در ابتدا حسین یزدانشناس، دبیر همایش گفت: در سینمای ایران می‌توانیم با قدری اغماض سه جریان عمده را از نظر نوع تأمین سرمایه و میزان هزینه تولید تشخیص دهیم: فیلمسازی هنری، فیلمسازی تجاری و فیلمسازی حمایتی. در این همایش از صاحب‌نظران دعوت کرده‌ایم تا درباره شیوه‌های تأمین سرمایه و هزینه‌های تولید در این سه نوع فیلمسازی سخن بگویند.

در ادامه وی از مجید برزگر، علیرضا قاسم‌خان و سعید بشیری دعوت کرد تا برای برگزاری پنل اول با موضوع «فیلمسازی هنری» به روی سن بیایند.

همچنین مجید برزگر کارگردان و تهیه کننده سینما گفت: سینمایی که بیش از صنعت به زیبایی‌شناسی، گسترش فرهنگ و زبان توجه می‌کند، سینمای هنری است و از این منظر فعالیت در این سینما و کمک به گسترش آن دیگر فقط یک دغدغه و امر شخصی نیست و یک نگاه ملی را می‌طلبد.

وی با اشاره به اینکه سینمای هنری در همه جای دنیا مانند سینمای بدنه و سرگرمی سودده نیست ادامه داد: به همین دلیل تامین سرمایه برای چنین فیلم‌هایی در دنیا چالش‌ها و سختی‌های بسیاری دارد. زیرا بازار و بیشتر سرمایه‌گذاران بخش خصوصی وارد چنین سینمایی نمی‌شوند.

برزگر عنوان کرد : آثار هنری شاید پرمخاطب نباشند اما قطعا بی‌مخاطب نیز نیستند و بسیار تأثیرگذارند. برای اثبات این ادعا نمونه‌های بسیاری وجود دارد. به طور مثال، وقتی امروز فیلمی مانند «غریبه و مه» اثر درخشان بهرام بیضایی بیش از ۵۰ سال همچنان به نمایش درمی‌آید و مخاطب دارد نشان می‌دهد که این فیلم‌ها اثرگذار هستند؛ درحالیکه این فیلم در زمان خود از نظر تجاری موفق نبود.

سینمای هنری نگاه ملی می‌طلبد​

وی با اشاره به تاریخچه سینمای هنری در ایران افزود: نگاهی به آثار اثرگذار هنری در بیش از ۵۰ سال گذشته نشان می‌دهد که تصمیمات و رفتار مدیران فرهنگی بسیار تاثیرگذار است و مهمترین تصمیم این است که سینماگران را آزاد بگذارند تا در سینما فکر تولید کنند؛ زیرا بعد از دهه‌ها آنچه در فکر و ذهن مخاطبان و علاقه‌مندان سینمای ایران می‌ماند فیلم‌هایی است که در پس آن تولید فکر و اندیشه وجود داشته است و به همین دلیل سینمای ایران را در جهان همچنان با فیلم‌هایی مانند دونده، خانه دوست کجاست، باشو غریبه‌ای کوچک می‌شناسند.

برزگر اهمیت دادن به سینمای هنری و مستقل را مانند مراقبت از یک نویسنده به مدت ۱۷ سال با هدف نگارش یک رمان اثرگذار برشمرد و افزود: توجه کردن به سینمای هنری از سوی مدیران فرهنگی برابر با اهمیت دادن به شعر، زبان و ادبیات است و نباید چنین سینمایی را با متر و معیار اقتصادی و بازار سنجید.

وی با اشاره به اینکه بازگشت سرمایه و پرفروش بودن در سینمای هنری هدف نیست، بیان کرد: این نگاه که بگوییم چون امروز بازار نیازی به فیلم هنری ندارد پس آن را تولید نکنیم، نگاه غلطی است زیرا هدف فیلم هنری تاثیرگذاری فرهنگی است نه فقط کسب درآمد.

