امیر قادری در ابتدا بیان کرد: در آخرین برنامه از این سلسله نشست‌ها، به مرور شرایط مدیریتی حاکم بر سینمای ایران بین سال‌های ۵۷ تا ۸۴ می‌پردازیم. سعی داشتیم در دور دوم، دهه هفتاد به بعد را بررسی کنیم اما همچنان بیشتر بحث‌ها درباره دهه شصت بود. ما تلاش کردیم نمایندگانی از همه جریانات سینمای ایران در این نشست‌ها حضور داشته باشند و امشب هم قرار بود میزبان جواد شمقدری باشیم اما به دلیل بیماری نتوانستند ما را همراهی کنند.

* مدیریت «تلویزیونی»‌ در سینمای دهه ۶۰

سپس علیرضا رئیسیان اظهار کرد: خوشحالم که سازمان سینمایی سوره و امیر قادری میزبان این برنامه باعث جمع شدن مجموعه‌ای از سینماگران برای تحلیل وضعیت مدیریتی سینمای ایران شدند. انگار از تمام تحولات فرهنگی، اجتماعی و سیاسی بعد از انقلاب، رد و نشانی در سینما وجود دارد و با تغییر دولت‌ها، نگرش‌ها و آمدن و رفتن‌ها تحولاتی در سینما اتفاق افتاده است. همه صاحب‌نظران و هنرمندان حوزه‌های دیگر بر این باور مشترک هستند که مهم‌ترین عنصر هنری بعد از انقلاب، با همه کم و کاستی‌ها، سینما بوده است.

وی افزود: در دهه ۶۰ اتفاقی رخ داد که تا به امروز کمتر بازگو شده است. تا قبل از سال ۶۳ رفت‌وآمدها به سینما کوتاه‌مدت و شتاب‌زده بود و در نتیجه، تحول یا رخداد ویژه‌ و خاصی صورت نگرفت. اما از سال ۶۳ که آقایان انوار و بهشتی از تلویزیون وارد سینما شدند، با وجود آنکه دانش سینمایی نداشتند، برحسب تجربه خودشان، مکانیزم تلویزیون را در حوزه سینما پیاده کردند.

وی ادامه داد: تلویزیون پول را به‌عنوان سرمایه‌گذار می‌داد، تهیه‌کننده‌ای انتخاب می‌کرد و نظارت‌ها از شروع تا پایان روی هر پروژه اعمال می‌شد. در حقیقت طرحی که این افراد در بدو ورود در سینما اعمال کردند، یعنی همان شعار معروف «هدایت، حمایت و نظارت» جوهره‌اش مبتنی بر همان ساختار تلویزیون بود. حتی در اکران فیلم‌ها نیز دولت تعیین‌کننده بود و متولی صد در صد سینما در امر پشتیبانی و نظارت، دولت بود.

این فیلمساز تاکید کرد: آن زمان سینما در حال راه‌اندازی مجدد بود و اگر می‌خواست مسیر قبل از انقلاب را ادامه دهد شاید به نوعی غیرممکن بود چون سرمایه زیاد و نیروی کار حرفه‌ای وجود نداشت و شرایط اجتماعی، سیاسی و فرهنگی نیز تغییر کرده بود. اما عیب بزرگی که تا همین امروز به گونه‌ای دیگر ادامه پیدا کرده این است که در حالی که سرمایه دولتی آنچنان به سینما تزریق نمی‌شود و حمایت‌ها جهت خاص و مشخصی پیدا کرده‌اند، ولی نظارت بر سینما همچنان وجود دارد.

رئیسیان یادآور شد: می‌شود گفت که اسب زین شده سینما را بعدها افرادی سوار شدند که حتی سوارکاری بلد نبودند و برخی مواقع برعکس هم روی اسب می‌نشستند! اساسا مبنای شعار معروف «ریل‌گذاری دهه شصت» همین موضوع است. این ایراد بزرگ را می‌توان گرفت که در آن دوره از اواخر دهه ۶۰ تا اوایل دهه ۷۰ اصلاحات جدی‌تری برای تغییر این مکانیزم که همه چیز تحت سیطره دولت باشد، کاسته و یک جور آزادی‌های دیگر برای فیلمسازی فراهم شد؛ چیزی که طبیعت هنر سینما بود.

* فرمول مدیریتی انوار و بهشی از بلوک شرق آمده بود

وی با اشاره به اینکه بخشی از این فرمول از بلوک شرق آمده و برخی دیگر هم ضروریات آن زمان بود، گفت: برای همین یک تقسیم وظایفی هم اتفاق افتاده بود. یعنی در دهه شصت آقای انوار مباحث مربوط به لجستیک سینما را پیگیری می‌کرد، آقای بهشتی طراحی هنری و فرهنگی را برعهده داشت و آقای حیدریان مسئولیت نظارت را. آن زمان سناریو به فارابی می‌رفت، کارهای اولیه روی آن صورت می‌گرفت و پروانه ساخت تصویب می‌شد. البته یکی از مشکلات هم این بود که گاهی یک سناریو تصویب می‌شد و برگه تصویب شده به دیگری فروخته می‌شد. این با ذات و طبیعت سینما همخوانی نداشت. اگر در بلوک شرق این اتفاق می‌افتاد تمام فیلمسازان، کارگردانان، نویسندگان، بازیگران، تدوینگران و… کارمندان دولت بودند. من اینها را خودم دیده‌ام و صرفا خاطره نیست.

این فیلمساز با بیان اینکه سینما به طور ذاتی نمی‌تواند برای مدت طولانی در این چارچوب باقی بماند و فقط بر حسب ضرورت برای راه‌اندازی سینما بعد از انقلاب می‌شد طبق این معادله عمل کرد، گفت: به عنوان مثال اگر لوازم فنی هم می‌خواستیم، وجود نداشت. اولین آثاری که در فارابی تولید شد، از دوربین، لوازم نورپردازی و… بهره برد که برچسب اداره کل تولید ارشاد روی آن بود. همه این‌ها به صورت یک مجموعه و به صورت ارگانیک در ارتباط با هم پیش می‌رفت. این سیستم کاملا هوشمند بود.

* وجود «فارابی»‌ امروز فاقد موضوعیت است

رئیسیان افزود: از سوی دیگر ماهیت پروانه نمایش که مصوبه هیات وزیران را به همراه داشت، به گونه‌ای سازمان یافته بود که می‌توانست همه موارد قبلی در فرآیند تولید یک فیلم را نادیده بگیرد و مانع نمایش آن شوند. ادامه این روند با اندکی تغییر شکل، تاکنون نیز ادامه پیدا کرده و به جایی رسیده‌ایم که فارابی فاقد موضوعیت شده است اما همچنان ساختمان آن هست و عده‌ای حقوق بگیر در آنجا وجود دارد در حالی که این بنیاد دیگر خروجی خاصی ندارد و تنها پوسته‌ای از آن باقی مانده است. این اتفاق بیش از ده سال می‌شود که رخ داده و ما بارها گفته‌‌ایم که ضرورت وجودی این بنیاد کاملا منتفی شده است.

امیر قادری در واکنش به صحبت‌های رئیسیان گفت: اگر مانند هر جای دیگری از دنیا، قرار باشد فیلمی ارگانی ساخته شود باید این سفارش از طریق یک کمپانی فیلمسازی، به سرانجام برسد. با این اوصاف، اگر فارابی وجود نداشته باشد، تکلیف چنین فیلم‌هایی چه می‌شود؟

رئیسیان در پاسخ عنوان کرد: اکنون چند نهاد مستقل از یکدیگر برای ساخت فیلم‌های ارگانی و استراتژیک وجود دارند. از جمله حوزه هنری، سازمان اوج، کانون پرورش فکری، حتی خود بنیاد سینمایی فارابی و چند بنیاد و نهاد دیگر. سوال این است که چرا باید چند مرجع وجود داشته باشد؟ ابتدای انقلاب شرکت‌هایی به‌عنوان تعاونی تشکیل شدند که من، ضیا هاشمی، فریدون جیرانی و برخی دیگر در آن‌ها دخیل بودیم که در آن سود و زیان وجود داشت اما برای خرج کردن از جیب منابع عمومی باید شفافیت وجود داشته باشد.

* در ایران امروز «سینما» نداریم!

وی تأکید کرد: در سال‌های اخیر یکسری فیلم‌ها با موضوعات خاص و ویژه ساخته می‌شود و تعدادی دیگر برای تجارت و گیشه. در حالی که بدنه اصلی سینمای ایران که میانه این دو گروه فیلم تعریف می‌شود، به شدت آسیب دیده و مهجور مانده است و همان باعث می شود که نتوانیم لفظ «سینما» را به معنای کامل آن به کار ببریم. ما در ایران امروز تنها دو گونه فیلم داریم و سینمایی نداریم! این موضوع به نفع سینما و فرهنگ عمومی کشور نیست. نقد بزرگی که به دهه ۶۰ می‌توان داشت نیز همین است. البته خودشان می‌گویند ما فکر این را کرده بودیم که صندوق سرمایه‌گذاری راه بیندازیم اما هیچگاه عملی نشد.

قادری در ادامه صحبت‌های رئیسیان خاطرنشان کرد: پس شما می‌گویید دهه ۶۰ با وجود مشکلات و سیستم رانتی خود، لااقل منظم کار می‌کرد اما در حال حاضر نه آن سیستم منظم رانتی را داریم و نه چیز دیگر. امیدوارم این دوران، یک دوره گذار به سمت یک سیستم و سینمای مردمی باشد.

* مهمترین ویژگی دهه ۶۰ احترام به سلیقه فیملساز بود

رئیسیان ادامه داد: به عنوان فیلمسازی که در دهه شصت دانشجوی سینما و دستیار کارگردان در سه فیلم مهم آن زمان دستیار بودم و در همان دهه هم فیلمسازی را شروع کردم، معتقدم مهمترین ویژگی آن دوره، احترام به سلیقه‌ فیلمسازان در شکل فیلمسازی خودشان بود. یعنی هیچ وقت به داریوش مهرجویی نمی‌گفتند که شما باید یک فیلم با موضوع دفاع مقدس بسازید. شاید بتوان گفت آن فیلم‌ها در حوزه هنری توسط فیلمسازان دیگری ساخته می‌شد که اتفاقا فیلم‌های خوبی هم بود. همچنین احترام و دیالوگ میان هنرمندان و مدیریت وجود داشت، مساله‌ای که امروزه دیگر مطلقا وجود ندارد.

* نهادینه شدن «دیکتاتوری دلسوزانه» در سینما

در ادامه نشست، سید ضیا هاشمی تصریح کرد: نکات آقای رئیسیان درست و دقیق بود. در آن‌‌سال‌ها و سیستمی که وجود داشت، نوعی دیکتاتوری دلسوزانه نهادینه شد که تا امروز ادامه دارد و همین نکته اشکال اساسی را به وجود می‌آورد. مثلا فیلمی ساخته می‌شد که مورد تاییدشان بود، خوب می‌فروخت و درجه الف هم را هم کسب کرده بود، اما بعد از پنج هفته باید عوض می‌شد.

