مخاطب وفادار به گیشه ژانر کمدی را انتخاب می کند

به گزارش روابط عمومی موزه سینما، مجید اسماعیلی مدیرعامل موزه سینما گفت : گاهی نظرات به گونه‌ای است که به نظر می‌رسد میان سینمای اجتماعی و کمدی تضاد وجود دارد، در صورتی که اینگونه نیست. سینمای کمدی می‌تواند با نگاهی درست و اصولی به مسائل اجتماعی ورود کرده، در این زمینه هوشمندانه عمل کند و در نهایت نیز واکنش‌هایی را به همراه داشته باشد. از جمله انتقادهایی که این روزها به سینمای کمدی وارد می‌شود در رابطه با مضمون و محتوای آثار تولید شده است.

وی با بیان اینکه برخی از کارشناسان معتقدند که این روزها تعدادی از فیلم‌های کمدی باعث آسیب دیدن نهاد خانواده می‌شوند، ادامه داد: سینمای کمدی مخاطبان انبوهی از طیف‌های مختلف اجتماع را به همراه دارد و از طرفی نیز نمی‌توان از ورود افراد کم سن و سال به سینما جلوگیری کرد.

اسماعیلی با بیان اینکه ضروری است تا موضوعات جامعه امروز و زمان حال در ژانر کمدی مورد توجه قرار گیرد، گفت: برای مثال، فضای همه گیری ویروس کرونا باعث شده بود تا برای مقطعی عموم جامعه دچارغم و اندوه شوند و در این شرایط نیاز به تغییر فضا احساس می‌شد. خوشبختانه نسبت به این موضوع در سینمای کمدی توجه جدی صورت گرفت و باعث شد روحیه خوبی در جامعه به وجود بیاید.

وی خاطر نشان کرد: بسیاری از افرادی که وارد مجموعه‌های نمایشی و سالن‌های سینما می‌شوند انتظار دارند تا با یک فیلم کمدی مواجه شوند و همانطور که می‌دانید مخاطب وفادار به گیشه این ژانر را انتخاب می‌کند که باعث رونق در سینما می‌شود اما در عین حال باید ملاحظاتی نیز وجود داشته باشد و عمق و محتوای بهتری از این گونه سینمایی انتظار می‌رود. اخلاق مداری موضوع مهمی است که ایرانیان همواره به دنبال آن بوده‌اند و در سینما باید مورد تاکید قرار بگیرد.

اسماعیلی با بیان اینکه موضوع اخلاق و عمق بخشی در سینمای کمدی از جمله مسائل مهم به شمار می‌رود، بیان داشت: این نوع از فیلم‌ها به دلیل مخاطبان گسترده خود نیاز دارند تا به صورت عمیق‌تر به موضوعات گوناگون اجتماعی و اخلاقی ورود کرده و به حل مشکلات کمک کنند.

مدیرعامل موزه سینما یادآور شد: موضوعات فرهنگی بسیاری وجود دارد که نیاز است توسط سینما ترمیم شود و برای آن برچسب مثبت و منفی در نظر گرفته شود. دو ویژگی مهم سینما، اصل ماندگاری و تعداد مخاطبان انبوه آن است، به گونه‌ای که برخی از آثار موفق می‌شوند تا بیش از هشتاد درصد مردم ایران را به عنوان مخاطب پوشش دهند و به همین دلیل است که سینما می‌تواند تاثیرات عمیقی را روی مردم جامعه برجای بگذارد. نیاز است تا با این مدیوم با وسواس و دقت بسیار زیادی مواجه شویم زیراهرآنچه در سینما مطرح می‌شود، قادر است تا بر روی یک فرهنگ و یک نسل اثر گذار باشد. در تعریف هنر گفته می‌شود که کارکرد آن تبدیل امر معقول به محسوس است و سینما نیز موارد عقلانی که به راحتی در ادراک عمومی جایی ندارند را به احساسی تبدیل می‌کند که عموم مردم قادر به درک آن باشند.

یکی از سخت ترین ژانرها کمدی است

سید مسعود اطیابی نویسنده و کارگردان سینما گفت: فیلم‌ها باید برای مسائل موجود در جامعه راهگشا باشند و فیلمساز نباید تنها به دلیل علاقه شخصی در این مدیوم فعالیت کند. سینما زمانی دوست داشتنی است که محصولات آن در زندگی، روحیه، آگاهی و دانش عموم مردم اثر گذار باشد زیرا سینما برای سینما مقوله دوست داشتنی نخواهد بود .سینما زمانی اثر گذار است که در احوالات مردم اثر مثبتی داشته باشد.

وی ادامه داد: کار اصلی فیلمساز این است که با علم و آگاهی قدمی مثبت و سازنده برداشته و بر احساس مخاطبان خود نفوذ کند.

کارگردان سه گانه «تگزاس» افزود: هر زمان  سینما خواسته تا دانش مخاطبان را تغییر دهد و یا علمی را به او اضافه کند، متضرر شده و توفیقی پیدا نکرده است زیرا مخاطبان سینما در ابتدا باید از نظر احساسی تحت تاثیر قرار بگیرند. یکی از سخت‌ترین ژانرها در سینما مربوط به فیلم‌های کمدی است. در سینمای کمدی پیش از هر چیز نیاز است تا فیلمساز توانایی ویژه‌ای داشته باشد. سینمای کمدی موثرترین ژانر در حفظ کانون خانواده است و هیچ فیلم کمدی، حتی انواع سخیف آن موجب برهم خوردن کانون یک خانواده نشده است اما در مقابل فیلم‌های اجتماعی که عموما مورد تمجید قرار می‌گیرند گاهی باعث ایجاد آسیب‌هایی برای کانون خانواده شده‌اند.

وی یادآور شد: مثال‌های فراوانی نیز در این زمینه وجود دارد و به عنوان نمونه موضوع خیانت در مقطعی به صورت بسیار جدی آسیب‌هایی را متوجه برخی از خانواده‌ها کرده است. امروزه مردم از دانش وسیعی برخوردار هستند و می‌دانند باید به سراغ چه موضوعاتی بروند تا کانون خانواده خود را حفظ کنند. سینمای کمدی دارای کارکردهای بیشماری است و نشاطی که این آثار ایجاد می‌کنند به جامعه تسری پیدا می‌کند. همچنین باعث گردهمایی بزرگ خانواده‌ها در کنار یکدیگر می‌شود.

اطیابی یادآور شد: در فیلم‌های اجتماعی تاریخ سینمای ایران خانواده‌ها به ندرت می‌توانند فیلمی را پیدا کنند که سلامت روان خود و اطرافیان را بتوانند با وجود آن اثر حفظ کنند اما در سینمای کمدی این اطمینان حداقلی وجود دارد. اینکه فیلمی ساخته شود که تمام اعضای خانواده در کنار یکدیگر به تماشای آن بنشینند اتفاق بسیار دشواری است اما تاثیر بسیاری به همراه دارد.

وی ادامه داد: فیلم‌های کمدی مناسب طیف متنوع یک خانواده است و می‌تواند همه اعضای آن را با خود همراه کند. به همین دلیل است که سینمای کمدی امروز مورد توجه بوده و می‌تواند نسبت به ژانرهای دیگر خانواده‌ها را با خود همراه کند، آن هم بدون اینکه آسیبی را برجای بگذارد.

سینمای کمدی باید جدی گرفته شود

این فیلمساز خاطرنشان کرد: در شبه نقدها و اظهار نظرهای صورت گرفته نسبت به سینمای کمدی مطالبی عنوان می‌شود که نه تنها برای من فیلمساز آموزنده نیست، بلکه از جانب مردم نیز مورد توجه قرار نمی‌گیرد. به همین دلیل حمله به این ژانر ناشی از عدم مطالعه و آگاهی است و صورتی مغرضانه دارد. متاسفانه افرادی به عنوان منتقد در این زمینه فعالیت‌هایی را صورت می‌دهند که باعث ایجاد نگرانی‌هایی می‌شود. باید سینمای کمدی را جدی گرفت زیرا فعالیت در آن دشوارتر از سایر ژانرها است.

اطیابی با بیان اینکه سینمای کمدی دارای سه محور مهم است، ادامه داد:  ابتدا وجود یک تهیه‌کننده با دانش ضروری است که در میان مردم حاضر بوده و نسبت به سینما آگاهی کافی داشته باشد. مورد بعدی کارگردان و فیلمنامه‌نویس است و ضلع سوم بازیگرانی توانمند هستند که باید با توانایی زیادی مقابل دوربین حاضر شوند. بازیگر فیلم‌های کمدی باید برای خود طراحی دقیقی داشته باشد تا بتواند به نتیجه‌ای مطلوب دست پیدا کند. فیلمسازان بزرگی بودند که وارد حیطه کمدی شدند اما توفیقی به دست نیاوردند زیرا فعالیت در این ژانر مستلزم به کار‌گیری توانمندی‌هایی چندگانه است.

کارگردان «هتل» بیان کرد: زمانی که یک فیلم کمدی ساخته می‌شود، کارگردان آن باید حتی فهم یک کودک شش ساله را درنظر بگیرد تا این رنج سنی نسبت به ماجرای فیلم دچار احساس حقارت نشوند. بنابراین باید طیف‌های سنی مختلف جامعه را در نظر گرفت و برای هر یک از آن‌ها سکانس‌هایی را در فیلم تعبیه کرد و این کار نیازمند محاسبات دقیق است.

وی خاطرنشان کرد: فیلم کمدی مخاطبان فراوانی دارد و اقشار مختلف جامعه به تماشای آن می‌نشینند، در نتیجه باید شرایط مختلف حاکم بر هر یک از این طیف‌ها سنجیده و درنظر گرفته شود.

سینمای کمدی برآیند جامعه امروز است

اطیابی یادآور شد: من قبول ندارم سینمای کمدی در ذائقه سازی مخاطب نقش دارد بلکه ما به عنوان فیلمساز این گونه از سینما، سوار بر ذائقه شیرین مخاطبان و به دنبال کشف آن هستیم. سینمای کمدی منتقدان بی‌شماری دارد که بنای ادعای آن‌ها تنها بر اظهار نظر و کلام نهاده شده است. تلاش ما در ۱۰ سال اخیر این بوده است که قدم به قدم به استاندارها نزدیک شویم و صحبت‌های مهمی را مطرح کنیم.