برزگر در ادامه با برشمردن بعضی تجربه‌های خود در تأمین سرمایه فیلم‌هایی که ساخته مانند تأمین مالی جمعی (crowdfunding) و سرمایه‌های شخصی، طراحی صندوق‌هایی با مشارکت دولت و بخش خصوصی برای حمایت از فیلمسازی را پیشنهاد داد. وی از مرکز ملی سینما و تصویر متحرک فرانسه (CNC) به عنوان نمونه‌ای موفق از حمایت‌های دولتی از سینما در جهان یاد کرد.

مجید برزگر در پاسخ به سوالی درباره هزینه‌های فیلمسازی، گفت فیلم پرویز در سال ۱۳۹۱ با کمتر از ۱۰۰ میلیون تومان ساخته شد و اگر بنا باشد با همان شرایط امروز دوباره ساخته شود، بیشتر از سه میلیارد تومان هزینه خواهد داشت.

در سینمای هنری رفاقت حرف اول را می‌زند

در ادامه سعید بشیری تهیه‌کننده سینما نیز گفت: از نظر من سینمای هنری ی مستقل سینمایی است که شخصی ساخته می‌شود و مهمترین ویژگی این نوع از سینما کم‌هزینه بودن آن است و من معتقدم بین فیلم مستقل و سینمای مستقل تفاوت‌های زیادی وجود دارد. فیلم مستقل یعنی فیلم کارگردان که سرمایه زیادی ندارد اما سینمای مستقل سینمایی است که فیلمساز آگاهانه آن را می‌سازد.

وی با بیان اینکه سینمای مستقل اشتراکاتی با فیلم‌های مستقل در هزینه‌کرد دارد، بیان داشت: ویژگی سینمای مستقل این است که از ابزار و تجهیزات ساده استفاده می‌کند، از نورپردازی‌های حجیم استفاده نمی‌کند، همه چیز سر صحنه اتفاق می‌افتد، تعداد عوامل کم هستند و در این نوع سینما دستمزدها به خاطر رفاقت پایین است و رفاقت حرف اول را می‌زند. در سینمای هنری همچنین از دکور و لوکیشن‌های عحیب استفاده نمی‌کنند و به دنبال سوپراستار نمی‌روند.

تهیه کننده «دشت خاموش» با بیان اینکهدر سینمای هنری، احتمال بازگشت سرمایه بسیار کم است، افزود: در همه جای دنیا دولت راهکاری برای حمایت از این نوع سینما پیدا می‌کند اما در کشور ما هنوز چنین اتفاقی نیفتاده است. بشیری با اشاره به تجربه خودش برای گرفتن حمایت از مرکز ملی سینما و تصویر متحرک فرانسه، سازوکار دریافت حمایت از این نهاد را تشریح کرد و در پاسخ به اینکه سرمایه فیلم اول خود را چگونه تأمین کرده گفت با استفاده از چهار یا پنج وام بانکی و فروش طلاهای همسرش این فیلم را ساخته است.

اندیشه ورزی، شاخصه اصلی فیلم‌های هنری است

علیرضا قاسم‌خان تهیه‌کننده، مدرس و پژوهشگر سینما نیز بیان داشت: وقتی از سینمای هنری حرف می‌زنیم درواقع صحبت از هنر می‌کنیم. امسال ۲۰ سال از سینمای کیارستمی گذشته است اما هیچ وقت سینمای او را  از منظر اقتصادی مورد بحث قرار نداده‌اند.

وی با بیان اینکه سینمای هنری تلقی خود را از جهان، انسان و واقعیت بیان می‌کند، ادامه داد: ویژگی اصلی فیلم‌های هنری اندیشه‌ورزی آنها است و اگر اندیشه را از آنها بگیریم رو به نابودی می‌رود. قاسم‌خان با بیان اینکه فیلم‌های هنری حاوی ارزش‌های خاصی هستند، بیان داشت: اگر ویژگی اصلی سینمای هنری را جهان به معنای عام خود بدانیم باید نگاه کنیم که جهان به کدام سو می‌رود و فیلمساز با اثرش به کدام سو رفته است. همان طور که می‌دانید آدم‌های جدید با اندیشه‌های نو وارد سینما می‌شوند و می‌توانند در سینمای هنری ورود پیدا کنند و موثر باشند. حال سوال این است که سینمای هنری در جوامع چگونه خلق معنا می‌کند و باید دید این سینما چگونه می‌تواند به حیات خود ادامه بدهد.

