یادآور می شود: او شروع فعالیت خود در سینما را با دستیاری کارگردان فیلم «گرداب» به کارگردانی حسین دوانی در سال ۶۱ شروع کرد. دری فیلم‌های «دیدار در غبار»، «باد و شقایق»، «صاعقه»، «لژیون»، «در سرزمینی دیگر»، «سینما سینماست» را در کارنامه هنری خود داشت. آخرین پروژه سید ضیاءالدین دری، «کلاه پهلوی» بود که سال ۹۱ و ۹۲ از شبکه اول پخش شد. این کارگردان همچنین ساخت سریال تاریخی «کیف انگلیسی» را با بازی لیلا حاتمی و علی مصفا در کارنامه هنری‌اش داشت، همچنین یکی از کارگردانان سریال «کمند خاطرات» در سال ۱۳۶۹ بود.

«سردار سنجرخان» تازه‌ترین پروژه ضیاءالدین دری بود که توسط خود وی به نگارش درآمده و قرار بود ساخته شود.

گفتنی است پانزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت به همت بنیاد فرهنگی روایت فتح، انجمن سینمای انقلاب و دفاع مقدس با همکاری مراکز و سازمان های مختلف کشور همزمان با هفته گرامیداشت بسیج از ۵ تا ۹ آذر به دبیری محمد خزاعی در تهران و اصفهان برگزار می‌شود.

نوشته برگزاری آئین نکوداشت سیدضیاءالدین دری در جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سیدضیاءالدین دری از مدتی پیش به دلیل مشکل حاد کبدی در بیمارستان نمازی شیراز بستری و مورد عمل جراحی قرار گرفت.

کارگردانی دو سریال «کیف انگلیسی» و «کلاه پهلوی» با مضمون تاریخی از جمله برجسته‌ترین آثار او به شمار می‌رود.

پیام تسلیت رییس مجلس شورای اسلامی

متن پیام تسلیت علی لاریجانی به شرح زیر است:

«بسم الله الرحمن الرحیم

انالله و اناالیه راجعون

درگذشت کارگردان توانمند سینما و تلویزیون آقای سیدضیاءالدین دری موجب تاسف گردید.

اینجانب ضمن عرض تسلیت درگذشت ایشان که آثار ارزشمندی بویژه در زمینه تاریخ معاصر برجای گذاشتند به جامعه هنری و فرهنگی کشور و خانواده بزرگوارشان، برای آن مرحوم رحمت و غفران و برای بازماندگان صبر و اجر از درگاه خداوند متعال مسئلت می‌کنم.

علی لاریجانی

رییس مجلس شورای اسلامی»

پیام تسلیت علی اکبر ولایتی مشاور رهبری در امور بین الملل

متن این پیام‌ به شرح زیر است:

«بسم الله الرحمن الرحیم
انا لله و انا الیه راجعون

اطلاع از ضایعه تاسف انگیز درگذشت کارگردان شهیر و ارزشمند سینما و تلویزیون، مرحوم سید ضیاء الدین دری موجب تاثیر گردید.

اینجانب ضمن تسلیت درگذشت این هنرمند توانمند که سابقه ارتباط با ایشان را در برخی مجموعه های تاریخی دوران معاصر را داشته ام به خانواده معزز، علاقه مندان و جامعه فرهنگی و هنری، برای آن مرحوم غفران و رحمت الهی و برای بازماندگان صبر و اجر مسئلت دارم.

علی اکبر ولایتی»

پیام تسلیت رییس سازمان سینمایی

محمد مهدی حیدریان در پیامی درگذشت سیدضیاالدین دری را تسلیت گفت.در این پیام آمده است:

«انالله و انا الیه راجعون

خبر درگذشت مرحوم مغفور، سید ضیاالدین دری، کارگردان خوش قریحه، با ذوق و هنرمند سینما و تلویزیون ایران موجب اندوه و تالم شد.

ضمن ابراز تسلیت، تعزیت و همدردی با خانواده محترم و همکارانشان،  از درگاه خداوند متعال، علو درجات و آرامش ابدی را برای ایشان مسئلت می نمایم.»

پیام تسلیت مدیرعامل فارابی

علیرضا تابش مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی در پیامی درگذشت سیدضیاءالدین دری را تسلیت گفت.در این پیام آمده است:

سوره سینما درگذشت سیدضیاءالدین دری را به جامعه هنری و خانواده ایشان تسلیت می‌گوید.

