دستیار ارشد وزیر فرهنگ و ارشاد در پاسخ به سوال مجری که درباره شفافیت در سازمان سینمایی و اینکه آیا سینمای ایران چیز پنهانی دارد، گفت: در ابتدا لازم است برای ورود به این بحث مقدمهای را درباره شفافیت مطرح کنم. قانونی تحت عنوان «انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات» داریم که در سال ۸۷ در مجلس و در سال ۸۸ در مجمع تشخیص مصلحت نظام تصویب شد. من از همه شهروندان می‌خواهم که با این قانون که جزو حقوق آنهاست آشنا ‌باشند. این در واقع قانونی انقلابی است که تکالیف حکومت را مشخص کرده تا تکالیف شهروندان را.

او ادامه داد: مطابق این قانون هرکدام از شهروندان ایرانی از هر کدام از دستگاه‌های حاکمیتی تقاضای اطلاعات و اسناد بکنند آن دستگاه موظف است ظرف مدت ده روز آن اسناد را در اختیار آنها بگذارد. البته این کار خیلی خیلی سختی است برای کشوری که هم زیرساخت‌های آن فراهم نشده هم فرهنگ آن این فضا را فراهم نکرده است. این قانون استثناهایی درباره اسناد خصوصی یا امنیتی و طبقه‌بندی شده حکومتی دارد.

انتظامی با بیان اینکه این قانون یک الزام برای همه دستگاه‌ها است، افزود: مشخصا در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی آقای وزیر ۹ کلان برنامه دارند که تمام بخش‌های وزارتخانه باید حول آن برنامه‌ها خودشان را تنظیم کنند و رویکردهای خودشان را قوت ببخشند. یکی از این محورها شفاف‌سازی است. یعنی همه مجموعه‌های این وزارتخانه باید اطلاعات و اسناد خود را درباره حمایت‌ها، یارانه ها، ضوابط و …منتشر کنند.

سرپرست سازمان سینمایی گفت: بسیاری تصور می کنند شفافیت یعنی افشای اسناد مالی. البته یک معنای شفافیت این هم هست، اما این مقدمه ماجراست. شفافیت پیش‌بینی پذیری ایجاد می‌کند به این ترتیب که دستگاه ضوابط خود را اعلام می‌کند که به عنوان مثال تحت چه شرایطی به چه کسانی مجوز انتشارات، مطبوعه یا سینما داده می‌شود. همچنین هر دستگاه باید ضوابط حمایتی خود را اعلام کند تا فرد در منزل خود با ماشین حساب محاسبه کند که چقدرحقوق به او تعلق می‌گیرد یا حساب کند که حقوق رقیبش چقدر می‌شود، یعنی ضوابط باید این قدر روشن باشد.

انتظامی با اذعان به اینکه با شفافیت بسیاری از فسادها در دستگاه‌های دولتی از بین می رود، گفت: شفافیت نوعی مبارزه با فساد است. مبارزه با فساد با بگم بگم درست نمی شود بلکه با شفافیت و پیش بینی پذیری درست می شود. مدیر دولتی وحکومتی باید بداند که این قراردادی که امروز امضا می کند قرار است روی سایت قرار بگیرد و فردا همه آن را می بینند.

سرپرست سازمان سینمایی مشخصا درباره شفافیت در عرصه سینما، گفت: سازمان از دوره مهندس حیدریان شفاف‌سازی را شروع کرده بود. مخاطب ما باید بداند چه کسانی درباره کارش تصمیم میگیرند. هزینه و درآمد رویدادها باید مشخص باشد به عنوان مثال جشنواره فجر یا سینماحقیقت برگزار می‌شود، هم سینماگران هم مردم باید بدانند که ما چقدر درآمد داشتیم، چقدر هزینه کردیم، چقدر به داوران پرداخت کردیم، چقدر جایزه دادیم چقدر هزینه پشتیبانی کردیم.این باعث می‌شود در کارمان دقیق تر شویم و پذیرش انتقادها و روش‌هایی که کار ما را بهبود ببخشد ساده‌تر باشد.

در ادامه برنامه مدقق انتقاد یک روزنامه نگار قدیمی درباره انتشار آمارهای سازمان سینمایی را مطرح کرد و اینکه انتشار این آمارها چه کمکی به حل مسائل مهم می کند، که انتظامی در پاسخ به این نقد گفت: این کمک می کند که سیاستگذاری ما درست باشد. چنین بازخوردهایی کمک می‌کند که در مقام سیاستگذار و تصمیم‌سازی بهتر عمل شود. وقتی نگاه سامانه‌ای داشته باشیم می توانیم با این بازخوردها ضوابط را اصلاح کنیم. مثلا می‌گویند چرا به این فیلم یا کتاب یا نشریه این‌قدر پرداخت کردید و به رقیبش مقداری دیگر. یا ضوابط ما قابل دفاع  و روزامد است یا نیست. اگر نیست باید اصلاح شود.

مدقق پرسید «مثلا با شفاف سازی مشکل بیکاری اهالی سینما چطور حل می شود؟»، سرپرست سازمان سینمایی در پاسخ به این سوال گفت: بعضی چیزا مستقیم مربوط نیست اما به شیوه ای هم می توان گفت شفاف سازی به این امر کمک می کند. اولا اگر ما بتوانیم درآمدها و هزینه‌ها و ضوابط را روزآمد نگه داریم باعث می‌شود روش‌ها و سیاست‌ها به سمتی برود که زمینه اشتغال سینماگران را فراهم کند. مثلا نکته‌ای که همیشه مورد انتقاد سینماگران بوده این است که کسانی باید فعالیت حرفه‌ای بکنند که عضو خانه سینما هستند، یعنی کسی باید فیلمبردار یک کار سینمایی باشد که عضو انجمن فیلمبرداران باشد. این کمک می‌کند کسانیکه خارج از صنف هستند و با روابط دیگری وارد عرصه فعالیت حرفه‌ای می‌شوند از طریق خود صنف جلوی آنها گرفته شود و زمینه اشتغال کسانی که به شکل حرفه ای در صنف هستند فراهم شود. دستگاه حکومتی و سیاستگذار باید جهت گیری‌هایش را براین اساس اصلاح کند. شفافیت باید ضوابط را هم شامل شود. یعنی عملا خودش را با مطالبات صنفی همراه کند.

