراکترسازی کرده‌ایم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

بازپخش این سریال نیز شنبه‌ها و یک‌شنبه‌ها ساعت ۱۵ از تلویزیون پخش می‌شود.

«آقای قاضی» درامی دادگاهی با نقش‌آفرینی بهزاد خلج است که تمام اتفاقات آن در دادگاه رقم می‌خورد و همه قسمت‌های آن از موضوعات واقعی اقتباس شده‌اند.

فیلمنامه‌های این سریال که در ۴۲ قسمت تولید شده است، توسط ۱۲ نویسنده جوان و زیرنظر سید محمد حسینی به رشته تحریر درآمده‌اند، در هر قسمت از این سریال شاهد ۲ اپیزود خواهیم بود.

در سریال «آقای قاضی» حدود ۳۰۰ بازیگر نقش‌آفرینی می‌کنند که همه آن‌ها برای اولین بار جلوی قاب تلویزیون می‌روند.

عوامل این پروژه عبارتند از: تهیه‌کننده: احمد شفیعی، کارگردان: سجاد مهرگان، مدیر پروژه: حسین فریدون‌جاه، سرپرست نویسندگان: سید محمد حسینی، کارگردان تلویزیونی: مرتضی ملوان، انتخاب بازیگر: کیومرث مرادی، مدیر فیلمبرداری: محمد رحیمی، مدیر صدابرداری: سعید احمدی، مدیر تدوین: پدرام بهرامی، طراح صحنه و دکور: مرتضی شجاعی، طراح گریم: شهرام توانا، مدیر صحنه و لباس: قاسم مربی، دستیار اول کارگردان: میثم مهدوی راد، برنامه ریز و دستیار کارگردان: فرید مرزوقی، مشاور قضایی: مهدی رنجگری، مدیر تیم حقوقی: بهنام مبصری، مدیر تولید: عباس سربندی فراهانی، جانشین تولید: مهرداد بابایی، مدیر تدارکات: راشد صحرایی، عکاس: مجید قوامی، روابط عمومی: فاطمه آذری.

نوشته زمان بازپخش «آقای قاضی» مشخص شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در آستانه پخش «آقای قاضی»، پوستر این سریال نیز رونمایی شد.

«آقای قاضی» درامی دادگاهی با نقش‌آفرینی بهزاد خلج است که تمام اتفاقات آن در دادگاه رقم می‌خورد و همه قسمت‌های آن از موضوعات واقعی اقتباس شده‌اند.

فیلمنامه‌های این سریال که در ۴۲ قسمت تولید شده است، توسط ۱۲ نویسنده جوان و زیرنظر سیدمحمد حسینی به رشته تحریر درآمده‌اند، در هر قسمت از این سریال شاهد ۲ اپیزود خواهیم بود.

در سریال «آقای قاضی» بیش از ۳۰۰ بازیگر نقش‌آفرینی می‌کنند که همه آن‌ها برای اولین بار جلوی قاب تلویزیون می‌روند.

عوامل این پروژه عبارتند از تهیه‌کننده: احمد شفیعی، کارگردان: سجاد مهرگان، مدیر پروژه: حسین فریدون‌جاه، سرپرست نویسندگان: سید محمد حسینی، انتخاب بازیگر: کیومرث مرادی، مدیر فیلمبرداری: محمد رحیمی، مدیر صدابرداری: سعید احمدی، مدیر تدوین: پدرام بهرامی، طراح صحنه و دکور: مرتضی شجاعی، طراح گریم: شهرام توانا، مدیر صحنه و لباس: قاسم مربی، دستیار اول کارگردان: میثم مهدوی راد، برنامه ریز و دستیار کارگردان: فرید مرزوقی، مشاور قضایی: مهدی رنجگری، مدیر تیم حقوقی: بهنام مبصری، مدیر تولید: عباس سربندی فراهانی، جانشین تولید: مهرداد بابایی، مدیر تدارکات: راشد صحرایی، عکاس: مجید قوامی، روابط عمومی: فاطمه آذری.