وی ادامه داد: در آن دوره روی سلیقه‌های مختلف سرمایه‌گذاری می‌شد. به‌عنوان مثال محسن مخملباف یک نمونه این اتفاق است؛ که می‌گفت اگر از جلوی فارابی رد شدیم باید غسل کنیم که بعدها به «شب‌های زاینده رود» و «نوبت عاشقی» رسید. شکلی که آقای رئیسیان گفت در بخش عام درست بود اما در بخش خاص طراحی می‌کردند. زمانی که ما از حوزه هنری بیرون آمدیم، برخی در دولت تلاش داشتند تا گروه خودی آن‌ها و وابسته شویم. این را همه دولت‌ها انجام می‌دهد و الان هم این کار را می‌کنند.

هاشمی یادآور شد: ناگفته نماند که مسایلی هم در آن زمان وجود داشت. مثلا اینکه طراح گریم یک بازیگر زن باید حتما زن باشد. و یا حتی درباره عکس‌ها و تبلیغات، تندروی وحشتناکی برقرار بود که خوشبختانه نهادینه نشد.

سپس رئیسیان با اشاره به اینکه از سال ۶۳ تا ۷۳ تنها یک فیلم با نام «ریحانه» ساخته است، بیان کرد: سناریو فیلم در ارشاد رد شد اما بعد با حمایت دکتر جواد فریدزاده که معاون سیدمحمد خاتمی بود، ساخته شد. ناگفته نماند که آمدن آقایان انوار و بهشتی به سینما نیز به واسطه همین آقای جواد فریدزاده بود. «ریحانه» جوایز بین‌المللی و داخلی زیادی کسب کرد اما آن زمان به فیلم من درجه «ب» و بدترین نوبت اکران را دادند چراکه این اثر برای اولین‌بار عشق زمینی را مطرح می‌کرد. سلطه بر جریان فیلمسازی و نگاه هنری چیزی بود که خطراتش بیشتر خودش را نشان داد.

قادری در ادامه خاطرنشان کرد: ما  در این جلسات هر کاری کردیم نتوانستیم از دهه ۶۰ رد شویم و شاید مشکلات از آنجا شروع شده است. اما دوست دارم این پرسش را مطرح کنم که قبل از سال ۶۲ رابطه دولت و سینما چگونه بود؟ تصور کار یک فیلمساز چه بود؟

رئیسیان پاسخ داد: من چیزی را که به لحاظ شخصی و اخلاقی هیچ وقت درک نکردم، ممنوع‌الکاری یکسری از هنرمندان قبل از انقلاب تا همین امروز بود. اگر آقایان آن زمان ضرورتی در آن می‌دیدند، چرا بعدا ادامه پیدا کرد؟

قادری یادآور شد: اصل مشکل من با دهه ۶۰ تلقی‌ست که از سینما می‌شد. در حقیقت یک تعریفی دوستان از سینمای هنری داشتند که آن را به همه سینما غالب می‌کردند. ناگفته نماند که بخشی از این حذف، جنبه اقتصادی دارد که کمتر به آن پرداخته می‌شود. «برزخی‌ها» با ستاره‌هایش در گیشه فروخت و عده‌ای گفتند ما با حذف بازیگران می‌توانستیم مونوپول اقتصادی ایجاد کنیم. این مساله هم باید مورد توجه قرار بگیرد.

* میراث نامبارک یک تقسیم‌بندی در سینما

در ادامه نشست سیدمحمد حسینی عنوان کرد: من بخش عمده حرف‌های آقای رئیسیان درباره دهه ۶۰ را قبول دارم اما شناخت یکسری جریان‌ها می‌تواند به این قصه کمک کند. آن چیزی که در دهه ۶۰ رخ داد و بعد در دهه ۷۰ هم ادامه پیدا کرد این بود که بخشی از جریان‌های پیش از انقلاب در سینمای ایران حاضر بود. همچنین جریان سینما بدنه و جریان دیگری که بعدها در افکار عمومی شد سینمای روشنفکری ایران وجود داشت.

قادری تصریح کرد: از نظر من این تقسیم بندی‌ها میراث نامبارک است.

حسینی ادامه داد: این صحبت آقای رئیسیان درست است که چرا یکسری از ممنوع الکاری‌ها ادامه پیدا کرد؟ هاضمه انقلاب اسلامی یکسری چیزها را برنمی‌تابید. در حقیقت مواردی که مربوط به سینمای فیلم‌فارسی و از این دست بود، خیلی نمی‌توانست در سینما بروز عینی داشته باشد. همچنین اویل سال ۵۶ سینما دچار رکود عجیبی شده بود و دیگر مخاطب آنچنانی نداشت یعنی اقبال مردمی هم با فیلم‌های موجود همراه نبود. می‌خواهم بگویم چیزی که در سینمای دهه ۶۰ رخ داد مستحضر به خواسته مردمی هم بود و تنها مدیریتی نبود، به همین دلیل شاید یک نظمی هم برقرار شد.

* مدیریت سینما معطوف به جوایز خارجی شده است

وی مطرح کرد: ما جریانی را ادامه دادیم که یکی از معضلات سینمای ایران است و هیچ زمان به آن نمی‌پردازیم. بخشی از مدیریت ما معطوف به ساحت جایزه گرفتن از جشنواره‌های خارجی شده است و بخش عمده مدیریت سینما داخل ایران صورت نمی‌گیرد. در حقیقت تاثیرگذاری جریان‌های فکری داخل اجتماع ایرانی برای اینکه خوانش سینمایی از آن بیرون بیاید، اتفاق نیفتاد و تحریک‌ها و خواست‌ها آرام آرام خود را غالب کرد.

حسینی در پاسخ به این پرسش قادری که برخی این جریان را قبول داشتند، گفت: بله قبول داشتند. به عنوان مثال جواد شمقدری بیشتر درباره جوایز بین‌المللی صحبت می‌کرد تا اینکه چه قدر توانسته است با توده مردم ارتباط بگیرد. ارگان‌های داخلی هم کم‌کم به ساخت گونه خاصی از آثار تمایل پیدا کردند. ذکر این نکته خالی از لطف نیست که در دهه ۷۰ افرادی مانند ابراهیم حاتمی‌کیا و… جوان‌هایی بودند که بر اساس تجربه و خواست درونی و نوعی تکلیف که درون خود احساس کردند، آثاری را خلق کردند. برای همین فیلم‌هایشان بسیار تبلیغاتی بود. یعنی آن آدم‌ها با دغدغه خودشان فیلم می‌ساختند که به عنوان مثال «عقاب‌ها» و «کانی‌مانگا» بر اساس همین تجربه است.

قادری خاطرنشان کرد: پوستر فیلم «افق» مرحوم رسول ملاقلی‌پور بیشتر برای فروش بود یعنی می‌دیدیم پوستری نبود که به مخاطب بگوید قرارست فیلم ارگانی ببینید بلکه طراحی پوستر به گونه‌ای اتفاق افتاد که انگار بخش خصوصی آن را ساخته است.

هاشمی یادآور شد: البته پخش این اثر با بخش خصوصی بود.

* مخملباف «حزب‌الهی» نبود

اکبر حر در ادامه این نشست عنوان کرد: یک نکته آقای ضیا هاشمی درباره مخملباف گفت. ایشان حزب‌اللهی نبود بلکه سمپات منافقان و تفکرش، تفکر چپ و تندرو بود که آن را پنهان می‌کرد. ایشان جزو یکی از گروه‌های چریکی بود.

هاشمی تاکید کرد: ایشان تفکر چپ داشت و عضو سازمان منافقان بود اما چریک نبود. بعد از انقلاب نیز به ظاهر برگشته بود. قبلا هم در همین جلسات گفتم که ایشان جرئت رفتن به جبهه و اساسا علاقه‌ای به آن نداشت. من نماز اول وقت خواندن ایشان را دیدم و با او روزگار گذراندم.

قادری تاکید کرد: یکی از مباحث مهم این است که مدل تفکری محسن مخملباف و اساسا تفکر روشنفکری و یا تندروی مذهبی یکی از مواردی است که جامعه ایرانی به آن مبتلاست. در حقیقت متاسفانه نگرش سطحی و تندروی، بیماری ذهن جمعی ماست.

حسینی در پاسخ تأکید کرد: اینها جریان نیست، بلکه مصداق است.

حر در ادامه صحبت‌های خود بیان کرد: اولین جریان وارد شده به حوزه هنری ما بودیم. موضوعی که آقای رئیسیان به آن اشاره کردند صرفا نمی‌توان به داخل ربط داد. در سال ۶۷ صدای آمریکا با افتخار اعلام کرد که از ورود نیروهای امام خمینی(ه) به فرهنگ و هنر و اساسا سینمای ایران مانع شدیم! سینما قرار بود آنقدر کوچک شود که تنها به نمایش عشق زمینی منجر شود. مسئول بین‌الملل بنیاد سینمایی فارابی تا همین چند سال پیش از جشنواره فیلم کن حقوق می‌گرفت و این اتفاقات طبیعی نیست!

قادری در واکنش به این ادعا گفت: البته این ادعای بزرگی است و نیاز به مدرک دارد.

رئیسیان نیز افزود: در دوره شوروی سابق که همه چیز تحت نظارت دولت بود، تارکوفسکی در کن جایزه گرفت و این مساله خاصی نیست‌‌.

قادری یادآور شد: البته طبق گفته مسئولان سینمایی در دوره‌های مختلف،  مدیران جمهوری اسلامی هم برای دریافت جوایز بین‌المللی لابی می‌کرده‌اند و این در تناقض به این روایت است که جریان‌های خاص به دنبال این رابطه با جشنواره‌ها بوده‌اند.

حر ادامه داد: این لابی‌ها هم طبیعی نبوده و حتما دست خارجی در کار است!

این کارگردان در ادامه تحلیل خود از شرایط سینمای ایران گفت: یکی از مشکلاتی که مدیریت دهه ۶۰ داشت این بود که زمان جنگ گفته شد که فیلم‌های جنگی داستانی و مستند ساخته نشوند. چون پروپاگاندا است! گروه «چهل شاهد» در فارابی به مدیریت اکبر اورعی تشکیل شد که در جبهه فیلم می‌گرفتند و بعد از جنگ و به محض صدور قطعنامه، آن گروه تعطیل شد.

* «دوئل» با حمایت وزیر خاتمی ساخته شد

وی در ادامه به ذکر خاطره‌ای پرداخت و گفت: فیلمنامه فیلم «دوئل» به سپاه رفت و در آنجا رد شد چون مخالف اهداف و آرمان‌های مربوط به جنگ و چیزی است که امام فکر می‌کرد. اما آقای شمخانی که وزیر دفاع آقای خاتمی بود از آن حمایت کرد و فیلم ساخته شد. این عقیده وجود داشت که دعوای زینال در آن فیلم، جنگ را تنزل می‌دهد.

امیر قادری خاطرنشان کرد: تنها فیلمی که احساس کردم فضای نقد آن امنیتی است، «دوئل» بود‌. من نقدی نوشتم با این مضمون که انگار فیلم درباره گاو صندوق و پول است تا جنگ.

