یکی اینکه حجاب فقط در ظاهر آدم ها خلاصه می شود و فقط به خانم ها اختصاص دارد ؟ یعنی مثلا در برخی فیلم ها می بینیم که یک تار موی هیچ زنی بیرون نیست همه مبادی رفتار اجتماعی رعایت شده است ؟ عفاف در قالب مجموعه ای از رفتارها و کلمات و عادات رفتاری تعریف می شود که در بسیاری از فیلم های به ظاهر اسلامی و طبق موازین آیین نامه شورای ساخت هم لحاظ نمی شود و این ظاهربینی مسئله مهمی در تفکیک مفهوم والای حجاب و عفاف درونی و واقعی و حجاب روسری وار است.

بعد اینکه آیا حجاب فقط به خانم ها اختصاص دارد؟ آیا در فیلم ها این فقط خانم ها هستند که باید حجاب آن هم از نوع ظاهری را رعایت کنند ؟ اینکه موی سرشان پوشیده باشد یا سایز لباسشان بزرگ تر از خودشان باشد کفایت می کند؟ شاید فیلم سازان ما همین طور فکر می کنند که فلان بازیگر اجازه دارد در همه فیلم ها زیرشلواری بپوشد و عرق گیر خانگی بپوشد و آقایان در فیلم های سفارشی جزیره کیش شلوارک را به مثابه لباس فرم بپوشند و در کل هیچ گونه اعمال محدودیتی روی آنها نباشد.

سوال بعدی که ذهن مخاطب را به خودش درگیر می کند این است که مگر در فرهنگ ما حجاب نوعی زینت و برتری و صیانت نیست، پس چرا عملکرد چند سال اخیر اکثر فیلم های سینمایی حجاب را تا جایی محدودیت قلمداد کرده که برای جبران این محدودیت از بازیگران خارجی استفاده کرده که به راحتی بی حجاب باشند و الزامی به رعایت موازین ما نداشته باشند و به اصطلاح این گونه با کلاه شرعی حجاب را که مانع تجاری سازی شان است، دور می زنند.

شاید اگر بخواهیم رعایت حجاب و عفاف چه ظاهری و چه کلامی و رفتاری در هرمی دسته بندی کنیم ، بهترین وضعیت را صداوسیمای جمهوری اسلامی داشته باشد، پس از آن وضعیتی میانه در سینما داریم و بدترین شکل اجرایی حجاب چه در قالب اسلامی و چه در فرهنگ باحیای ایران کهن، در شبکه نمایش خانگی داریم. گاهی با تماشای سریال ها یا برنامه های ترکیبی شبکه نمایش خانگی گمان می کنیم که نه تنها از معیارهای اصلی مان فاصله گرفته ایم بلکه گویا این شبکه مجالی برای رهایی از مفاد و موازین اسلامی ایرانی شده است! ساخت این مجموعه ها از چه فلیتری گذر می کند؟ آیا صرف این معیار که مخاطب پول می دهد و می تواند این آثار را در منزل شخصی اش تماشا کند، برای برداشتن حجاب های ظاهری و حجاب های روابط افراد کافی است؟ افراد حاضر در سریال های شبکه نمایش خانگی از کدام قشر جامعه هستند؟ چند درصد افراد جامعه این گونه لباس می پوشند؟ اینقدر روابط راحت و بی فاصله دارند؟ یا شاید هم طمع کسب در آمد است که سازندگان این مجموعه ها را وادار می کند با رنگ و لعاب خارج از حوزه عرف و انقلاب ، زن های این مجموع ها را در منزل شخصی شان با گریم و آرایش عروسی به نمایش درآورند!

حالا اسفناک تر از نمایش این گونه ظواهر و روابط خارج از محدوده در سینما و کمی تلویزیون و فاجعه بارتر از همه شبکه نمایش خانگی، این است که این نمایش ها به همان چند ساعت محدود نمی شود و موج بعدی آن انعکاس این سبک لباس پوشیدن و صحبت کردن و … در سطح عمومی جامعه است. متاسفانه هنرمندان ما به ویژه بازیگران حتی گاهی علیرغم نداشتن ویژگی های اخلاقی و رفتاری مناسب به دلایل ظاهری و  تجاری، الگوی سنین خاصی از جامعه قرار می گیرند و همین مسئله درجه اهمیت چگونگی ظاهری آنها و و مسئولیت شان را بالاتر می برد.