نوشته «آقای قاضی» به شبکه دو می‌آید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

البته باید توجه شود که منظور از فضاسازی در این کتاب طراحی صحنه نیست. طراحی صحنه یکی از ابزارهای فضاسازی است. مهندسی صدا، میزانسن حرکتی بازیگران و دوربین، رنگ، ریتم، تدوین و حتی معماری تصویر جز فضاسازی فیلم محسوب می‌شود که در این کتاب سعی شده است به صورت مجمل اما مفید به هر کدام از این مقوله‌ها پرداخته شود.

وی افزود: ایده اصلی کتاب «نور، صدا،… مدیریت مکان در سینما» را مدیون مطالعه کتاب معروف مارک اوژه هستم. مارک اوژه در کتاب «نامکان‌ها: درآمدی بر انسان‌شناسی سوپرمدرنیته» فضاهای در دسترس دنیای مدرن را به سه فضای نامکان(non-place)،  مکان(place) و محیط (space) تقسیم‌بندی می‌کند. اوژه معتقد است انسان در کلیتیک به دنیا می‌آید و در بیمارستان از دنیا می‌رود. یعنی زیست امروز دنیای مدرن بجای حضور حداکثری در فضاهایی که نسبت به آن هویت و تعلق خاطر داریم(مثل خانه، محله و…) در فضاهایی چون فضای کاری، فضای عمومی، فضای مجازی و … می‌گذرد. فضاهایی که متعلق به ما نبوده اما مجبور به استفاده از آن هستیم. این دقیقاً تجربه‌ای است که ما به عنوان مخاطبان سینما در مواجهه با فیلم داریم. فضاهایی که از آن ما نیستند؛ اما حین تماشای فیلم مجبور به زیست در آن هستیم. و آن‌ها را جزئی از زندگی خودمان می‌دانیم. در کتاب «نور، صدا، مدیریت مکان در سینما» سعی کرده‌ام امتداد سینمایی این تئوری را پیگیری کنم و ببینم چطور سینما با کنترل فضا به نوعی بر ذهن مخاطبش اثر گذاشته و زیست جدیدی برای اون می‌سازد.

مهرگان در خصوص اهداف خود برای نوشتار این کتاب خاطر نشان کرد: هدف اصلی این کتاب چندگانه است. از سمتی دوست داشتم به سینما و دنیای اطرافمان و فضاهایی که با آن‌ها روزانه روبرو می‌شویم حداقل «بناها و پاساژها»؛ نوعی فهم و کاوش داشته باشیم. و به نوعی دنیای اطراف و پیامدهای آن را بیشتر بشناسیم. به قول فرانسوی‌ها ما در دنیای مدرن پرسه‌زن و ولگرد(flanuer) هستیم. هر روز خیابان‌ها و دنیای مجازی را بی‌هدف می‌گردیم؛ پس می‌خواستم خودم را متوجه کنم که حین پرسه‌زنی در حال تماشای چه چیزی هستم. چه معنا و تاثیری روی من نشستن در ایستگاه مترو یا پارک و یا حضور در یک پاساژ  برای خرید می‌گذارد.

وی ادامه داد: هدف دوم من شناساندن مفهوم فضا و اهمیت توجه به آن برای دوست داران فیلم و فیلمسازان بود. یعنی توجه به اینکه تماشاگر در حال پرسه‌زنی در یک فیلم است. ما به عنوان مخاطبان فیلم حین تماشای آن همراه با کاراکترهای فیلم از خیابان به پاساژ، از پاساژ به خانه و از خانه به محل جنایت می‌رویم، که شناخت دقیق و مفهومی آن به فیلمساز کمک می‌کند که بتواند فضاهای دقیق‌تری بسازد.

اما سومین هدفم معنایی سیاست‌گذارانه دارد. می‌خواستم به مدیران سینمایی توضیح دهم برای ساخت یک نوع سبک زندگی کافیست فضای فیلم‌ها را کنترل کنید، با این کار سبک زندگی متعاقباً کنترل می‌شود. این مفهومی است که در یکی‌از بخش‌های کتاب تحت عنوان «چرایی استودیو» آورده‌ام. و توضیح داده ام که چرا هالیوود به غیر از دلایلی چون آب و هوا و تولید ارزان، منطق تولید بر اساس نظام استودیویی را در دوره‌ای اجرایی کرده است.

