«مسخ نرگس» به‌عنوان یکی از ۱۶ فیلم بخش سینمایی نخستین دوره جشنواره ملی فیلم اقوام ایرانی، برای اولین بار در ایران در این رویداد روی پرده رفت. داستان درباره یک خانم هنرمند اسپانیایی است که برای کاری به کشورهای حاشیه خلیج فارس آمده است، اما برحسب اتفاق، قایق تفریحی او دچار سانحه می‌شود و سر از بوشهر درمی‌آورد و…

جمشید هاشم‌پور، آیدا بالمن، مجید نوروزی، پدرام شریفی و خاویر تولنتینو از دیگر بازیگران «مسخ نرگس» هستند.

علیزاده در ابتدای نشست درباره ایده ساخت فیلم گفت: «روزی در دانشکده استاد ما آقای کبریایی به من گفت روزی نیم ساعت بنویس. من هر روز نوشتم و در روز هفتم این داستان نوشته شد. در طول ده سال این قصه پخته‌تر شد تا به اینجا رسید. ایده من این بود که چگونه یک انسان در دهه ۳۰ زندگی خود می‌تواند یک هویت جدید به دست آورد.»

او درباره حضور بازیگران اسپانیایی در «مسخ نرگس» گفت: «همیشه این سؤال را از خودم می‌پرسم که من کی هستم. فکر کردم شاید کسی که از خارج ایران است بهتر بتواند به این پاسخ بدهد. اسپانیایی‌ها به ما شباهت‌های زیادی دارند و تصمیم گرفته شد بازیگران از آنجا انتخاب شوند.»

بهناز جعفری درباره بازی در این فیلم گفت: «وقتی فیلمنامه را خواندم، آن‌قدر غنی و خوب بود که پذیرفتم کار کنم. دلم می‌خواهد حضورم در فیلم تأثیرگذار باشد و دنبال نقش خاص یا پررنگ نیستم. دوست دارم چالشی برایم ایجاد شود و حضور در منطقه جنوب و گویش آنجا برایم تجربه پر چالشی بود.»

شرفی‌کیا، تهیه‌کننده فیلم گفت: «بازیگران این فیلم خیلی زحمت کشیدند، بخصوص خانم جعفری اصرار داشت زودتر به بوشهر برود تا با آداب و رسوم و گویش آن‌ها بیشتر آشنا شود.»

شرفی‌کیا ادامه داد: «موسسه نگار فیلم تبیان سرمایه‌گذار فیلم است و با توجه به این که فیلمنامه خیلی خوب بود تصمیم به ساخت آن گرفته شد. دلیل اصلی انتخاب فیلم برای ساخت این بود که کاملاً به آداب و رسوم ایرانی می‌پردازد و برخلاف فیلم‌هایی که سیاه‌نمایی می‌کنند، ویژگی‌های خوب مردم ایران را نشان می‌دهد.»

در ادامه این جلسه علیزاده درباره دلیل ساخت فیلم در بوشهر گفت: «من ایران را خیلی دوست دارم. فکر می‌کنم آدم‌ها از قدیم تابه‌حال تغیر کرده‌اند اما جنوبی‌ها هنوز اصالت خود را حفظ کرده‌اند. آن‌ها دنبال مادیات نیستند و خیلی مهمان‌نواز هستند. به همین دلیل فکر کردم خوب است شخصیت اروپایی وارد این فضا شود‌ و این اصالت را ببیند.»

سپس شرفی‌کیا درباره انتخاب آیدا بالمن و خاویر تولنتینو برای بازی در فیلم گفت: «رایزن فرهنگی ایران در اسپانیا و سازمان ارتباطات اسلامی به ما کمک کردند و عده‌ای از بازیگران را به ما معرفی کردند. پس از بررسی رزومه‌ها دو بازیگر را انتخاب کردیم که بازیگر خانم اسپانیایی چهار جایزه خارجی دارد.»

پس‌ازآن گبرلو درباره این که چگونه دو داستان معمایی و عاشقانه همراه شده‌اند پرسید و کارگردان فیلم گفت: «این داستان بهانه‌ای بود برای این که بگویم چگونه یک شخص به خودشناسی می‌رسد و در این راه از همه چیز می‌گذرد.»

در ادامه جعفری درباره بازی با لهجه‌ای متفاوت گفت: «لهجه بوشهری خیلی جذاب و سخت است و ازنظر شنوایی خیلی برای ما سخت است. چالش لهجه برایم خیلی شیرین بود و امیدوارم بازی من با این لهجه به دل اهالی بوشهر بنشیند.»

او درباره هم‌بازی شدن با بازیگر اسپانیایی گفت: «چون آیدا بالمن تئاتر هم کار کرده بود خیلی خوب حس و حال لحظه را با هم درک می‌کردیم. او خیلی همراه و هماهنگ بود، درنتیجه تفاوت دو زن کاملاً به نمایش درآمد و انگار آن‌ها یکدیگر را تکمیل می‌کردند. در همکاری با جمشید هاشم‌پور نیز هر لحظه می‌توان چیزی آموخت و بودن در کنار ایشان بسیار جذاب است.»

