سینما پارادیزوی ایرانی شاید بهترین تعبیری باشد که بتوان ان را برای فیلم سینما شهر قصه به کار برد. با این تفاوت که در سینما پارادیزوی تورناتوره عشق یک کودک به سینما روایت می شد اما در سینما شهر قصه دو روایت موازی را شاهد هستیم. یکی مرور تاریخ سینمای ایران از گذشته تا حال با همه فراز و فرودهایی که داشت و دارد و دیگری مرور بخشی از مهمترین ادوار تاریخ معاصر سیاسی ایران از اواخر دهه پنجاه تا پیروزی انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی و غیره.

در هر دو داستان موازی نویسندگان فیلمنامه تاکید احترام آمیزی بر نقش تاثیر گذار سینمای ایران در ادوار مختلف زندگی ایرانیان داشته اند و قصه خود را با مایه های کمرنگ و البته جذاب طنز در هم آمیخته اند. در واقع بنظر می رسد هدف نویسندگان فیلمنامه «سینما شهرقصه» تاثیر سینمای ایران در ادوار مختلف بر ارکان زندگی یکایک ما ایرانیان و حتی تاثیر مثبت بر رخدادهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی است. تاثیری که با مرور و سیر تحول جامعه و شخصیتهای داستان همراه است . گویی سینما به شکلی عضو جدایی ناپذیر زندگی است و به شدت با تار و پور زندگی همه در آمیخته شده است و البته در کنار همه این مسائل ادای دین نویسندگان فیلمنامه به فیلمهای تاثیر گذار و فیلمسازان موثر همه ادوار سینمای ایران را نیز شاهد هستیم طیف متنوعی از فیلمهای عامه پسند تا جشنواره ای تا فرهنگی و مخاطب خاص و غیره و این ادای دین و آمیختگی سینما در زندگی را تا جایی پیش برده اند که در نهایت از یک پدر آپارتچی و تکنسین آپارات به پسری فیلمساز می رسیم و همینجاست که تاکید می کنم «سینما شهرقصه» یک سینما پاردیزوی ایرانی است.

ساختار نیز جالب توجه و قابل تامل است و صحنه های جذاب در فیلم کم ندارد که با بازی خوب و سنجیده بازیگران از حامد کمیلی تا آناهیتا درگاهی و از علی اوجی تا فرخ نعمتی به ویژه بابک کریمی به طیف متنوعی از بازی ها می رسیم که همگی در جهت پیشبرد داستان و دلپذیر بوده اند. در این میان نباید از طراحی صحنه و لباس هوشمندانه و حتی دیالوگهایی منطبق با سیر تاریخی زمانه غافل شد که به بهتر شدن فیلم کمک کرده اند. همچنین اشاراتی به جنگ تحمیلی و تلاش برای تعمیر آپارات یک سینمای نیمه ویران در نزدیکی خط مقدم برای پخش فیلم جهت روحیه دادن به رزمندگان تا مراسم ختم پدر داود که در طبقه بالای منزل جمعی به عزاداری برای مرحوم مشغولند و در زیرزمین همان منزل و در همان زمان جمع دیگری به تماشای یک فیلم هندی محبوب پدر مرحوم داود نشسته اند تا مواجه داود با اعضای کمیته و رفتنش به جبهه و تلاشش برای نزدیک شدن به قهرمانان فیلمفارسی در زندگی همه و همه از بخشهای جذاب و دیدنی سینما شهر قصه اند که در این بین کولاژ صحیحی از نمایش فیلمهای سینمایی ادوار مختلف سینمای ایران همسو با داستان اصلی آن را دیدنی تر ساخته است.

در مجموع معتقدم «سینما شهرقصه» فیلمی از چند عاشق سینماست که به عشق فیلمهای سینمای ایران تقدیم و برای آنها ساخته شده است، همه آنهایی که سینما در زندگیشان رسوخ کرده و با همه پستی و بلندی و فراز و نشیب و خوبی و بدی های سینمای ایران همچنان دوستش دارند و عاشقانه در کنارش هستند.