اطیابی بیان داشت: به عقیده من سینمای کمدی در ۱۰ سال آینده همچنان در راس انتخاب‌های عموم جامعه قرار خواهد داشت و ژانر دیگری نمی‌تواند حریف آن شود. شاید فیلم‌هایی از سینمای اجتماعی موفق به جذب مخاطب پرتعداد شوند اما این موضوع به یک رویه تبدیل نخواهد شد.

اطیابی با بیان اینکه ایده‌آل فعلی ما این است که بتوانیم کانون‌های از هم پاشیده شده خانواده ایرانی را دوباره گرد یکدیگر جمع کنیم، بیان داشت:  سینمای کمدی به لحاظ تصویری برآیند جامعه امروز به شمار می‌رود. در فیلم‌های کمدی موضوعات اخلاقی نیز مورد توجه و پرداخت قرار می‌گیرند و برای نمونه ما در فیلم تگزاس تلاش کردیم تا به صورت شکیل به موضوع خانواده بپردازیم. مهمترین تاثیر سینمای کمدی، چشم دشمن کور کن است. دشمن می‌خواهد تصویر یک ملت گرفتار و ناراحت را از ایران ترسیم کند در صورتی که سینمای کمدی کاملا برعکس این موضوع عمل می‌کند.

اطیابی با بیان اینکه ساخت یک فیلم کمدی فراتراز فیلمسازی در سایر گونه‌ها است، خاطرنشان کرد: برای ساخت چنین آثاری پیش از هر چیز نیاز است تا کارگردان یک فیلم بسیار توانمند باشد، با این حال چنین فیلمسازی ممکن است آثاری با کیفیت متوسط را در کارنامه خود ثبت کند. زمانی که یک کارگردان به سراغ ژانر کمدی می‌رود نیاز دارد تا از دانش و علم بیشتری نسبت به یک فیلمساز عادی برخوردار باشد زیرا ساخت فیلم کمدی همچون عمل بندبازی است. فردی که مسلط به این کار باشد می‌تواند روی بند راه برود اما در مقام مقایسه، ساخت فیلم کمدی به گونه‌ای است که نیاز دارد تا علاوه بر بندبازی، حرکات دیگری نیز صورت بگیرد تا نمایش جذابی ارائه شود و این کار دشواری محسوب می‌شود.

عادل تبریزی نویسنده و کارگردان سینما گفت: بحث فیلم‌های کمدی در تاریخ سینمای ایران موضوع بسیار مهمی است و من آن را تحت عنوان سینمای مردمی می‌دانم. اگر در پژوهش‌های سینمایی به مقالات مختلف از ابتدای انقلاب تا کنون مراجعه کنید، متوجه می‌شوید که برخی همواره اعتقاد داشته‌اند که سینمای ایران در کما و در حال نابودی است. این اتفاق جریان‌های مختلف سینمایی را در برگرفته تا امروز به فیلم‌های کمدی رسیده است. سینمای مردمی از گذشته و پیش از انقلاب تاکنون مورد هجمه عده‌ای قرار داشته است، در حالی که بسیاری از این آثار به مقوله اخلاق و خانواده توجه داشتند.

وی ادامه داد: پس از انقلاب نیز برخی منتقدین فیلم‌های عاشقانه و اکشن که مخاطبان فراوانی داشتند را زیر سوال بردند. گویی همواره ژانری که مردم به آن توجه نشان می‌دهند مورد چنین حمله‌ای قرار داشته است و در ابتدا آن را در تعارض با نوعی دیگر از سینما قرار می‌دهند تا وجوه منفی هرچه بیشتر برجسته شود. امروز صحبت از این است که چرا در سینمای ایران تنوع ژانری نبوده و برای مثال سینمای اکشن وجود ندارد، در حالیکه این گونه از فیلم‌ها در گذشته تولید می‌شدند و مخاطبان بسیاری را با خود همراه می‌کردند، اما قدر آن دانسته نشد.

کارگردان «گیج‌گاه» بیان کرد: فیلم «تگزاس۳» بخش عمده‌ای از مخاطبانی را که به خود جذب کرده است از نظر سنی متولد دهه هشتاد و پس از آن هستند که یک اتفاق کم‌نظیر محسوب می‌شود. یعنی نسلی که فیلم‌های خارجی و انیمیشن‌های مطرح در دسترس آن‌ها قرار دارد، نسبت به این فیلم توجه نشان داده‌اند و برای آن‌های خاطره سازی صورت گرفته است. سینمای کمدی همواره یکی از بی‌ضررترین گونه‌ها نسبت به جامعه بوده است و تکلیف ما با این نوع از سینما و ویژگی‌های سرگرم کننده آن مشخص بوده و این گونه در پی ایجاد حال خوب برای مردم است. فکر کردن به اینکه سینمای کمدی چگونه می‌تواند فرهنگ‌سازی کرده و چه نوع اندیشه‌ای باید پشت آن قرار داشته باشد، کار را دشوار می‌کند.

وی خاطرنشان کرد: خود من سریالی به نام ” جناب عالی” را ساختم که انتقادی بود و متاسفانه نگذاشتند این سریال به خوبی دیده شود.

بازیگر کمدی و غیرکمدی معنا ندارد

تبریزی با بیان اینکه جامعه است که تکلیف سینما را مشخص می‌کند، خاطرنشان کرد: اگر فیلم‌هایی مانند «دندان مار»، «نرگس»، «سگ کشی» و «آژانس شیشه‌ای» که از جمله فیلم‌های مطرح اجتماعی در تاریخ سینمای ایران هستند روزی دارای مخاطب فراوانی بودند، دلیلش وضعیت آن روزهای جامعه بوده است. در آن روزگار حال عمومی مردم بهتر بوده است و به همین دلیل موضوعات تلخ را برای تماشا انتخاب می‌کردند. اگر امروز انتخاب عموم مردم سینمای کمدی است، دلیل آن را باید در شرایط روز جامعه جست‌و‌جو کرد.

وی با بیان اینکه بازیگر کمدی و بازیگر غیر کمدی معنایی ندارد، بیان داشت:  یک بازیگر می‌تواند در تجربه‌های متفاوتی خود را دخیل کند. به عنوان مثال، پرویز پرستویی پس از «آژانس شیشه‌ای» مشغول بازی در «مومیایی» می‌شود و  یا رابرت دنیرو نیز در فیلمی حاضر می‌شود که بر سر تصاحب یک اتاق خواب با نوه خود وارد چالش می‌شود و هدف او از قبول این نقش، انجام یک تجربه تازه است.

کارگردان «جناب عالی» ادامه داد: زنده یاد داریوش مهرجویی در فیلم «چه خوبه که برگشتی» از حامد بهداد برای ایفای یک نقش کمدی دعوت می‌کند. کمال تبریزی نیز که دارای تجربه‌های موفقی در سینمای کمدی است، برای ساخت فیلم «مارموز» از حامد بهداد استفاده می‌کند. اتفاقا در بسیاری از نقدها گفته می‌شود که چرا نوید محمدزاده و حامد بهداد خود را مرتب تکرار می‌کنند. گویا عده‌ای تنها به دنبال یک استایل و شمایل مشخص از امثال حامد بهداد هستند و اگر او بخواهد وجه دیگری از خود را نشان دهد، با او مخالفت می‌شود در صورتی که اتفاقا باید مورد تحسین قرار بگیرد. گویی در گفته‌های خود دچار تناقض هستیم و نمی‌دانیم که بازیگر باید شیوه ثابتی را در ایفای نقش پیش بگیرد یا خیر. فرامرز قریبان نیز در مقطع اوج خود در فیلمی از مرحوم صمدی مقابل علیرضا خمسه قرار می‌گیرد و شمایلی قابل تحسین از خود ارائه می‌دهد. بنابراین نمیتوان گفت بازیگری که در نقش جدی بازی میکند حق ورود به نقش های کمدی را ندارد.

فیلم‌های کمدی ایران در دنیا ناشناخته است

این فیلمساز یادآور شد: بسیاری از منتقدان سینمایی نسبت به فیلم «گیج‌گاه» نظرات مثبتی را عنوان کردند. من تصمیم گرفتم تا این فیلم را به یک جشنواره خارجی ارسال کنم و بسیاری تلاش داشتند تا من را از این اقدام منصرف کنند. اما با حنیف سروری تصمیم گرفتیم تا این کار را انجام دهیم. در نهایت این اثر در چندین جشنواره بین‌المللی حاضر شد و سه جایزه الف دریافت کرد. من در سفر به ایتالیا و روسیه با یک رویکرد عجیب مواجهه شدم و باعث شد تا مظلومیت سینمای کمدی را در عرصه بین‌المللی درک کنم.

تبریزی ادامه داد: داوری در جشنواره مسکو که تهیه کننده تارکوفسکی بوده است از من پرسید مگر در سینمای ایران ژانر کمدی وجود دارد؟ همین نگاه در سینمای ایتالیا نیز وجود داشت و آن‌ها هنرمندانی همچون فرهادی و کیارستمی را می‌شناختند اما باور نداشتند در سینمای ایران فیلم کمدی نیز تولید شود. نکته جالب اینکه فیلم «گیج‌گاه» موفق شد تا از مخاطبان خارجی خنده بگیرد و برای آن‌ها لحظات مفرحی را خلق کند. آنجا بود که من متوجه شدم در سینمای ایران نسبت به ژانر کمدی کم‌کاری زیادی صورت گرفته است و فیلم‌های درجه یک کمدی ایران در دنیا ناشناخته است.

تنها ۲۵ درصد اکران مختص فیلم های کمدی است

سید ابراهیم عامریان تهیه کننده سینما گفت: در زمانه فعلی متاسفانه هجمه‌های بسیاری متوجه سینمای کمدی است و من گاهی فکر می‌کنم به واسطه فعالیت در این گونه مرتکب یک گناه کبیره می‌شوم. باید بررسی دقیقی صورت بگیرد تا متوجه شویم چرا سینمای کمدی در این دوران تا این اندازه مورد توجه است و دیده می‌شود.

