به گزارش سوره سینما ، روایت این فیلم که از تولیدات مرکز مستند حوزه هنری است بر عهده ی ناصر طهماسب بوده است. جمشید بیات ترک، کارگردان این فیلم که در جشنوراهای مانند حقیقت، عمار و رویش تحسین شده است با پرداختن به ماجرای شهادت شیخ عبدالله دهدوح امام جماعت مسجد شیعیان بروکسل، به ریشه یابی اسلام تکفیری و تفاوت های آن با اسلام شیعی پرداخته است.

این مستند نتیجه دو سال پژوهش محمدعلی فارسی از مستندسازان به نام کشور است که در این فیلم نقش تهیه کنندگی اثر را عهده دار بوده است.

عبدالله دهدوح یک روحانی بلژیکی، مغربی الاصل است که با ترویج تشیع و افکار امام خمینی(ره) در اروپا، خشم تکفیرها را بر می انگیزد و نهایتا در بین شعله های آتشی که یک تروریست در مسجد امام رضا بر افروخت به شهادت می رسد.

نوشته مستند «ققنوس» دوشنبه شب از تلویزیون پخش می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما- چهل و نهمین جلسه سینما روایت، با اکران مستند «ققنوس»، به آتش کشیده شدن مسجدی در بلژیک و ترور امام جمعه این مسجد را به نمایش می گذارد. «ققنوس» به کارگردانی جمشید بیات ترک و تهیه کنندگی محمدعلی فارسی از تولیدات مرکز مستند سازی حوزه هنری و با موضوع مقایسه اسلام تکفیری‌ و اسلام واقعی ساخته شده است و به ترور و شهادت یک روحانی بلژیکی مغربی‌الاصل شیعه در مسجدی در بروکسل و نشانه رفتن انگشت اتهام به سمت نیروهای تندرو تکفیری هم چون داعش می پردازد.

حجت الاسلام والسلمین شیخ عبدالله دحدوح در کشور بلژیک به دنیا آمد. وی که مغربی الاصل بود تحت تأثیر معارف اهل بیت به مذهب تشیع گروید و به علت علاقه شدید به اسلام و فرهنگ اهل بیت در سال ۱۳۵۹ برای تحصیل علوم حوزوی وارد حوزه علمیه قم شد. وی پس از طی یک مرحله تحصیل و کسب نخستین مبانی و معارف اسلامی، جهت تبلیغ مسائل اسلامی به کشورش بلژیک بازگشت و در کنار فعالیتهای خود مدرک کارشناسی علوم طبیعی را نیز از دانشگاهای بلژیک دریافت کرد.

جلسه این هفته سینما روایت به اکران و بررسی این مستند اختصاص دارد. چهل و نهمین جلسه سینما روایت روز یکشنبه ۲۱ تیرماه راس ساعت ۱۷ در مجتمع فرهنگی اسوه واقع در خیابان انقلاب اسلامی نبش بهار جنوبی برگزار می‌شود.

نوشته روایت ماجرای ترور یک روحانی شیعه در اروپا اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما- محدثه واعظی‌پور: مستند گزارشی «ققنوس» با دستمایه قرار دادن زندگی روحانی شیعه عبدالله دهدوه و مرگ او در مسجدی در قلب اروپا می کوشد تضاد و تقابلی که میان دو قرائت از دین اسلام وجود دارد نشان دهد. فیلم آشکارا میان آنچه شیعه به آن باور دارد و  تعالیم و اندیشه‌هایی که اسلام واقعی دارد، با آنچه پدیده‌های نوظهور مطرح می کنند و به آن برچسب اسلامی می‌زنند تفاوت قائل می شود و این قرائت های نادرست را برای جامعه انسانی خطرناک می‌داند.

اساس مستند بر گفتار متن استوار است. اصلی که پیشتر در مستندهای محمدعلی فارسی (تهیه‌کننده ققنوس) دیده بودیم. روایت شیرین و داستان‌گون فیلم، ماجرای عبدالله را برای ببینده بازگو می‌کند. روحانی فرانسوی مراکشی تبار که در حوزه علمیه قم تحصیل کرده و تصمیم می‌گیرذ مبلغ شیعه در میان جوانان اروپایی باشد. فیلم انرژی اش را از شخصیت این روحانی می‌گیرد که به زبان فرانسه وعظ می‌کند و شیوه سخنرانی و پوششش بسیار به روحانیان ایرانی نزدیک است.