نوشته نگاهی به فیلم سینمایی «سینما شهرقصه»/ این سینمای دوست داشتنی ما اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

فرهمند منتقد حاضر در جلسه درباره «سینما شهرقصه» توضیح داد: احتمالا «سینما پارادیزو» را همه دیده‌اید. این فیلم بر خلاف «سینما پارادیزو» یک درام پست مدرن است. ما وارد دنیای کاریکاتوری فیلم می‌شویم و فیلم در پایان به سمت آشتی دادن تماشاگر با سینما می‌رود.

کیوان علیمحمدی در پاسخ به این سئوال که چرا به تنهایی فیلم نمی‌سازد و دلیل غیبت امید بنکدار چیست؟ گفت: این را باید خیلی راحت بگویم که من در فیلمسازی آدم شجاعی نیستم. سینما آنقدر سخت است که حتی دو نفره فیلم ساختن هم جسارت می‌خواهد. اگر امروز آقای بنکدار در کنار من نیست به این دلیل است که او بعد از اتفاقاتی که برای فیلم «گیلدا» رخ داد، دچار مشکل شد و کمی از سینما فاصله گرفته است. البته در این فیلم از زمان نگارش فیلمنامه در کنار ما بود و اسمش در تیتراژ هست.

کارگردان «سینما شهرقصه» ادامه داد: زمانی که به حضور رسانه برای پشتیبانی از ما نیاز داشتیم، پشت ما نبودید. کسانی از من می‌پرسیدند رابطه‌ام با امید چطور است باید بگویم که فیلم جدیدی که در آینده خواهید دید ساخته مشترک من، امید بنکدار و علی اکبر حیدری خواهد بود.

او ادامه داد: من جزو آن دسته از سینماگران خوشبختی هستم که هنوز فیلم می‌سازم و امروز اینجا حضور دارم، در حالی که خیل عظیمی از اهالی سینما در خانه نشسته‌اند و هیچ کاری برای انجام دادن ندارند.

او درباره ساخت «سینما شهرقصه» توضیح داد: من همیشه از خودم می‌پرسم گناه کسانی که با سینما برای ما خاطره ساختند، فراموش می‌شوند و کنار گذاشته می‌شوند چیست؟ سکانس پایانی این فیلم ادای دینی به این عزیزان است.

آیدین ظریف نیز در این نشست گفت: هر فیلم برای خودش تجربه‌ای منحصربفرد است. در این فیلم همه گروه همدل بودند و از تمام‌ وجود مایه گذاشتند. اگر در این فیلم نسبت به فیلم‌های قبلی‌ام پیشرفت کرده‌ام، خوشحالم.

شیده محمودزاده در ارتباط با طراحی لباس فیلم گفت: بر اساس تحقیقاتی که انجام دادم، لباس‌ها را طراحی کردم. قسمت‌هایی که مربوط به زمان انقلاب است را می‌خواستم که به واقعیت نزدیک باشند. برخی فکر می‌کردند این تصاویر آرشیوی هستند اما حضور بازیگرمان در این صحنه‌ها این موضوع را نقض می‌کند.

حیدری در ارتباط با سخت بودن فیلم توضیح داد. ما فکر کردیم فیلمی بسازیم که قصه همه کسانی باشد که سینما را دوست دارند.

علیمحمدی درباره اکران این فیلم عنوان کرد: روزی که پروانه ساخت این فیلم را گرفتیم ابراهیم‌ داروغه‌زاده به من گفت که فیلمنامه را نخوانده‌ است اما مسئولان بخش پروانه ساخت خوانده‌اند و تعریف کرده‌اند. درصورتی که انتظار داشتم اجازه ساخت این فیلم را ندهند. امیدوارم این خط قرمز که فکر می‌کنند سینما از سال ۵۷ به وجود آمده را خاک کنیم، فیلم ما ستایشی از سینمای ایران و عشقمان به آن است.