نوشته سیدضیاءالدین دری کارگردان سینما و تلویزیون درگذشت + پیام‌های تسلیت اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

بهروز افخمی در ابتدای این برنامه درگذشت محسن سیف و منصور پورحیدری، از پیشکسوتان نقد سینما و فوتبال را تسلیت گفت.

تلویزیون مردم را بدعادت کرده است

«هفت» در ادامه میزبان سیدضیاءالدین دری، کارگردان سینما و تلویزیون بود تا با او درباره سینمای هویتی-تاریخی گفتگو کند. دری با اشاره به تاثیر پدرش بر فیلم هایش گفت: ایده چند فیلمم از پدرم بود. او در اواخر عمرش به من می گفت دنبال «کیف انگلیسی» برو، می گیرد!

دری درخصوص علت کم رونق بودن ساخت فیلم تاریخی در سینما گفت: در سینمای تاریخی پژوهش و جزییات مهم است و همین ریتم تولید را پائین می آورد و پرخرج می شود. از سویی تلویزیون مردم را بدعادت کرده است به گونه ای که گمان می کنند حتما باید فیلم تاریخی را از قاب تلویزیون دید و نباید برای آن پول داد. فروش فیلم های آپارتمانی روی پرده سینما هم فیلمسازان را ترغیب کرده به جای تحمیل هزینه و انرژی زیاد، راحت تر فیلم پرفروش بسازند.

فیلم تاریخی را نمی توان با سفارش ساخت

کارگردان «کیف انگلیسی» ادامه داد: ابتدا باید بستر مادی فیلم تاریخی را فراهم کرد. فیلم تاریخی را نمی توان با سفارش ساخت. باید از درون فیلمساز بجوشد. امروز اولا امکان مادی تولید فیلم تاریخی وجود ندارد. ثانیا ترس ساخت فیلم تاریخی وجود دارد.

وی افزود: من سال گذشته پروانه ساخت فیلم تاریخی را گرفتم. اما از ردیف حمایت های فارابی در مسئله مادی بیرون آمد و همین سبب شد که متوقف شود. در حال حاضر جز حمایت دولت برای ساخت این فیلم ها راهی نیست. در آخرین نمونه این فیلم ها «یتیم خانه ایران» نیز با حمایت دولت تولید شده است.

این کارگردان درخصوص علت اقبال کمتر مخاطبان به فیلم «کلاه پهلوی» بیان داشت: سریال «کیف انگلیسی» تنها ۳ ثانیه ممیزی شد. هر آنچه روی کاغذ تفاهم کردیم، پخش شد. اما در «کلاه پهلوی» ۳۰۰ دقیقه سانسور شد. لذا تمام بزنگاه های فیلم بهم ریخت. اساسا موفقیت یک سریال نظیر «کیف انگلیسی» ممکن نیست. چون اساسا ذائقه ها، سلایق و انتخاب مردم تغییر کرده است. آن فیلم آن زمان ۸۰ میلیون مخاطب داشت. اگر امروز شما فیلمی با این میزان مخاطب ادعا کنید می سازید، باید ۶۰ میلیارد تومان دستمزد بدهند. درست شبیه این است که شما کسی را رئیس جمهور کنید. برای اینکه آن زمان ماهواره یا شیوه های نوین ارتباطات اجتماعی نبود و ذائقه ها انقدر دستخوش تغییر نبود.

«کیف انگلیسی» و «کلاه پهلوی» در ابتدا سینمایی بودند!

دری با اشاره به آنکه گرایشم به سینماست، افزود: من از سینما به تلویزیون آمدم. هم «کیف انگلیسی» و هم «کلاه پهلوی» هر دو در ابتدا سینمایی نوشته شدند اما بعدا به تلویزیون تن دادم چون تولید چنین فیلم هایی در سینما ممکن نبود. ما در سریال سازی و سینما در دنیا استثنائیم. با توجه به خطوط قرمزی که در کشورمان داریم، کار برای ما بسیار سخت تر می شود. باید بسیار فسفر بسوزانیم. تولید درام هایی بدون ورود به خطوط قرمز و سالم بسیار سخت است.