اکبر حر ادامه داد آقای ذوالقدر قائم مقام فرمانده سپاه نیز حکمی داد که حتی در حد یک گلوله مشقی کمکی به آن فیلم نشود. وقتی فیلم ساخته شد، یکی از مشاوران احمدرضا درویش نزد من آمد و گفت نظرم را بگویم تا در فیلم اجرا شود. من نکاتی را به صورت شفاهی به ایشان گفتم. در افطاری آقای مسجدجامعی، درویش نزد من آمد و گفت فیلم را اصلاح کردم و تمام آن‌ سکانس‌هایی را که من به آن اشاره کرده بودم، درآوردم و فیلم از ۱۳۵ دقیقه به ۱۰۸ دقیقه رسید و فروش نزدیک به ۴۰ تا ۴۵ درصد از فیلم را مدیون همین نکات هستیم.

* روشنفکران هم به «گنج قارون» فحش دادند!

بخش دیگری نشست به صحبت‌های فریدون جیرانی اختصاص داشت که اظهار کرد: من با آقای رئیسیان مصاحبه مفصلی در تجلیل دهه شصت داشتم که هنوز پخش نشده است. دهه شصت از سال ۶۲ تا سال ۶۵ یک دوره و از سال ۶۵ تا ۷۱ دوره دیگری‌ است. در دوره اول، مدیران ارشاد تلاش کردند به همه افراد وام دهند تا فیلم بسازند. «فیلمفارسی» در سال ۵۶ تعطیل شده و در افکار عمومی طبقه مذهبی قبل از انقلاب مترادف با فحشا بود. روشنفکران دوره قبل هم با فیلمفارسی مشکل داشتند. اینگونه نبود که فکر کنیم فقط طیف مذهبی مشکل داشتند. برای همین است که آن زمان کسی درباره فیلم «گنج قارون» یک نقد مثبت هم ننوشت و همه به آن فحش دادند. الان درباره این فیلم تحلیل و تجلیل می‌کنند.

وی ادامه داد: جریان روشنفکری، هم روشنفکری دینی و هم روشنفکری عرفی و طیف مذهبی، همه در آن مقطع مخالف فیلمفارسی بودند. فیلم داریوش مهرجویی در سال ۶۲ توقیف شد، ناصر تقوایی در آن سال‌ها فیلم نساخت، مسعود کیمیایی «خط قرمز» را ساخت که توقیف شد و بهرام بیضایی اثری ساخت که اکران نشد و بعد «مرگ یزدگرد» را ساخت که آن هم توقیف شد. پس روشنفکری عرفی در آغاز دهه شصت با موانع بسیار زیادی در سینما روبه‌رو شده بود و در عرصه حضور نداشت. آن زمان منتقدانی علاقه‌مند به سینمای موج نو و روشنفکری بودند و در برخی از نشریات می‌نوشتند.

این فیلمساز مطرح کرد: فراموش نکنیم نمایش «مرگ یزدگرد» در تالار چارسو روی صحنه رفت و آن زمان سوسن تسلیمی در مصاحبه با محمد عبدی گفت کسی که از ما تعریف کرد و باعث شد فیلم این اجرا در تلویزیون پخش شود، «حجت» بود. «مرگ یزدگرد» و «حاجی واشنگتن» را تلویزیون ساخت. نیروهایی که در تلویزیون بودند فکر می‌کردند با اولین کسانی که می‌توانند کار کنند، روشنفکران عرفی هستند که به هر حال سینما را در دهه پنجاه سرپا نگه داشته بودند. آن زمان هنوز روشنفکری دینی شکل نگرفته بودند. روشنفکری عرفی نیز تحت‌تاثیر گفتمان چپ بودند و هیچ زمان آن را کتمان نمی‌کردند.

به گفته جیرانی، وقتی آقای انوار در سال ۶۲ آمد، آقای بنی‌صدر و دولت موقت حذف شده بود و بین نیروهای سنتی اختلاف وجود داشت. این‌ها نکات مهمی در تحلیل وضعیت سینمای ایران است.

* از فردوسی تا عباس‌آباد دنبال کافه گشتم، نبود!

وی افزود: دهه شصت تنها سینما نیست و باید جامعه را درنظر گرفت. در آن مقطع نیروهای سنتی دو دسته شدند. عده‌ای رادیکال سنتی و عده دیگر محافظه‌کار سنتی بودند. در این دعواها نیروهای محافظه‌کاران سنتی وارد جامعه شده و نوارهای کاست را جمع و کافه تریا‌ها بسته شد. من در سال ۶۱ برای خوردن قهوه از میدان فردوسی تا عباس آباد به دنبال کافه تریا گشتم و پیدا نکردم! یکسری از رادیکال‌های سنتی بعد از شهادت رجایی و باهنر دولت را گرفتند. آن‌ها تفکر چپ مذهبی برای حوزه اقتصاد داشتند که اقتصاد دولتی آمد. در حقیقت وقتی فارابی آمد اقتصاد جامعه هم دولتی بود و بهزاد نبوی تئوریسین اقتصاد دولتی بود.

این روزنامه‌نگار یادآور شد: در سال ۶۲ اقتصاد دولتی بود و بخشی از مخالفان اقتصاد دولتی در تیم محافظه‌کاران سنتی بودند که به روزنامه رسالت و موتلفه اسلامی رفتند. آقای توکلی در روزنامه رسالت در ۹ شماره علیه اقتصاد دولتی مقاله نوشته است. فارابی مبتنی بر اقتصاد دولتی بود و برای راه اندازی سینما به فیلم‌سازان سوبسید داد چراکه جنگ بود. در حقیقت فیلم‌ها را با هزینه دولتی راه انداختند. ناگفته نماند افرادی که آمده بودند، ریشه در روشنفکری دینی داشتند. فرد اصلی روشنفکری دینی بعد از انقلاب، دکتر شریعتی بود که ما اسلام درست را از ایشان شناختیم.

جیرانی مطرح کرد: پس دوستان با سینمای فارسی مشکل داشتند و البته اکثر این جریان دیگر رفته بودند و نسل میانه آن مانند مهدی فخیم‌زاده، علیرضا داوودنژاد و سیروس الوند ماندند که به فارابی کمک کردند. یعنی کنار آقای بهشتی نشستند و اشکالات سینمای قبل را گفتند. یکی از اشکالات فیلم خارجی بود که ورود این آثار باعث نابودی فیلمفارسی در دهه ۵۰ شده بود. فراموش نکنیم که سینما در سال ۶۲ راه افتاد و این اتفاقی است که رخ داده است.

وی یادآور شد: زمان آمدن آقای انوار، سینما به دلیل جنگ و بحران سال ۶۰ به مشکل برخورده بود. سال ۵۸ دو فیلم فارسی به نام‌های «فریاد مجاهد» و «پرواز به سوی مینو» و سال ۵۹ سه تا چهار اثر جدید ساخته شد و تمام فیلم‌های ایرانی نمایش داده شده برای قبل از انقلاب بود. سال ۶۰ ایرج قادری «دادا» را ساخت. سال ۶۱ نیز چند فیلم تولید شد. اما سال ۶۲ سینما تازه راه می‌افتاد نه اینکه تولید نبوده است. سال ۶۲ تا ۶۵ به لحاظ کمی سینما راه می‌افتد و این موضوع را از ۱۳۶۵ به بعد جدا کنید.

* دهه ۵۰ سینمای کاباره‌ای در متن بود!

رئیسیان در ادامه صحبت‌های فریدون جیرانی اضافه کرد: بخش زیادی از صحبت‌های آقای جیرانی به لحاظ تحلیل تاریخی بسیار درست است. شما وقتی سینمای قبل از انقلاب را تا سال ۱۳۵۶ به ویژه دهه ۵۰ را نگاه می‌کنید، کیفیت ماهیتی دارد؛ و این است که سینمای تجارتی کاباره‌ای در متن است و سینمای هنری در حاشیه‌ است؛ تعداد آن بسیار کمتر، شکل آن متفاوت و هم اکران آن بسیار محدود است. اصلا سینمایی نیست که با عموم مردم در ارتباط باشد.

وی افزود: اتفاقی که از ۶۲ به ویژه سال ۶۵ به بعد رخ می‌دهد، این است که این ماجرا کاملا معکوس می‌شود. این ایده‌ای بود که مدیران دهه ۶۰ داشتند که متن سینمای ایران می‌شود سینمای نزدیک به سینمای هنری و سینمای تجاری به حاشیه می‌رود. الان مخالفت‌هایی که بسیار شدید در آن‌ دوره می‌بینید، نسبت به این گروه است.

امیر قادری در ادامه این بحث با اشاره به اینکه بسیاری از ایده‌های فیلمسازان موج نو ایده‌های مدرن نیست؛ یعنی یا قانون را و یا تولید صنعتی را زیر سوال می‌برند، توضیح داد: یعنی در آن دوران آنچه که موج نو می‌گوید، متفاوت است. وقتی ما از عبارتی مثل روشنفکری و هنری استفاده می‌کنیم به نظر من با این تعریف‌ها هم‌خوانی ندارد.

رئیسیان با اشاره به اینکه در کل جهان هم سینما به دو دسته آرتستیکال و کامنسیال تقسیم می‌شود، ادامه داد: این تغییر معکوس متن و حاشیه تا حدود زیادی موفق بود که معایبی هم داشت.

قادری ‌اضافه کرد: به طور مثال فیلمی مثل «ترمیناتور۲» جیمز کامرون از بسیاری از فیلم‌هایی که ما در جشنواره‌ها می‌بینیم چالش‌برانگیزتر، مدرن‌تر و باایده‌تر نیست؟

جیرانی در پاسخ به سوال ‌قادری عنوان کرد: شما سینمای آمریکا را مثال می‌زنید، الان باید امریکا را جدا کرد و اروپا را مثال بزنیم. دقیقا این تقسیم‌بندی سینمای اروپا به سینمای هنری و سینمای تجارتی در اروپاست.

قادری افزود: سینمای ایتالیای دهه ۶۰ بسیاری از بهترین آثارش را در دل سینمای تجاری و بسیاری از ضعیف‌ترین آثارش را هم در چهارچوب روشنفکری ساخت. بحث من این است که این تقسیم‌بندی‌ها در سینما به نفع فیلم است که برای طبقه ساختن شکل می‌گیرد. من همچنان تاکید دارم که می‌توان درباره سینمای ایتالیای آن زمان حرف زد و درباره سینمای اروپای آن زمان با هرکدام از دوستانی که می‌خواهند صحبت کنم.

حسینی نیز در ادامه به این بحث وارد و اضافه کرد: درباره سینمایی حرف‌ می‌زنیم که در آن آثاری ساخته می‌شد که خود سینما بود و رسیدن به فرم معنا داشت. ولی در مقطعی فیلم‌های بی‌سرو ته‌ ساخته شد که مخاطب چیزی از آن‌ها دستگیرش نمی‌شد. در آن بخش دیگر قصه، یعنی سینمای عامه‌پسند ما، مخاطب عام فیلم می‌دید و قصه‌ای را دنبال می‌کرد که دچار اخلال شده بود.