این نویسنده درباره تاثیر اینگونه کتاب‌ها در رفع معضلات و مشکلات امروز سینما در عرصه تولید محتوا و عرضه عنوان کرد:

مگی ولنتاین در کتاب خوبش یعنی «نمایش در پیاده‌رو آغاز می‌شود» از تجربه دوران کودکی‌اش در تماشای فیلم‌های «فرد آستر» می‌گوید. اینکه او چطور واله و شیدای ونیزی شده بود که آستر در فیلم‌هایش نشان می‌دهد. شاید به غیر از علی حاتمی کمتر فیلمسازی در ایران باشد که بتواند با فضاسازی ما را عاشق چیزی کند. دلیل اصلی علی حاتمی برای ساخت لوکیشن سریال «هزاردستان» در شهرک سینمایی غزالی توجه به همین مهم بود. فکر می‌کنم سینمای ایران با فضاسازی بیگانه است و تعریف بسیار اشتباهی از رئالیسم در سینمای ایران شکل گرفته است. امیدوارم این کتاب بتواند تا حدی این تفسیر اشتباه از رئالیسم را که به ناتورالیسم تنه می‌زند را مقداری تصحیح کند.

وی در پایان اظهار داشت: کتاب «نور، صدا،… مدیریت مکان در سینما» شروعی تازه برای مطالعات در این عرصه است و فکر می‌کنم این موضوع جای تحقیق و توجه بسیاری دارد. بنده در حد توان و‌مطالعاتم‌به این موضوع پرداختم اما حتماً اساتید تواناتر از بنده برای بررسی این موضوع وجود دارند. که امیدوارم با مطالعه این کتاب باب گفت و گو باز شود.

همین‌طور از دوست و همکار عزیزم آقای سعید شیرخانی برای ویراستاری این کتاب و همین‌طور کانون اندیشه جوان برای انتشار آن تشکر ویژه دارم.

نوشته کتاب «نور، صدا،… مدیریت مکان در سینما» منتشر شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

خلج اولین‌بار با نقش‌آفرینی در سریال «مرز خوشبختی» به تلویزیون آمد و پس از آن در سریال «محکومین» به ایفای نقش اصلی پرداخت. سریال «مانکن» اولین تجربه این بازیگر در شبکه نمایش خانگی بود. او به‌تازگی در سریال «میدان سرخ» به ایفای نقش پرداخته است.

سریال «آقای قاضی» سفارش سازمان صداوسیما است که در استودیو فیلم و سریال بادبان تولید می‌شود و به‌زودی از تلویزیون پخش خواهد شد.

«آقای قاضی» درامی دادگاهی است که تمام اتفاقات آن در دادگاه رقم می‌خورد و همه قسمت‌های آن از موضوعات واقعی اقتباس شده‌اند.

فیلمنامه‌های این سریال که قرار است در ۵۲ قسمت تولید شود، توسط ۱۲ نویسنده جوان و زیر نظر سیدمحمد حسینی به رشته تحریر درآمده‌اند و در هر قسمت، شاهد ۲ اپیزود خواهیم بود.

نوشته آخرین اخبار از سریال «آقای قاضی» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«آقای قاضی» درامی دادگاهی است که تمام اتفاقات آن در دادگاه رقم می‌خورد و همه قسمت‌های آن از موضوعات واقعی اقتباس شده‌اند.

فیلمنامه‌های این سریال که قرار است در ۵۲ قسمت تولید شود، توسط ۱۲ نویسنده جوان و زیرنظر سیدمحمد حسینی به رشته تحریر درآمده‌اند و در هر قسمت، شاهد ۲ اپیزود خواهیم بود.

در سریال «آقای قاضی» بیش از ۳۰۰ بازیگر نقش‌آفرینی می‌کنند که همه آن‌ها برای اولین بار جلوی قاب تلویزیون می‌روند.