چرا درباره کشورهای تحت نفوذمان فیلم نمی سازیم؟

وی ادامه داد: در حوزه فرهنگی خارج از مرزهای فعلی کم کار کرده ایم. امروز سوریه، لبنان و… کشورهایی تحت تاثیر و نفوذ ما هستند اما دربارش فیلم نمی سازیم. اول از همه باید اطلاعات نویسنده و فیلمساز ما بسیار روزآمد و بروز باشد. الان تنها چیزی که درباره سوریه بدان آگاهیم و فکر می کنیم، مسئله «مدافعان حرم» است که خیلی هم خوب است. اما سوژه و موضوع دیگری نداریم. اگر مسئولین ما اجازه دهند و بفهمند درام عین خود جنس نیست و باید دست کارگردان را برای خلق درام باز گذاشت، حتما شاهد تولید آثاری درباره این مسائل خواهیم بود.

وی خاطرنشان کرد: یک بخش از مشکل نیز به کمبود اطلاعات باز می گردد. سرمایه و وقت زیادی بر روی پژوهش فیلم گذاشته نمی شود. ایده کارگردان یا براساس شنیده و مطالعه شخصی اش است یا اصرار به بیان حرف خود در یک مسئله. به طور مثال درباره زندگی امام موسی صدر، سابقه حضور او در ایران و لبنان و امروز ظهور و بروز حزب الله لبنان اتفاقی نیافتاده است. و چون عقب هستیم و تاکنون تولیدی نداشته ایم، وقتی کسی بخواهد تولیدی در این زمینه بکند فکر می کنیم همین یک اثر خواهد بود و باید به همه چیز پاسخ داد. و این به همان امکان مادی ما باز می گردد.

ادای دین سینمای پیش از انقلاب به تاریخ

دری با اشاره بدان که ما قبل از انقلاب بالغ بر ۴۸ فیلم در حوزه تاریخی ساختیم افزود: در آن مقطع دولت تنها در ۳ فیلم برای تولید دخالت کرده است. بنابراین با این نگاه باید بگوییم سینمای فقیر آن دوران به تاریخ رفت و با خود رشد می کرد.

این کارگردان درخصوص فیلمهای تاریخی در سینمای آمریکا نیز بیان داشت: سینمای آمریکا از زمانی که تدوین آغاز می شود از همان فیلم های ۱۵ دقیقه ای تا «تولد یک ملت» هالیوود به سمت تاریخ رفت و همان موقع برای مردم آمریکا جذاب بود. هرچند یهودیانی که وارد سینمای آمریکا شدند دستورالعمل های خود را در تاریخ دنبال می کردند و اگر سیر حرکت یهودیان را در سینما آمریکا دنبال کنید، یک سیر بسیار دقیق و عمیق است. اما برخلاف آمریکا در ایران فیلم ساختن از شخصیت ها و وقایع تاریخی بسیار سخت است. من می توانم درباره محبوب ترین شخصیت معاصر ایران امام خمینی (ره) حرف بزنم اما اگر درباره او فیلم بسازم هرکسی ممکن است به من اتهام بزند، چون فضای گفتاری با بصری متفاوت است. الحمدلله نمایش فیلم هایی نظیر «محمد رسول الله» در ۳۰۰ سالن ترکیه اتفاقات مبارکی است که باید تداوم یابد.

بهروز افخمی در ادامه با مجید توکلی و پدرام شریفی، کارگردان و بازیگر فیلم سینمایی «متولد ۶۵» به گفتگو نشست. مجید توکلی، کارگردان فیلم در ابتدای صحبت هایش درگذشت محسن سیف از منتقدان پیشکسوت سینما را به اهالی سینما تسلیت گفت و برای نیما طباطبایی، کارگردان جوان آرزوی سلامتی کرد.

«متولد ۶۵» یک فیلم آپارتمانی نیست

توکلی ادامه داد: قصه «متولد ۶۵» در یک آپارتمان شکل می گیرد و درباره یک آپارتمان است، اما یک فیلم آپاراتمانی نیست. «متولد ۶۵» از آنجایی شکل می گیرد که صفحات مجازی در میان جوانان ما رشد بسیاری کرده است و همین موضوع سبب شده است که برخی جوانان خود را به گونه ای دیگر و غیرواقعی جلوه دهند. قصه درباره آرزوی زندگی کردن در یک آپارتمان لوکس درجه یک است.