* وقتی سینمای ایران خواست ادای هند و آمریکا را درآورد

وی با اشاره به دلیل این اخلال در کشور ایران توضیح داد: دلیل این اخلال در کشور ایران رقیبی مثل سینمای هند به لحاظ رقص و آواز روی پرده بود، مثل سینمای آمریکا به لحاظ فرم اروتیکی که داشت بود، سینمای هنگ کنگ که بزن بزن داشت و سینمای ایران خواست ادای این سینماها را درآورد و دیگر خودش نبود و مخاطبی که به تماشای این فیلم‌ها می‌نشست این سینمای الگوبرداری شده را نمی‌شناخت. به همین دلیل از آن قهر کرد و متوجه داستان‌ها نشد.

وی اضافه کرد: مدیران آن دهه به این موضوع که سینمای ایران دوره سینمای کم‌‌خطرتری بود توجه بیشتری به آن کردند و این به یک پارادایم جاری در سینمای ایران تبدیل شد و اتفاقا اعتراض بعضی از روشنکران دینی را برانگیخت. آن ماجرای شهید آوینی که در دانشگاه هنر سخرانی می‌کنند و به سمت او کفش پرتاب می‌کنند، نشات گرفته از همین موضوع است.

قادری در ادامه این نشست، به اینکه در جلسه قبل به موضوع سیاسی شدن سینماگران ایرانی در سال ۱۳۷۶ پرداخت شده است، اشاره کرد: اینکه با وجود حضور آقای خاکبازان که همه، درباره تندرو بودن او اتفاق نظر دارند و استعفای آقای انوار و بهشتی در این دوره چگونه سینمای دوره سازندگی که «عروس» هم شامل آن دوره می‌شود، شهری‌تر و عرفی‌تر و عشق‌های زمینی نسبت به دوره ۶۰ پُررنگ‌تر می‌شود.

هاشمی در ادامه این نشست بیان کرد: این هیجانات انقلاب را فراموش نکنید که سینما مصادره شد، فیلم‌ها توقیف شدند و با آدم‌ها برخورد می‌شد، این جریان را نمی‌شود فراموش کرد که اگر فیلمی ساخته نمی‌شد به این معنا نبود که کسی جلوی این افراد را گرفته است، بلکه نمی‌گذاشتند ساخته شود. البته فیلم‌های زیادی هم ساخته می‌شد که در همین حوزه هنری اولین فیلمی که ساخته شد فیلم «توجیه» به نویسندگی محسن مخملباف و کارگردانی منوچهر حقانی‌پرست ساخته شد و بعد از آن فیلم «توبه نصوح» که بسیاری از روشنفکران آن را قبول نداشتند و‌ می‌گفتند محسن مخملباف نگاه تند دینی دارد و اساسا طیف‌های مختلف آن را طرد می‌کردند و حتی در تلویزیون مخملباف را دست می‌انداختند.

حسینی با اشاره به فیلم «توبه نصوح» عنوان کرد: این فیلم بستر اجتماعی را برای پخش فیلم فراهم کرد و برای اولین بار فیلمی در مسجدها پخش شد که این بسیار خوب بود.

* افخمی پیش از «عروس» آوینی را نمی‌شناخت

هاشمی درباره مطالب منتشر شده فیلم «عروس» توسط شهید آوینی عنوان کرد: اولین باری که مطلب در سوره منتشر شد، بهروز افخمی به دفتر آمد و آن را به من نشان داد. او اصلا آوینی را نمی‌شناخت و با خواندنش با این نوشته ارتباط برقرار کرد. شهید آوینی اینگونه نبود که درباره «عروس» بخواهد مطلبی را رفاقتی برای بهروز افخمی بنویسد.

هاشمی که تهیه‌کنندگی فیلم «عروس» را برعهده داشت، بیان کرد: ما درباره فیلم «عروس» خط‌ شکنی کردیم؛ آن زمان ابدا آقای خاکبازان کاره‌ای نبودند و یک معاون بود. قدرت آقای خاکبازان به زمان آقایان ضرغامی و فریدزاده بازمی‌گردد.

قادری در توصیف فیلم «عروس» عنوان کرد: این فیلم در زمان خودش یک پدیده بود که رکوردهای مختلفی را جابه‌جا کرد.

هاشمی درباره استقبال‌ها از «عروس» عنوان کرد: این فیلم در جشنواره فجر مورد اقبال قرار گرفت که در رشته کارگردانی، موسیقی و دو بخش دیگر جایزه گرفت. ولی فیلم زمانی که می‌خواست برای اکران آماده شود، زمان نمایش آن را در محرم قرار دادند و‌ مدیرکل ارشاد آقای حیدریان با اکران آن مخالف بودند؛ درباره آن‌ نظر منفی نمی‌دادند اما آقای انوار، من و بهروز افخمی را صدا زد که این بخش ها را حذف کنید، ما هم سر حرفمان ایستاده بودیم که هیچ خلاف شرعی در این فیلم اتفاق نیفتاده است.

وی افزود: آنها برای ۳ سکانس با فیلم مشکل داشتند که یکی از آن‌ها صحنه کتک زدن نیکی کریمی توسط ابوالفضل پورعرب بود که می‌گفتند دست او با صورت کریمی برخورد داشته است یا نه، مورد دوم می‌گفتند وقتی خون از دماغ نیکی کریمی می‌آید ابوالفضل پورعرب آن را پاک می‌کند که گفتیم دستمال کاغذی حائل است و خلاف شرع نکردیم. سومین مورد هم شبیه مورد دوم بود که خیلی سفت و سخت نسبت به آن‌ها پافشاری کردیم. ولی برای آن‌ها ساختارشکنی بود و این فشارها از سمت تندروهایی بود که خودشان به این موضوعات در زندگی شخصی‌شان اعتقاداتی نداشتند!

هاشمی توضیح داد: ما زیر بار این فشار‌ها نمی‌رفتیم تا اینکه در یک جلسه‌ای که به دلیل رفاقت محسن مخملباف با آقای میرحسین موسوی با حضور آقای انوار برگزار شد، رای این جلسه به نفع ما شد.

قادری در ادامه این بحث از هاشمی سوال کرد که چگونه توانسته‌‌ است بدون این اصلاحیه‌ها، فیلم را با بودن کلوزآپ‌های نیکی کریمی راهی اکران کند در صورتی که در آن زمان این شرایط برای سایر فیلمسازان فراهم نبود، که او توضیح داد: ما یک جماعت ۵ نفره بودیم که رسول ملاقلی‌پور از این تیم ۵ نفره ما فوت شد، که ما ۵ نفر از حوزه هنری آمده بودیم و این افراد نمی‌توانستند به ما فرمان دهند. برای کارگردانی فیلم«عروس» هم از میان بهروز افخمی و مهرزاد مینویی، افخمی را انتخاب کردیم.

* بعد از «عروس» مسیر نمایش چهره زن در سینما هموار شد

هاشمی در پاسخ به سوال قادری مبنی بر اینکه اولین باری که نمایش نمای درشت صورت‌ خانم‌ها در سینما بدون مشکل شد، چه زمانی بود، افزود: بعد از فیلم «عروس» بود که این راه هموار شد.

جیرانی در ادامه به این بحث اضافه شد و بیان کرد: فیلم «عروس» برای دوره خاتمی است که وزیر ارشاد بوده و نطفه آن‌ در این دوره شکل گرفته است. دوره سازندگی که آقای قادری به آن اشاره می‌کند از سال ۱۳۷۲ به بعد شکل گرفت که فریدزاده و خاکبازان حضور داشتند؛ دوستان بیشترین و مهم‌ترین فیلم‌هایشان را قبل از دوره سال ۱۳۷۲ ساختند.

هاشمی در تکمیل صحبت فریدون جیرانی، اضافه کرد: من خاطرم هست که آقای داوودنژاد با رسول ملاقلی‌پور خیلی رفاقت داشتند. داوود‌نژاد به دفتر ما آمد و از رد شدن سناریو فیلم «عروس» خیلی ناراحت بود؛ می‌خواهم بگویم در دوره آقای خاتمی‌ هم اجازه ساخت چنین فیلمی را نمی‌دادند و ما به زور آن را ساختیم و فشار خارج سینما را بر سر مدیریت آن زمان آوردیم تا بتوانیم این فیلم را بسازیم.

* خاتمی در جریان جزئیات سینما نبود

رئیسیان در ادامه توضیح داد: نکته‌ای‌ که از سال ۱۳۶۳ تا آخر وجود داشت این بود که یک وزیر ارشاد و یک وزیر سینما داشتیم که این موضوع را در آن زمان خیلی‌ها مطرح کردند و می‌توان گفت آقای خاتمی در جریان بعضی از‌ جزئیات نبودند. آقای انوار و بهشتی برخی از مسایل لوجستیک سینما را مستقیم با آقای میرحسین موسوی حل می‌کردند، حتی آقای خاتمی در جریان بسیاری از ماجراها نبود و معاون فرهنگی هم در جریان نبود و تا همین دوره اخیر به همین شکل بود. من هیچ دوره‌ای را به یاد نمی‌آورم که دبیر جشنواره فجر را وزیر ابلاغیه بدهد که در این ۲ سال اخیر این اتفاق افتاده است. در دوره‌ دوم سازندگی این ماجرا متفاوت می‌شود و قدرت آقای ضرغامی از آقای وزیر هم بیشتر بود.

* اصلاحات با تهاجم فرهنگی شروع شد

در این بخش اکبر حر درباره تعبیرش از سینما بعد از دوره انوار و بهشتی گفت: ماجرای اصلاحات با موضوع تهاجم فرهنگی شروع شد که قبل از آن وجود نداشت. در دوره آقای ضرغامی اتفاقی افتاد که فیلم‌ها را درجه‌بندی به الف، ب و ج کرده بودند. الف فیلم‌های دفاع مقدسی و ارزشی بود که سوبسید هم به آن‌ها تعلق می‌گرفت. البته برای درجه بندی ب هم سوبسید تعلق می‌گرفت اما کمتر.

سیدمحمد حسینی نیز در این نشست گفت: در دهه شصت موضوع فقه سینما مطرح بود. اواخر دهه شصت جریان مهمی به راه افتاد که مساله را عوض کرد و از حوزه هنری شکل گرفت. آن زمان دفتر مطالعات دین و سینما راه‌اندازی شد که افرادی مانند آقایان رجبی دوانی و محمد مددپور و… در آن بودند. آن‌ها به دنبال نقطه اصابت دین و سینما به معنای عام بودند نه فقه سینمایی چون فقه سینمایی هرگز قابل حل نبود. همچنان که درباره فقه موسیقیایی هیچ کس نتوانست به یک فتوا و نظر برسد. به عنوان مثال آقای راعی می‌گفت برای اینکه به بازیگر اثرم بگویم چگونه بازی کنم باید بروم جلو در گوش او بگویم. کشن‌فلاح می‌گفت برای گریم بازیگر خانم برای من تنها یک اُبژه است و من باید کارم را انجام دهم. اصلا مساله جنسی مطرح نبود اما برای عده‌ای مساله بود که یک جورهایی در ادامه کتمان شد یعنی به آن پرداخته نشد و سعی شد فراموش شود.