عامریان افزود: زمانی فیلم‌های مربوط به ژانر دفاع مقدس آنچنان که باید دیده نمی‌شدند اما فیلمی مانند «اخراجی‌ها» معادلات را برهم زد زیرا از امتیازهای سینمای کمدی استفاده کرد و توسط عمده مردم مورد توجه قرار گرفت.

وی ادامه داد: امروز نیز باید همکاران ما از قابلیت‌های چنین ژانری استفاده کنند. برخی عقیده دارند فیلم‌های کمدی بخش زیادی از سبد اکران  را به خود اختصاص داده‌اند در صورتی که اینگونه نیست. از ابتدای سال تا کنون نزدیک به پنجاه فیلم اکران شده که از میان آن‌ها بیست و پنج درصد از اکران نصیب فیلم‌های کمدی شده است. اما گیشه سینماها آماری متضاد را به ثبت رسانده‌‌اند و هفتاد و پنج درصد فروش متعلق به فیلم‌های کمدی است.

فیلمسازی که به مخاطب توجه نداشته باشد خودخواه است

تهیه کننده «فسیل» یادآور شد: امروز این هجمه وجود دارد که در فیلم‌های کمدی روندی اخلاقی حاکم نیست، اما من معتقدم همه این فیلم‌ها اینگونه نیستند. برخی از آثار حاوی شوخی‌هایی هستند که من نیز با آن‌ها موافق نیستم و ما در آثار خود تلاش کردیم تا از چنین شوخی‌هایی پرهیز کنیم. فیلم‌های کمدی می‌توانند دارای حرف و پیام‌های اساسی بوده و مسئله اخلاق را مطرح کنند. یعنی می‌توان اهدافی که در سینمای اجتماعی به دنبال آن هستیم را در سینمای کمدی پیاده کرده و از طریق آن مخاطب را تحت تاثیر قرار دهیم.

عامریان با بیان اینکه سینمای کمدی امروز علی‌رغم فروش قابل توجهی که از گیشه کسب می‌کند، اما همچنان سینمای ایده‌آل ما نیست، خاطرنشان کرد: علت این موضوع این است که همچنان کلیت سینمای ایران صورتی ایده‌آل ندارد. فیلم‌های کمدی ایرانی نسبت به این جنس از سینما در دنیا همچنان دارای ضعف‌های عدیده است که علل خاص خود را دارد. در ایران برای انجام بسیاری از شوخی‌ها با محدودیت‌هایی مواجه هستیم. امروز نمی‌توان در این گونه سینمایی با مسائلی از قبیل سیاست و یا موضوعات عمومی جامعه شوخی کنیم. در صورتی که بنای اصلی فیلم‌های کمدی جهانی شوخی با چنین موضوعاتی است که البته از ظاهری آموزنده نیز برخوردار است. من تا کنون ۱۰ فیلم کمدی ساخته‌ام و قصد دارم فیلم تازه خود را در ژانر اجتماعی تولید کنم و مطمئن هستم با توجه به تجارب قبلی، این فیلم می‌تواند حتی از آثار کمدی نیز فروش بیشتری را تجربه کند.

این تهیه کننده یادآور شد: تنها زمانی که تهیه کنندگان سینمای ایران سود خود را در تولید ندیده و به نتیجه نهایی و کیفیت یک اثر توجه کنند، می‌توان به رشد گیشه سینمای اجتماعی امیدوار بود. برخی از فیلم‌های کمدی نیز امروزه در قعر جدول فروش سینماها قرار دارند و دلیل آن است که تهیه کننده‌ها عموما تلاش می‌کنند تا با صرف هزینه کم‌تر، سود خود را در فرآیند تولید به دست بیاورند.

وی ادامه داد:  مخاطب امروز بسیار باهوش است و می‌تواند تنها با تماشای یک تیزر متوجه کیفیت نهایی یک اثر شود. از طرفی دیگر به عقیده من کارگردانی که یک فیلم را تنها برای علاقه‌مندی خود می‌سازد و مخاطب را در نظر نمی‌گیرد، فردی خودخواه است و این مسائل باید مورد آسبب شناسی قرار بگیرد.

سرگرمی از سینمای ایران حذف شده است

محمدتقی فهیم منتثد سینما گفت: من طرفدار نوعی از سینما هستم که قابلیت سرگرم‌کنندگی داشته باشد زیرا اگر سینما نتواند ایجاد تفریح کند، اساسا بود و نبود آن اهمیتی ندارد.

وی با بیان اینکه اصلی‌ترین مولفه در سینما، وجه سرگرم کنندگی آن است و این موضوع گستره و انواع هنرها را در بر می‌گیرد، افزود: بنابراین اگر فردی به دنبال این موضوع باشد تا تفریح و سرگرمی را از سینما حذف کند و به جای آن مانیفست‌های سیاسی را قرار دهد، باید به دنبال مدیوم دیگری باشد.

اصلی ترین نوع نمایش کمدی است

فهیم با بیان اینکه از نظر تاریخی اصلی ترین نوع نمایش، کمدی بوده است، بیان داشت: در تاریخ نمایش‌های ایرانی نیز سیاه بازی موید همین نکته است. همه گونه‌های سینمایی باید از قابلیت درگیر کردن مخاطب برخوردار باشند و بتوانند برای لحظاتی آنها را سرگرم کنند. اصلی‌ترین مشکل عمده فیلم‌های شکست خورده سینمای ایران در سال‌های اخیر این است که عنصر سرگرمی سازی از آن حذف شده است و یک تقلید کورکورانه از سینمای شوروی و روشنفکرانه صورت گرفت.

وی افزود: آقای بهشتی زمانی که به فارابی آمد عقیده داشت که سینما دیگر نیاز به مخاطب تخمه شکن ندارد و نیازی نیست که مردم برای سرگرمی وارد سینما شوند و اصلی‌ترین نقطه تمرکز آن‌ها نیز حمله به سینمای کمدی بود، زیرا سینمای اجتماعی برآمده از تمنیات عبوس این افراد به شمار می‌رفت و نتیجه این شد که در هیچ سالی جشنواره فیلم فجر به سینمای کمدی توجه نکرد . حتی آثار کمدی شاخصی مانند «لیلی با من است» ساخته کمال تبریزی و «کمدی های داریوش مهرجویی» و … که امروز به عنوان الگو مطرح هستند نیز با بی‌توجهی رو‌به‌رو شدند.

فهیم با بیان اینکه در سینمای ایران طنزهای کلامی از ریشه‌ای تاریخ برخوردار است، افزود: این گونه نوعی سنت به شمار می‌رفته و در دل فیلفارسی رشد کرده است. به گونه‌ای که حتی در فیلم‌های جدی و قصه‌گو قهرمان پرداز نیز شخصیت قهرمان دارای یک وردست با کاراکتری کمدی بود. کمدی نازل متکی به خود تحقیری و تخریب فرهنگ ملی است و همچنان نیز در سینما نهادینه است.

۲۰ درصد سبد اکران باید کمدی باشد

وی ادامه داد:  به اعتقاد من ۲۰ درصد فیلم‌های سبد اکران باید کمدی باشند در صورتی که امروز اینگونه نیست. عده‌ای عقیده دارند که رشد سینمای کمدی باعث تنگ‌تر شدن جایگاه آن‌ها می‌شود و به جای آنکه به دنبال یادگیری سینما باشند، به دشمنی با این جریان می‌پردازند. سینمای کمدی باید به صورت دائمی مورد نقد قرار بگیرد زیرا دارای مرز لغزش شدیدی است.

این منتقد پیشکسوت سینما با بیان اینکه خنداندن در سینما اصلا کار ساده‌ای نیست و به عنوان نیاز روز جامعه مطرح است، گفت: به همین دلیل کار سینمای کمدی را دشوار می‌کند و انجام آن کار هر کسی نیست. به عنوان مثال، برای ساخت یک فیلم عاشقانه، کارگردان راه بسیار ساده‌تری را در پیش دارد اما برای تولید یک کمدی که مردم را راضی نگه دارد، مسیر دشواری پیش رو است.

کمدی‌های امروز متکی بر تحقیر مردم و فرهنگ ملی هستند

وی یادآور شد: خندیدن یک بازی پیچیده ذهنی بوده و احتیاج به مطالعه روانشناسی و پژوهش مردم شناسی و جامعه شناسی دارد. آیا سینمای کمدی در ایران واجد چنین ویژگی‌هایی است؟ به قاطعیت می‌توانم بگویم که اینگونه نیست. کمدی‌های امروز متکی به تحقیر مردم و فرهنگ ملی هستند و مردم در آن به خود می‌خندند. فیلم کمدی باید دارای این قدرت باشد که مردم را باهم بخنداند.

این منتقد خاطرنشان کرد: در هیج دورانی از تاریخ سینما با تحقیر مردم و شوخی با فرهنگ طبقاتی از مردم خنده گرفته نشده است. چارلی چاپلین و لورل و هاردی نیز هیچ گاه به تمسخر دیگران دست نمی‌زنند بلکه تنها با خود شوخی می‌کردند و خود را آیینه‌ای قرار می‌دادند تا مردم ضعف‌های خود را در نسبت با این کاراکترها بررسی کنند. متاسفانه در سینمای ایران بسیاری از فیلم‌های کمدی تنها به دنبال خالی کردن جیب مخاطبان هستند.

سینمای کمدی در ایران شیب نزولی دارد

فهیم با بیان اینکه سینمای کمدی قادر به بازگشت سرمایه است، گفت: همین مسئله باعث به وجود آمدن این شائبه می‌شود که بهتر است همه بازیگران را وارد این ژانر کنند تا سوددهی مالی حاصل شود، حتی بازیگرانی که مرتبط با سینمای کمدی نیستند. سینمای کمدی ایران در بهترین شرایط قادر به جذب پنج میلیون مخاطب است، در صورتی که در یک کشور هشتاد میلیون نفری آمار ویژه‌ای محسوب نمی‌شود.