حامد کمیلی بازیگر فیلم «سینما شهر قصه» درباره این فیلم گفت: بار دیگر از دست دادن نخبه‌های کشور را تسلیت می‌گویم. زمانی که فیلمنامه را خواندم شکی نداشتم که حتما در آن بازی خواهم کرد. فقط از این می‌ترسیدم که فیلم خوب از آب درخواهد آمد یا نه زیرا این فیلم حد وسط ندارد یا خیلی خوب می‌شد یا خیلی بد.

او ادامه داد: اینکه من در فیلم‌های کمدی بازی می‌کنم از تئاتر ریشه گرفته است همیشه سعی می‌کنم نگاه جدی‌تری به فیلم‌‌های کمدی داشته باشم.

علی اوجی درباره این فیلم توضیح داد: زمانی که کیوان به من پیشنهاد بازی در این فیلم را داد مشغول بازی در یک سریال بودم اما زمانی که فیلمنامه را خواندم دیدم که چقدر دغدغه شخصی من است. تقریبا ۱۲ بار این فیلم را دیده‌ام و هر بار با سکانس پایانی فیلم اشک ریخته‌ام.

او ادامه داد: همیشه سعی می‌کنم نقش را درست بازی کنم از جمله چالش‌هایی که با آن رو به رو شدم گریم بود زیرا هر روز چندین ساعت با چسب ریش برای من درست می‌کردند. زمانی که بر سنگ فرش‌های آن خانه قدم می‌زدم حس می‌کردم در همان زمان مشغول تاریخ‌سازی هستم. کیوان علیمحمدی می‌داند دقیقا چه کاری می‌خواهد انجام دهد زیرا سینما را می‌شناسد.

آناهیتا درگاهی نیز گفت: این فیلم با تمام نقش‌هایی که پیش از این بازی کردم تفاوت داشت و از بازی در آن خوشحالم.

سیاوش مفیدی بازیگر این فیلم نیز درباره فیلم «سینما شهرقصه» عنوان کرد: ما به همه گفتیم فیلم خوب از آب درآمده از شما نیز خواهش می‌کنم همین کار را کنید. کیوان علیمحمدی واقعا کار بلد است، سال‌هاست او را می‌شناسم و به او اعتقاد دارم. تشکر ویژه از حامد کمیلی و کیوان دارم. در این فیلم، همه عاشقانه کار کردند. از بازی در کنار حامد کمیلی لذت بردم. او‌ یک آرتیست و پارتنر درجه یک است.

مرتضی پورصمدی هم در ارتباط با فیلمبرداری فیلم گفت: این فیلم نتیجه یک جنون خوش خیم تیمی است که بیست سال با هم کار می‌کنند و این راه را ادامه می‌دهیم. چه ببینند و‌ چه نبینند، چه اجازه بدهند و چه اجازه ندهند.

حیدری در بخش دیگری از نشست درباره ایده اصلی این فیلم توضیح داد: ما هرگز از مضمون به قصه نمی‌رسیم بلکه قصه را در ابتدا داریم و در ادامه مضمون‌سازی می‌کنیم. در ابتدا ایده درباره یک آپاراتچی بود سپس داستان را به سمت جلو بردیم و به «سینما شهر قصه» رسیدیم.

اوجی همچنین ضمن تشکر از رضا یزدانی گفت: از رضا یزدانی تشکر می‌کنم زیرا در این فیلم تیتراژ متفاوتی  برای ما ساخت. برخلاف چیزی که درباره او فکر می‌کنند یزدانی بارها فیلمنامه را خوانده و توسط یک تیم برای این فیلم شعر نوشت و زحمت زیادی برای ساخت این موسیقی کشید. رضا یزدانی آدمی است که زیادی عشق سینما دارد بنابراین اگر کارنامه او را نگاه کنید متوجه این عشق خواهید شد.

میثم ریاحی صداگذار فیلم درباره «سینما شهر قصه» گفت: در وهله اول خوشحالم که در این تیم بودم. این فیلم سومین فیلم سینمایی بلند من بود اما باقی دوستان حرفه‌ای هستند. از علیمحمدی بابت اینکه به من اعتماد کرد تشکر می‌کنم هر کسی که او را از نزدیک بشناسد می‌داند که او بسیار سخت‌گیر است.