عوامل این پروژه عبارتند از تهیه‌کننده: احمد شفیعی، کارگردان: سجاد مهرگان، مدیر پروژه: حسین فریدون‌جاه، سرپرست نویسندگان: سید محمد حسینی، انتخاب بازیگر و بازیگردان: کیومرث مرادی، مدیر فیلمبرداری: محمد رحیمی، مدیر صدابرداری: سعید احمدی، مدیر تدوین: پدرام بهرامی، طراح صحنه و دکور: مرتضی شجاعی، طراح گریم: شهرام توانا، طراح لباس: آیدا هشمی، مدیر تولید: عباس فراهانی، دستیار اول کارگردان: میثم مهدوی، برنامه ریز و دستیار کارگردان: فرید مرزوقی، مشاور قضایی: مهدی رنجگری، مشاور حقوقی: بهنام مبصری، مدیر تدارکات: مهرداد بابایی، عکاس: مجید قوامی.

دیگر اخبار «آقای قاضی» به زودی اطلاع‌رسانی خواهد شد.

نوشته «آقای قاضی» به تلویزیون می‌آید/ رونمایی از لوگوی سریال اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در ابتدا با شبکه صحبتی داشتم تا یکی‌از مهمان‌ها را حمید  مجتهدی در نظر بگیریم. بسیاری از دوستان گفتند اصلاً معلوم نیست حمید مجتهدی درباره دستیاریش در فیلم الرساله راست گفته باشد؛ چون ‌اسمش‌در هیچ ‌کجای تیتراژ فیلم ‌نیست. دوم اینکه «بی‌خیال شو، همه با او مشکل دارند.»

همین تناقض‌ها ماجرا را برای من جالب‌تر می‌کرد. به سراغش رفتم. اولین پرسشی که پشت تلفنی از او پرسیدم این بود که:

-چرا اسم شما در تیتراژ فیلم الرساله نیست؟

مجتهدی گفت: از ترس جانم، شاه حمایت از این فیلم را ممنوع کرده بود و اصلاً او باعث شد که بودجه فیلم قطع شود و با اینکه نیمی از فیلم هم ساخته شده بود؛ همه چیز را از ما بگیرند و از کشورهای عربی فراری دهند.

-متوجه نشدم آقای مجتهدی! یعنی محمدرضا پهلوی دوست نداشت که فیلم الرساله ساخته شود؟

مجتهدی: نه دوست نداشت و جلویش را گرفت.

-پس چطور فیلم ساخته شد؟

مجتهدی: تمام پول ساخت فیلم را از اول تا انتها، یک‌بار دیگر سرهنگ قذافی به ما داد. ما پروژه را در لیبی دوباره فیلمبرداری کردیم. اسم من هم حذف شد تا مشکلی برای خانواده‌ام در ایران پدید نیاید.

این اولین تماس و گفتگو بود که دیدم عجب گوهر نابی یافتم و پای حمید مجتهدی را به یک‌ گفتگوی ویژه کشاندم. خیلی‌ها نمی‌دانند حمید مجتهدی نام کاملش «حمید مجتهدی بیدآبادی اصفهانی» است و نوه آیت‌الله شاه‌ابادی‌ (محمدعلی بیدآبادی اصفهانی)، استاد امام خمینی است. همینطور که مشخص است عموی ایشان آیت‌الله نصرالله شاه‌آبادی، شاگرد امام خمینی است. ایشان خاطره‌ای تعریف می‌کردند درباره اجازه‌ گرفتن نمایش و اکران فیلم الرساله برای پخش در سینماهای ایران که به نظرم شنیدنش جالب است.

ایشان می‌گفتند: فیلم الرساله را بردم پیش مسئول سینمایی آن روزهای انقلاب اسلامی، «محمد علی نجفی» (در سال ۱۳۵۸) ایشون فیلم رو دیدند و گفتند «مردَک خجالت بکش می‌خواهی در کشور اسلامی زن بی‌حجاب نشان بدهی؟ کی گفته دوران پیامبر این همه زورگویی بوده است؟ و … امکان نداره ما بزاریم این فیلم رو نشان بدهید.» من هم دست از پا درازتر برگشتم خانه. روزی عمویم (نصرالله شاه‌آبادی) زنگ زد که «محمد اون فیلمی که درباره پیامبر ساخته‌اید را بردار با آپاراتت بیا می‌خوام ببرمت جایی.» من هم گفتم کجا؟ گفت «نپرس فقط بیا.» تا به او رسیدم گفت می‌رویم قم، منزل یکی‌از علما. درخواست کردم ایشان هم فیلم را ببینند. قم که رسیدم تا وارد منزل شدم دیدم تعداد بالایی از علما در این مجلس نشسته‌اند. شوکه بودم که دیدم اینجا خانه امام هست. بعد از تماشای فیلم امام از فیلم ‌بسیار تعریف و تمجید کردند و خواستند که در ایران هم پخش شود. شرح ما وقع کردم و گفتم که گفته‌اند در جمهوری اسلامی امکان نمایش این فیلم‌ها وجود ندارد و اجازه صادر نکردند. امام برافروختند و گفتند «برو به کسی که این حرف‌ها را به تو زده بگو، نه از اسلام چیزی می‌دانی و نه از دوره پیامبر.» نامه‌ای نوشتند و گفتند این را بده تا اجازه نمایش فیلم را بدهند.