وی ادامه داد:  این موضوع نشان می‌دهد که بر خلاف تصور، سینمای کمدی ایران آنچنان تاثیر گذار نبوده است. علت آنکه سینمای کمدی باعث ایجاد آسیب‌های اجتماعی نمی‌شود این است که در جامعه تاثیر چندانی ندارد و نباید این موضوع را به مقوله‌ای همچون تعهد نسبت داد.

منتقد پیشکسوت سینما بیان داشت: به عقیده من سینمای کمدی در ایران راه نزول را در پیش گرفته است. باید در نظر داشت که کیفیت همواره از کنار کمیت حاصل می‌شود و به همین دلیل نیاز است تا آثار بیشتری تولید شوند. هر اندازه که یک جامعه با مشکلات بیشتری دست به گریبان باشد، آمادگی آن برای پذیرش ژانر کمدی بیشتر است.

سینمای کمدی نباید سوار بر دائقه مردم باشد

فهیم خاطرنشان کرد: بسیاری از فیلم‌های کمدی  امروز دهه شصت را محور قصه خود قرار می‌دهند و با ارزش‌های جامعه آن زمان شوخی می‌کنند. برای مثال، پوشش لباس آن زمان را مورد نقد و شوخی قرار می‌دهند در صورتی که این مسئله هنجار به شمار می‌رفته است. جریان غالب سینمای کمدی دارای آسیب‌های ضد فرهنگی است  زیرا سوار بر ذائقه مردم است. در صورتی که کار یک هنرمند این است که از ذائقه عمومی عبور کرده و باعث تعالی و رشد آن شود.

نوشته نشست بررسی سینمای کمدی در موزه سینما برگزار شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این قسمت از برنامه با دو میز گفتگوی ویژه و پرونده ویژه همراه خواهد بود.

در میز گفتگوی ویژه علیرضا خمسه به «سینمای کمدی» می‌پردازد.

میز پرونده ویژه نیز با حضور سیدحسن حسینی و امیر قادری به موضوع «نقدِ نقد» اختصاص دارد.

همچنین در میز سینمای جهان نیز، آرش خوشخو و رضا صدیق فیلم سینمایی «گوبلز و پیشوا» (Goebbels and the Führer) را مورد نقد و بررسی قرار می‌دهند.

برنامه سینمایی «هفت» به تهیه‌کنندگی محمدحسین تنکابنی و با اجرای بهروز افخمی جمعه شب‌ها ساعت ۲۲ روی آنتن شبکه نمایش ‌می‌رود.

نوشته بررسی سینمای کمدی با حضور علیرضا خمسه در برنامه «هفت» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«کیوسک» برنامه ای تحلیلی است که اتفاقات روز حوزه فرهنگ و هنر را بررسی می کند . احسان عبدی پور مجری برنامه «کیوسک» امشب در میزگردی با موضوع بررسی سینمای کمدی، کیفیت آثار و چرخه اکران میزبان علی عطشانی، کاظم راست گفتار و محمدتقی فهیم است.

مجله فرهنگی- هنری «کیوسک» شنبه ها بعد از اخبار شبانگاهی به مدت ۶۰ دقیقه به تهیه کنندگی محمدامین نوروزی و با  سردبیری امیر ابیلی  روی انتن شبکه سه سیما می رود.

نوشته بررسی وضعیت سینمای کمدی در برنامه «کیوسک» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

مردم ایران علاقه بسیاری به طنز کلامی دارند و این علاقه دارای پیشینه تاریخی است و ریشه های آن را می‌توان در نمایش های روحوضی و سیاه بازی جست. مردم ما مزه پرانی را دوست دارند و با حوصله برای هر رویداد اجتماعی، قتصادی و … جملات و مطالب طنزآمیز خلق می کنند. اگر نگاهی به شبکه های اجتماعی و کانال های مختلف بیندازید خواهید دید حجم بالایی از مطالبی که در روز در گوشی های هوشمند بین کاربران رد و بدل می شوند مطالب طنزآمیز و فکاهی هستند. علاوه بر ذوق و علاقه مردم کشورمان به طنز، می توان دلایل دیگری نیز برای این اقبال به طنز و لطیفه را در نیاز جامعه به شادی و داشتن ساعات مفرح دید. واقعیت این است که ما در کشورمان چندان توجهی به این نیاز ذاتی یعنی شاد بودن و ایجاد موقعیت هایی برای شادی نداریم و این موضوع باعث می شود مردم حتی برای باخت روبروی تیم آرژانتین و مساوی مقابل اسپانیا حتی در صورت عدم صعود هم در نیمه‌های شب به خیابان ها ریخته و به شادی و پایکوبی بپردازند. وقتی برای این نیاز هیچ پاسخی در جامعه وجود ندارد مردم در نهایت برای داشتن دقایقی خوش در کنار خانواده و دوستان به گزینه های محدودی که پیش رو دارند اقبال نشان می دهند که یکی از آنها سینمای کمدی است.

تماشای یک فیلم کمدی در کنار خانواده کمترین هزینه را به سبد خانوار تحمیل می کند و در شرایطی که اوضاع اقتصادی و تورم بر خانواده های کم درآمد و آسیب پذیر و حتی خانواده هایی با درآمد متوسط فشار وارد می کند، بهترین گزینه انتخاب تماشای یک فیلم کمدی برای داشتن ساعاتی مفرح است. اما سوال اینجاست که آیا حالا که سالهاست مخاطب به آثار کمدی اقبال نشان داده و سالن های سینما را پر کرده و پول را به جیب سازندگان این آثار سرازیر می کند، سازندگان هم خود را نسبت به این مهر مخاطبان مسئول و متعهد می دانند یا خیر؟

در تمام کشورهای صاحب صنعت سینما و البته، شبکه های تلویزیونی وقتی گونه ای سینمایی با اقبال مواجه می شود سینماگران به تکاپو می افتند که چگونه و با استفاده از چه تدابیری در راه ارتقای هرچه بیشتر آن گونه سینمای گام بردارند تا هم میزان رضایت و سطح سلیقه مخاطب را بالا ببرند و هم گیشه موفقی داشته باشند. مثال واضح در این مورد بالا رفتن سطح سریال های تلویزیونی و شبکه های اینترنتی وابسته به کمپانی های فیلمسازی است. با بالا رفتن تب سریال بینی در دهه اخیر در دنیا شاهد هستیم که سطح کیفی سریال ها به شکل اعجاب انگیزی بالا رفته و گاهی حتی، قسمت های مختلف یک سریال تلویزیونی هم به لحاظ محتوایی و هم از نظر فنی نسبت به فیلم های سینمایی بهتر هستند. به صورتی که در سال های اخیر کارگردانان مطرح و بازیگر درجه یک سینما نیز به صنعت سریال سازی اقبال نشان داده و  هفته ای نیست خبری جدید از حضورشان در سریال ها شنیده یا خوانده نشود.

در کشور ما اما متاسفانه، اقبال مخاطبان به گونه کمدی نه تنها باعث بالا رفتن کیفیت این آثار نشده است که این ژانر سینمایی مدام در حال نزول و افتادن به ورطه لودگی های سطحی و شوخی های جنسی و سبک است. ساخت کمدی هایی که بتوانند مخاطب را به سینما بکشانند بسیار کم خرج است. کافی است تهیه کنندگان یکی دو بازیگر معروف کمدی را به بازی کردن در آثارشان راضی کنند و فیلمنامه ای دم دستی تهیه کرده و به کمک یک کارگردان فیلم را کلید بزنند. این میان تنها چیزی که به آن توجه نمی‌شود کیفیت فیلم و قصه و احترام به شعور مخاطبی است که برای تماشای فیلم به سالن سینما آمده. متاسفانه، تا وقتی آثار کمدی دم دستی و بی خاصیت به فروش های چند میلیاردی دست پیدا می کنند سازندگان شان به فکر بالا بردن کیفیت آثارشان نخواهند بود. تا وقتی حضور چند بازیگر کمدی و گنجاندن سیلی از شوخی های جنسی و متلک های سیاسی دم دستی جوابگو باشد چه نیازی به فیلمنامه خوب و قصه تازه و ساختار مناسب است!

نوشته سینمای رو به نزول کمدی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«شوخی یا مِزاح به تمایل اشخاص به ارائه تجربیات شخصی که موجب خنده و تفریح می‌گردد، می‌گویند. مردم در اکثر سنین مایل به انجام شوخی هستند و اکثریت آنها پس از شنیدن شوخی لبخند زده و خوشحال می‌شوند.» این ساده ترین تعریف آکادمیک شوخی به معنی عام و فراگیر و بین المللی است ، اما با کمی تعمق بیشتر کاملا متوجه خواهیم شد که شوخی یکی از از آن مواردی است که با عرف و فرهنگ هر جامعه ای ارتباط تنگاتنگ دارد و میزان و نوع و حد و اندازه شوخی هر جامعه را تفکر مردم آن، فضای حاکمیتی، حتی نوع آب و هوای آن اقلیم و بسیاری المان های دیگر تعیین می کند. به همین دلیل است که یک شوخی مشابه در نقطه ای جهان بسیار خنده دار است، در نقطه دیگری بی مزه؛ در جایی زشت و زننده و در جایی حتی منع و پیگیرد قانونی دارد.

شوخی را می توان در قالب های گوناگون از جوک ها و لطیفه های محاوره و معمولی که روزمره بین افراد رد و بدل می شود تا انواع کمدی های سینمایی، تلویزیونی، تئاتر، استندآپ (که این روزها در ایران هم خیلی رواج پیدا کرده و در ادامه به آن خواهیم پرداخت) و … دسته بندی کرد. که البته ما در این گزارش سعی می کنیم بیشتر تمرکزمان را روی سینما و بعد تلویزیون بگذاریم.