مجری برنامه در بخش دیگر برنامه شهر فرنگ گزارش مرکز آمار را بیان کرد که براساس آن تنها ۱۹ درصد مردم سال ۹۶ به سینما رفتند، او در ادامه پرسید «این شفاف سازی چه دردی از مخاطب دوا می کند؟»، که انتظامی در پاسخ گفت: متاسفانه مصرف فرهنگی در کشورمان پایین است، از قضا یکی از کارهای ویژه وزارت فرهنگ این است که با سیاستگذاری‌هایش و بسته‌های حمایتی و اولویت‌هایش کمک کند به مصرف فرهنگی افزوده شود. به عنوان مثال یکی از سیاستگذاری‌های وزارت فرهنگ و سازمان سینمایی این است که زیرساخت های سینمایی را گسترش دهد و با توجه به آمایش سرزمین به آن بها دهد. در حال حاضر خیلی از شهرهای کشور حتی سینما ندارند. این سینما داشتن به کاهش آسیب‌های اجتماعی، افزایش مصرف فرهنگی و همبستگی اجتماعی کمک می‌کند. طبعا وقتی ضوابط و اولویت‌های ما روشن باشد نشانی از شفافیت است.

انتظامی در پاسخ به انتقادات درباره گزینشی بودن برخی آمارهای اعلام شده، گفت: شفافیت گزینشی حتما حرکتی ضدشفافیت است چون بی‌اعتمادی بیشتری تولید می‌کند. انتظاری که از شفافیت داریم این است که به سرمایه اجتماعی کمک کند. سرمایه اجتماعی سه پایه دارد: اعتماد مردم به حاکمیت، اعتماد حاکمیت به مردم و اعتماد مردم به مردم. خیلی‌ها می گویند این مولفه سوم ناشی از دو مولفه اول است. اگر در سایه شفافیت بتوانیم شرایطی ایجاد کنیم که اعتماد را افزایش دهیم خیلی از مسائل حل می‌شود. تدبیر همکاران ما این است که این آمارها را کامل اعلام کنند. من ادعا نمی‌کنم در همه آمار وزارت ارشاد دقت بالا وجود داشته باشد، ولی همه همکاران این تلاش را دارند. چون در آغاز راه هستیم حتما اختلال‌هایی داریم ولی حسن شفافیت این است که برگشت‌پذیر است. یعنی اگر کسی بگوید ای کاش چنین ستونی را هم در فلان آمار می‌گذاشتید ما می توانیم در آمارهای بعدی این اصلاح را انجام دهیم.

سرپرست سازمان سینمایی درباره آمارهایی که این سازمان درباره حمایت از جشنواره‌ها اعلام کرده و اینکه چرا اشاره‌ای به جشنواره ملی و جهانی فیلم فجرو جشنواره فیلم کوتاه و سینماحقیقت نشده است، گفت: این جشنواره‌ها را خود ما برگزار می‌کنیم و جداگانه بیلان آن منتشر خواهد شد. ۴۵ روز بعد از پایان رویدادهایی مثل همین جشنواره‌ها یا نمایشگاه کتاب یا مطبوعات فهرست درآمدها و هزینه‌های آنها باید منتشر شود. اما این آمار اعلام شده درباره جشنواره‌هایی است که دیگران برگزار می‌کنند و سازمان سینمایی در جهت توسعه سینما به آنها کمک می‌کند. سوال یا انتقاد منطقی این می‌تواند باشد که سازمان بگوید با چه فرمولی به یک جشنواره ۱۰۰ میلیون کمک کرده و به یک جشنواره دیگر ۵۰ میلیون تومان. شفافیت یعنی این ضابطه را از ما بخواهند. حتی اوج شفافیت مشارکت‌پذیری است، یعنی ما این ضابطه را اول به شکل پیش‌نویس منتشر کنیم و از اهالی سینما، منتقدان، سیاستگذاران فرهنگی و سینمایی، نخبه‌ها، دانشگاهیان و …بخواهیم که بگویند آیا فرمولی که ما تعریف کردیم جامع هست یا نه.

انتظامی تاکید کرد: مثلا من معتقدم که هرچقدر در استان‌ها کار کنیم به قوام و توسعه کشور کمک می کنیم، لذا اگر به من بسپارند که فرمول حمایت از جشنواره‌ها را بنویسم حتما می‌نویسم که جشنواره‌هایی که در استان‌ها و شهرستان‌های کم‌برخوردار برگزار می‌شوند حتما باید ضریب دو بگیرند.

سرپرست سازمان سینمایی در پاسخ به سوالی درباره راهکار تکرار نشدن اشتباهات و اختلالات در آمارها گفت: یکی از راهکارها این است که به ما فشار آورده شود که ضوابط را اعلام کنیم. اینکه موضوع جشنواره‌ها مهم است یا سطح داوری؟ سطح مشارکت مهم است یا نه؟ تکراری بودن یا نبودن مهم است؟ و …

انتظامی گفت: یکی از اشکالات دستگاه‌های دولتی این است که گمان می‌کنند خودشان باید جشنواره برگزار کنند در حالیکه یکی از برنامه‌های دولت عقب‌نشینی به نفع صنوف است. یعنی به جایگاه تنظیم مقررات خودش برگردد و در اموری که صنف یا بخش خصوصی کارآمد و سالم داریم که بتوانند فعالیتی را به خوبی انجام دهند دولت نباید تصور کند که عقل کل است و باید خودش انجام دهد.