او‌ ادامه داد: حدودا ۶ ماه پیش کار صدا را تمام کرده بودم اما هربار کیوان یک ایراد جدید می‌گرفت. این فیلم به نوعی ادای احترام به سینمای ایران بود.

سیاوش پورخلیلی تدوین‌گر این فیلم نیز عنوان کرد: معمولا مخاطبان خیلی به تدوین فیلم توجه نمی‌کنند کارگردان فیلم این فرصت را به من و تیم کوچکم داد و از او متشکرم. منتقدان باید به تدوین فیلم‌ها بیشتر بپردازند و آن را نقد کنند تا بیشتر به آن پرداخته شود. خوب است که بخشی از جشنواره به تیتراژ فیلم‌ها بپردازد.

علیمحمدی همچنین با اشاره به اینکه از بازیگران قدیمی سینمای ایران باید تقدیر شود گفت: باور کنید زمانی که از آقای مشایخی برای این فیلم دعوت کردیم او با پرستارش آمد و به زور قرص سر فیلمبرداری حاضر می‌شد. پرستارش می‌گفت سه روز است که حالش برای اینکه می‌خواهد جلوی دوربین بیاید، خوب است.

او ادامه داد: خواهش می‌کنم از قدیمی‌های سینما یاد کنید، از کسانی که در خانه مانده‌اند و دیگر خبری از آن‌هانیست. دوستشان بدارید زیرا دیگر تکرار نخواهند شد.

کمیلی همچنین در پاسخ به این سوال که فکر می‌کند روزی در سینمای ایران ماندگار خواهد شد یا خیر گفت: تمام سعی‌ام را می‌کنم که در سینما ماندگار شوم حالا اینکه چقدر موفق باشم را نمی‌دانم زمان آن را مشخص می‌کند.

نوشته نشست فیلم «سینما شهرقصه» برگزار شد/ کیوان علیمحمدی: این فیلم ادای دین به کسانی است که با سینما برای ما خاطره ساختند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در ابتدا کیوان علیمحمدی به همکاری مشترک کارگردانی و نگارش با علی اکبر حیدری اشاره کرد و در ادامه سیاوش مفیدی گفت: از زمانی که طرح اولیه را کیوان نوشت در جریان کار بودم و روند نگارش را می دیدم، خیلی خوب بود که توانستم با قصه از همان ابتدا همراه شوم.

پورخلیلی نیز بیان کرد: «سینما شهر قصه» فیلم خیلی سخت، اما در عین حال دوست داشتنی است و در زمینه تدوین، اگرچه همکاری زیادی پیش از این با کیوان علیمحمدی داشتیم، اما در این پروژه تجربه ای متفاوت برای من بود. چرا که احساس می کنم نسبت به همه فیلم های قبلی چالش های بیشتری داشتم. از همان ابتدا نام «سینما شهر قصه» مد نظرمان بود و این به همان سینمای معروفی برمی‌گردد که من و سیاوش مفیدی زمانی که در دوران نوجوانی هم محل بودیم با آن خاطرات بسیاری داشتیم. در واقع این فیلمنامه و این عنوان بهانه ای شد تا تاریخ معاصر را در دل این قصه روایت کنیم.

مفیدی درباره سبقه رفاقت با کارگردان و حضورش در این پروژه نیز گفت: رفاقت تاثیری در این همکاری نداشت و من هم هیچوقت از دوستانم چنین توقعی ندارم. من در این کار نقش یک آپاراتچی سینما را بازی می کنم که به نوعی آغازگر قصه است. کسی که اگرچه در سینما کار می کند، اما عشق سینما نیست و وابستگی به آن ندارد. این کاراکتر شیرینی هایی را به فضا تزریق می کند که شاید یکی از دلایل حضور من هم همین باشد البته تمرین های بسیاری داشتیم تا این نقش دربیاید و فراز و فرودهایش قبل از تولید در دورخوانی و در تست گریم نمود داشت.