اگر در برهه ای از زمان، مثلا زمان حال جامعه ما، به طور ناگهانی ببینیم طی کمتر از یک دهه و یا حتی کمتر از ۵ سال لحن و مدل و مرز شوخی ها چنان تغییر کرده که متولدین دهه ۶۰ به قبل، نیمی از آن را متوجه نمی شوند، علت آن را باید چگونه کشف کنیم؟ آیا واقعا ارگانی یا سازمانی یا مرکزی وجود دارد که یک خط صاف بکشد و تعیین کند شوخی نباید پایش را از این خط فراتر بگذارد؟ نه واقعا چنین نیست. نه در ایران، بلکه در هیچ دوره تاریخی و هیچ کجای دنیا تعیین خطوط به اصطلاح قرمز به این شکل مرسوم نیست و در عمل اصلا نمی توان چنین محدودیت های قاطعی برای هنرمندان هیچ کجای دنیا تعیین کرد. پس راهکار چیست؟

خانواده؛ مرز شوخی را تعیین می کند

اولین قدم برای حل هر مسئله ای ارائه تعریفی جامع و مانع از موضوع مورد بحث است. به فرض اگر ما احساس می کنیم شوخی های امروز رسانه ها از حدی که باید گذشته و از خطی که نباید عبور کرده باید بتوانیم آن خط را تعریف و تعیین کنیم. حتما این جمله را از قدیمی ترها زیاد شنیده ایم که «ما هم سن شما بودیم پایمان را جلوی بزرگ تر دراز نمی کردیم» و یا جملاتی از این دست، متعلق به نسلی است که با طنزهای «لورل، هاردی» و «جری لوئیس» می خندیدند، آنها طنز غمگین و فاخر «چارلی چاپلین» را دوست داشتند و در مدرن ترین حالت به طنزهای تلویزیونی«ساعت خوش» رسیده بودند و با آن از ته دل می خندیدند. طنزهایی که امروزه نسل های جدید بسیاری از آیتم های آن را بی مزه می دانند و برایشان سوال است بزرگترها به چی می خندیدند! پس همین شکاف نسل ها و تغییر حال و هوای جامعه یکی از موانع تعیین دقیق خط قرمز و مرز شوخی است .

از بزرگترها که بگذریم نسل بعد یا همان دهه شصتی ها در کودکی شان با فیلم سینمایی های«کلاه قرمزی» و «دزد عروسک ها» و درخشان ترین فیلم های سینمای کودک در ایران خندیدند و در جوانی با «لیلی با من است »، «دروغ ممنوع»، «مرد عوضی»، «مومیایی ۳» و مجموعه های تلویزیونی «زیر آسمان شهر» و «پاورچین» و «خانه به دوش» و غیره. این نسل آرام و ماخوذ به حیا از کودکی یاد گرفته بود که باید با خانواده به سینما برود و شب ها در کانون گرم خانواده دور سفره شام یا افطار سریال طنز ببیند و واقعا بخندد. کمی که جلوتر آمدیم هر روز حال و هوای جامعه بیشتر تغییر کرد و با پیشرفت تکنولوژی و ارتباطات جهانی و مجازی همه چیز خیلی زود به زود رنگ عوض می کرد و شکاف نسل ها از چند دهه به کمتر از یک دهه رسید. تا جایی که متولدین ۷۰ و ۸۰ با ادبیاتی حرف می زدند که متولدین قبلی متوجه نمی شدند، جوری لباس می پوشیدند که بزرگ تر ها نمی پسندیدند و در ادامه همه تغییرها به چیزهایی می خندیدند که بزرگ تر ها اصلا نمی فهمیدند.

حالا در مقطعی قرار دادیم که این نسل خاص و پیچیده مخاطب اصلی سینما و تلویزیون است و ناخودآگاه جمعی جامعه به سمت آنها متمایل شده و برای جذب کردن شان مجبور است با زبان خودشان صحبت کند. زبانی که اگر کمی از فضاهای مجازی دور باشیم و نشانه ها و ارجاعات برون متنی بسیاری از شوخی ها را ندانیم،  به راحتی نصفی از خنده های این نسل در سینما یا پای تلویزیون را نمی فهمیم و بعد از اینکه برایمان رمزگشایی کنند و توضیح دهند که این شوخی کنایه به چه مسئله ای بود که ما را به خنده انداخت، نه تنها نمی خندیم بلکه عصبانی و ناراحت هم می شویم، زیرا برای گوش های ما عجیب و زشت به نظر می رسد.

حلقه مفقوده این نسل و شوخی های مورد پسندشان، عنصر مهم«خانواده » است و همین وجه ممیز خانواده مرز خوبی برای تفکیک شوخی سالم و ناسالم است . شوخی های نسل جدید جامعه که متاسفانه کل فضای جامعه را تحت تاثیر قرار داده و همان طور که گفتیم ناخودآگاه هنرمندان بزرگسال را هم به طمع جذب مخاطب به این سمت کشانده است ، همین «خانواده» است . خانواده ای که عرف آن برنمی تابد که همگی دور هم به این شوخی های سطح پایین و اغلب با ارجاعات جنسی بخندد و به همین دلیل جوان و نوجوان امروز (مخاطبان اصلی رسانه) ترجیح می دهد جدا از خانواده و به همراه دوستان و همسالان خودش به سینما برود یا جنگ های شادی و استندآپ (عموما غیر اخلاقی) را با پرداخت هزینه بلیت نسبتا زیادی در جایی خارج از خانه ببیند. زیرا اگر نگوییم برای توضیح و تشریح معنی این شوخی ها برای خانواده اش خجالت می کشد ، در بهترین حالت این است که می خواهد بدون دغدغه و سرزنش به مطالبی هرچند پوچ و گذرا برای یک ساعت بخندد و بعد به خانواده برود.

مردم باهوش ایران سخت می خندند، به چه قیمتی آنها را خنداندند

از سالیان قبل تر تحقیقات زیادی روی نوع نگرش مردم به جهان و سخت و راحت خنده گرفتن از آنها انجام شده بود که به اذعان همگی این تحقیقات ، مردم ایران به دلیل هوش جمعی بالا و پشتوانه های ادبی و طنزنویسی غنی بسیار دیر و سخت میخندند و کمدین های بزرگ ما همیشه می گفتند شوخی ساختن برای مردم ایران یکی از سخت ترین کارهای دنیاست. آن زمان در کنار این مسئله، یکی از بزرگ ترین مشکلات کمدین ها حد و مرز اخلاقی جامعه ما بود که به لحاظ کشوری ایرانی، اسلامی از زوایای مختلف محدودیت های فرهنگی خاصی بر آن اعمال می شد و تیغ تیز سانسور همیشه روی آثار نمایشی ما اعم از سینما، تلویزیون، تئاتر، رادیو و ادبیات نوشتاری و غیره سایه می انداخت تا اینکه در چند سال گذشته به ناگاه دایره جسارت و تظاهر به مدرن بودن و با فرهنگ بودن و به اصطلاح روشنفکرنمایی چنان گسترده شد که ابتدا از کنترل تصمیم گیران رسانه خارج گردید و سپس، خنداندن مردم به هر قیمتی، یکی از سرفصل های مهم کاری هر مدیر و هنرمند و تصمیم گیر برای ذائقه مردم شد .

آخرین باری که با خانواده فیلم کمدی دیدیم چه حسی داشتیم؟

سال هاست فیلم های کمدی در صدر جدول فروش سینماها قرار دارند و با همه مشکلات خارج از این بحث سینما و عدم بازگشت سرمایه و کمبود سالن سینما و … معدود فیلم های کمدی هستند که چراغ سینمای عامه پسند را روشن نگه داشته اند و مردم را به سینما می کشانند. اما این مردم واقعا چه کسانی هستند؟ این مردم در چه رنج سنی قرار دارند؟ شاید خیلی از ما که البته، اتهام عقب افتاده بودن بهمان می زنند، یادمان نیاید آخرین فیلم طنزی که با خانواده به تماشای آن نشستیم چه فیلمی بود؟ یا اگر اسمش را یادمان بیاید قطعا خاطره خوشی از آن نداریم و یاد لحظه هایی می افتادیم که با عنوان کردن فلان کلمه یا فلان حرکت، چقدر دلمان می خواست مقابل پدر و مادرمان، یا فرزندمان نباشیم. یا مدام در هول و تکان این بودیم که اگر فرزندمان معنی این ارجاع برون متنی را نداند و از ما بپرسد باید چه پاسخی بدهیم؟

بله؛ حقیقت این است که حفظ کانون صمیمی و سالم خانواده دیگر با تماشای فیلم سینمایی چه در سینما چه در منزل محقق نمی شود و تعداد انگشت شماری از فیلم های ساخته شده در سال هستند که می توان با خیال راحت در کنار خانواده آن را دید و اتفاقا، سینمای مورد بحث ما یعنی سینمای کمدی در عین سهم بالایش از گیشه ، سهم بسیار بسیار کمی از این فیلم های خانوادگی دارد.

شاید بشود سینما نرفت ، اما می شود تلویزیون هم ندید؟

همان طور که گفتیم خانواده هایی که حرمت و ارزش روابط بین افراد در درون خانواده برایشان مهم بود کم کم فهمیدند که باید کمتر به سینما رفتن فکر کنند و تفریحات فرهنگی دیگری را جایگزین آن کنند ، البته آنها خیلی زود فهمیدند این تفریحات فرهنگی باید چیزی غیر از شبه تئاترهای طنز و جنگ های شادی سیار در سالن های آمفی تئاتر مختلف در سطح شهر باشد زیرا وضعیت سلامت و کنترل اخلاقی آن جنگ ها به مراتب بدتر از سینما است و انگار چون نسخه ضبط شده ای ندارد ، شورای پروانه و ساخت و بازبینی و اکرانی هم ندارد و کلا با چاشنی موزیک زنده و حرکات موزون اجازه دارند هر حرفی با هر گروه از کلماتی که دلشان می خواهد بیان کنند و هیچ حرمتی برای رنج سنی مخاطبی که روی صندلی به تماشایشان نشسته و رابطه بین افرادی که مخاطبانشان را تشکیل می دهند، قائل نیستند.