* مدیرانی که متوجه دارایی‌های سینما نبودند

وی ادامه داد: بعد از آن مساله‌ای باز شد که بسیار مهم بود و می‌توانست زمینه را برای رشد سینمای ایران فراهم آورد. سینما عنصری زایا است و شخصیت یونیک و قهرمان را سخت خلق می‌کند که هنجارهای اجتماعی بتوانند تابعی از آن باشند. این اتفاق در سینمای دنیا به ندرت و سخت رخ می‌دهد. مثلا مارول بعد از صد سال به قهرمان به تعداد انگشتان دست برسد و آن را تکرار کند. کمپانی یکی از وظایفش این است که از شخصیت‌های مهمش حفاظت کند اما یکی از ضعف‌های بزرگ مدیریت سینمای ایران در آن زمان این بود که اصلا نمی‌فهمید این دارایی است. سینمای ایران جزو زایاترین سینماهای سطح جهان بود در همان دوره‌ای که می‌گوییم سخت و پیچیده مدیریت شد چراکه ژانر اکشن، جنگی اکشن و فیلم‌های مردم نگارانه تاریخی ساخته می‌شد. اما الان می‌رسیم به اینکه چرا ژانر نیست؟

قادری خاطرنشان کرد: الان بحث دولت نیست بحث نگاهی است که به دولت می‌گوید اگر سراغ ژانر رفت دیگر اثرش هنری نیست، اگر سراغ قهرمان رفت دیگر فیلم‌هایش روشنفکری نیست. نگاه مدام تلقی محدودی از سینما دارد. این اتفاق از دهه ۴۰ شروع شد و با انقلاب قدرت گرفت و تثبیت شد. تبارشناسی از آنجا می‌آید.

حسینی در ادامه تاکید کرد: اینکه پارادایم گفتگو تغییر می‌کند، حرکتی رو به جلو است؛ پارادایمی که از فقه سینمایی می‌آید، به گفتمان بین دین و سینما می‌رسد و از دل آن نوع نگاه و جریان سینمایی خلق می‌شود که به نظر می‌رسد طبیعت‌گراست اما عملا سینمایی است که زیرمتن دینی بسیار قوی دارد مانند کارهای آقایان مجیدی و میرکریمی که پارادایم جذاب و فوق‌العاده است. چیزی که الان مساله ماست این است که چرا سینمای ما دچار فضایی می‌شود که این فضا یک بخشی مطالبه سینماگران است که به نظر می‌رسد صرفا از حاکمیت مطالبه دارد که تمام نداشته‌ها و شکست‌های خود را می‌خواهد در فضایی جبران کند که فیگور سیاسی است. یعنی طرف فیلمی می‌سازد که بد و افتضاح است اما بیرون می‌آید و دعوای شاذ سیاسی راه می‌اندازد.

* فیلمنامه‌ای علیه بانک‌های جنایتکار که ساخته نشد!

وی در پاسخ به این پرسش امیر قادری مبنی بر اینکه آیا اجازه بیان عقاید سیاسی روی پرده داده می‌شود، مطرح کرد: من با شما هم داستان هستم که بسیار سخت است وقتی وارد حوزه سیاست شویم چراکه همه عبوس و عصبی شدند و کسی حوصله حرف زدن ندارد. یکی از ضعف‌های ما این است که نمی‌توانیم خودمان، خودمان را نقد کنیم. سینمای اجتماعی در این سال‌ها بسیار مطرح شده است اما به محض اینکه می‌رسیم به آن مساله ما مساله قضایی، جنوب شهر و یا به قول بعضی‌ها سینمای نکبت می‌شود، اما کسی جرئت نمی‌کند از عامل بدبختی فقر فیلم بسازد؟ ما در شورای پروانه ساخت آقایی را که برای اولین بار جرئت کرده بود به یک پدیده اجتماعی و «بانک جنایتکار» در جمهوری اسلامی نگاه کند، تشویق کردیم و به او پروانه ساخت دادیم. اما گفت نمی‌توانم کار کنم. در این زمینه دیوارنگاره اوج هم جمع شد!

* حجم عجیب «فسیل‌زدگی» در سینما

حسینی تاکید کرد: وقتی به مساله اجتماعی به عنوان پدیده اجتماعی نگاه شود، دچار این مشکل می‌شویم. چیزی که سینما را اجتماعی، جذاب و گرم می‌کند این است که حرف مردم را بزند و سمت مردم بایستد.

وی در جواب به این سوال قادری که الان به فیلم کمدی بها داده می‌شود و به سینمای اجتماعی پروانه ساخت داده نمی‌شود، قبول دارید یا نه، گفت: حجم عجیب و شگفت‎انگیز فسیل‌زدگی در سینما اتفاق افتاده است که به سمت کمدی تمایل پیدا می‌کند. آقای هاشمی از ابتدا که وارد شورای پروانه ساخت شد گفت بسم‌الله من با پروانه ساخت مخالفم. اما قانون است و باید کمک کنیم. آن چیزی که سینمای ایران کم دارد، تمایلات اجتماعی است که در دهه ۶۰ و ۷۰ وجود داشت.

رئیسیان در ادامه این بحث تأکید کرد: آقای حسینی ممکن است کاملا صادقانه بگویند که ساخت فیلم‌های کمدی آن هم از نوع کمدی کاملا عامه‌پسند، نه آن که در جهان کمدی محترم شمرده می‌شود، برنامه‌ریزی شده نیست اما دلیل این اتفاق این است که ساخت فیلم‌های دیگر مقرون به صرفه نیست و سینمای ایران به معنای واقعی کلمه ورشکسته است. اینکه در هفت ماه گذشته هفتاد درصد فروش مربوط به دو فیلم و نزدیک ۴۰ فیلم اکران شده است و همه ضرر داده‌اند، یعنی اگر کسی بخواهد چنین آثاری بسازد، امکان ساخت و نمایش ندارد. بنابراین سینما این شکل دو قطبی از نظر من برنامه‌ریزی شده است چراکه علائمش از پنج سال پیش شروع شده بود و ربطی به این دوره ندارد و اوج گرفته است.

وی بیان کرد: آماری چند روز پیش در یکی از روزنامه‌ها چاپ شده بود که اشاره می‌کرد، از ۶ فیلم اول پُرفروش تاریخ سینمای ایران که همه برای همین دو سه سال اخیر هستند، چهار اثر یک تهیه‌کننده دارد، ۴ اثر یک کارگردان و سه اثر یک فیلمنامه‌نویس دارد. این سینماست؟ با هیچ منطقی در هیچ جای دنیا سازگار نیست. بقیه سینما کاملا ورشکسته است و امکان ساخت آن فیلم‌ها وجود ندارد. آقای حسینی درست می‌گوید پروانه ساخت می‌دهند اما ما اصلا درخواست نمی‌کنیم.

* فیلمنامه‌ای رد می‌شود، دو هفته بعد نویسنده‌اش فیلمنامه دیگری می‌دهد!

حسینی به‌عنوان عضو شورای پروانه ساخت سازمان سینمایی در ادامه مطرح کرد: صحبت‌های آقای رئیسیان درست است. ما با یک معضل جدی به نام پخش در سینمای ایران داریم. یک زمان می‌گفتیم جغرافیای فیزیکی در سینمای ایران اجازه سرمایه‌گذاری بیش از ۱۵ میلیارد را نمی‌دهد. یعنی یک فیلم باید ۴۵ میلیارد می‌فروخت تا به سود برسد که ممکن نبود. امروز در توسعه سالن‌ها اتفاقاتی افتاده و حوزه هنری نهضت سالن‌سازی راه انداخته و آن ظرفیت جغرافیایی برای رسیدن به سود، به‌وجود آمده است. از آن سمت موسسه شهر آمده همان کار را کرده است. اما گرایش به سمت همان فیلم‌های بفروش این روزهاست. سه ماه در شورای پروانه ساخت محمدرضا هنرمند در کنار من حضور داشت اما بعد از مدتی دیگر نمی‌توانست فیلمنامه‌ها را بخواند! خودم پارسال ۲۴۷ فیلمنامه خواندم و رنج می‌کشیدم. دیگر برخی از اسم‌ها را می‌بینم کهیر می‌زنم. گاهی فیلمنامه‌ای رد می‌شود، دو هفته بعد همان فرد فیلمنامه جدید می‌نویسد و پیش ما می‌آورد و این عجیب است!

رئیسیان گفت: فقدان بحث‌های نظری در سینمای ایران مساله جدی است.

هاشمی نیز بیان کرد: برخی از افراد حساب شده انتخاب شدند. در شورای پروانه نمایش فیلمی دیدم که بدون پروانه ساخت فیلمبرداری شده و فیلمنامه هم نداشته است و در شورای پروانه نمایش همه برای آن کف و سوت می‌زدند. فیلم بدون یک پلان حذفی، پروانه نمایش گرفت در حالی که سرتاسر فیلم ابتذال واقعی بود.

* سینمای ایران باید از اکبر حر تا فریدون جیرانی را بپذیرد

قادری در پایان نشست خاطرنشان کرد: سینمای ایران باید قبول کند که از اکبر حر تا فریدون جیرانی بخشی از این جامعه را نمایندگی می‌کنند و خاستگاهی در آن دارند. سینمای ایران تا این مساله را قبول نکند، به هدف نمی‌رسد یعنی هرکدام از این گروه‌ها می‌خواهند بقیه را از بین ببرند تا به بقا ادامه دهند اما ایرانی که می‌شناسیم، ایرانی است که همه گروه‌ها خاستگاه دارند و اساسا وجود دارند و بخشی را تشکیل می‌دهند. باید به این مساله بپردازیم که چگونه همه این گروه‌ها می‌توانند در این سینما نماینده داشته باشند، به حیات خود ادامه دهند و حذف نشوند.

نوشته ناگفته‌هایی از چالش‌های ساخت «دوئل» و «عروس» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی افزود: در شرایط شیوع ویروس کرونا امروز شاهد عدم رعایت اصول بهداشتی توسط شهروندان و بی توجهی به لزوم ماندن در خانه هستیم در حالی که قطعا ادامه این روند، منجر به گسترش و تداوم بیماری و افزایش میزان خسارت های جانب و مالی به کشور می شود.

رئیسیان ضمن تاکید بر تعطیلی کامل ضبط برنامه های در حال ضبط تلویزیونی خاطرنشان کرد: به طور کلی تولید برنامه ها و سریال های تلویزیونی تاکنون کاربرد خوبی نداشته و تعطیلی برنامه های عمومی سازمان صدا و سیما ضرر چندانی نخواهد داشت. قطعا خطر انتشار ویروس کرونا تنها با تب سنج و ضد عفونی کننده برطرف نمی شود پس توجیهی برای ادامه روند ضبط و تولید برنامه های این رسانه تلقی نشده و خسارات جانی جبران ناشدنی  به بار خواهد آورد. ما اهالی فرهنگ و هنر الگوی مردم هستیم و هرگونه تصمیم اشتباه ما می تواند خطری جدی برای جامعه مخاطب باشد.