وی خاطرنشان کرد: ساختن فیلم خلق معنا است. در سینمای هنری فیلمی که ساخته می‌شود متن باز است. مانند فیلم «هامون» ساخته زنده‌یاد داریوش مهرجویی که هنوز توسط علاقه‌مندان به سینما دیده می‌شود و حتی منجر به راه‌اندازی انجمن هامون شده است که از دوست‌داران این فیلم تشکیل شده است.

این مدرس سینما ادامه داد: متاسفانه گاهی رفتار قیم‌مابانه درباره فیلم‌ها می‌بینیم. در حالی که ما با جهانی که در فیلم می‌سازیم، زندگی می‌کنیم. وی با بیان اینکه اگر نو آوری را حذف کنیم حیات سینمای ایران ادامه پیدا نمی‌کند، گفت: از سال ۱۳۱۸ که نظامنامه سینمایی تشکیل شد درست از همان زمان قیمومیت در سینمای ایران به وجود آمد.

​وی ادامه داد: ساختار اقتصاد سینمای ایران شامل تولید، توزیع، اکران و مصرف فیلم است، خاطرنشان کرد: یکی از مولفه‌های مهم برای کمک به فیلم اولی‌ها، صندوق های حمایتی است که درواقع موتور حرکت فیلمسازی است اما به شرطی که تبدیل به رانت نشود.

در این همایش افرادی همچون: رائد فریدزاده، علی دهکردی، امیر اثباتی، لادن طاهری، مسعود نجفی، محمدحسین فرج، احمد امینی، فریبا کوثری، علی روئین‌تن، محمدرضا عرب، اصغر پورهاجریان، رسول بابارضا، علیرضا حسینی، سهیل موفق، علی دهکردی، محمدعلی حسین نژاد، سید امیر سیدزاده و … حضور داشتند.

نوشته هدف فیلم هنری، تاثیرگذاری فرهنگی است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در این بازدید علیرضا قاسم‌خان مدیرعامل موزه سینما درباره بخش های مختلف موزه توضیحاتی داد و این دیدار همچنین لادن طاهری مدیرفیلمخانه ملی ایران نیز درباره مراحل ساخت و آماده سازی فیلمخانه ملی گزارشی ارائه کرد.

رئیس سازمان امور سینمایی درباره همکاری موزه سینما با فیلمخانه ملی ایران گفت: از جهت نوع کارکرد موزه سینما و فیلمخانه ملی ایران این دو مجموعه سینمایی می توانند در راستا و تکمیل کننده یکدیگر باشند. چراکه موزه سینما مجموعه ای از گنجینه داشته های سینمای ایران را در خود جای داده است و فیلمخانه ملی ایران و مرکز اسناد سینما نیز مجموعه ای است که می تواند از بخش دیگری از این گنجینه سینمایی که جنبه آرشیوی دارد نگهداری کند.

معاون وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی درباره همراهی فعالیت های موزه سینما و فیلمخانه ملی ایران گفت: در بازدیدی که صبح امروز از این دو مجموعه سینمایی داشتم به همراه سازی مجموع فعالیت های این دو بخش بیش از پیش امیدوار شدم. موزه سینما فضایی کمی برای نگهداری داشته های سینمای ایران در اختیار دارد . البته مسئولان صاحب اختیار که تصمیم گیر بودند تلاش خود را کرده اند و متوجه اهمیت و ضرورت سرمایه فرهنگی که در موزه وجود دارد بوده اند ولی حاصل آن، دست آوردی که باید در شان سرمایه های موجود در سینما ایران باشد، نیست و در موزه فعلی قادر نیستیم همه سرمایه ای را که از گنجینه سینما داریم عرضه بکنیم.