آخرین دستاویز مردم رسانه ملی بود، سریال ها و جنگ های طنز تلویزیون که ساعت ها سرگرمشان می کرد و با خیال راحت در کنار اعضای خانواده پای آن می نشستند. این طنازی و فرهنگ خنده و خنداندن با خلاقیت رامبد جوان و گروه «خندوانه» داشت همه خواسته های مردم از یک برنامه شاد تلویزیونی را برآورده می کرد و برای اولین بار اتفاقی را رقم زد که در تلویزیون بعد از انقلاب واقعا سابقه نداشت. همه اقشار مردم در همه رنج های سنی کم کم به گروه مخاطبان این برنامه که انصافا با فرم و ایده های بکر و خلاقانه آغاز شد و درخشان ادامه داد ، پیوستند. «خنداونه» از دو فصل گذشته مسابقه های جالبی طراحی کرد که ابتدا سلبریتی ها و سپس مردم را به شیوه های معمول چنین برنامه هایی در سراسر دنیا طی روند اجرای برنامه با خود همراه کرد و با مشارکت خود مردم از مردم خنده گرفت. مسابقه هایی که از لباهنگ و ادابازی و خانواده شاد شروع شد و با «خنداننده شو» به اوج رسید.

طمع خنده گرفتن بیشتر، همه چیز را خراب کرد

«خنداننده شو» خوب شروع شد، عالی پیش رفت، هر روز آکادمیک تر و استاندارتر شد، فرهنگ شوخی را رواج داد، ظرفیت ها را بالاتر برد، برای معدود شرکت کننده هایش فرصت شغلی ایجاد کرد و غیره و غیره تا آنجا که طمع خنده گرفتن بیشتر از مردم همه چیز را خراب کرد. مردمی که به این برنامه اعتماد کرده بودند و به عنوان آخرین امیدهایشان برای دور هم بودن خانواده، پایش می نشستند و بی دغدغه لذت می بردند.

همین که مدل چنین اجراهایی برای مردم تازگی داشت، اینکه چنین برنامه هایی خانم ها را وارد عرصه اجرای طنز کرده بود، اینکه برنامه به سبک نمونه های بین المللی اش ضبط و تدوین و پخش می شد همگی کافی بود تا مردم ساعاتی شاد و سالم داشته باشند اما به ناگاه طمعی که از آن حرف زدیم گریبان سیاست گذاران برنامه را گرفت. سختی های نوشتن و اجرای یک متن سالم و بی حاشیه و سوءاستفاده از موج سواری مردم باعث شد تا متن ها و حرکات بدن و روال کلی برنامه به سمتی برود که نباید می رفت و حالا این آخرین دستاویز خانواده ها هم تبدیل شد به دو ساعت خوانش ریتمیک جک های فضای مجازی، جک هایی با از بین بردن حرمت خانواده، تبلیغ برای ریختن قبح رابطه بین دختر و پسر بدون هیچ پشتوانه و برنامه ای برای آینده، ارجاعات برون متنی غالبا جنسی، به کارگیری زبان بدن در نمایش المان های غربی خارج از ادب و عرف ما (مانند لایک) و…

که البته «خنداننده شو» اگر بخواهد استندآپ های غیر تلویزیونی را سرمشق خود قرار دهد و به سبک آنها به همان میزان خنده از مردم بگیرد حالا حالاها برای افزایش وقاحت و درجه حرارت شوخی های به اصطلاح بالای ۱۸ سال جای دارد. متین نصیری و ابوطالب حسینی حالا حالاها راه دارند تا به حامد آهنگی یا گروه تانیش برسند که با اوج شوخی های غیر متعارفشان در پردیس کوروش هرشب میلیون ها درآمد و ساعت ها خنده بی وقفه از مردم می گیرند.  خنده هایی که واقعا جا دارد از خودمان بپرسیم به چه قیمت؟! با شوخی هایی که اینقدر خارج از عرف و فرهنگ ماست که همین حامد آهنگی میلیونی در همین برنامه «خندوانه» که بازترین و راحت ترین برنامه طنز تلویزیونی است نتوانست از مردم خنده بگیرد و به راحتی فراموش شد.

خنده یا خانواده

در سال های گذشته هر چقدر سینما و تلویزیون ما در گریه گرفتن از خانواده ها موفق بوده و عملکرد قابل ارائه ای داشته در خنداندن یک خانواده در کنار هم شکست خورده است . همه ما خانوادگی با «شیار ۱۴۳» گریستیم، خانوادگی و نگران در انتظار پایان « ابد و یک روز» نشستیم ، خانوادگی و اشکبار آرزوی آزادی پدر خانواده «دهلیز» را کردیم، خانوادگی با «فیلم ها و سریال ها» گریستیم. اما کی بود آخرین باری که همه باهم فیلم کمدی سالم و تمیز دیدیم…

بله سال هاست سینمای طنز شده «۵۰کیلو آلبالو» ، «پا تو کفش من نکن» ، «آس و پاس» ، «من و شارمین» و…  ، تئاتر طنز شده «فیسپوک» ، «ازدواج اینستاجرامی»، «خواستگار بابام» ، «باجناق های کله پوک»،«میخوام بیام زنم شی» و … سینمای خانگی شانه تخم مرغی طنز شده «ازدواج در وقت اضافه» ، «گدایان تهران» ، «مردها فرشته نیستند» ، «شیر یا خط» ، «رجب آرتیست می شود» و… برنامه های طنز تلویزیونی هم شده مسابقه «خنداننده شو» که شوخی هایش به جایی رسیده پای بعضی از آنها حتی تنها مربی خانم این مسابقه (پانته آ بهرام) مجبور می شود سرش را پایین بیندازد و آرام بخندد.

آخرین راه

و آخرین چیزی که به ذهنمان می رسد این است که تا اطلاع ثانوی خانوادگی به سینما نرویم ، خانوادگی DVD فیلم طنز نخریم و این عضو آسیب رسان را در منزل نگه نداریم، خانوادگی تلویزیون نبینیم و همین که این الفاظ چه در ظاهر و چه در باطن رکیک و زننده، هنوز پایش را به کتاب های درسی بچه ها باز نکرده خدا را شاکر باشیم و فعلا تا تغییر رویه و روحیه حاکم بر رسانه های نمایشی، از این ورطه رخت خویش را بیرون بکشیم و پی کار خودمان برویم.

نوشته سینمای کمدی؛ دوراهی سخت خنده یا خانواده اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

از ساخت نخستین فیلم سینمایی تا خداحافظی از تلویزیون!

بهروز افخمی در بخش ابتدایی «هفت» که نیم ساعت زودتر پخش می شد، میزبان مهران مدیری، بازیگر و کارگردان فیلم های کمدی بود. مدیری در این گفتگو با اعلام خبر ساخت نخستین فیلم سینمایی خود در آینده ای نزدیک گفت: تا دو ماه دیگر فیلم سینمایی خود را می سازم. دو فیلمنامه دارم. یکی کمدی و دیگری تلخ و عجیب. در این سالها به دلیل آنکه مدام درگیر تلویزیون یا شبکه نمایش خانگی بودم، نشد.

وی ادامه داد: دلیل فیلم سینمایی نساختن در این سالها، ترس از ساخت فیلم سینمایی کمدی نبود. ترس از ساخت فیلم سینمایی بود. با وجود اینکه این تجربه کم نیست، اما برای سینما کم است. و دوست داشتم وقتی به سینما می آیم خیلی حرفه ای باشد.

 ۱ بازیگر اصلی و ۶۰۰ سیاهی لشکر

مدیری نام فیلم تازه خود را «ساعت ۵ عصر» عنوان کرد و گفت: یک فیلم کمدی است. فیلم سخت، خیابانی، بسیار شلوغ و پرجمعیتی است. ممکن است در هر سکانسی بین ۶۰۰ تا ۷۰۰ نفر حضور داشته باشند. اما فیلم تنها یک بازیگر اصلی دارد و باقی مردم اند.

این کارگردان ادامه داد: «ساعت ۵ عصر» از ۷ صبح تا ۵ بعدازظهر یک فرد را در تهران روایت می کند که آن روز آخرین فرصت آن فرد است که باید کاری را انجام دهد. فیلم مثل گلوله برفی است که هرچه جلوتر می رود بزرگتر می شود و ریتم مدام تندتر می شود و دیوانه وار بودن ماجرا بزرگتر و موضوع عظیم تر می شود. فیلم موضوعی به شدت اجتماعی دارد که هر روز با آن مواجه ایم اما بدان توجهی نمی کنیم.

مدیری ادامه داد: طرح فیلمنامه «ساعت ۵ عصر» از خودم است اما من با خشایار الوند در حال نگارش آن هستیم. اما فیلمنامه دومم که تلخ است به تنهایی کار خودم است. علاقه خودم به نگارش متن های تلخ و جدی است.

 خداحافظی با برنامه سازی در تلویزیون

مدیری با اعلام خداحافظی خود از برنامه سازی در تلویزیون، افزود: من بعد از برنامه «دورهمی» دیگر کاری برای شبکه نمایش خانگی و تلویزیون نخواهم ساخت و به تولید سالی یک فیلم سینمایی کفایت می کنم. من از ۳۶۵ روز سال ۳۶۰ روز سال را کار کرده ام و فکر می کنم دیگر باید استراحت کنم.

 می خواهم حرف های تندتر و بزرگتری بزنم

این کارگردان خاطرنشان کرد: من تصمیم دارم در ادامه مسیر فیلمسازی خود حرف های تندتر و بزرگتری در حوزه سیاست و فرهنگ و اجتماع بزنم که جای این حرف ها در تلویزیون نیست و محدودیت های آن نمی گذارد و به نظر در شبکه نمایش خانگی و ارشاد بهتر می شود اینها را بیان کرد.

 از نقد کارهای خود تا شرط حضور فراستی در استدیو!

وی در ادامه با گریز به فضای نقد سینمای کمدی گفت: نقد سینمای کمدی مبتذل و به اصلاح بدنه برای من ممکن است اما از نقد کمدی جدی اجتناب می کنم و برایم سخت است درباره رضا عطاران و… نظر دهم.