وی ادامه داد: برای مسئولانی که هیچ وقت حرف ما را گوش نمی دهند چه فرقی دارد که اهالی سینما به فکر ویروس کرونا و توصیه به مردم باشند یا خیر؟ ایتالیا به عنوان ششمین اقتصاد بزرگ جهان برای پیشگیری از انتشار بیشتر ویروس نسبت به قرنطیه کشور خود اقدام کرد اما در ایران این جدیت وجود ندارد و مسئولان  باید درصدد اخذ تدابیر سنجیده تری برای رفع کامل آن باشند.

این کارگردان سینما ضمن تقدیر از کادر درمانی و پزشکان اظهار داشت: اقدام سخت و طاقت فرسای این اقشار بسیار قابل تقدیر است و معتقدم باید به شکلی تاریخی از آنها تشکر شود چرا که در چنین شرایط بحرانی، جان خود را به خطر انداخته و حیف است که ارزش جان انسان بی اهمیت شود تا کشوری به توسعه برسد.

وی درخصوص تعطیلی جشنواره جهانی فیلم فجر و اختصاص بودجه آن به جبران ضررهای مالی اهالی سینما یادآور شد: من نیز از این طرح حمایت می کنم اما صرفا سینماداران تافته جدا بافته در شکست‌های مالی نیستند و باید به همه اقشار فرهنگی در بحران ویروس کرونا توجه شود. براین اساس مسئولان فرهنگی ملزم به اختصاص بیمه بیکاری و اعطای نیمی از بودجه تعطیلی فعالیت های فرهنگی به بیکاران این عرصه هستند.

رئیسیان در ادامه عنوان کرد: بیش از این وعده حمایت و پوشش وزارت کار به صنوف سینمایی داده شده بود تا همانند دیگر سندیکای دنیا از بیمه بیکاری بهره مند شوند اما ظاهرا  به احقاق آن امیدی نیست و محقق نخواهد شد.

وی در پایان گفت: تزریق بودجه به خانه سینما نیز حمایتی دیگر برای دست اندرکاران و بیکار شدگان حوزه سینما تلقی می شود که به نسبت درآمدها و شاخصه ها بخشی از کمبودها را جبران می کند چرا که درآمد سینماها تنها در خدمت سینماداران نبوده و باید در راستای خدمت به بشریت هزینه شود.

نوشته لزوم اختصاص بیمه بیکاری به اقشار کم درآمد فرهنگی/ وعده حمایت وزارت کار از صنف سینمایی عملی نشد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

بر اساس این گزارش، در این جشنواره که با تمرکز روی سینمای خاورمیانه از ۲۵ تا ۳۰ اکتبر در پایتخت انگلستان برگزار خواهد شد ۱۰ فیلم بلند و منتخبی از فیلمهای مستند و کوتاه از کشورهای مختلفی همچون ایران، افغانستان، مصر، عراق و ترکیه حضور دارند.

در این جشنواره علاوه بر «مردی بدون سایه» آثاری همچون شکستن همزمان بیست استخوان (جمشید محمودی)، سه رخ (جعفر پناهی)، لرد( محمد رسول‌اف)، بی وزنی (مهدی قادری فرد)، آوا (صدف فروغی)، رادیو آرزوها (بابک جلالی)، بستنی ترکی (کن اوکلی)، آخرین روزهای شهر (تامر السعید) و زاگرس (سهیم عمر خلیفه) به نمایش در می‌آیند.

سینماهای Cine Lumiere و Everyman نمایش دهنده آثار این رویداد سینمایی خواهند بود که با هدف نمایش فرهنگ و هویت ایرانی از طریق آثار سینمایی و به دبیری پژمان دانایی برگزار می شود.

علاقه مندان می توانند جهت کسب اطلاعات بیشتر به وبسایت جشنواره به آدرس www.ukiff.org.uk مراجعه نمایند.

نوشته نمایش «مردی بدون سایه» در جشنواره فیلم‌های ایرانی لندن اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

بر اساس این گزارش فروش تازه ترین فیلم علیرضا رئیسیان از یک و نیم میلیارد تومان عبور کرده است و این ملودرام اجتماعی با وجود گذشتن ۴ هفته از آغاز اکران همچنان مخاطبان را بهسالن سینما میکشاند.

علاوه بر لیلا حاتمی و علی مصفا، بازیگرانی همچون فرهاداصلانی، امیر آقایی، گوهر خیراندیش، نادر فلاح، نسیم ادبی، به آفرید غفاریان وآویسا سجادی در کنار چند بازیگر اسپانیایی در این عاشقانه رمزآلود به ایفای نقش پرداخته اند.

«مردی بدون سایه» سومین فیلم از سه گانه‌ عاشقانه علیرضا رئیسیان پس از «چهل سالگی» و «دوران عاشقی» است که این روزها درسینماهای تهران و شهرستانها روی پرده رفته است.

نوشته فروش «مردی بدون سایه» از یک و نیم میلیارد تومان عبور کرد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

از عوامل تولید «اکران» می‌توان به مجری طرح: موسسه فرهنگی هنری شهریاران، مدیر هماهنگی و دستیار تهیه: مهدی رفیعی پور، مدیر تصویربرداری: امیر هوشنگ سالمی، تصویربرداران: افشین منتجبی ،ناصر موسوی ، طراح لباس: سپیده آزاد طراح صحنه: آرش مدنی ، گریم: افسانه احدى نژاد و مدیر روابط عمومی: فاطمه آذری اشاره کرد.

«اکران» با اجرای لاله صبوری و تهیه کنندگی و کارگردانی روزبه رحیم نژاد روزهای جمعه ساعت ۲۲ از آپارات پخش می‌گردد.

نوشته علیرضا رئیسیان مهمان برنامه اینترنتی «اکران» شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

جدیدترین اکران مردمی این فیلم روز جمعه ۱۹ مهرماه ساعت ۱۹:۰۰ در پردیس سینمایی مگامال برگزار خواهد شد و بازیگران و عوامل فیلم به همراه تعدادی دیگر از چهره های مطرح سینمایی در کنار مردم به تماشای این ملودرام اجتماعی خواهند نشست.

سومین فیلم از سه‌گانه عاشقانه علیرضا رئیسیان ماجرای هنرمندی را روایت می‌کند که ساخت یک فیلم زندگی شخصی اش را تحت تاثیر قرار می دهد…

لیلا حاتمی، علی مصفا، فرهاد اصلانی، امیر آقایی، گوهر خیراندیش، نادر فلاح، به آفرید غفاریان، نسیم ادبی و آویسا سجادی بازیگران «مردی بدون سایه» هستند که در کنار تعدادی از بازیگران اسپانیایی به ایفای نقش در این فیلم پرداخته اند.

نوشته اکران مردمی «مردی بدون سایه» در پردیس مگامال برگزار می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی ادامه داد: موضوع «تحلیل خانواده در سینمای ایران»، «بررسی سینمای مستند»، «تحلیل خط و مشی‌های فرهنگی و رسانه‌ای کشور»، «ظرفیت شناسی مخاطب در سینمای ایران»، آسیب شناسی سینمای دفاع مقدس با عنوان «سینما و دفاع مقدس»، «بررسی جایگاه حوزه هنری در سینمای ایران»، «جشنواره فیلم فجر؛ فرصت‌ها و چالش‌ها» از جمله محورهایی بود که در این نشست‌ها مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است.

عشیری اضافه کرد: همچنین «ارزیابی پخش بین‌الملل سینمای ایران»، «جوان‌گرایی در سینما»، «چالش نظارت در سینمای ایران»، «بررسی زبان فارسی در تولیدات سینما و تلویزیون»، «سینما و دیپلماسی فرهنگی»، «سینمای کودک و ترسیم افق‌های پیشرو»، «چالش سینمای دفاع مقدس» از دیگر موضوعات بررسی شده در این نشست‌ها است.

به گفته مدیر روابط عمومی و محافل سازمان سینمایی حوزه هنری، ابراهیم فیاض، محمدحسین صفار هرندی، محمدمهدی حیدریان، علی سرتیپی، کاظم راست گفتار، منصور لشگری قوچانی، منصور سهراب پور، حجت الاسلام فخرزاده، سیدناصر هاشم زاده، محمدتقی فهیم، جواد اردکانی، ناصر درخشان، کامران ملکی، محمد دیندار و دکتر محمود کریمی، محمد اطبایی، بهروز افخمی، سعید مستغاثی، شاهین امین، محمود گبرلو، محمدتقی فهیم، و مهدی شیخ صراف، محمدرضا شرف الدین، حمید بهمنی، علی روئین تن، رضا اورنگ، کیوان امجدیان، حمید محمدی، فرانک آرتا، مرتضی رنجبران، مرجان اشرفی‌زاده، بهروز نورانی‌پور، تورج اصلانی، مرتضی علی عباس‌میرزایی و کاوه سجادی‌حسینی، محمدعلی حسین نژاد، امیر حسین شریفی، علی قائم مقامی، سیدمحمد حسینی، علیرضا رئیسیان، مهدی سجاده‌چی، دکتر مهدی صالحی، کورش علیانی، حسن نورانی، ناصر فیض، عباس کریمی‌عباسی، مهدی جعفری، محسن علی اکبری، مریم دوستی، حسین قاسمی جامی، رضا ایرانمنش و مهدی عظیمی از جمله مهمانان این سلسله نشست‌ها بودند.

وی در خصوص دیگر فعالیت‌های این مجموعه گفت: علاوه بر نشست‌های گفتمانی، ۳۲ برنامه سینماپاتوق به منظور توسعه تعامل سینماگران، حمایت از فیلمسازان جوان و گسترش مراودات بین اهالی رسانه و هنرمندان و بسترسازی برای معرفی بهتر محصولات سینمایی ایران زیر نظر روابط‌عمومی و امور محافل سازمان سینمایی حوزه هنری ایجاد شده است، ۱۰ برنامه فیلمنامه فیلم با هدف تحلیل و بررسی فیلم‌ با حضور صاحبان آثار و کارشناسان و منتقدان و ده‌ها برنامه بازدید و نشست مشترک از دیگر برنامه‌های بخش محافل سازمان سینمایی حوزه هنری است.