او تاکید کرد: همت همکاران ما در سازمان سینمایی این است که برای همه این موارد ضوابط نوشته شود و مبنایی که بوده را روی کاغذ آورند. روش درست شفافیت هم آن است که این ضوابط وقتی نوشته شدند به شکل پیش‌نویس اعلام شوند تا بعد از جمع‌آوری نظرات و پیشنهادات و انتقادات به فرمول خاصی برسیم.

مدقق از سرپرست سازمان سینمایی پرسید «در نهایت حرف آخر را چه کسی یا چه نهادی می‌زند؟» که انتظامی پاسخ داد: سازمان سینمایی مسئول است که براساس جمع بندی این نظرات و سیاست هایی که دارد حرف آخر را بزند. مثلا یکی از سیاست‌های جدی وزاتخانه این است که ایران، تهران نیست این باید رویکرد ما باشد. نمی‌شود وزیر بگوید ایران تهران نیست، اما من در سازمان سینمایی ایران را تهران بدانم.

انتظامی این وعده قطعی را هم داد که ظرف همان مدت زمان ۴۵ روز فهرست هزینه‌ها و درآمدهای جشنواره‌ها اعلام شود. او این را هم خطاب به مجری شهر فرنگ گفت که «حتی اگر ما این آمار را منتشر نکردیم می توانید ابروی ما را ببرید.»

مدقق در ادامه پرسید «برخی نهادهای تابع سازمان سینمایی حمایت‌هایی که از بخش تولید کرده بودند را منتشر کردند ولی بعد مشخص شد که برخی از این حمایت‌ها تبدیل به فیلم نشدند برای بازگرداندن آن بودجه‌ها چه کاری انجام می شود؟»، انتظامی گفت: خوشبختانه انتشار آن فهرست باعث شد که فارابی جهت‌گیری خودش را عوض کند و چندین ماه است که بیشتر در قالب تسهیلات کمک می‌کند. یعنی طرفشان یک بانک است و کمک بلاعوض نیست. برای مواردی که به آن اشاره کردید هم باید تدابیر حقوقی صورت گیرد که در حال پیگیری هم است.

سرپرست سازمان سینمایی در پاسخ به سوالی دربار نحوه جلوگیری از ورود سرمایه های کلان غیرشفاف و مجهول به سینما، گفت: شفافیت جاده دوطرفه است. نمی‌شود فقط دولت شفاف عمل کند، فقط سازمان سینمایی شفاف عمل کند. قانون شفافیت قانون درخشانی است و اگر همه ما به آن برگردیم خیلی از مشکلات کشور حل خواهد شد.

مدقق پرسید «فکر می کنید اهالی سینما تن به این بدهند که قراردادهای بازیگران یا نحوه ورود سرمایه به پروژه های سینمایی را شفاف اعلام کنند؟» که انتظامی در پاسخ به او گفت: این همت  الان در خانه سینما وجود دارد. یعنی ما آمادگی داریم که به عنوان دستگاه حاکمیتی در این مسیر حرکت کنیم. مثلا صنف این را از ما بخواهد اگر در تیتراژ فیلم متقاضی پروانه نمایش کسی به عنوان فیلمبردار، کارگردان یا بازیگر و… از مسیر حرفه‌ای خودش وارد نشده پروانه نمایش صادر نشود. به مصلحت دولت نیست که در مسائل داخلی صنوف دخالت کند بلکه سازمان باید نظارت و پشتیبانی کند. درباره مسائل مربوط به هزینه‌های سرمایه گذاری و تولید فیلم‌ها هم با سازوکارهایی که در خانه سینما قابل طراحی است می‌توان ابهامات را روشن کرد. حتی اطلاع دارم که خانه سینما به سمتی می‌خواهد برود که قراردادهای مختلف تولید فیلم تحت نظارت آنها و با فرمول های ثابت و شفاف بسته شود.

انتظامی در پاسخ به این سوال که آیا می توان پروانه نمایش فیلمی که هزینه ساخت آن مجهول است صادر نشود، گفت: این هم در سازوکارهای سینمایی و صنفی قابل تعریف است. خانه سینما می‌تواند از ما بخواهد مطابق قواعد و مقررات حرفه‌ای صنف، صدور پروانه مالکیت بعد از تاییدیه آنان صورت گیرد.

او افزود: همه ما در هر حوزه فرهنگی که باشیم باید از گردش بالای اقتصادی استقبال کنیم. ما مسرور هستیم که در یکی دو سال گذشته گردش سینمای ایران و مبلغی که از اکران ب دست می‌آید جهش کرده است. بنابراین باید از اصل ورود سرمایه استقبال کنیم، ولی این قضیه باید نظام‌مند باشد و جوری نباشد که علاقه‌مندان سرمایه‌گذاری در سینما را فراری دهیم.