وی ادامه داد: گروه همراهی داشتیم و کل فیلم در ۳۵ جلسه تصویربرداری شد. پدرام شریفی و هنگامه حمیدزاده به عنوان زوج اصلی فیلم، با فیلمنامه و فضای فیلم به خوبی آشنا بودند و تعامل خوبی شکل گرفت. در ابتدا این ایده با آقای میرکریمی مطرح شد و قرار بود تهیه کننده باشند اما بخاطر مشکلاتی که داشتند نشد و خودشان آقای عسگرپور را معرفی کردند و ایشان از طرح استقبال کردند.

کارگردان «متولد ۶۵» افزود: شروع اکران ما همزمان شد با آغاز اکران خارجی «دراکولا» که آقای سرتیپی در انگلیس بودند. لذا با مشکلاتی همراه شدیم اما خداروشکر تاکنون علی رغم اکران در گروه آزاد و بدون سرگروه و بیلبورد و تبلیغات خاص، تاکنون موفق بودیم.

صداقت، علت موفقیت «متولد ۶۵»

در ادامه پدرام شریفی، بازیگر اصلی این فیلم نیز بیان داشت: من فکر می کنم علت موفقیت فیلم در میان مخاطبان، صداقت و روراستی قصه فیلم است. ما باید در بازی خود مرزی را پیدا می کردیم که نه شوخی های لوسی و زننده ای باشد و نه خیلی جدی. لذا باید در عین جذابیت برای مخاطب به گونه ای رفتار کنم که در دقیقه ۶۰ فیلم نیز به حرف جدی من نیز نخندد. همین باعث می شد بازی ما سخت شود.

در ادامه مجید توکلی درخصوص بازیگران فیلم گفت: به غیر از بازی زوج اصلی فیلم، از بازی علیرضا استادی بسیار راضی هستم و حضور درجه یکی در فیلم ما داشتند و حال ما و تماشاگر را خوب کردند. ضمن اینکه از حضور افتخاری خانم نعمتی هم ممنونم.

فیلمی با بودجه ۶۰۰ میلیون تومانی!

توکلی با بیان آنکه تولید این فیلم در حدود ۶۰۰ الی ۷۰۰ میلیون تومان خرج برداشته است، ادامه داد: من خیلی خوشحالم که فیلمم در گروه آزاد و بدون سینمای سرگروه اکران شده است و در همین فرصت کم بدون سوپراستار و تبلیغات، تاکنون به ۷ سانس فوق العاده رسیده است و امیدوارم نهضت فیلم سازی ارزان باید در ایران جا بیافتد.

در ادامه بهروز افخمی بیان داشت: اینکه فیلمی با این هزینه کم ساخته می شود خیال آدم را هم در اکران راحت تر و موفقیت را در دسترس تر می کند. شما بدون تبلیغات و با سالن های کم شروع کردید و اگر بسیاری از فیلم های اول درصف اکران چنین شرایطی داشتند شاید با اکران در این فصل هم به تعیین هزینه خود می رسیدند. متاسفانه برخی از فیلمسازان جوان ما در انتظار یک شرایط اکران فوق العاده با ۳۰ سالن و یک سرگروه خوب، احتمالا اصلا فیلم شان اکران نشود. اما به نظرم اگر مثل شما حاضر به شروع اکران شوند و به معرفی فیلم خود بپردازند، به زودی سانس های خوبی هم به آنها داده می شود.

پیشنهادهای بازی جدید با نمایش فیلم هایم

پدرام شریفی نیز بیان داشت: اینکه همواره کارگردانان و تهیه کنندگان در انتخاب بازیگر به دنبال گزینه های از پیش تضمین شده هستند، بخشیش به این خاطر است که آن کارگردان یا تهیه کننده به کار خود ایمان ندارند و می ترسند از اینکه فیلمنامه بدون بازیگر مطرح جواب دهد. اما خداروشکر در این فیلم این فرصت داده شد. بعد از نمایش فیلم هایم «سیانور» و «متولد ۶۵» در همین چند روز اخیر پیشنهادهایی برای بازی در فیلم جدید داشته ام اما هنوز قراردادی امضا نکرده ام. فعلا امسال «هجوم» را با شهرام مکری بازی کردم.