وی ادامه داد: به اعتقادمن فیلمخانه ملی ایران و مرکز اسناد سینما هنوز متولد نشده است و صرفا در حال جمع آوری و تعریف خود بوده است. البته با کوشش بسیار که گاهی اوقات من شاهد آن بودم تلاش شده تا موجودی تاریخ سینمای ایران جمع آوری شود و خوشبختانه تا اندازه زیادی هم موفق بوده اند و فعالیت های رو به جلو داشته اند. به دلیل نامناسب بودن فضایی که در اختیار دارند در حال حاضر امکان ارزش یابی و استفاده بهینه از سرمایه فیلمخانه را وجود ندارد و معتقدم انتظاری که از فیلمخانه ملی وجود دارد هنوز محقق نشده است و امیدوارم به زودی به سرانجام برسد. من فکر می کنم حداکثر تا پایان آذرماه بتوانیم بخش هایی از فیلمخانه را به این ساختمان منتقل کنیم.

حیدریان تاکید کرد: بنابراین برای موزه سینما باید یک فکر اساسی کرد و شاید بخش هایی که برای فیلمخانه ملی احداث شده بتواند به کمک موزه سینما آید و موزه و فیلمخانه ملی ایران را در یک بسته فرهنگی ببینیم و این همراهی می تواند گشایشی برای دیده شدن گنجینه و سرمایه های سینما در موزه سینما باشد.

وی ادامه داد: با داشتن موزه ای در شان سینمای ایران می توان در جهت معرفی پیشینه و هویت سینمای ایران افتخار آفرینی کرد و همین افتخار آفرینی است که در جوان ها اعتماد به نفس، انگیزه برای کار و افتخار به داشته های فرهنگی خود ایجاد می کند. سینمای ایران در دنیا به خوبی دیده شده است. در شرایطی که خیلی از کشورهای دنیا نتوانستند در جشنواره های بین المللی حضور پیدا کنند، سینمای ایران حضور داشت و قله های هنر سینما را فتح کرد و این افتخارها باید به درست ترین و حرفه ای ترین شکل ممکن در معرض دید مخاطب قرار گیرد و متاسفانه از این ظرفیت به درستی استفاده نشده است.

مهندس محمدمهدی حیدریان معاون وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی افزود: موزه سینمای ایران در حال حاضر فضایی بسیار کوچک دارد و عظمتی که در تک تک اشیاء چیده شده در موزه وجود دارد قابل انتقال به مخاطب نیست و امیدوارم بتوانیم در ارائه داشته های سینمای ایران حق مطلب را به درستی ادا کنیم. بنابراین باید اقدام اساسی در طراحی و چیدمان موزه سینما کنیم.

وی بیان کرد: من امیدوارم با حضور آقای قاسم خان که صاحب تجربه و تخصص است این تجربه و تخصص به درستی در اختیار موزه قرار گیرد و بتوان از ظرفیت موجود در موزه به بهترین شکل استفاده کرد.

رئیس سازمان امور سینمایی در پایان صحبت های خود با اشاره به موضوع بازنشستگی علیرضا قاسم خان و تصدی امور موزه سینما گفت: یکی از آفت هایی که گریبان گیر برخی از رسانه ها است، غیر تخصصی بودن آنها است. چراکه برخی از رسانه ها ماموریت جهت مسئله سازی دارند و اینقدر دانش پر قدرت و حرفه ای ندارند که این مسئله سازی را در جایی که زمینه پرداخت وجود دارد بیان کند. به این معنا که این رسانه ها در مرحله اول می توانند سئوال کنند که شخصیت حقوقی موزه سینما کجاست؟ ما یک مکاتبه رسمی با مراجع خارج از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی کردیم. چراکه اصلا مسئله داخل وزارت خانه ای نبود. پس از آن کسب تکلیف کردیم و آنها شرایط را طبق مستندات بررسی کردند و اعلام کردند که مدیریت علیرضا قاسم خان بر موزه سینما بلا مانع و قانونی است. در نهایت حکم مدیرعاملی ایشان را دادیم و امید دارم که بتوان از تخصص و سابقه ایشان به نفع سینمای ایران بهره برد.