سرپرست سازمان سینمایی درباره جدیدترین دستورش برای ادغام موسسه رسانه‌های تصویری در دیگر زیرمجموعه‌های سازمان در جهت کوچک‌سازی و چابک‌سازی سازمان گفت: این تصمیم، تدبیر من نیست، مجموعه مدیران سازمان سینمایی تجربه، بلوغ و پختگی قابل توجهی دارند و تک‌تک این اقدامات در این جمع چکش‌کاری می‌شود و تبعات آن بررسی می‌شود تا رفتار شتاب‌زده و پوپولیستی انجام نشود. اما با کوچک‌سازی چابک سازی صورت می‌گیرد. مخصوصا زمانی‌که مشکلات بودجه‌ای پیش می‌آید ممکن است دستگاهی که قرار است از نظام توسعه فرهنگ حمایت کند بخش قابل توجه منابعش را خرج خودش، هزینه کارمندان و تجهیزات و رویدادها کند و چیزی صرف هدف اصلی نشود. از طرف دیگر وقتی یک سازمان حجیم باشد نمی‌تواند نسبت به تحولات روز واکنش منطقی، کارآمد و سریع داشته باشد. از سوی دیگر حوزه سینما و دیگر حوزه‌ها که همسایه فناوری‌های مدرن هستند سرعت تحولاتشان بالاست بنابراین نمی توانیم با آرایش پنج سال پیش این وضعیت را اداره کنیم.

او ادامه داد: در همین مسیر بخشی از ماموریت‌های لازم موسسه رسانه‌های تصویری در بنیاد فارابی ادغام می‌شود. بخش هنر و تجربه یک وظیفه دیگر وزارتخانه را دنبال می‌کند. ما وظیفه داریم از سینمای اندیشه‌ای، اجتماعی و فرهنگی در مقابل سینمای تجاری حمایت کنیم اگر کنار بنشینیم و بگوییم تنها سازوکارهای بازار مورد نظرمان است، حتما از وظایف خودمان فاصله گرفته‌ایم. بنابراین هنر و تجربه با این رویکرد باید در سازمان سینمایی حفظ شود، اما روش‌های کار ممکن است تغییر کند.

انتظامی گفت: در حال حاضر مشغول باز تعریف ماموریت‌های زیرمجموعه‌های سازمان سینمایی هستیم. مناسب‌تر است که این زیرمجموعه ها به روز شوند. درباره انجمن سینمای جوان کشور هم بحث‌هایی وجود دارد، اما نهایی نشده است. این بحث مطرح است که برای توانمند کردن بیشتر انجمن‌های سینمای جوان در استان‌ها و شهرستان‌ها  آنها را به شکل هیات امنایی اداره کنیم یعنی استاندار، شهردار، خیرین و علاقه‌مندان در کنار مدیرکل فرهنگ و ارشاد استان هیات امنا شوند و درامد و هزینه را خودشان کنترل کنند. الان یک اشکال این است که تمام درآمدها باید به حساب انجمن در تهران بیاید و بعد عودت داده شود درحالیکه در ستاد انجمن سینمای جوان در تهران باید سیاستگذاری صورت گیرد، اولویت‌ها و فرمول‌های حمایتی طراحی شود تا جوانان مستعد که در دورافتاده‌ترین شهرها احساس کنند می‌توانند رشد کنند.

انتظامی درباره سرنوشت مدرسه ملی در جریان این ادغام‌ها هم گفت: وظیفه ما توسعه دانش سینمایی است، اما قرار نیست خودمان ضرورتا آموزش دهیم بلکه می‌توانیم موسسات خصوصی آموزشی را توانمند کنیم، برایشان چارچوب تعریف کنیم و شاخص‌هایی تعریف کنیم …این بخش از وظایف مدرسه ملی سینما طبیعتا قابل تداوم نیست، اما بخش‌هایی که کار سیاستگذاری آموزشی می‌کند و مسائل نوپدید آموزشی را شناسایی می‌کند باقی خواهند بود.

مدقق در ادامه از سرپرست سازمان سینمایی پرسید که آیا مدیر یا سازمان سینمایی در سایه داریم، که انتظامی گفت: سازمان سینمایی به شکل مقتدرانه فردی اداره نمی‌شود یک سازمان است که حتما باید مدیران مختلفش مشارکت داشته باشند و سازمان مستقلی هم نیست و تحت نظارت وزارتخانه و وزیر است و حتما باید در آن چارچوب عمل کند.

او درباره اینکه ریشه مشکلات سینما درونی است یا بیرونی، گفت: نه فقط سینما بلکه هر حوزه‌ای که مثال بزنید مثل ورزش یا اقتصاد و … طبعا چون یک سیستم و سامانه است هم درون دارد هم بیرون. لذا پیشرفت و مشکلات می‌توانند ناشی از عوامل درونی و بیرونی باشند. در طراحی‌های مدیریت استراتژیک اساسا وقتی جداول را طراحی می‌کنیم عوامل داخلی و خارجی هم وجود دارند. بنابریان هر مقوله‌ای که حرف بزنید عوامل داخلی وخارجی دارد.

سرپرست سازمان سینمایی در بخش دیگر این گفت‌وگوی تلویزیونی درباره تغییرات مدیران سینمایی گفت: مدیران موجود اگر در چارچوب سیاست‌های وزارتخانه و سازمان سینمایی، بتوانند با چابکی و مدیریت انجام وظیفه کنند حتما می‌مانند. خود من هم اگر بتوانم برای سیاست‌های وزارتخانه، سازمان، دولت و نظام عنصر کارامدی باشم منطقش این است که باید بمانم، ولی اگر ناتوان یا ناهمراه باشم باید حذف شوم.

مجری برنامه نظر انتظامی درباره فیلم های‌کمدی را هم پرسید که او گفت: نباید همه سینما طنز باشد. نیازهای مخاطبان و وظیفه‌ای که سینما در قبال آنها دارد نباید متکی به یک ژانر باشد. مثلا سینمای مستند یک سینمای ناب است اما نباید همه فضا مستند شود.

انتظامی درباره ادغام جشنواره ملی و جهانی فجر هم گفت: یکی از صبحت‌هایی که الان بین مدیران مطرح است و حتی جزو مطالبات سینماگران هم است این موضوع است. برای من هم مطالبه صنف خیلی مهم است.