در این یادداشت سعی داشتیم فقط جرقه هایی از سرفصل‌های مطروحه در حوزه حجاب و عفاف در سینما و تلویزیون و شبکه نمایش خانگی را در ذهن مخاطب بزتیم و ارائه راهکار و پیشنهادات اجرایی نه در حوصله این مطلب است نه در رسالت و قدرت این منبع. بی شک مسئولین بالاتر و سیاست گذاران حوزه تصویر باید با ریزبینی مضاعف و وسواس دغدغه مندتری بازتعریفی از مقوله حجاب و عفاف در بطن و بستر واقعی هنرهای تصویری اعم از سینما و تلویزیون و تئاتر و شبکه نمایش خانگی ارائه دهند و پایبند ضمانت اجرای آن بمانند.

نوشته بلاتکلیفی چند وجهی حجاب و مقوله تصویر اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

فیلم سینمایی «دلبری» به نویسندگی و کارگردانی سیدجلال دهقانی‌اشکذری و تهیه کنندگی سیدمحمود رضوی نخستین اثر این بسته فیلم است. ازجمله بازیگران فیلم می‌توان به مهدی عطاران، مهسا هاشمی، هنگامه قاضیانی، عباس غزالی، محمدرضا شیرخانلو، آتیلا پسیانی اشاره کرد.

مستند «بهت میاد»، به کارگردانی محمدحسن یادگاری و تهیه کنندگی یوسف نادری منش، این مستند روایتی تاریخی از سیر تحول مد، پوشش و آرایش از ۲۰۰۰ سال قبل از میلاد در ایران را مورد بررسی قرار داده و به معضلات و چالش‌های پیش روی جامعه امروز می‌پردازد.

فیلم داستانی «خانه پنجم» که به کارگردانی رضوانه فتحی ساخته شده است. داستان این فیلم پیرامون دختری در زمان کشف حجاب رضاخانی است…

مستند «قیام غریب» که در دفتر مطالعات جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی تهیه و تولید شده است، دیگر اثر این بسته فیلم است. این مستند به واقعه قتل و عام زائران و مجاوران حرم امام رضا(ع) که در اعتراض به کشف حجاب رضاخانی و سیاستهای ضد دینی حکومت در مسجد گوهرشاد می پردازد.

مستند «بانو» به تهیه کنندگی و کارگردانی محمد حبیبی منصور، تولید شده است. این مستند روایت‌گر زندگی پرفراز و نشیب بانو عصمت احمدیان، مادر شهیدان فرجوانی است.

فیلم داستانی «مستوره» به کارگردانی الهام هادی نژاد و تهیه کنندگی حسین اسدزاده، دیگر اثر بسته فیلم «عماریار» برای هفته عفاف و حجاب است.

پویانمایی «حاجی آخوند» به تهیه کنندگی و کارگردانی امیر عطری، ساخته شده است. این پویانمایی روایتگر داستان مادر بزرگی برای نوه‌های خود، قصه‌ یک مامور شهربانی را تعریف می‌کند که در زمان اجرای قانون کشف حجاب، در مخالفت با کشف حجاب فعالیت می‌کرد.

«رویای گلها»، «رضا ماکسیم»، «چکمه‌های فرنگی»، «چارقد بی بی»، «برهمان عهد»، «فرشته‌ها با هم می‌آیند»، «خلوت خوب» و «مادر جبهه‌ها» از دیگر آثار این بسته فیلم هستند.

شما مخاطبان می‌توانید برای اطلاع از دیگر فیلم‌ها و مستندهای ساخته شده با موضوع هفته عفاف و حجاب، به سایت عماریار به آدرس ammaryar.ir مراجعه کنید.

نوشته بسته ویژه فیلم‌های «عماریار» برای هفته عفاف و حجاب ارائه شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.