اولین نشست سینما؛ گفتمان فرهنگی با موضوع «تحلیل خانواده در سینمای ایران» بخش اول با حضور: دکتر سیما فردوسی، جبار آذین، دکتر عبدالله بیچرانلو، دکتر عصمت سوادی

دومین نشست سینما؛ گفتمان فرهنگی با موضوع «تحلیل خانواده در سینمای ایران» بخش دوم با حضور: دکتر طاهره همیز، دکترمینو اصلانی، دکتر بیابانی، دکترعلی محمدی، دکتر میرشفیعیان

سومین نشست سینما؛ گفتمان فرهنگی با محوریت «بررسی سینمای مستند» با حضور: لقمان خالدی، مهدی فارسی و محسن یزدی

چهارمین نشست سینما؛ گفتمان فرهنگی با موضوع «تحلیل خط و مشی های فرهنگی و رسانه‌ای کشور» با حضور محمدحسین صفار هرندی و دکتر نجف نژاد

نشست سینما؛ گفتمان فرهنگی با موضوع «ظرفیت شناسی مخاطب در سینمای ایران» با حضور: علی سرتیپی، کاظم راست گفتار، منصور لشگری قوچانی، منصور سهراب پور

پنجمین نشست سینما؛ گفتمان فرهنگی با موضوع «آسیب شناسی سینمای دفاع مقدس» با عنوان «سینما و دفاع مقدس» با حضور: حجت الاسلام فخرزاده، سیدناصر هاشم زاده، محمدتقی فهیم، جواد اردکانی، ناصر درخشان، کامران ملکی، محمد دیندار و دکتر محمود کریمی و مهدی یمینی و …

ششمین برنامه «بررسی جایگاه حوزه هنری در سینمای ایران» با همفکری: رسول صدرعاملی، حبیب اسماعیلی، سیدجواد هاشمی، محمدرضا فرجی، محمد قاصد اشرفی، محسن علی اکبری، سیدهادی منبتی، جواد نوروزبیگی، جمال شورجه

هفتمین برنامه سینما؛ گفتمان فرهنگی با موضوع «ارزیابی پخش بین الملل سینمای ایران» با حضور: محمد اطبایی، شیرین نادری و مریم نقیبی

نشست‌های هشتم، نهم و دهم «سینما؛ گفتمان فرهنگی» با موضوع« جشنواره فیلم فجر؛ فرصت‌ها و چالش‌ها» این محور در قالب سه نشست متوالی با حضور صاحب نظران و منتقدان مورد بررسی قرار گرفت:
نشست اول با حضور: بهروز افخمی، سعید مستغاثی، شاهین امین، محمود گبرلو، محمدتقی فهیم و مهدی شیخ صراف

نشست دوم با حضور: محمدرضا شرف الدین، حمید بهمنی، علی روئین تن، رضا اورنگ، ایزد مهر آفرین،
نشست سوم با حضور: کیوان امجدیان، حمید محمدی، فرانک ارتا، مرتضی رنجبران

یازدهمین نشست سینما؛ گفتمان فرهنگی با موضوع «هم اندیشی و هم افزایی برای سینما» با عنوان «هم اندیشی و هم افزایی برای سینما» با حضور: محسن مومنی شریف، محمدمهدی حیدریان، محمد حمزه زاده، حبیب ایل بیگی، ابراهیم داروغه زاده، محمود اربابی، محمود کاظمی، محسن یزدی، یزدان عشیری، محمدرضا رضاپور، سعید خندق آبادی، مریم نقیبی، سهیل جهان بیگلری رییس هیات مدیره موسسه بهمن سبز، علی قربانی معاون اجرایی سازمان سینمایی حوزه هنری، مسعود نجفی مدیر روابط عمومی سازمان سینمایی، احسان کریمخانی مشاور فن آوری‌های نوین سینمایی حوزه، جعفرحسنی

دوازدهمین نشست تحلیلی «جوان‌گرایی در سینما» با حضور: مرجان اشرفی‌زاده، بهروز نورانی‌پور، تورج اصلانی، مرتضی علی عباس‌میرزایی و کاوه سجادی‌حسینی و یزدان عشیری

سیزدهمین نشست تحلیلی «چالش نظارت در سینمای ایران» با حضور: محمدعلی حسین نژاد عضو شورای پروانه نمایش و عضو شورای علمی مدرسه ملی سینمای ایران، امیر حسین شریفی تهیه کننده سینما و تلویزیون و عضو هیات مدیره انجمن تهیه کنندگان مستقل سینمای ایران، محمد تقی فهیم منتقد و تحلیل‌گر حوزه فرهنگ، علی قائم مقامی تهیه کننده و عضو هیات مدیره خانه سینما، رضا اورنگ نویسنده و کارشناس سینما، سیدمحمد حسینی نویسنده و مدیر مرکز تولید متن حوزه هنری و یزدان عشیری مدیر روابط عمومی و محافل سازمان سینمایی حوزه هنری

چهاردهمین نشست تحلیلی سینما؛ گفتمان فرهنگی با موضوع «بررسی زبان فارسی در تولیدات سینما و تلویزیون» با حضور: علیرضا رئیسیان، مهدی سجاده‌چی، دکتر مهدی صالحی دبیر انجمن فرهنگی‌ آموزشی ویرایش و درست‌نویسی، کورش علیانی دانش آموخته زبان شناسی، دکتر حسن نورانی استاد دانشگاه، ناصر فیض نویسنده، شاعر و مسئول دفتر طنز حوزه هنری، عباس کریمی‌عباسی کارشناس ادبیات و سینما و یزدان عشیری

شانزدهمین نشست تحلیلی برنامه سینما؛ گفتمان فرهنگی با موضوع «سینما و دیپلماسی فرهنگی» با حضور: دکتر ابراهیم فیاض نویسنده، پژوهشگر و استاد دانشگاه تهران محمدرضا شرف‌الدین تهیه کننده سینما، امیررضا مافی منتقد سینما، امیر اسفندیاری کارشناس سینمای بین‌الملل، سیدمحمد حسینی و یزدان عشیری از منتقدان و کارشناسان سینما

هفدهمین نشست تحلیلی سینما، گفتمان فرهنگی با موضوع «سینمای کودک و ترسیم افق‌های پیشرو» با حضور: ابراهیم فروزش، کامبوزیا پرتوی، وحید نیکخواه آزاد، نادره ترکمانی، جعفر گودرزی و سیدجواد هاشمی

هجدهمین برنامه «سینما؛ گفتمان فرهنگی» با محوریت «چالش سینمای دفاع مقدس» به بمناسبت هفته دفاع مقدس با حضور: مهدی جعفری، محسن علی اکبری، مریم دوستی، حسین قاسمی جامی، رضا ایرانمنش و مهدی عظیمی

نوشته برگزاری ۱۸ برنامه گفتمانی با حضور ۱۰۰ سینماگر و مدیر فرهنگی در حوزه هنری/ از فیاض، افخمی و صفار هرندی تا رئیسیان، سرتیپی و ملکی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«مردی بدون سایه» که با تبلیغات بسیار محدودی اکران شده است در دو هفته اول توانست از مرزفروش یک میلیارد تومان عبور کند.

جدیدترین همکاری لیلا حاتمی و علیرضا رئیسیان که باسرگروهی سینما فرهنگ روی پرده سینماهای تهران و شهرستان‌ها رفته است در شهرهای مختلفی از جمله تهران، مشهد، اصفهان و شیراز و… شاهد اقبال عمومی گسترده بوده و این فیلم در بسیاری از سانس‌ها با ظرفیت کامل به نمایش در آمده است.

همزمان با اعلام این خبر از آنونس جدید این عاشقانه رمزآلود رونمایی شده است، ساخت این آنونس مانند آنونس پیشین توسط نیکان خبازی انجام شده است. لیلا حاتمی، علی مصفا، فرهاد اصلانی، امیر آقایی،گوهر خیراندیش، نادر فلاح، به آفرید غفاریان و آویسا سجادی بازیگران اصلی این ملودرام اجتماعی هستند.

نوشته رونمایی از آنونس جدید فیلم سینمایی «مردی بدون سایه» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

محمد حیدری دبیرسابق جشنواره فیلم فجر و حسین مسافر آستانه مدیر تئاتر ایرانشهر نیز از جمله چهره‌های حاضر در این رویداد سینمایی بودند.

در انتهای مراسم و پس از نمایش فیلم علیرضا رئیسیان ضمن قدردانی از تماشاگران و تشکر از حضور میهمانان، با بینندگان به گفتگو پرداخت و به سوالات آنان پاسخ داد.

علاوه بر این گروهی از خبرنگاران چینی از رادیو-تلویزیون کشور چین که برای تماشای «مردی بدون سایه» به سینما آمده بودند پس از اتمام مراسم با علیرضا رئیسیان در خصوص این ملودرام اجتماعی و همچنین اشتراکات بین سینمای دو کشور گفتگو کردند.

نوشته اکران مردمی «مردی بدون سایه» در پردیس سینمایی کورش برگزار شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«مردی بدون سایه» که چهارشنبه هفته گذشته به روی پرده رفته است از ابتدای اکران با استقبال خوب تماشاگران و همچنین هنرمندان روبرو شده است.

در تازه‌ترین واکنش‌ها به اکران عاشقانه رمزآلود علیرضا رئیسیان چهره های شاخص تئاتر همچون شبنم مقدمی، پانته آ پناهی ها، رضا گوران، اتابک نادری، امیر کاظمی، افشین هاشمی، کیومرث مرادی، محمد نادری، امین میری، نادر برهانی مرند، آزاده انصاری، حامد حامدیخواه، خاطره حاتمی، گروه تئاتر معاصر و تعدادی دیگر از چهره‌های شناخته شده هنری با انتشار پست‌هایی در اینستاگرام تماشای «مردی بدون سایه» را به مخاطبین خود پیشنهاد کرده اند.

پیش از این هم هنرمندان سینما همچون پرویز پرستویی، مهتاب کرامتی، آزاده صمدی، گلاره عباسی، مهراوه شریفی نیا و بسیاری دیگر از بازیگران و فعالین سینما از سومین فیلم از سه گانه عاشقانه رئیسیان پس از «چهل سالگی» و «دوران عاشقی» حمایت کرده بودند.

لیلا حاتمی، علی مصفا، فرهاد اصلانی، امیر آقایی، گوهر خیراندیش، نادر فلاح، به آفرید غفاریان و آویسا سجادی بازیگران اصلی «مردی بدون سایه» هستند.

نوشته اولین اکران مردمی فیلم سینمایی «مردی بدون سایه» برگزار می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این ملودرام اجتماعی که از بازیگرانی همچون لیلا حاتمی، علی مصفا، فرهاد اصلانی، امیر آقایی، گوهر خیراندیش، نادر فلاح، به آفرید غفاریان و آویسا سجادی بهره می‌برد شب گذشته در پردیس‌های کورش و آزادی به سانس فوق العاده رسید.

همچنین تعدادی از هنرمندان و چهره های شناخته شده از جمله پرویز پرستویی، مهتاب کرامتی، رویا تیموریان، آزاده صمدی، لیندا کیانی، بهنوش بختیاری، ریحانه پارسا، رویا میرعلمی، افشین هاشمی ، کاوه سجادی حسینی، مهدی زمین پرداز، ساناز طاری، سعید دشتی و پونه خامین طی روزهای گذشته با انتشار پوستر فیلم در صفحات اینستاگرامی خود از مردم دعوت کرده اند تا به تماشای این فیلم بنشینند.

«مردی بدون سایه» سومین فیلم از سه گانه عاشقانه علیرضا رئیسیان پس از «چهل سالگی» و «دوران عاشقی» است که این روزها در سینماهای سراسر کشور روی پرده رفته است.

نوشته «مردی بدون سایه» در روز دوم اکران به سانس فوق‌العاده رسید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

بر اساس این گزارش قرارداد اکران «مردی بدون سایه» در شورای صنفی نمایش ثبت شده و این فیلم که بازیگران مطرح سینما در آن حضور دارند از نیمه مردادماه در سراسر کشور به نمایش در خواهد آمد.

همزمان با اعلام این خبر از تیزر جدید این اثر سینمایی که تولیدی مشترک بین ایران و اسپانیاست رونمایی شده است.