نوشته حسین انتظامی: شفافیت گزینشی حرکتی ضدشفافیت است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

منتظر یک جشنواره همراه با شگفتی باشید

او در ابتدای این برنامه که که اجرای آن را حمیدرضا مدقق برعهده دارد، جدیدترین خبرها از جشنواره فجر را اعلام کرد و گفت: برای اولین بار برنامه نمایش تمام فیلم های سینمایی که در جشنواره و در سینمای مردمی به نمایش گذاشته می شود را امشب منتشر می کنیم و اگر بینندگان بعد از صحبت های من به سایت جشنواره مراجعه کنند می توانند برنامه تمام فیلم های جشنواره را مشاهده کنند و براساس آن انتخاب کنند که چه فیلمی را در کدام سینما تماشا کنند.

دبیر جشنواره فیلم فجر گفت: سه گروه یازده فیلمی هستند که فیلم ها و سانس های اکران در آن کاملا مشخص است و می توانند انتخاب کنند و فیلم دلخواه‌شان را تماشا کنند. خرید بلیت تک فیلم از طریق گیشه است اما بلیت فیلم های ردیفی از طریق پیش فروش اینترنتی قابل خرید است.

داروغه زاده در پاسخ به این سوال که گفته می شود باید انتظار یک جشنواره متوسط بدون شگفتی داشته باشیم، گفت: کاملا برعکس امسال خوشبختانه جشنواره بسیار بسیار با کیفیت و خوبی داریم و فیلم هایی که در جشنواره حضور دارند به لحظات ساختار، محتوا و ارتباط با مخاطب و همینطور کارگردان های نامی که در جشنواره حضور دارند از بهترین دوره های جشنواره در سال های اخیر است و منتقدان و رسانه ها امسال  فیلم های خوبی را خواهند دید و دچار شگفتی خواهند شد.

او در پاسخ به این سوال که آیا همه این فیلم هایی که منتظر دیدن آنها هستیم به جشنواره می رسند؟، افزود: بله خوشبختانه فکر می کنم تمام فیلم هایی که انتخاب شدند به جشنواره می رسند و مردم آماده باشند که از اولین روز که فیلم ها در برنامه قرار دارند به تماشای آنها بنشینند.  سال گذشته هم تغییری در جدول نمایش نداشتیم و کاملا منظم برگزار شد . امیدواریم امسال هم منظم نمایش ها را داشته باشیم.

احتمال اینکه فیلمی به جشنواره نرسد خیلی کم است اما…

داروغه زاده درباره اینکه ممکن است فیلم های رزرو وارد چرخه نمایش شوند، گفت: احتمال خیلی کمی است که فیلمی به جشنواره نرسد ولی اگر نرسند می توانیم از فیلم های رزرو استفاده کنیم.

برخی فیلم های جشنواره می توانند چالش برانگیز شوند اما حاشیه ساز نه

دبیر سی و هفتمین دوره جشنواره فیلم فجر در پاسخ به سوال مدقق مبنی براینکه ممکن است جشنواره دچار حاشیه شود، گفت: فیلم هایی هستند که می توانند فضایی ایجاد کنند که چالش برانگیز باشد و امکان گفتگو بین موافقان و مخالفان وجود داشته باشد و این هم خوب است و ذات سینما این است که فضای نقد و گفت و گو را فراهم کند، بله معتقدم برخی فیلم ها هستند که در جشنواره می توانند چالش برانگیز باشند اما حاشیه ساز نه.

جشنواره متنوع و جذابی خواهیم داشت

داروغه زاده در پاسخ به این سوال مجری برنامه شهرفرتگ مبنی براینه «گفته می شود که بیشتر فیلم ها این دوره جشنواره ژانر اجتماعی دارند و تنوع اندک است» آیا این ادعا درست است، گفت: نه برعکس امسال به شدت تنوع موضوعی و ژانر و مضمون داریم و شاهد فیلم هایی با ساختارهای متفاوتی هستیم. مثلا در فیلم های اول یا همان بخش نگاه نو جشنواره فیلم هایی داریم که می توانند ارتباط خوبی با مخاطب برقرار کنند و از لحاظ مضمونی و ساختاری جشنواره متنوع و جذابی خواهیم داشت.

وی افزود: در این دوره فیلم هایی با محور دفاع مقدس، فرهنگ عاشورا، تروریسم منطقه ای و … داریم. طبیعتا باید صبر کنید تا فیلم ها به نمایش دربیاید.

سینمای ایران از مهمترین دستاوردهای انقلاب است

در ادامه برنامه شهر فرنگ، مدقق از داروغه زاده پرسید «چرا در چهل سالگی انقلاب فیلمی با موضوع چهل سالگی انقلاب نداریم؟» که دبیر جشنواره در پاسخ به او گفت: کل سینمای ایران که افتخار آمیز هم هست  از مهمترین دستاورد انقلاب است. سینما بعد از انقلاب کاملا متحول شد و با مخاطب داخل ارتباط خوب و اثرگذاری برقرار کرد هم در خارج از کشور افتخارآفرین شد. اگر فیلم های خوبی داشته باشیم یعنی دستاوردهای انقلاب را در جشنواره به نمایش می گذاریم. امسال با موضوعات مرتبط و همسو با خودانقلاب فیلم های خوبی داریم که فیلم های با کیفیت و جذابی هستند و از نظر ساختاری هم فیلم های خوبی هستند.