لزوم حمایت از سینمای قصه گو و مردمی

مجید توکلی: خداروشکر می کنم که فیلم در این شرایط در حال اکران است و امیدوارم از سینمای قصه گو باز هم دفاع شود و پشتش بایستند. این روزها که با مردم به تماشای فیلم می نشینم حس خیلی خوبی به من دست می دهد و امیدوارم فیلم بعدی ام هم در همین مسیر قرار گیرد. فهمیدم که فیلم قصه گو و برای مردم باید ساخت.

علی حاتمی جلوتر از سینمای ملی

«هفت» در بخش میز نقد خود به نقد و بررسی آثار مرحوم علی حاتمی با حضور مسعود فراستی و جواد طوسی، منتقد سینما پرداخت. جواد طوسی درخصوص آثار حاتمی گفت: علی حاتمی اولین فیلمسازی بود که جلوتر از عنوان «سینمای ملی» خود به ارزش های خانواده، ملیت و… وفادار بود و به سراغشان رفت. جامعه ای که مدرنیستم را به شکل غلط می خواست تجربه کند بدش نمی آمد که سنت را معنای متفاوتی ببخشد، اما در کلیت آثار علی حاتمی سنتی را می بینیم که متفاوت از این است.

وی افزود: سینمای علی حاتمی متمایل به ادبیات منظوم و شیوه دیالوگ نویسی او خاص بود. حاتمی تعلق خاطر به تئاتر نیز داشته است. حاتمی در مقایسه با بیژن مفید فیلمسازیست که دغدغه امروزی بودن را ندارد و ویژگی اقلیمی بودن در کارهای او بارز است.

علی حاتمی مصداق سینمای ملی

مسعود فراستی نیز بیان داشت: مصداق سینمای ملی اساسا علی حاتمی است. منتها این بحث تقلیل گرایانه ای برای این مصداق است. آیا وقتی از سینمای ملی حرف می زنیم یعنی اینکه اگر فیلمی سینمای ملی نباشد، ابدا سینما نیست؟ اصلا اینطور نیست.

این منتقد افزود: آیا ایرانی بودن فیلمساز و فیلم را در دوره معنی ساختن کافیست که بگوییم سینمای ملی است؟ اگر این چنین باشد تمام فیلم هایی تولید شده در این مرز و بوم ملی است. آیا این ملی بودن تنها از ادبیات و سنن نمایشی در می آید؟ آیا یک پوسته ظاهری است؟ یعنی از سفره، زورخانه و … می آید؟ چیزی که در فیلم های علی حاتمی ست. این چیزها پوسته ظاهری ست که باید باشد اما به تنهایی ابدا سینمای ملی نمی دهد.

«طوقی» تا حدودی به فرم می رسد

فراستی ادامه داد: به نظرم اگر فرم نداشته باشیم نه سینمای دینی داریم و نه سینمای ملی. فرم، تجیمع اشیاء یا تکنیک نیست. من به نظرم در فیلم «طوقی» تا حدودی در فضا و لوکیشن به فرم اینجایی می رسیم.

فیلم های علی حاتمی بهترین نمونه های حیا و نجابت ایرانی

در ادامه بهروز افخمی اظهار داشت: «طوقی» انقدر فیلم خوبی ست که به نظرم یک نفر باید دوباره آن را بسازد. البته من که جرات ندارم این کار را بکنم. حیا و نجابت ایرانی در این فیلم بسیار خوب است. اصلا هیچ کس مثل علی حاتمی، حیا را به خوبی درنیاورده است. «دلشدگان» در موسیقی و آهنگ به خوبی این حیا را ایجاد می کند.

فراستی ادامه داد: «سوته دلان» هم از فیلم های منتخب من از حاتمی بود اما دوباره الان که آن را دیدم اداهای فیلم مرا اذیت کرد. مخصوصا بهروز وثوقی.

طوسی نیز بیان داشت: دو دوره اصلی در فیلمسازی علی حاتمی وجود دارد، در دوره اول قصه بسیار محوریت دارد و در دوره دوم همه چیز بیشتر اپیزودیک است. ضمن اینکه مضامینی که علی حاتمی انتخاب می کرد که در دوره دیگری از وضعیت کشور به خطوط قرمز تبدیل می شد. فیلم هایی مثل «خواستگار» و … اصلا امروز قابل نمایش نیست.