کیوان علیمحمدی نیز بیان کرد: نقش سیاوش با کارهای قبلی اش خیلی متفاوت است اگرچه طنازی هایی در این اثر دارد اما او را در قالبی متفاوت خواهید دید. ضمن اینکه نسل ما فیلم های ویدیویی می دید و خاطرات فیلم پیدا کردن و سخت فیلم دیدن را دارد. شاید علاقه مان به سینما هم از همین سخت فیلم دیدن باشد. سیاوش پیشنهادهای زیادی حین کار داشت و این شناخت و روابط اینجا به کارمان آمد.

سیاوش پورخلیلی همچنین بیان کرد: من تدوین و مسیری که طی کردم را در همکاری با کیوان و امید بنکدار یاد گرفتم و خوشحالم که از اوایل کارم با این دو کارگردان آشنا شدم. شروع کار با کیوان سخت است چون حساسیت های خود را دارد و دقیقا می داند که چه می خواهد و فریم برایش از ثانیه مهم‌تر است ولی کنار این دشواری ها در طول کار وسواس‌شان باعث می شود که از نتیجه راضی باشیم.

در ادامه علیمحمدی به حضور جمشید مشایخی و هدیه تهرانی اشاره کرد و توضیح داد: سکانسی داشتیم منوط به حضور آقای مشایخی و هدیه تهرانی و اگر یکی از این دو نبودند کار شکل نمی گرفت. این سکانس را تنها استاد مشایخی و هدیه تهرانی می توانستند بازی کنند. روزی که قرار بود کار را ضبط کنیم تجربه عجیبی رقم خورد. آقای مشایخی با پرستارش آمده بود و پرستار به من گفت ایشان روزی ۲۷ قرص می خورد، اما از ۳ روز پیش به عشق این سکانس حالش خوب است. آن روز همه عوامل انرژی خوبی از حضور ایشان گرفتتد و تجربه جذابی برای همه شکل گرفت. این کار بازسازی سکانسی از «کاغذ بی خط» ناصر تقوایی است.

وی درباره سایر بازیگران نیز گفت: با حامد کمیلی در «گیلدا» کار کرده بودیم و می‌توانم بگویم این نقش از نظر شخصیتی بسیار بسیار با خودش فاصله دارد. با آناهیتا درگاهی اولین همکاری مان بود دوست داشتیم کاراکتری که از او می‌سازیم برای‌مان یادآور هنرپیشه های قبل از انقلاب مثل فروزان باشد و برای نقش هم بسیار زحمت کشید. حمیدرضا پگاه نیز یک حضور افتخاری موثر داشت. با بابک کریمی هم اولین همکاری مان بود که می توان گفت در این فیلم قطعا شخصیتی متفاوت از او خواهید دید. با فرخ نعمتی هم قبلا کار کرده بودم بازیگری که همیشه برایم آدم درجه یکی است. علی اوجی هم خیلی صمیمانه کنار ما حضور داشت و سیاوش پورخلیلی تدوینگر هم برای ما بازی کرده و درباره حضور افشین هاشمی هم ترجیح می‌دهم مخاطب او را در سینما ببیند.

ته سیگار، شیرابه و کلاه کاسکت سوالاتی بود که از حضار پرسیده شد و سیاوش مفیدی گفت: وقتی کلاه کاسکت سرمان است سیگار نکشیم که ته سیگارش را نیندازیم.

ویژه برنامه «تا جشنواره ۳۸» به همت معاونت اجتماعی شهرداری تهران و برج میلاد با همراهی سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر امروز سه شنبه ۸ بهمن در مرکز همایش های برج میلاد به کار خود پایان می دهد.

این برنامه به صورت زنده از تلویزیون تعاملی تیوا tva.ir  پخش می‌شود و ویدیوی هر برنامه نیز در سایت آپارات منتشر می‌شود.

نوشته کیوان علیمحمدی: تاریخ معاصر را در دل قصه فیلم روایت می‌کنیم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.