«مردی بدون سایه» تکمیل کننده دو اثر پیشین از سه‌گانه عاشقانه رئیسیان یعنی «چهل سالگی» و «دوران عاشقی» است و او در این فیلم نیز به بیان مشکلات و مسائل عاطفی بین زن و مرد پرداخته است.

در خلاصه داستان «مردی بدون سایه» آمده است: ماهان کوشیار پس از ساخت یک فیلم زندگیش تهدید شده و همسرش عاشقانه به کمک او می‌آید اما حوادثی رمزآلود همه چیز را دگرگون می‌کند.

علیرضا رئیسیان (تهیه کننده و کارگردان)، مسعود سلامی (مدیر فیلمبرداری)، هایده صفی‌یاری (تدوین)، محمدرضا دلپاک (طراحی و ترکیب صدا)، ستار اورکی (موسیقی)، ایمان امیدواری (طراح چهره پردازی)، امیر نوبخت (صدابردار صحنه)، مجید کریمی (مجری طرح)، ایمان توکلی‌ (دستیار اول و برنامه ریز)، امیرحسین شجاعی (عکاس) نیکان خبازی (ساخت تیزر) و امید عشیری (مشاور رسانه ای) از عوامل «مردی بدون سایه» هستند.

نوشته رونمایی از تیزر جدید «مردی بدون سایه»/ اکران در نیمه مردادماه اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

علیرضا رئیسیان در ابتدای این نشست گفت: باید از مسعود سلامی که مادرش بیمار بود و نتوانست بیاید همچنین هایده صفی یاری تشکر کنم.

علی مصفا در پاسخ به سوالی درباره حضور چشمگیرش در جشنواره و اینکه چرا سعی نکرده متفاوت باشد، گفت: خوشحالم که آخرین باری است که در این دوره جشنواره هستم و خوشحالم در این سانس قرار نیست جواب سوال ممیزان مالیاتی را بدهم و جواب بازیگری ام را می دهم. شاید چون همه نقش ها شبیه هم هستند  به نظر می رسد این طور باید باشد و این کارگردان است که باید به من بگوید چگونه بازی کنم.

او در پاسخ به پرسشی مبنی براینکه به دلیل رقابتی بودن جشنواره چرا بازی های شما در این دوره یکنواخت است؟ جواب داد:  جشنواره مسابقه ورزشی نیست. یعنی باید در یک فیلم یک جور اظهار تعجب می کردم و در این فیلم طور دیگر؟!

رئیسیان نیز درباره پرسشی مبنی بر پایان گنگ فیلم اظهار کرد: پایان فیلم روشن است و گنگ نیست .

در ادامه نشست، لیلا حاتمی درباره پذیرفتن بازی در این فیلم نیز، بیان کرد: آقای رئیسیان مایل بود این نقش را بازی کنم، من هم از داستان فیلم بدم نیامد. البته قبلا هم چند کار با آقای رئیسیان بازی کردم و تصمیم جدیدی نبود.

رئیسیان در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه دنبال اثری هستید که به جهان بینی خودتان نزدیک باشد یا برای فیلمنامه قصه می‌گویید؟، گفت: درباره فیلمنامه نوشتنم برداشت آزاد است.

او همچنین درباره دیدگاهی مبنی بر یک دست نبودن و دوپاره بودن فیلم، اظهار کرد: خواستم بگویم یک زندگی عادی می گذرد و اندیشه من این بود که آن را از اول پیچیده نکنیم، می خواستم بگویم جریان عادی زندگی چگونه می تواند آدم را وادار به کارهای غیر عادی کند.

این کارگردان درباره پیام فیلم نیز توضیح داد: این طور نیست هر فیلمی را که می سازیم، بخواهیم یک پیام روشن را منتقل کنیم به ویژه فیلمی مثل «مردی بدون سایه» که سیال است. پیام فیلم هم روشن است و نشان می‌دهد سوظن بیش از حد می تواند پیامدهای ناگواری داشته باشد.

رئیسیان در پاسخ به این سوال که چرا فیلم بدین شکل به پایان رسید و آیا از ابتدا این پایان‌بندی را در نظر داشتید، گفت: فیلسوف بزرگی گفته است هر اثر هنری در ذهن مخاطب کامل می‌شود. به تعداد آدم‌هایی که می‌بینند می‌توانند برداشت‌های متفاوتی داشته باشند ولی این مدل نیست که گنگ باشد.

او درباره اینکه اگر نقش مادر را بازیگر معروفی بازی نمی‌کرد چه اتفاقی می‌افتاد، بیان کرد: این سلیقه است و پاسخی برایش ندارم.

رئیسیان تاکید کرد: این فیلم یک مجموع شرایط را طی می‌کند تا به یک نقطه اوج می‌رسد.

او در پاسخ به این سوال که سیر تحول کاراکتر اصلی چطور اتفاق می‌افتد توضیح داد: من پیشنهاد می‌کنم که شما یک دور دیگر فیلم را ببینید. چون حداقل هفت اتفاق وجود داشت که شخصیت به این نقطه رسید.

رئیسیان درباره اینکه چرا سرمایه‌گذاری فیلم را در رسانه‌ها شفاف‌سازی کرده است گفت: فارابی چهار بار اعلام کرد که از فیلم ما حمایت کرده است. ما هم خواستیم شفاف‌سازی کنیم که بدانند چه کسانی در فیلم ما سهم داشته‌اند. بیشترین سهم فیلم متعلق به من است.

در ادامه دلپاک در جلسه پرسش و پاسخ این فیلم گفت: متاسفم در جلسه‌ای هستیم که همه با هم حرف می‌زنیم. سوال می‌کنیم و اصلا نمی‌شنویم.

لیلا حاتمی در پاسخ به این سوال که آیا بازی در این نقش سینمای ایده‌ال شماست، گفت: بله.

رئیسیان هم با بیان اینکه برخی از فیلم‌هایی که شما در این جشنواره می‌بینید، آخرین فیلم‌هایی هستند که برخلاف دو جریان فیلم سفارشی و تجاری مسیر خود را طی می‌کنند، گفت: باید همه جدی باشیم که این سینما اگر حضورش مهم است، ادامه پیدا کند. شرایط برای فیلم‌هایی که کمی بخواهند استقلالشان را در بیان صنعتی و هنری سینما حفظ کنند، سخت است. نسل اول سینما در حال محو شدن هستند. فیلمسازی برای نسل دهه ۶۰ بسیار سخت است. شاید یکی از کمک‌های رسانه‌ها به سینمای ایران در این شرایط شکل بگیرد و کمک نکنند که درام اجتماعی در این سینما از بین ببرند. من این هشدار را به شما می‌دهم که فیلم‌های اجتماعی و عاطفی مثبت و مستقل رو به نابودی هستند. دلیلش هر چه که هست به نظرم ما باید مراقبت کنیم.

رئیسیان در پاسخ  خبرنگاری مبنی بر اینکه می گویید سعی کردید سینمای اجتماعی و درام حفظ شود اما در فیلم تان صحنه های متناقض با حرف خودتان دارید، فکر نمی کنید فیلم شما ممیزی بخورد؟ گفت: این فیلم بدون هیچ حذفیاتی پروانه نمایش گرفته اما برای بالای ۱۲ سال قابل نمایش است. در بخشی از فیلم هم دیالوگی مبنی بر اینکه چگونه می‌شود درباره خشونت فیلم ساخت و هیچ چیزی از آن نشان نداد، داشتیم. این یک اتفاق است و همه جای دنیا رخ می دهد. قتل های ناموسی در همه جای دنیا اتفاق می افتد.

نوشته نشست فیلم «مردی بدون سایه» برگزار شد/ علیرضا رئیسیان: پیام فیلم روشن است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

قرار است روز چهارشنبه علیرضا رئیسیان کارگردان فیلم به همراه جمعی از بازیگران و عوامل به شهر اصفهان سفر کنند و در کنار مردم به تماشای این اثر سینمایی بنشینند؛ علاوه بر این نظر به استقبال گسترده در مشهد، پس از سفر اصفهان عوامل این فیلم به این شهرستان رفته و در جمع علاقه‌مندان به سینما حضور خواهند یافت.

«مردی بدون سایه» امشب با حضور عوامل در پردیس سینمایی ملت برای اصحاب رسانه به نمایش در خواهد آمد.

نوشته عوامل «مردی بدون سایه» به اصفهان و مشهد می‌روند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«مردی بدون سایه» درامی اجتماعی در خصوص مشکلات عاطفی انسان امروز است که بر اساس طرحی از مهدی سجاده‌چی و مریم شبانی ساخته شده است.

نکته جالب توجه در این فیلم حضور بازیگران به نام سینمای ایران در کنار بازیگران اسپانیایی است. همچنین در این اثر سینمایی فرهاد اصلانی در  نقشی متفاوت ظاهر شده است.

فهرست بازیگران «مردی بدون سایه» بدین شرح است: لیلا حاتمی ، علی مصفا ، فرهاد اصلانی، امیر آقایی ، گوهر خیر اندیش ، نادر فلاح ، به‌آفرید غفاریان ، سیامک اطلسی، نسیم ادبی، سیمون سیمونیان، پانته‌آ سیروس، آزاده اسماعیل خانی، شهرام جمشیدی، احسان شیخی، عاطفه للهی، حمیدرضا حیات، مینا ارشدی، محمدرضا خواجوی و فرانک کوشافر

با معرفی حسام نورانی و هنرمند خردسال آویسا سجادی ؛ با حضو ر بازیگران اسپانیایی : النا مارتینز و رافائل چاوز مادرا

عوامل «مردی بدون سایه» عبارتند از: کارگردان و تهیه کننده: علیرضا رئیسیان، مدیر فیلمبرداری: مسعود سلامی، مدیر صدابرداری: امیر نوبخت، تدوین: هایده صفی‌یاری، طراح صحنه و لباس: کامیاب امین عشایری، طراح چهره‌پردازی: ایمان امیدواری، دستیار اول کارگردان و برنامه‌ریز: ایمان توکلی، دستیار دوم کارگردان: مهیار اسلامی، منشی صحنه: سعیده دلیریان ،  عکس: امیرحسین شجاعی ، مدیرتولید: محمد یمینی، مدیر تدارکات: مهرداد مهرپویان، مدیر صحنه: فرامرز کرامتی ، دستیار اول فیلمبردار: امید رخ‌افروز، نور: حامد اوتادی، دستیاران گروه فیلمبرداری: فرانک کیان، سینا علیپور و علیرضا مجیری، دستیاران صدا: کیوان نصیری خرم و نیما عزت، دستیاران تدوین: پیمان علیمرادی و علی پژمان، اجرای چهره‌پردازی: مرتضی کهزادی، محبوبه تاتلاری و سروش عباسی، دستیار صحنه: وهاب یحیی زاده، دستیار لباس: نسرین لطیفی، فیلمبردار پشت صحنه: هلیا کریمی، مدیر روابط عمومی: امید عشیری .

نوشته هایده صفی‌یاری تدوین فیلم «مردی بدون سایه» را آغاز کرد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.