نوشته چگونه نام حمید مجتهدی از فیلم عقاد پاک شد؟ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

تا کی قرار است قیمومیت و تصمیم‌گیری برای محتوا را بجای سپردن به الگویی سیاست‌گذارانه و طراحی خط‌و‌مشی عالمانه، به دست افراد خاصی بسپاریم که تحت‌تأثیر جریان‌های سیاسی و صنفی و سلیقه‌ای در شوراهای پروانه ساخت و نمایش هر روز نسخه جدیدی برای رأی خود بپیچند؟ اگر این روش کارآمد بود وضعیت سینما و فیلم ایران هر روز تا این اندازه اسف‌بارتر نمی‌شد.

آقایان شوراهای ساخت و نمایش، به‌راستی متوجه نشدید چگونه مردم این سرزمین در فیلم‌هایی چون «شیشلیک» و «بی ‌‌همه ‌چیز» و «زالاوا» به سخره گرفته شده‌اند؟ به حتم «نقد مردم» و و تذکر اشتباهات آن‌ها را باید انجام داد. اساساً هنر بدون دغدغه و نقد، هنر بی‌ارزش است، اما شما حق ندارید مشوق و تأییدکننده و حامی سینمای «ضد مردم» باشید.

شاید نمی‌دانید سینمای ضد مردم چه شکلی است؟

سینمای ضد مردم، سینمایی است که در آن مردم، خودشان قهرمان خودشان را بالای دار می‌برند، همه به کشتن او رضایت می‌دهند و پای نامه اعدام او انگشت می‌زنند و «حتی یک نفر» (حتی یک نفر، تأکید عجیب و پرتکرار شخصیت «دهدار» است در فیلم بی‌همه‌چیز) از یک روستای پر جمعیت در برابر این کار مقاومت نمی‌کند.

سینمای ضد مردم، سینمایی است که در آن مردم ایران چنان اسب‌های دونده مسابقه، چشم‌هایشان بسته شده است و در یک ایدئولوژی کمنیستی-اورولی زیر نظر رئیس بزرگ (Big Brother) گشنگی و فقر را ارزش می‌دانند و حتی شهدا را به مثابه کارگر نفهم همین ایدئولوژی تعریف می‌کند (در فیلم شیشلیک).

سینمای ضد مردم، سینمایی است که در آن خرافه طوری به جان تمام (تأکید می‌کنم: تمام) مردم یک روستا نفوذ پیدا کرده است که منجیِ جسم خود را (دکتر روستا را) که بارها جان آن‌ها را نجات داده است، می‌کشند و پای جنازه او به رقص و پایکوبی می‌پردازند (در فیلم زالاوا).

سینمای ضد مردم، سینمایی است که در آن جای شهید و جلاد عوض می‌شود. فیلم‌سازی که روزی برای مسبب اصلی حال امروز مردم، فیلم انتخاباتی ساخته است حالا در مقام حامی مردم بنشیند و از اینکه چرا استخوان مردم را زیر چرخ‌دنده‌های قدرت‌طلبی خود خرد کرده‌اید بیانیه صادر کند.

وقتی سینمای ایران را مقابل سینمای مردم‌دوست ژاپن می‌گذارم، وقتی تکریم از مردم را در سال‌های سخت رکود اقتصادی و خیانت و دزدی در سینمای آمریکا می‌بینم، حتی زمانی که به ادبیات کلاسیک و دینی خودمان رجوع می‌کنم و داستان عشق و برادری و برابری را در نظام مقدرات ایرانی می‌خوانم؛ درک الگوی ضد مردم برایم سخت‌تر و دردناک‌تر می‌شود.