ستاد جشنواره مشکل مالی ندارد

داروغه زاده در واکنش به برخی اخبار درباره بودجه نداشتن ستاد جشنواره فیلم فجر و احتمال برگزار نشدن جشنواره در شهرستان ها، اظهار داشت: ما مشکل مالی اصلا نداریم چون از سال گذشته با بهینه کردن هزینه ها توانستیم کاهش یک سومی نسبت به جشنواره های سال های قبل تر داشته باشیم. یعنی جشنواره سال گذشته نسبت به سال قبل از آن را باکاهش یک سومی برگزار کردیم و در همه بخش ها برنامه داشتیم و نمایش استان ها را هم داشتیم. سال گذشته یک و نیم میلیارد فروش بلیت در ایام جشنواره داشتیم که باعث شد یک و نیم میلیارد از هزینه ای که در ایام جشنواره کردیم به خزانه برگردد. امسال درآمد حاصل از فروش بلیت سینماهای مردمی را کاملا به صاحبان آثار برمی‌گردانیم و این برای اولین بار در ادوار مختلف جشنواره اتفاق خواهد افتاد. مثل سال گذشته هم در تمامی مراکز استان ها و سه منطقه آزاد کیش، قشم و اروند نمایش فیلم های جشنواره را خواهیم داشتیم. در هر استان هم حداقل ۱۲ فیلم نمایش داده خواهد شد.

جمع آوری آرای مردمی برای سیمرغ بهترین فیلم به چه شکل است؟

داروغه زاده درباره روند جمع آوری آرای مردمی هم گفت: یکی از بهترین و حساس ترین و جذاب ترین سیمرغ ها، سیمرغ بهترین فیلم از نگاه مردم است، که این هم از سال گذشته نوع رای گیری آن تغییر کرد و دیگر دستی نبود. از سال گذشته این موضوع مکانیزه شد و اینترنتی شد. این روش تمام حرف و حدیث ها و حاشیه ها را از بین برد و توانستیم با دقت این بخش را برگزار کنیم و امسال هم از این روش استفاده می کنیم. یک اپلیکشینی معرفی می شود و تمام کسانی که بلیت های جشنواره را اینترنتی پیش خرید کردند می توانند در این رای گیری شرکت کنند. تفاوتی بین امسال و سال گذشته نیست.

دبیر جشنواره فیلم فجر درباره نحوه داوری انیمیشن های جشنواره گفت: سه فیلم انیمیشن در جشنواره داریم که در آیین نامه یک سیمرغ به عنوان جایزه ویژه هیات داوران به آنها تخصیص داده می شود، یعنی هیات داورانی که سودای سیمرغ را داوری می‌کند از بین این سه انیمیشن یک سیمرغ با نظر خودشان به بهترین فیلم انیمیشن اهدا می کنند.

دلیل انصراف چند فیلم کوتاه از جشنواره سی و هفتم

داروغه زاده درباره انصراف برخی فیلم های کوتاه هم گفت: با مدیرعامل انجمن سینمای جوان گفت و گوهایی دوسال قبل شده بود و قرار براین بود که فیلم های داستانی کمتر از ۱۵ دقیقه در جشنواره فیلم فجر به انتخاب خود دوستان معرفی شود و داوران از بین آن فیلم های کاندیدا و معرفی شده بهترین فیلم را انتخاب کنند. سال گذشته ۵ فیلم کاندیدا شد. امسال گفتند سه فیلم داریم که بالای ۱۵ دقیقه هستند، لذا قرار شد اگر این فیلم ها توانستند تایم را براساس آیین نامه به زیر ۱۵ دقیقه برسانند در جشنواره حضور داشته باشند ولی آن سه فیلم نتوانستند به این تایم موردنظر برسند. ما هم نمی توانستیم از آیین نامه تخطی کنیم.

داروغه زاده در ادامه درباره انتقادات به زمان نمایش مستندها و فیلم های کوتاه در جشنواره فجر، گفت: باید به این نکته اشاره کنم که مستندها پیش از این در جشنواره سینماحقیقت و آثار کوتاه در جشنواره فیلم کوتاه تهران به نمایش درآمده بودند. با این وجود ما یک سانس در سینمای اهالی رسانه برای کسانی که علاقه مند بودند این فیلم ها را ببینند برای نمایش این آثار قرار دادیم و در عین حال این فیلم ها در سینما آزادی و فرهنگ و همچنین سینمای اختصاص یافته به هنرمندان هم به نمایش درخواهد آمد.

پاسخ به انتقادات درباره ساخت تندیس سیمرغ در خارج از کشور

دبیر سی و هفتمین دوره جشنواره فجر در پاسخ به انتقادات درباره ساخت تندیس در خارج از کشور آنهم در شرایط تحریم، گفت: سیمرغ بلورینی که سی و هفت دوره تعریف شده همیشه به شکل یک تیکه و کریستال بوده است و امکان ساخت آن در داخل کشور نیست. ربطی به امسال هم نیست و چندین سال است که خارج از کشور ساخته می شود چون امکانات و ابزاری که باید برای ساخت سیمرغ کریستال و تراش خورده استفاده شود در داخل کشور وجود ندارد شاید برای تولیدکنندگان داخل به صرفه نباشد که برای ساخت ۳۰ سیمرغ در سال آن ابزار و امکانات را بیاورند. چندین بار هم با تولیدکنندگان داخلی صحبت شده ولی امکانپذیر نشد چون دستگاه های پیشرفته ای که بتوانند این سیمرغ را در داخل کشور تولید کند وجود ندارد.

او درباره اینکه آیا نمی توان شکل تندیس را تغییر داد تا امکان تولید در داخل داشته باشد، گفت: این تندیس جهانی شده است و سی و هفت دوره است که برگزار شده و فلسفه ای پشت آن بلورین بودن و شفافیت وجود داشته است. شاید اگر نیاز به تغییر باشد مربوط به حیطه اختیارات سازمان سینمایی یا شورای سیاستگذاری جشنواره است و حتی مشورت با خود سینماگران تا این تغییر صورت گیرد.