مخاطب پایان غمبار سرنوشت عبدالله را می‌داند اما فیلم از طریق چینش داستان و وارد کردن قطب شر (روحانی وهابی) جذاب و قابل پیگیری شده است. کارگردان برای مستند کردن اطلاعات و باورپذیرکردن آنچه به مخاطب پیشکش می‌کند، از مصاحبه استفاده کرده و پای صحبت همسر، خانواده و مریدان این روحانی شیعه نشسته است. از دل این سخنان شخصیت شیخ برای مخاطب بازنمایی می‌شود و بیش از آن، اندیشه ای که او بدان دلبسته بوده است. جدا از تببین آموزه‌های شیعی، عبدالله به دنبال آشتی میان ادیان الهی و نزدیکی با مردم بوده است. آنچه اسلام واقعی امروز به آن نیازمند است و فرقه‌های دروغین درصدد پاک کردن آن هستند.

عبدالله موفق شده بود توجه جوانان مسلمان و دوستی کشیشانی که با آنها در ارتباط بود جلب کند، او به دنبال تغییر دادن اروپا و نابود کردن مسیحیان نبود (بر خلاف روحانی وهابی) هیات و ظاهر او شبیه مردم بود و می‌کوشید سخن مردم را بر زبان بیاورد و انسان‌ها را محترم بشمارد. تلاش برای نابود کردن این تفکر و قربانی کردن شیخ، ماجرایی نیست که تازه شروع شده باشد و متاسفانه به مرزهای اروپا محدود نمی‌شود. تغییر و تحولات جهان اسلام به ویژه خاورمیانه در سال‌های اخیر نشان می‌دهد که قرائتی که عبدالله از شیعه و اسلام دارد، چقدر برخلاف نظری است که بسیاری از دولت‌های غربی و حتی حکومت‌های شبه اسلامی به آن گرایش دارند. مسلمانانی که خشونت و نفی دیگر ادیان و آرا و افکار را سرلوحه باورهای خود قرار داده و ماهیت انسانیت را زیر سوال برده‌اند.

قصه عبدالله، قصه تلخی است. حتی امیدی که فیلمساز برای ادامه راه این روحانی به مخاطب می‌دهد و نمایش تصاویری از تشییع پیکر او به همراهی ۷۰۰۰ نفر و تاکیدی که روی تصاویر حضور کشیشان و ابراز همدردی آنها در این مراسم دارد، نمی تواند نگرانی مخاطب را از مسیری که این روزها جهان اسلام طی می‌کند کمرنگ کند. فیلم از زنده ماندن قهرمانانی از جنس عبدالله می‌گوید، اما آنچه در کشورهای اطرافمان جان گرفته و تصاویر هولناکش به جهان مخابره می‌شود چهره‌ای خشن و خونبار از اسلام می‌سازد. تصویری که با دینی که پیامبر رحمت و مهربانی روزگاری برای مردم به ارمغان آورد فاصله‌ای عمیق دارد و این دردی است که هر مسلمان شیعه را که همچون عبدالله به انسانیت، عدالت و زندگی مسالمت آمیز پیروان ادیان در کنار هم اعتقاد دارد می‌ترساند.

«ققنوس» که به کارگردانی جمشید بیات ساخته شده، نام تهیه‌کننده‌ای را بر پیشانی دارد که در این سال‌ها در حوزه های اجتماعی مستندهایی موثر و با سبک و شیوه ویژه خود ساخته است. «ققنوس» متاثر از تجربه‌ها و شیوه مستندسازی محمدعلی فارسی است. مستند سازی که به مرور راه و سبک خود را پیدا کرده و در زمینه ساخت آثاری با زمینه‌های اعتقادی و اجتماعی به موفقیت قابل توجه رسیده است. روایت، طرح مسئله، تصویربرداری و ارائه اطلاعات در آثار فارسی به شیوه‌ای است که هم مخاطب جدی حوزه مستند را جذب می‌کند، هم مخاطب عام را پای آثار او می‌نشاند. «ققنوس» هم شبیه دیگر آثار او مستندی دیدنی و تاثیرگذار برای مخاطب عام و خاص است.