انگار بعضی از کارگردانان ایرانی عادت کرده‌اند با پول این مردم فیلم‌ساز شوند و بعد پشت به همین مردم کنند و ضد آن‌ها فیلم بسازند. اخلاق روشنفکرمآبانه‌ای که در تاریخ ایران بسیار تکرار شده و مشکلش در همین حمایت ارگانی و سازمانی و دولتی مستقیم است.

روشن‌فکرمآب در دنیای امروز اساساً بی‌آرمان است. و شدیداً به دنبال اِتیکت می‌گردد. او دوست دارد به او بگویند مخملباف، عاشق این است که او را بی‌همه‌چیز معرفی کنند، چون این برچسب‌ها از او تافته جدابافته می‌سازد. و او دوست دارد تافته جدابافته باشد. این جنس روشن‌فکران فقط به دنبال لاس زدن روشن‌فکری با جذابیت‌هایی عمومی مردم هستند. به قول «احمد شاملو» (که روشن‌فکری‌اش به این جوجه‌رنگی‌ها شرف دارد):

«این‌ها روشنفکر نیستند، سگ سیر پر خورده هستند، که دماغشون خوب کار می‌کنه…» همین!

نوشته یادداشت سجاد مهرگان/ مرثیه پُرخورها برای گرسنگان اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

اما؛ در این میان نرگس آبیار برای ساخت شخصیت «راحله» (الناز شاکردوست) از قاعده و متد دوم معرفی‌شده در این نوشتار بهره جسته است. شخصیتی با خصوصیات مشخص روحی و پیش‌زمینه خانوادگی مشخص. با این ترفند فیلم‌نامه‌نویسانه نرگس آبیار می‌خواهد به «تنهایی» کاراکتر اصلی فیلمش (راحله) در این دنیای حاشیه‌نشینی تأکید کند. راحله در این اجتماع حاشیه‌نشینی، خودش در حاشیه قرار دارد. خوی این مردمان را ندارد و در این پلشتی او تنها مروارید سفید اجتماع برساخته آبیار است. سبک زندگی این مردمان در دنیایی که آبیار خلق کرده است «هیس، دخترها فریاد نمی‌زنند» است. شبیه گوسفندی که از گله خود جدا افتاده است، و سگ چوپانش هم مشغول سرگرمی خودش است. نتیجه‌اش چه می‌شود؟ گرگ این اجتماع حاشیه‌نشینی طمع به گوسفند جدا افتاده می‌کند.

«ابلق» هوشمندی‌های خوبی دارد. از عنوان فیلم که تداعی‌کننده شمایل شخصیت «جلال» با بازی شلخته «بهرام رادان» است بگیر، تا شخصیت «علی» با بازی خوب و جسورانه «هوتن شکیبا» که کفتربازی است که خودش کفتر جَلد دست جلال است. آبیار در آثارش همیشه یک پیرزن خنزرپنزری خوب دارد، که در ابلق؛ «گیتی معینی» یک بازی جرح‌و‌تعدیل‌شده دقیق برای این نقش ارائه داده است.

دو – اما «ابلق» ضربه اساسی‌اش را از زیاد بودن حرف‌هایی که قرار است بزند می‌خورد. هم می‌خواهد به معضل حاشیه‌نشینی بپردازد، هم تکه‌های سیاسی‌اش را بار نمایندگان مجلس و شوراهای شهری کند، هم درباره جنبش (metoo) سخن‌پراکنی کرده و هم غیرت و بخشش و فقر را از یاد نبرد. در این میان هم، با کفتر و موش و مار و آینه هم تا جایی که جا داشته، نماد‌بازی کرده است. همین حرف‌های پراکنده در بسیاری از مواقع حفره‌های عجیبی در ساختار فیلم ایجاد کرده و حتی فرم فیلم را به دلیل اینکه می‌خواهد اتفاقی را از دست ندهد به مدل تلویزیونی و آثار «مسعود ده‌نمکی» نزدیک می‌کند. مدلی که در آن به دلیل اینکه می‌خواهی اتفاق و سوژه‌ای را از دست ندهی مدام مجبور به کات‌های سریع و کلوزآپ‌های پی‌در‌پی هستی (به یاد بیاورید صحنه ازخودگذشتگی راحله، که همانند صحنه رسوایی الناز شاکردوست در فیلم «رسوایی» ده‌نمکی است) و حتی چون حرف زیاد داری در لانگ‌شات هم می‌خواهی مدام پیام صادر کنی (به یاد بیاورید صحنه‌های بنرهای تبلیغاتی را). آبیار در کلوزآپ نمی‌خواهد واکنشی را از دست بدهد، در لانگ‌شات به دنبال پیام سیاسی است و در ماکروشات‌ها می‌خواهد نماد بازی کند. بدون اینکه به شخصیت دوربین فیلمش توجه کند.