مدیری با انتقاد از برخی منتقدان بیان داشت: برخی منتقدان به دلیل اینکه جواب تلفنشان را ندادم نقدهای بسیار تندی به فیلم هایم وارد کردند که به نظرم این موضوع خیلی غیرانسانی است.

مدیری در نقد آثار خود اظهار داشت: من خیلی از کارهایم را الان دوست ندارم. مخصوصا کارهایی که زمان آنها گذشته است. کارهایی مثل «جایزه بزرگ»، «نقطه چین»، «ویلای من» و … که به نظرم بچه گانه و ضعیف اجرا شده اند. اما برخی آثار نظیر «شوخی کردم»، «شب های برره»، «قهوه تلخ»، «دورهمی»، «پاورچین»، «مرد هزار چهره» و… را در کارهایم دوست دارم چون حرف های خوبی داشتند.

مدیری در ادامه با بیان طنز آنکه “تا مسعود فراستی به استدیو نیاید من دیگر صحبت نمی کنم. اصلا گفتگو بدون فراستی فایده ندارد!” گفتگوی خود را به حضور مسعود فراستی در استدیو مشروط کرد.

 تیزنبودن نقدهایم بخاطر محدودیت های تلویزیون است

مدیری در پاسخ به نخستین سوال فراستی که چرا دیگر تیز نیستی، بیان داشت: بخاطر محدودیت‌های تلویزیون است! اصلا چیز عجیبی نیست، همه جا همین است، اما جدیدا بسیار سخت گیرتر شده اند. نمونه اش در همین برنامه «دورهمی». از طرفی چیزهایی را ما می‌گوئیم که برای نخستین بار ما هستیم که مطرح می‌کنیم و پخش می شود و از طرفی مواردی را ممیزی می کنند که من اصلا نمی‌فهمم.

این کارگردان در پاسخ به این پرسش فراستی که تو از نگاه بالا با مخاطب صحبت می کنی، گفت: در ابتدا «دورهمی» به این شکل اجرا می شد، اما به مرور مشکل حل شد با تذکر دیگران.

 به یک دگردیسی نیاز دارم

وی افزود: حوصله ندارم و خیلی وقت است که حالم خوب نیست. یک نوع دگردیسی نیاز است برای ترک تلویزیون و سینمای خانگی به سمت سینما. برای اینکه از این شکل کار خسته و اشباع شده ام. اصلا دیگر دوست ندارم و ارضاعم نمی کند.

مدیری با اشاره به فیلم اصغر فرهادی گفت: وقتی فیلمنامه اصغر فرهادی را خواندم، دیدم معرکه است. دوام نیاوردم همان شب ساعت ۲ شب زنگ زدم که من می خواهم بیایم بازی کنم.

وی درخصوص فیلم هایی که بازی کرده است نیز بیان داشت: از بازی در فیلم «توکیو بدون توقف» پشیمانم. اصولا از کارگردانی دیگران وقتی برایشان بازی می کردم، حرص می خوردم. هرچند وقتی می پذیرفتم کاملا خود را می سپردم و حرفی نمی زدم مگر آنکه از من بخواهند.

مدیری در نهایت در انتقاد به برنامه «هفت» و دیگر محافل سینمایی گفت: به «هفت» به عنوان برنامه ای که حرفه ای ترین برنامه سینمایی تلویزیون است یک انتقاد دارم. همه ما چیزهایی که می گوئیم به شدت تحت تاثیر سینمای هالیوود است. سالهای سال است که می‌خوانیم و می‌شنویم از سینمای هالیوود. یکی از وظایف این برنامه و مطبوعات حرفه ای سینما شناخت وسیع تری از سینما به مردم و مخاطبان است. ما چقدر راجع به سینمای ژاپن و بلوک شرق می دانیم؟ ادبیات شرق و … را نمی شناسیم. انگار در اینترنت هم در این خصوص وجود ندارد. سینما معنی اش تمام اینها است. این کار را شما بکنید.

 ده‌نمکی: ورود من با «اخراجی ها» مانند لودری بود که به سینما آمده است

برنامه «هفت» در ادامه میزبان مسعود ده نمکی بود و در گفتگویی انتقادی به بررسی سینمای خود در سال های اخیر پرداخت.

وی در ابتدای این گفتگو گفت: بعد از «اخراجی ها ۳» تصمیم گرفتم کمتر در فضای مطبوعاتی حضور پیدا کنم و فیلمم حرف خود را بزند. «رسوایی ۲» حرف خود را می زند و نیاز به حضور من در عرصه مطبوعات کمتر بود. این فضای رسانه ای برای ورود به سینما نیاز بود. همواره ورود به سخت است و ورود من با «اخراجی ها» مانند لودری بود که به سینما آمده است!

ده نمکی ادامه داد: من رفته رفته از «اخراجی ها» ۱ تا ۳ کمدی تلخ تری خلق کردم که ویژگی این نوع طنز من بکارگرفتن این تعابیر و معانی در خدمت مبانی انقلاب و جنگ بود.

کارگردان «رسوایی ۲» بیان داشت: سینما نباید دنبال روی ذائقه مخاطب باشد، سینما باید ذائقه بسازد و فرهنگ ساز باشد. من اگر بتوانم با زبان طنز عامه پسند اخراجی ها نصف همان مخاطب را برای شنیدن این حرف های انقلابی به سینما بیاورم کار خودم را کرده ام.

 کف فروش فیلم های من، سقف فروش فیلم های برخی آقایان است!

دهنمکی در پاسخ به کاهش فروش فیلمهایش بیان داشت: کف فروش فیلم های من، سقف فروش فیلم های برخی آقایان است! یک روز جیرانی به من زنگ زد که “شکست خوردی مربی!” من به او گفتم: “شکست من برابر تمام پیروزی های تو است.”

وی ادامه داد: من اگر بنا داشتم کمدی عامه پسند بسازم و برای فروش فیلم بسازم می توانستم همان راه «اخراجی ها» را ادامه دهم و با حرف های خوبی هم که در آن بود، قطعا موفق بود.

 داوران فجر فرق جلوه های ویژه میدانی و بصری را نمی دانند

ده نمکی درخصوص عدم دریافت جایزه توسط «رسوایی ۲» در فجر گفت: کسانی که داوری فجر می کردند فرق جلوه های ویژه میدانی و بصری را نمی دانستند و کارشناس نبودند. شاید فکر کردند ما زلزله «رسوایی ۲» را از یک مستند بریده ایم و در کار گذاشته ایم؛ انقدر که واقعی و خوب بود.

نیازی به حمایت رسانه های اصولگرا ندارم

وی در ادامه در پاسخ به این پرسش که چرا هیچ نقد مثبتی از فیلم تازه اش در رسانه ها منتشر نشده است، بیان داشت: این ویژگی من است که تنها مسیر خود را ادامه می دهم. برخی هم که قبلا از فیلم هایم تعریف می کردند در رودربایستی با من بوده اند. من مخاطب خودم را دارم و افرادی را در جامعه دارم که با آنها حرف میزنم. احتیاجی به حمایت رسانه های اصولگرا ندارم. بدی اش این است که ۱۰سال بعد اینها قرار است همین حرف ها را بزنند و به حرف های من برسند.

کارگردان سری «اخراجی ها» بیان داشت: امروز رسانه های اصولگرا حرف های ۱۰ سال پیش من در مستند «فقر و فحشا» را با زبان عدالت اجتماعی امروز میزنند. آن روزی که با ورودم به سینمای مستند و سینما مخالفت جدی شد، کسی باورم نداشت اما امروز بسیاری مستندساز شده اند.

 کار خود را در سینما کرده ام!

دهنمکی افزود: من کار خود را در سینما کرده ام و طیف گسترده ای از فیلمسازان جوان با فیلم های من وارد سینما شده اند و راه را ادامه می دهند.

وی درخصوص علت عدم اکران نوروزی اش گفت: علت این است که می خواستم از آن فضا دور شم. برایم اهمیتی نداشت که فروش فیلم با عدم اکران در نوروزی نصف شود. هم اینکه دیگران بفهمند این عده همراه فیلم در امروز برای خود فیلم و دهنمکی همراه او هستند نه اکران عید و … . طنزش هم این است که خواستم داوران عید با خیال راحت به دید و بازدید خود بروند و زیر بار فشار انتقاد مخاطبان بخاطر نادیده گرفتن این فیلم خوب در جشنواره فجر، نروند!

جیرانی دوست دارد عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام شود

ده نمکی در پاسخ به این پرسش که جیرانی گفته است فیلم «رسوایی ۲» بنا بر مصلحت در جشنواره شرکت داده شده است، گفت: آقای جیرانی علاقه زیادی به سیاست دارد و به نظر می رسد دوست دارد به مجمع تشخیص مصلحت نظام برود و مصلحت را از سینما شروع کرده است. ایشان به ما یک حرف میزند و در جلوی مردم چیز دیگری می گوید.

ده نمکی ادامه داد: جیرانی بعد از تماشای فیلم به من زنگ زد و گفت وای چه کار محشری عالی بود، هالیوودی بود، معرکه بود و… اما در برنامه «هفت» برای دلخوشی دیگران حرف از مصلحت می زند!

وی نهایتا خطاب به منتقدان خود گفت: یک روزی منتقدان ما لایه های چندم یک فیلم را استخراج می کردند. امروز نشانه های فیلم من با اینکه انقدر رو و گل درشت است اما باز منتقدان متوجه نمی شوند.

 موتمن: مشکل بزرگ سینمای کمدی ایران محدودیت هاست

برنامه سینمایی «هفت» در ادامه میزبان فرزاد موتمن، کارگردان سینما بود تا بهروز افخمی با او درخصوص مبانی نظری سینمای کمدی گفتگو کند.

موتمن در ابتدا درخصوص تجربه خود از ساخت فیلم «پوپک و مش ماشالا» گفت: علاقه ای به ساخت فیلم «پوپک و مش ماشالا» نداشتم. آن زمان فیلمی به اسم «بیداری» ساختم که از اواسط کار با تهیه کننده به مشکل خوردم و در سکانس های پایانی حضور نداشتم. به همین دلیل با خودم گفتم که «بیداری» آبروی من در سینما را خواهد برد و مرا بی اعتبار خواهد کرد.