علیزاده در ادامه گفت: «از روز اول بهناز جعفری و جمشید هاشم‌پور را برای بازی در فیلم در نظر داشتم، اما به دلیل مشکلات فیزیکی هاشم‌پور نقش او دیالوگ زیادی نداشت و شخصیت او در فیلم با سکوت شکل گرفت و بار دیالوگ‌ها بر دوش جعفری است.»

او با بیان این که فیلم به‌طور کلی سکوت زیادی دارد، درباره سکوت نقش ماریا گفت: «این کاراکتر آلزایمر دارد و حالا که در فضای غریبه قرار گرفته است، قدرت تکلم خود را هم به‌صورت موقت از دست داده است. یک دلیل انتخاب این بازیگر چشم‌ها و نوع نگاهش بود. آیدا بالمن فیلمنامه را بارها و بارها خواند و دائماً سؤال می‌کرد. با این که بازی او اکت خاصی ندارد، اما خیلی دل‌نشین است.»

علیزاده درباره موسیقی فیلم گفت: «به پیمان یزدانیان گفتم می‌خواهم موسیقی تعامل ایران و اسپانیا باشد. یزدانیان قبلاً چنین تجربه‌ای داشت و با تعاملی که داشتیم این موسیقی شکل گرفت. چون کاراکترها سکوت معناداری در فیلم دارند، موسیقی کارکرد زیادی دارد و خودش نوعی دیالوگ است.»

پس‌ازآن گبرلو درباره نمایش مراسم زار در فیلم و تأثیر آن بر مخاطبان خارج کشور پرسید و علیزاده پاسخ داد: «کاراکتر فیروزه بسیار سنتی است و به خرافات اعتقاد دارد. ما در کشورمان از این مراسم کم نداریم، اما در فیلم هم اشاره می‌شود این‌ها خرافات است. یعنی در عین حال که نشان می‌دهیم، نقد هم می‌کنیم. در همه فرهنگ‌های دنیا چنین آیین‌هایی وجود دارد که در گذر زمان کارکرد خود را از دست داده اما به‌صورت جشن و… همچنان برگزار می‌شود.»

علیزاده در پاسخ به این پرسش که آیا از فیلم خود راضی هست یا نه، گفت: «می‌خواستم خلاف جریان‌های مرسوم و فیلم‌های روز، بیننده بنشیند، کمی حال خوب داشته باشد و کمی اندیشه کند. تک‌تک پلان‌ها را خیلی دوست دارم، اما فکر می‌کنم کار می‌توانست خیلی بهتر باشد.»

جعفری در پایان گفت: «از این که به بهانه این فیلم توانستم در بوشهر حضور داشته باشم خوشحالم. با این فیلم وارد دنیایی دیگر شدیم و فرهنگ و آیین‌های بوشهر را مرور می‌کنیم.»

جشنواره ملی فیلم اقوام ایرانی با شعار «اقوام، ریشه ایران‌زمین» تا ۳۰ اردیبهشت‌ در پردیس سینمایی باغ کتاب ادامه دارد.

نوشته سعید شرفی‌کیا: «مسخ نرگس» ویژگی‌های خوب ایرانی‌ها را نشان می‌دهد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در ابتدای این نشست سعید شرفی‌کیا تهیه‌کننده این فیلم گفت: فیلم سینمایی «پرواز ۱۷۵» با بودجه کاملاً شخصی ساخته شده و هیچ ارگان دولتی برای ساخت آن حمایت نکرده است. فکر می‌کنم موضوع شهدای دفاع مقدس دغدغه همه ما باشد چون این شهدا با فداکاری‌ خود باعث شدند ما امروز اینجا بنشینیم و اگر این افراد نبودند ما این امنیت و آسایش را نداشتیم. همین‌طور جانبازان که ما به خاطر ساخت این فیلم با مشکلاتشان از نزدیک مواجه شدیم.

این تهیه‌کننده افزود: این کار سفارش هیچ ارگانی نبود و علاقه شخصی کارگردان بود. شهدای غواص هم که جای خود را دارند.

محمدحسین حقیقت کارگردان کار گفت: مسئله دفاع مقدس صرفاً بخشی از تاریخ ما نبوده که باید فراموشش کرد. ما باید قدردان آن باشیم. ما تلاش کردیم از شعاری بودن دور باشیم و تلاش کردیم واقعیت‌ها را بگوییم. اگر فکر می‌کنیم چیزی واقعیت است باید آن را عنوان کنیم.

وی افزود: از کسانی که به جشنواره نمی‌آیند خواهش می‌کنم از این تریبون استفاده کنند و فضای جشنواره باید به همدلی نزدیک شود.