این باعث می‌شود که درنهایت با فیلمی روبه‌رو باشیم که حرف‌هایی برای گفتن دارد اما هیچ‌کدام از این حرف‌ها را نمی‌تواند تمام کند. فیلم «ابلق» نرگس آبیار فیلم پوچی نیست، اما یک هیچستان واقعی است. یک موقعیت به‌هم‌ریخته که همه‌چیز دارد و هیچ‌چیز ندارد.

نوشته نقد سجاد مهرگان بر فیلم «ابلق»/ یک هیچستان واقعی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

اما اسکورسیزی قهرمان‌ش را تا پای مرگ می برد اما در نهایت طبق اصل نجات قهرمان- قهرمانی که بمیرد فایده ای ندارد- دنیرو را زنده نگه می دارد، و تبریزی کی مرام را می کشد چون قهرمانش نیست، اصلا در این فیلم هیچ کسی هیچ چیزی نیست، غیر از لانگ‌شات تهرانی که به صورت ترجیع بند بعد از هر صحنه می آید.

کارگردان بر روی تپه ای شبیه ماموران اطلاعات فیلمش نشسته است و دوربینش را به سمت دعوای آسمان و زمین گرفته است تا ببیند عاقبت نتیجه چه می شود، نه تعریفی برای تهران می کند و گزاره‌ای پیرامون انقلاب و جنگ بیان می‌کند، نه مشخصاتی از آدم‌های قصه رو می کند و نه شخصیت مینا و دلیل سُر خوردنش به سمت منافقین را دراماتیزه می کند، نه عشق کی مرام جا می افتد و نه نفرت منافقین، شخصیت‌های اضافی هم که بسیار- دختری که سالاد درست می کند در خانه تیمی و پیر و مرد و فرزندش در تلفن خانه که فوکوس دوربین رویشان قرار می گیرد- همین تلفن خانه پر از ایراد فرمی هست ، وقتی مینا سوسکی وا زیر پا له می کند باید زمانی که در تنگنای قصه و اتاق ( کابین تلفن ) قرار می گیرد با دکوپاژ خوب و هوشمندانه تمام زندگی اش زیر پا له شود اما کارگردان با بی سلیقگی تنها به نگاه از بالای دوربین و بازی سایکوی مینا ساداتی رضایت داده است که مفهوم مورد نظر را نمی رساند.

جز این اما فیلم سرشار از طعنه‌های کلیشه‌ای همیشگی تبریزی هم هست. از میلاد کی مرامی که در صحنه های اول با قاب بندی شبیه کلیشه ورود شهدا از در (گل شمعدانی و نور سبز و داتیزه شده روی صورت) وارد خانه می شود در حالی که از کمک به مردم جنگ زده و زیر آوار مانده آمده است اما لکه‌های بنفش روی پیرهنش ریخته شده تا سکانس دفتر فتو ناطقی که دوربین روی شانه‌ای گرفته می شود که در بک‌گراند زمانی که کی مرام می گوید؛ «هرچی بنویسم اینا یه ایرادی میگیرن» قاب اصلاح می شود روی عکس حضرت امام. چرا روزنامه اول داستان و تیتراژ تاریخ ندارد؟ غیر از این است که کارگردان به دنبال شبیه یابی تاریخی شرایط بحران و آوار و تهران و بولتن محرمانه است؟

نوشته «امکان مینا»؛ ایده‌ای قدیمی با ساختاری عقب‌افتاده/ نقد «سوره سینما» بر فیلم‌های جشنواره فجر اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.