وی افزود: همچنین از سوی دیگر در اتحادیه تهیه کنندگان صحبت هایی پشت سر من شده بود که می گفتند فیلم های موتمن سرد و عبوس است و به جز چند تا منتقد و دانشجو کسی از فیلم های او خوشش نمی آید و نمی تواند فیلمی بسازد که مردم را بخنداند. به همین دلیل لج کردم و این فیلم را ساختم و اتفاقا دومین فیلم پر فروش سال هم شد.

موتمن در ادامه بیان داشت: علی رغم آنکه سینمای کمدی ایران مشکلات زیادی دارد و انتقاداتی به برخی فیلم ها وارد است، اما نباید فراموش کرد که سینمای کمدی ذاتا خوب است.

وی مشکل بزرگ سینمای کمدی ایران را محدودیت ها دانست و گفت: کمدی یعنی شوخی با همه مسائل جدی جامعه و موضوعاتی که تابو هستند. در ایران شما می توانید با کدام مسئله اجتماعی یا سیاسی شوخی کنید؟

 هیچ کدام از فیلم های جدی من با مشکل مواجه نشدند

موتمن با بیان آنکه هیچ کدام از فیلم های جدی من در اکران دچار مشکل نشدند گفت: همه فیلمهای کمدی من با مشکل ممیزی مواجه شدند. یکی از مدیران ارشاد به من گفت پس از انقلاب هیچ فیلمی در ژانر کمدی به اندازه «پوپک و مش ماشالا» ممیزی نشد.

برنامه سینمایی «هفت» در بخش انتهایی خود میزبان کاظم راست گفتار و اصغر نعیمی بود تا به همراه مسعود فراستی در میز نقد به سینمای کمدی مورد نظر این دو کارگردان بپردازند.

برنامه «هفت» هر هفته جمعه شب ها ساعت ۲۳:۱۵ با اجرا، سردبیری و تهیه کنندگی بهروز افخمی روی آنتن زنده شبکه سه سیما می رود.

نوشته شب خداحافظی مدیری از سریالسازی؛ دیگر فقط سالی یک فیلم خواهم ساخت/ ده‌نمکی: کف فروش فیلم‌های من، سقف فروش فیلم‌های برخی آقایان است! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

به گزارش سوره سینما افخمی در این برنامه به سراغ محمد حسین فرح بخش،مسعود ده نمکی،  مانی باغبانی، نویسنده فیلم نهنگ عنبر، پیمان قاسم خانی و هادی مقدم دوست کارگردان فیلم سر به مهر رفت و در بخش آخر هم حمید گودرزی گپ و گفتی با صالحی و جواد غزتی دو بازیگر مطرح سینمای کمدی داشت که می توانست برای تماشاگر غیر تخصصی تر هفت جذاب تر باشد ولی انتقال آن به آخرین بخش برنامه در ساعت دو نیمه شب حاصلی جز از دست دادن این جنس از مخاطب نداشت.

بمب اتم به جای دن کیشوت

در ابتدای برنامه آیتمی پخش شد که اینبار به جای دن کیشوت بر بمب اتم تاکید شد و فراستی به نقد قسمت نخست هفت پرداخت و حتی معاون سیما را به بیخودی لبخند زدن و ترسیدن از دوربین متهم کرد و کلا هفت را صریح شلخته، زیاده گو با یک مجری خود شیفته معرفی کرد.

در ادامه برنامه اختصاص بیش از نیمی از فروش گیشه سینمای ایران به فیلم کمدی در ۸ سال اخیر مطرح شد و اینکه هیچ فیلم جدی به غیر از جدایی نادر از سیمین به فروش بیش از یک میلیاردی نائل نشده و اینکه دو ژانر کمدی و ترسناک بیش از همه به ذات سینما نزدیک تر هستند.

سینمایی که به ویترین وزارت خارجه تبدیل شد

نابودی سینمای پر ماجرا و بزن بزن در دهه شصت نیز از سوی افخمی مطرح شد و اینکه مدیریت سینمایی جمهوری اسلامی نائل به تقویت جنسی از سینما به نام جشنواره ای شده و آنرا تبدیل به یک جریان کرده است و افتخار آن هم به دوستان دهه ۶۰ می رسد که از این واسطه آسیب جدی به سینمای ایران زده شد.

افخمی در ادامه این بخش از برنامه هفت گفت: در این مقطع سینمای ایران به جای نگاه به مردم به ویترین وزارت خارجه برای جمع کردن جوایز خارجی تبدیل شد و فیلمها عملا از خارج سفارش داده می شد و با سرمایه و مدیریت آن ور آبی ها در ایران تولید می شد و به جشنواره های خارجی می رفت.

بازی که آن ور آبی ها با سینمای ایران راه انداختند

فراستی در ادامه از فیلمسازانی سخن گفت که حتی اگر در تاکسی با موبایل از خودشان فیلمبرداری می کردند و حاصل کار را  به جشنواره های خارجی ارسال می کردند باز هم جایزه ها را می ربودند.

افخمی نیز ادامه داد: جمهوری اسلامی در مقطعی آنقدر سینما را سیاسی و دیپلماتیک کرد و ادامه داد که جشنواره های خارجی هم سینما را فراموش کردند که اخیرا برلین هم گفت ما پروتکل سیاسی خودمان را داریم.

سینمایی که همه در آن عارف شدند

فراستی از نابود کردن سینمای اکشن با ظهور مدیرانی که  سینمای عرفانی و فلسفی را رواج دادند سخن گفت و سینمایی که همه در آن عارف شدند را یاد آور شد.

بچه ها را از سینما بیرون کردند

در ادامه برنامه هفت افخمی از بیرون کردن بچه ها و جوانان از سینما گفت و اینکه فرض کردند سینما برای متفکران و عارفان است. سینمایی که حتی مدیران هم از آن سردرنمی آوردند و تا جایی که بگویند خب حتما چیز خوبی است که کسی آنرا نمی فهمد.

جالب است که در ادامه برنامه  این دو نفر نیمه پنهان روشنفکری درون خود را نیز عیان می کنند و به عادت مالوف این سالها مدیریت هشت ساله را بی نصیب نمی گذارند تا جایی که جناب فراستی از آن دوره کذایی به عنوان دوره ای که همه چیز از خارج وارد می شد یاد کرد و ایران را نیز کشوری عقب مانده به لحاظ تکنولوژی لقب داد و جناب افخمی هم لبخند به لب با سر تایید فرمود.

جبهه رفته های مخلص اخراجیها را درک نکردند

فراستی در ادامه پای اخراجیها را نیز وسط کشید و منتقدان آنرا به دو بخش شبهه روشنفکران و برخی جنگ رفته های مخلص  تقسیم کرد و غیر مستقیم جنگ رفته ها را به عدم درک سینما متهم ساخت و البته جناب افخمی جبهه نرفته های مدعی را منتقد شاهکار شماره یک جناب ده نمکی معرفی کرد.

کولی که غیر روشنفکران به روشنفکران بدهکارند

در ادامه بحث به نابودی ژانر جنگی توسط شبهه روشنفکران هم کشیده شد و اینکه فیلمسازان غیر روشنفکر همیشه یک کولی به روشنفکران بدهکارند و این سوال از سوی افخمی مطرح شد که کدام فیلمسازها هنوز کولی نداده اند.

ده نمکی: هر فیلمی مخاطب داشته باشد جرم است

ده نمکی مهمان برنامه هفت در بخش دیگر بود و مدعی شد سالنهای سینما در زمان او احیا شده است و از اینکه فیلم پر محاطب ساختن برای روشنفکران چه جرم بزرگی است سخن گفت.

توطئه روشنفکران علیه سینمای ایران

در ادامه محمد حسین فرح بخش کنار افخمی مشاهده شد و از سینمای رویا پرداز دفاع کرد و اینکه یک عمر فیلم آرتیستی ساخته و درجه جیم گرفته و جلوی فروش آن توسط  شبهه روشنفکران طرفدار سینمای عرفانی گرفته شده و از جمشید هاشم پور به عنوان نماد سینمای رویا پرداز یاد کرد.

او ایجاد درجه بندی برای فیلمها را توطئه ای از سوی روشنفکران برای نابودی سینمای رویا پرداز دانست و اینکه آنها هر گونه قهرمان پروری را در نطفه خفه می کردند.

روشنفکران طوطی سینمای ایران را به قفس انداختند

در ادامه سینمای ایران از سوی فرح بخش به طوطی درون قفسی تشبیه شد که حاصل عملکرد روشنفکران است در صورتی که به عقیده او طوطی سینمای ایران باید روی درخت باشد.

به گفته او روشنفکران نوعی از سینمای دورهمی را ترویج کردند که فیلمساز با خانواده و فامیلش در خانه تولید می کند و آنرا به هنر و تجربه می آورد و بعد سوال می کند که چرا مردم نمی روند فیلم من را ببینند.

مسئولانی که می گفتند ما قهرمان نمی خواهیم

فرح بخش از مسئولانی یاد کرد که می گفتند ما آرتیست نمی خواهیم و سینمایی را رواج دادند که مردم را از سالنها فراری می داد.

مانی باغبانی فیلمنامه نویس نهنگ عنبر هم در بخش بعدی برنامه هفت به مختصاتی که او برای نوشتن این کمدی رعایت کرده پرداخت. فیلمنامه ای که البته مونا زاهد معتقد است ایده اولیه و ۴۰ صفحه از طرح اولیه این اثر متعلق به اوست.

بخش مربوط به گفت و گوی حمید گودرزی با صالحی و جواد عزتی هم می توانست جذابیتهای عامه پسندانه بیشتری داشته باشد که تایم بد مانع آن شد و البته قدری هم به نظر رسید که حمید گودرزی انتخاب زیاد مناسبی برای اجرای این بخش نیست.

منبع: خبرگزاری نسیم

نوشته بازی که آن ور آبیها با سینمای ایران راه انداختند در برنامه «هفت» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.