«خواستگار» نمونه یک فیلم فارسی

فراستی: فیلم «خواستگار» را من دوباره دیدم، به شدت فیلم بد و «فیلم فارسی» است. جای دوربین، قاب ها، کات ها، زوم ها، کاراکترها و… به شدت فیلم فارسی است. چیزی که در «خواستگار» نیست علی حاتمی «طوقی» است. نمی توان با المان های فیلم فارسی به مبارزه با فیلم فارسی رفت! وجه عارفانه را در آثار حاتمی اصلا نمی فهمم. از چه زمانی شروع می شود و چگونه ادامه می یابد.

وی افزود: من تنها در «طوقی» علی حاتمی فرم را با آدم های متناسب و درست با روح و حس و حال بجا می بینم با یک سمفونی واحد و متحد، اما آثار دیگر این کارگردان به شدت تکنیکال هستند.

در ادامه افخمی پرسید: اگر این چنین است پس چطور ما نمی توانیم فیلم های دیگر او را فراموش کنیم؟ اگر فرم ندارند حس و روح آنها را چگونه دریافت کرده ایم؟

فراستی پاسخ داد: وقتی شما با تاریخ به مثابه تاریخ معین کار می کنی، نباید بخش هایی از آن را تکه تکه کنی و حرف خود را بزنی. این جعل و نگاه ارتجاعی به تاریخ است. تو می توانی از تاریخ الهام بگیری، اما وقتی تاریخ را به مثابه مستند می نگری، باید بدان پایبند باشی اما علی حاتمی در «هزاردستان» خلاف این عمل می کند.

فیلم هایی مبتی بر حس و غریزه

نهایتا طوسی بیان داشت: فیلم های علی حاتمی مبتنی بر حس و غریزه خود او -نه عقلانی- یک نگاه کولاژگونه دارد. این نگاه کولاژگونه ممکن ست تو را اذیت کند و من را خشنود کند.

فراستی نیز نهایتا گفت: علاقه علی حاتمی نوستالژی است و بدترین نوستالژی علی حاتمی «مادر» است.

برنامه سینمایی «هفت» هر هفته جمعه شب ها با اجرا و سردبیری بهروز افخمی روی آنتن شبکه سه سیما می رود.

نوشته دری: فیلم تاریخی را نمی‌توان با سفارش ساخت/ توکلی: «متولد ۶۵» نمونه‌ای از نهضت فیلمسازی ارزان و قصه‌گو اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

بر اساس آیین‌نامه تازه شورای پروانه نمایش که امسال به دفاتر پخش فیلم ارسال شده است. برای بستن قرارداد اکران فیلم‌ها باید پروانه نمایش فیلم حداقل دوماه پیش صادر شده باشد. همین موضوع باعث شده گمانه‌زنی‌هایی درباره فیلم‌های مهمی که در صف اکران عید فطر قرار دارند پیش بیاید؛ فیلم‌هایی مثل «دراکولا» رضا عطاران و «خوب، بد، جلف» پیمان قاسم‌خانی که هنوز پروانه نمایش آن‌ها صادر نشده است.

البته به تازگی برخی رسانه‌ها از بازبینی «دراکولا» در شورای پروانه نمایش خبر داده‌اند، اما هنوز خبری از بازبینی «خوب، بد، جلف» قاسم‌خانی نشده و فرصت اکران عید فطر برای اولین ساخته قاسم‌خانی در حال اتمام است، به این بهانه از سید ضیاءالدین دری، درباره زمان بازبینی این فیلم می‌پرسیم که به آی‌سینما می‌گوید: «این سوال ربطی به من پیدا نمی‌کند. برای این‌که موضوع را بهتر درک کنید روند کار را توضیح می‌دهم. این‌‌که فیلمی به شورای پروانه نمایش برای بازبینی بیاید به یک سیستم وزارت‌خانه‌ای مربوط می‌شود، در واقع سازندگان درخواست پروانه نمایش می‌دهند و بعد معاونت ارزشیابی و نظارت، فیلم‌ها را به نوبت به شورای پروانه نمایش ارسال می‌کند و هیچ استثنائی هم در این‌باره قائل نیست. فیلمی هم که به آن اشاره می‌کنید درخواست پروانه نمایش داده و دیگر به آقای ایل‌بیگی مربوط می‌شود که کی این فیلم را برای ما ارسال کند. ما هنوز آن را ندیده‌ایم.»