در بخش دیگر این نشست جعفر دهقان از بازیگران این فیلم درخصوص شخصیتی که در این فیلم به تصویر کشیده است، گفت: من همیشه دغدغه این را داشتم که سینمای جنگ نباید تمام شود. خوشحالم که هنوز هستند جوانانی که برای فیلم اول اثر دفاع مقدسی می‌سازند. برای خیلی‌ها فیلم دفاع مقدس فقط در توپ و تانک و فشنگ خلاصه شده اما مهم حرف دفاع مقدس است که هنوز حرف‌های زیادی برای گفتن دارد. من احساس می‌کنم کارگردان این اثر می‌توانست با هزینه تولید این فیلم یک اثر تجاری بسازد و شبیه به بسیاری از فیلمسازانی که به دنبال درآمد و گیشه هستند، فیلم بسازد. به همین دلیل هم طول نقش برای من اصلاً مهم نبود و اثرگذاری آن اهمیت بیشتری داشت.

اتابک نادری بیان کرد: خوشحالم که ادای دینی به شهدایی کردیم که حتی اسم آن‌ها سر کوچه‌ها نیست. تجربه دلی بود و ربطی به هیچ تکنیک و تجربه‌ای نداشت.

جعفر دهقان گفت: یک سری به آسایشگاه‌های جانبازهای ما بزنید تازه با مفهوم اینکه ما چرا به این افراد بدهکار هستیم آشنا و متوجه خواهید شد.

رضا توکلی نیز گفت: محمدحسین حقیقت کارگردان خلاقی بود. پیشکسوتان عرصه هنر ما کمتر در این مدل کارها دیده می‌شوند. نکته اساسی من این است که چرا اصل اساس می‌آیند برای رابرت دنیرو ۸۰ ساله فیلم می‌نویسند و برای آن چیزی می‌سازند؟ نویسنده‌ها باید برای بزرگ‌ترهای سینمای ما بنویسند. اتفاقاً جای آقای هاشم‌پور اینجا خالی است. آثار عجیب و غریبی درباره جنگ داریم که نتوانستیم هیچ‌کدام از آن‌ها را به تصویر بکشیم. دست‌مریزاد به آقای حقیقت که با پول خود چنین فیلمی ساخته است. سینمای ما باید همه ژانری داشته باشد ولی این هزینه‌ها را به چه کسانی می‌دهند؟ چرا به باتجربه‌ها کار نمی‌دهند؟

یاسین مسعودی بازیگر دیگر این فیلم گفت: قرار بود که یاسین یک رگه‌هایی از طنز داشته باشد. بدون یک دکور در آبادان می‌توان فیلم جنگی در آنجا ساخت. امیدوارم آبادی به آبادان بازگردد.

رضا انصارین سرپرست جلوه‌های بصری نیز در بخش دیگری گفت: درباره بخش فنی فیلم، نخ تسبیح فیلم را سعی کردیم به صورت جلوه‌های بصری آماده کنیم. در خدمت فیلم هر کجا که نیاز بود از این قابلیت استفاده کردیم.

زرآبادی مدیر تولید گفت: کار سختی بود و تعدد لوکیشن داشت. محمدحسین حقیقت جوان‌ترین فیلمساز جشنواره است ولی آدم بسیار بزرگی است.

محمدحسین حقیقت بیان کرد: طبیعتاً کار اول در حوزه دفاع مقدس سختی‌های خود را دارد و تلاش کردیم از فضای مرسوم فاصله بگیریم و از کسانی که بخشی از خود را در جنگ جای گذاشتند، بپردازیم. ما با هر عقیده و آرمان و سلیقه‌ای باید یک نکته مشترکی داشته باشیم که برای همه قابل‌احترام باشد. واقعاً از شهدا گفتن ترس ندارد.

حقیقت درباره الگوبرداری از یک نمایش گفت: من نمایشی را ندیدم و از جایی الگو گرفته نشده و داستانی بود که شکل گرفته است. به اسم شعار واقعیت‌ها را انکار نکنیم.

این کارگردان گفت: تمام داستان و زنجیرواره‌های داستان چیزی نبود که بخواهیم به جایی اشاره کنیم. این مفهوم مادرانه یک مفهوم کلی است.

حقیقت مطرح کرد: فیلمنامه یک پروسه ۲ ساله را طی کرده است و ما به جاهای مختلف سفر کردیم و خیلی از موارد را به عینه دیدیم.

محمدحسین حقیقت در پایان گفت: بعضی از دوستان نسبت به این فیلم کم‌لطفی کردند و بیان کردند که مشخص است این فیلم مستقل نیست و به جایی وصل است. ولی این را اینجا می‌گویم که این کار بدون ریالی بودجه دولتی و با سرمایه شخصی ساخته شده است. این امر کاملاً متداول است که ردیف‌های بودجه برای نهادهای مختلف وجود دارد که باید در فیلمسازی هزینه شود ولی اگر دغدغه‌ها درست بررسی نمی‌شود، باید آن‌ها را بررسی کرد.

نوشته محمدحسین حقیقت: تلاش کردیم از شعاری بودن دور باشیم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.