رمضانعلی حیدری خلیلی معاون توسعه فناوری و مطالعات سینمایی، محمود اربابی معاون توسعه فناوری و مطالعات سینمایی، علیرضا قاسم خان مدیرعامل موزه سینما، لادن طاهری مدیرعامل فیلمخانه ملی ایران، منوچهر شاهسواری مدیرعامل خانه سینما، علیرضا تابش مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی، مجید مسچی مدیرعامل موسسه سینماشهر، محمد مهدی طباطبایی نژاد مدیرعامل مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی، مهدی یزدانی مدیرعامل موسسه رسانه های تصویری ، جلیل اکبری صحت مدیرکل روابط عمومی سازمان سینمایی و سید صادق موسوی مدیر عامل انجمن سینمای جوان از جمله مدیرانی بودند که مهندس محمدمهدی حیدریان معاون وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و رئیس سازمان امور سینمایی را در بازدید از محل موزه سینما و فیلمخانه ملی ایران همراهی کردند.

نوشته رئیس سازمان سینمایی از موزه سینما و فیلمخانه ملی ایران دیدن کرد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«جناب آقای علیرضا قاسم خان؛ با توجه به سوابق و تجربیات ارزنده در امور فرهنگی و هنری و به استناد بند ۱ ماده ۱۵ اساسنامه و صورت جلسه مورخ ۲۵/۷/۹۶ هیات مدیره موزه سینمای ایران، برای مدت چهار سال به عنوان مدیرعامل موزه سینمای ایران منصوب می‌شوید.

در همراهی با برنامه جامع سازمان سینمایی در حوزه گردآوری،حفاظت و معرفی اسناد،مدارک و میراث سینمایی و برنامه‌ریزی برای برقراری همکاری و مبادلات تخصصی با فیلم‌خانه ملی ایران و دیگر آرشیوها و موزه‌ها،نکوداشت پیشکسوتان و مفاخر سینمای ایران،ثبت تاریخ شفاهی و توسعه مطالعات و تبادل تاریخ سینمای ایران و تشویق ثبت آثار سینمایی و تصویری از اولویت‌هایی که انتظار می‌رود با همکاری و تعامل موثر با آرشیوها،موزه‌ها و فعالان این بخش و با جلب همکاری نهادهای مرتبط انجام گیرد.

توفیق روز افزونتان را از خدواند متعال خواستارم.

محمدمهدی حیدریان
معاون وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی
رئیس سازمان امور سینمایی و رئیس هیات امنای موزه سینمای ایران»

نوشته علیرضا قاسم‌خان مدیرعامل «موزه سینمای ایران» شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

علیرضا قاسم‌خان مستندساز و تهیه کننده به سوره سینما گفت: از مدتی پیش تحقیق و پژوهش مستندی با نام «درخت سخن‌گو» را شروع کرده ایم که به تازگی به پایان رسیده و مشغول جمع آوری اسناد تصویری برای این مستند هستیم.

وی ادامه داد: این مستند پژوهشی بر بافته های ایرانی است که در آنها از زمان قدیم طبیعت نقش زیادی داشته است. موضوع این فیلم نقش درخت سخن‌گو است که آخرین بافته از این نوع فرش متعلق به ۱۲۰ سال پیش است. درخت سخن‌گو برگرفته از افسانه‌ها و اساطیر قدیمی است که در متون کهن از آن نام برده شده است.

قاسم‌خان افزود: حدود ۶۰ درصد این مستند را اسناد تصویری تشکیل می‌دهند که تصویربرداری بقیه آن را به زودی در بازار تهران شروع خواهیم کرد. قرار است این مستند به تهیه‌کنندگی من و مرکز گسترش سینمای تجربی و مستند ساخته شود.

علیرضا قاسم‌خان فیلم‌های مستند «سیاه گالش»،‌«مفهوم باغ در مینیاتور ایران»،‌«نواهای گمشده»،«آواز پر جبرئیل» و … را کارگردانی کرده است.

نوشته افسانه‌ قدیمی ایرانی در «درخت سخن‌گو» روایت می‌شوند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.