داوری های جشنواره کار بسیار سختی است

دبیر جشنواره فیلم فجر در پاسخ به این سوال که پیش بینی می کنید امسال هم اعتراضی به داوری فیلم ها در جشنواره شود، گفت: جشنواره فیلم فجر مهمترین رویداد فرهنگی و هنری کشور است، در واقع سال نو سینمای ایران است و چهره های به نام و شاخص در جشنواره شرکت می کنند و زحمت یک سال شان را ارائه می کنند. لذا طبیعی است که وقتی ۲۲ فیلم داریم که هرکدام در ۱۵ تا ۱۶ رشته شانس برنده شدن دارند و از طرفی امکان محدودی برای جایزه دادن به برگزیده ها وجود دارد، ممکن است آنها که برگزیده نمی شوند دلخور شوند. هر تیم داوری که بچینیم هم این اتفاق می افتد.

او ادامه داد: اکثر فیلم های حاضر در جشنواره هم خوب هستند و کیفیت بالایی دارند و نزدیک بهم هستند. فیلم های خوب مان نزدیک به هم هستند، یا کاندیداها بازیگری، کارگردانی، فیلمبرداری و …نزدیک بهم هستند در نتیجه کار داوری بسیار سخت است و هر فیلمسازی که انتخاب نشوند می توانند این تصور را داشته باشند که حق شان ضایع شده است. ولی جشنواره هم یک مسابقه است و امکان ما هم محدود است. همینجا هم از فیلمسازانی که در جشنواره هستند و باعث گرمی جشنواره شدند تشکر می کنم و اگر احتمالا فکر کردند حق شان ضایع شده از اینجا از آنها عذرخواهی می‌کنم.

هیچ مذاکره ای برای انتخاب هیات داوران نداشتیم/ماجرای مذاکره با فرهادی چه بود؟

داروغه زاده درباره مذاکره برای انتخاب هیات داوران، گفت: هیچ مذاکره ای برای انتخاب داوران نداشتیم، با آقای فرهادی هم سال گذشته با واسطه ای مذاکره ای داشتیم و از ایشان پرسیده شد که علاقه دارید داور باشید یا نه. آقای فرهادی هم ابراز لطف و محبت داشتند و گفتند به خاطر ملاحظاتی که وجود دارد و انتظارات سینماگران از داوران حتی پیشنهادات داوری در جشنواره های خارج از کشور که فیلمسازان ایرانی حضور دارند را دو سالی است که نمی پذیرند.

اسامی هیات داوران هفته آینده اعلام می شود

او گفت: هنوز با آقای مجیدی هم صحبتی نکردیم، با هیچ کارگردان و فیلمسازی برای داوری مذاکره ای نشده است اما هفته آینده اسامی داوران قطعا اعلام خواهد شد.

دبیر سی و هفتمین دوره جشنواره فیلم فجر درباره نگاه های چندگانه درباره حضور فیلم ها در جشنواره، اظهار داشت: هرسال ۸۰ تا ۹۰ فیلم برای شرکت در جشنواره ثبت نام می کنند که از بین اینها ۲۲ فیلم برای سودای سیمرغ و ۱۰ فیلم برای فیلم های اول شانس حضور در جشنواره را پیدا می کنند. یعنی حدود ۶۰ فیلم بیرون از مسابقه می مانند. در این دو سال گذشته هم ما اسامی آن ۶۰ فیلم را اعلام نکرده ایم، من اصرار داشتم که فیلم هایی که ثبت نام می کنند علنی نشوند چون ممکن است بازخورد منفی برای فیلم هایی که وارد بخش مسابقه نشده اند ایجاد نشود. تمام فیلم هایی که آماده بودند و می توانستند نسخه شان را کامل کنند ثبت نام کردند و مورد بازبینی هیات انتخاب قرار گرفتند.

برخی فیلم ها برای جشنواره ساخته نمی شوند

او ادامه داد: بعضی از فیلم ها هم هستند که اساسا برای جشنواره ساخته نمی شوند و صرفا از اول برای مخاطب عام تولید می شوند و طبیعتا اگر در جشنواره هم باشند شانسی ندارند لذا ممکن است از این منظر در جشنواره نباشند. من از هر اقدامی که تبلیغی برای فیلم ها بشود استقبال می کنم حتی اگر این روش شرکت نکردن در جشنواره باشد یا گفتن اینکه در جشنواره شرکت نمی کنیم یا فیلم مان را از جشنواره بیرون کشیدیم و …همه این ها می تواند برای آن فیلم در زمان اکران خوب باشد.

جشنواره براساس کیفیت فیلم هاست 

مدقق در ادامه این برنامه گفت « یک کارگردان جوان مدعی شده که دو فیلم جشنواره با رانت و رابطه بازی وارد شدند» آیا این ادعا درست است؟، داروغه زاده در پاسخ به مجری برنامه گفت: نه اینگونه نیست. هر فیلمی که یک نسخه قابل داوری و بازبینی باشد را دبیرخانه جشنواره می پذیرد. مثلا اصلاح رنگ نشده باشد یا موسیقی آن کامل نشده باشد قابل پذیرش است. اگر فیلمی خیلی ناقص باشد که اصلا هیات انتخاب نمی تواند تشخیص دهد که می تواند در جشنواره باشد یا نه. سال گذشته هم هیچ فیلمی نداشتیم که در زمان مقرر نتواند نسخه کامل خودش را به جشنواره برساند.

داروغه زاده گفت: جشنواره براساس کیفیت فیلم ها است نه نوبت. هر فیلمی که بهتر باشد و بتوانند به برنامه جشنواره برساند باید انتخاب شود. اگر قرار باشد فیلم ها فقط از نسخه کامل انتخاب شود ممکن است برخی فیلم های خوب به جشنواره نرسند . برای ما مهم این است که بهترین فیلم هایی که می توانند در زمان نمایش فیلم نسخه کامل خودشان را ارائه دهند انتخاب و داوری شوند.