کارگردان فیلم «سینما، سینماست»، در ادامه می‌گوید: «هر دوشنبه جلسات شورای پروانه نمایش تشکیل می‌شود و ما در این جلسه نظراتمان را درباره فیلم‌ها می‌گوییم. در مورد این‌که چرا این فیلم یا فیلم دیگری نیامده هم من اطلاعی ندارم و وارد مقولات اداری و آیین‌نامه که مربوط به وزارت ارشاد است نمی‌شوم. چون ما کارمند وزارت‌خانه نیستیم، درواقع با یک مسئول مستقیم در وزارت‌خانه در ارتباطیم که آقای ایل‌بیگی است. شورای پروانه نمایش هم دبیری دارد به نام آقای عباس نادری که نوبت فیلم‌ها را رعایت می‌کند، نظرات شورا را جمع‌آوری و صورت جلسات آن را تهیه می‌کند. اعضای سینما هم با ایشان طرفند.»

ما شورای صدور پروانه نمایش هستیم نه تقسیم اکران!

با توجه به این‌که تا کنون ۶ فیلم «دراکولا»، «خوب، بد، جلف»، «بارکد»، «زاپاس»، «هلن» و «دختر» تقاضای اکران در عید فطر را داشته‌اند و «پارادایس» علی عطشانی نیز احتمالا برای اکران در این زمان دورخیز کرده و با وجود تقاضای بالا، احتمال می‌رود انتخاب‌ در شورای پروانه نمایش مشکل‌ باشد؛ در این‌باره نیز نظر دری را می‌پرسیم که پاسخ می‌دهد: «هیچ‌کس نمی‌تواند عدالت را برقرار کند. از طرفی ما شورای صدور پروانه نمایش هستیم نه شورای تقسیم اکران! این تصمیم که کدام فیلم به نمایش درآید دیگر به ما مربوط نیست. ما نظرمان را درباره فیلم می‌دهیم و بعد پروانه نمایش را باید از اداره ارزشیابی و نظارت بگیرند. این اداره هم یک مدیر کل و یک سخنگو دارد؛ یعنی آقای حبیب ایل‌بیگی که بعد از ایشان آقای غلامرضا فرجی نفر اول آن هستند.»

دری در ادامه، به نکته جالبی درباره زمان صدور پروانه نمایش اشاره می‌کند: «ما ممیزی فیلم‌ها را می‌گیریم و بعد آن‌ها هستند که تصمیم می‌گیرند. در واقع فیلم را می‌بینند و بررسی می‌کنند که اصلاحات شورای پروانه نمایش در آن صورت گرفته باشد و اگر مشکلی نبود، تصمیم می‌گیرند که کی به فیلم پروانه نمایش بدهند.»

اصلاحیات هر فیلمی راز آن فیلم است!

به گفته این عضو شورای پروانه نمایش، پس از دیده شدن فیلم، دیگر این شورا درباره فیلم پاسخگو نیست و حتی اعضای آن از اتفاقات بعدی که برای این فیلم می‌افتد هم اطلاعی ندارند و برای مثال نمی‌دانند که اصلاحات انجام شده یا وزارت‌خانه پروانه را صادر کرده است یا نه.

دری در پاسخ به سوالی درباره مشکلات فیلم «دراکولا» که به تازگی در شورای پروانه نمایش دیده شده و ۱۵ مورد اصلاحیه خورده و هنوز هم پروانه نمایش آن صادر نشده، پاسخ می‌دهد: «من اطلاعی از این‌که این فیلم چند مورد اشکال داشته است ندارم. من به اندازه خودم یک نظر می‌دهم و صورت جلسه را امضا می‌کنم و می‌روم. حضور من در این شورا به این معنی نیست که همه اشکالات فیلم را بررسی می‌کنم یا می‌شمارم! من نظر خودم را می‌دهم و نظر دیگر اعضا را نیز دبیر جلسه جمع‌آوری می‌کند.»

وقتی از او می‌پرسیم که ماهیت این اصلاحیه‌ها به چه مسائلی در فیلم مربوط می‌شده نیز این‌طور پاسخ می‌دهد: «ببینید. این شورا شورایی بوده که طی ۳۵ سال گذشته محرمانه بوده است، حالا دولت‌های اخیر تصمیم گرفته‌اند که اعضای این شورا مشخص باشد. اما نظرات این شورا به طور کلی محرمانه است. یعنی راجع به هر فیلمی نظراتی مخصوص به آن فیلم داده شده است و اصلا تهیه‌کننده و فیلمساز هم حق ندارند این موارد را بگویند، اگر هم آن‌ها بگویند من حق فاش کردن این موارد را ندارم. این‌ها درواقع راز یک فیلم است!»