فیلم های موفق جشنواره شانس بیشتری برای اکران نوروزی دارند

دبیر جشنواره درباره برخی نقل قول ها درباره اکران نوروزی فیلم ها و اولویت داشتن فیلم های جشنواره هم اظهار داشت: این یک مساله و روال طبیعی است نه یک حکم قانونی. همیشه فیلم هایی که در جشنواره موفق هستند معمولا شانس بیشتری در اکران نوروزی دارند. این هم همه ساله هم می افتد فکر می کنم فیلم های امسال جشنواره هم می توانند شگفتی ایجاد کنند و مورد استقبال قرار بگیرند به نحوی که سینماها ترجیح دهند از این فیلم ها در اکران نوروزی استفاده کنند. در نهایت بعد از جشنواره اکران نوروزی مشخص می شود. البته اکران نوروزی هم با نظارت سازمان سینمایی است چون باید تنوع آثار باید حفظ شود و از گونه های متنوع در اکران نوروزی داشته باشیم.

دبیر جشنواره در ادامه تاکید کرد: در آسیب شناسی که داشتیم به این نتیجه رسیدیم که در مورد دفعات حضور یک فیلم در جشنواره باید بازنگری در آیین نامه صورت بگیرد تا به این ترتیب هر فیلم فقط یکبار بتواند در جشنواره ثبت نام کند و در معرض دید هیات انتخاب قرار بگیرد.

احتمال بازنگری در آیین نامه جشنواره فیلم فجر

او درباره ابهامات بر سر پروانه های ساخت فیلم ها گفت: طبق آیین نامه ملاک پروانه ساخت سینمایی بوده که به نظرم این هم نیازمند بازنگری است. چون بعضی از فیلم ها با پروانه ویدئویی ساخته می شود ودر گروه هنر و تجربه اکران می شود یا در جشنواره های سینمایی دنیا حضور پیدا می کنند. این فیلمسازان را نمی شود گفت فیلمسازان فیلم اول هستند. این نقص وجود دارد و نیازمند بازنگری است.حتما در ایین نامه جشنواره فجر سی و هشتم که فکر میکنم قبل از عید منتشر شود این بازنگری صورت خواهد گرفت.

داروغه زاده در ادامه برنامه شهر فرنگ درپاسخ به انتقادات درخصوص مستاجر بودن جشنواره و نداشتن کاخ جشنواره، گفت: حداقل در چند سال اخیر پردیس های سینمایی خوبی در تهران ساخته شده است. امیدواریم شهردار جدید تهران پیشقدم ساخت یک مجموعه فرهنگی و هنری مخصوص جشنواره باشند. ولی توجه کنید که جشنواره فجر و نوع برگزاری آن به نحوی است که امکان برگزاری آن در یک مجموعه وجود ندارد چون جشنواره فجر یک جشنواره حرفه ای و مردمی است. یعنی جشن سینما در ایام دهه فجر است . در دهه فجر هیچ جشن دیگری به این باشکوهی و فراگیری نداریم. در نتیجه فکر می کنم آن گستردگی جشنواره سبب شده که امکان برگزاری آن در یک مجموعه وجود ندارد.

او در پاسخ به این سوال که آیا همه فیلم های جشنواره امکان نمایش عمومی پیدا خواهند کرد، گفت: بله حتما اکران عمومی خواهند یافت. البته پروانه نمایش فیلم ها برای جشنواره است ولی هیچکدام مشکلی برای نمایش عمومی نخواهند داشت. سال گذشته هم همه فیلم های اکران شده در جشنواره، پروانه اکران عمومی گرفتند.

 اکران خوبی در سال ۹۸ خواهیم داشت

دبیر جشنواره در پاسخ به این سوال مدقق که آیا «پیش بینی می کنید اکران سال آینده اکران خوبی باشد، گفت: بله پیش بینی می کنم که سال آینده اکران خیلی خوبی داشته باشیم. امسال هم تعداد مخاطب و فروش مان افزایش خوبی داشت. با اینکه در شرایط تحریمی کشور باعث شده بود که وضعیت اقتصادی در رکود باشد و شرایط اجتماعی خوبی به لحاظ روحی و روانی نبود ولی در سینما رونق را شاهد بودیم و میزان فروش و سرمایه گذاری در حوزه سینما چه سالن سازی چه تولیدی روند خوبی داشتیم. در واقع سینمای ایران از سینمای دولتی به سمت سینمای خصوصی شیفت کرده است. معتقدم فیلم های جشنواره سی و هفتم نوید اکران خوبی در سال ۹۸ می دهند.

داروغه زاده در پاسخ به این سوال که فکر می کنید در تعداد جوایز جشنواره ۳۷ تغییری صورت گیرد، گفت: خواهش ما از داوران این است که پایبند به آیین نامه باشند تا مجبور نشویم که تعداد جوایز را تغییر دهیم. ولی بستگی به شرایط داوری دارد. گاهی داوران بر سر یک جایزه به نتیجه نمی رسند. ولی امیدواریم که امسال این اتفاق نیفتد و به آیین نامه پایبند باشیم. سال گذشته کارگردانی به وقت شام و تنگه ابوقریب خیلی بهم نزدیک بودند و داوران نتوانستند که یک فیلم را انخاب کنند لذا خواستند که دو سیمرغ کارگردانی داشته باشیم.

نوشته منتظر یک جشنواره همراه با شگفتی باشید/ اسامی هیات داوران هفته آینده اعلام می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

تکرار این برنامه  ساعت ۱۱ و ۱۵ دقیقه جمعه ۲۶ آذرماه از شبکه خبر پخش خواهد شد.

نوشته رییس سازمان سینمایی حوزه هنری به شبکه خبر می‌رود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.