بسیاری معتقدند مشخص شدن این موارد به شفافیت بیشتر و حتی آگاهی فیلم‌سازان کمک خواهد کرد، نظر دری را در این‌باره می‌پرسیم که می‌گوید: «در مورد فیلم‌سازان باید بگویم که به خوبی از مسائل اطلاع دارند. اصلا خود من به عنوان یک فیلم‌ساز، عضو تخصصی این شورا هستم نه عضو ممیزی. هر فیلم‌ساز دیگری هم ممکن بود به جای من در این شورا باشد و در واقع من نقش شاهد صنفی را در این جمع به عهده دارم. در مورد رسانه‌ها هم باید بگویم که فاش کردن این اصلاحات در رسانه‌ها باعث می‌شود بعد از نمایش فیلم، همین رسانه‌ها ایراد بگیرند که چرا فلان مورد که اصلاحیه خورده همچنان در این فیلم باقی است. البته این را هم بگویم که گاهی ۳۰ اصلاحیه درباره فیلم به یک دقیقه حذف هم نمی‌رسد.»

مسائل «خانه دختر» بیرونی نمی‌شد، پروانه‌اش را گرفته بود!

با توجه به اشاره این عضو شورا به حذفیات فیلم‌ها، درباره مواردی مثل «خانه دختر» و «مادر قلب‌اتمی» از او می‌پرسیم که اصلاحیه‌های فراوانی داشته‌اند و حتی در رسانه‌ها حذفیات فیلم «مادر قلب‌اتمی» تا ۳۰ دقیقه نیز عنوان شده است، که در این‌باره می‌گوید: «حذفیات سی دقیقه‌ای نداشته‌ایم. «خانه دختر» را هم شخصا ندیده‌ام و نمی‌توانم اظهار نظر هم کنم. چون در جلسه مربوط به این فیلم حضور نداشته‌ام. از طرفی این فیلم به حوزه وزارتی رفته و دیگر به شورا مربوط نیست. البته معتقدم اگر مسائل «خانه دختر» بیرونی نمی‌شد، پروانه نمایشش را گرفته بود.» او درباره فیلم «مادر قلب‌اتمی» نیز می‌گوید: «این فیلم از شورا بیرون رفته و ما نظرمان را درباره آن داده‌ایم. دیگر پروانه نمایش این فیلم به تصمیم آقای ایل‌بیگی مربوط است.»

به این ترتیب از او می‌پرسیم واقعا با رسانه‌ای شدن مشکلات فیلم‌ها مخالف است؟ که در پاسخ می‌گوید: «من جایز نمی‌بینم. مگر این‌که تمام راه‌های منطقی و قانونی به بن‌بست رسیده باشد. ما تابع کشور ایران هستیم. کشوری که خط قرمزهایی دارد و ما برای کار کردن در آن همه این خط قرمزها را پذیرفته‌ایم. پس اگر اتفاقی هم در فیلم‌ها می‌افتد ناخواسته بوده است. اگر این مسائل بازتاب بیرونی داشته باشد، وضعیت «خانه دختر» پیش می‌آید.»

ضیاء‌الدین دری، در پایان باز هم تاکید می‌کند که مسائل بیرونی فیلم، ربطی به شورای پروانه نمایش ندارد، چون این شورا اصلا مسئولیت اجرایی ندارد: «مسئولیت اجرایی و اداری کاملا تحت نظارت معاونت ارزشیابی است و حتی پیگیری آن‌هم به ما ربطی ندارد. ممکن است هر تعداد مورد اصلاحیه به فیلمی خورده باشد، اما هیچ‌کدام این‌ها تا زمانی که به اختیار شورا باشد فاش نمی‌شود چون به ضرر فیلم، حرمت آن و سرمایه‌گذارش است. درباره تعداد اصلاحیه‌ها هم من از برخی موارد اطلاع دارم و در ۹۵ درصد موارد اطلاع ندارم چه تعداد اصلاحیه به فیلم وارد شده است. باید این را از عباس نادری دبیر جلسات بپرسید.»

منبع: آی سینما

نوشته سیدضیاءالدین دری، عضو شورای پروانه نمایش: اصلاحیات هر فیلمی راز آن فیلم است! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.