نوشته مردی شبیه باران اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما- عملکرد حوزه هنری در سال ۹۱ در سینما باعث جریان سازی گسترده‌ای در سینما شد. افرادی با این رویکرد مدیریت در اکران حوزه هنری موافق بودند و عده‌ای هم انتقاداتی بر این قضیه داشتند. به هر حال این مسئله در تولیدات امسال تاثیرات زیادی گذاشته است. به طور کلی می‌توان گفت هدایت سینما به سمت تولیداتی ارزشی و فرهنگی رسالت کلی حوزه هنری در این حیطه است، تاثیرعملکرد این نهاد را در دراز مدت و با گذشت زمان می‌توان ارزیابی کرد.برنامه سینمایی «ققنوس» زمان برگزاری سی و یکمین جشنواره فیلم فجر روی آنتن شبکه ۴ سیما می‌رفت. این برنامه بعد از تعطیلات نوروز قرار است به صورت هفتگی پخش شود. با سید محمد حسینی مجری و کارشناس برنامه «ققنوس» صحبت کردیم.

فیلم‌های حاضر در سی و یکمین جشنواره فیلم فجر را دیدید؟

سیدمحمدحسینی: بله. تعدادی از آثار را دیدم.

رویکرد حوزه هنری در سال ۹۱ نسبت به سینما، چقدر در تولیدات امسال تاثر گذاشته است؟ 

تصمیم حوزه هنری بسیار درست و به جا بود. مدیریت اکران در همه جای دنیا سابقه طولانی دارد. هنر به ویژه سینما به صورت فرمایشی نمی‌تواند تاثیرگذار باشد، مدیریت آن باید به شکل تفهیمی باشد، از این رو با مدیریت در حوزه اکران کم کم می‌توان به لحاظ مضمونی نیز مسیر ایده‌آل‌تری را مشخص کرد. حوزه هنری به عنوان نهادی که از دهه ۶۰ با رسالت فتح باب و گشایش سینمای انقلاب اسلامی کارهای ارزشمندی را انجام داده است می‌تواند به واسطه تولیدات خود و مدیریت اکران باز به سینما خط اصلی خود را یادآوری کند.

چه فیلم‌هایی از تولیدات حوزه هنری در مقاطع مختلف در راستای سینمای انقلاب هستند؟

به صورت اجمالی می‌توان فیلم‌های مجید مجیدی، چند اثر از ابراهیم حاتمی‌کیا و«پرواز درشب» و فیلم‌های دیگر زنده‌یاد رسول ملاقلی‌پور، «دکل» ساخته حسن برزیده، «خداحافظ رفیق» به کارگردانی بهزاد بهزادپور و … را نام برد.

یعنی سینمای انقلابی بیشتر در آثار دفاع مقدسی می‌توانند مستتر باشد؟

نه یک فیلم اجتماعی که با نگاه دقیق و دغدغه‌مند ساخته شده و در راستای رفع معضلات جامعه بیان می‌شود هم در این طبقه بندی قرار می‌گیرد. مهم شرافت برخورد با مضامین اجتماعی است.

درجشنواره امسال چه فیلمی از سینمای اجتماعی می‌تواند در راستای سینمای انقلاب قرار بگیرد؟

من همه فیلم‌های اجتماعی را ندیدم. اما مثلا فیلم سینمایی «هیس! دخترها فریاد نمی‌زنند» را دیدم که به نظرم کاملا آزار دهنده بود. به طور اجمالی این فیلم با نگاهی به یک معضل اجتماعی ساخته شده است. معضل کودک آزاری اما چنان به آن پرداخته شده که تماشاگر با دیدن این فیلم از جامعه خود می‌ترسد.

البته رسالت این فیلم متنفر کردن تماشاگر از آن فعل منفی است.

ببینید در حال حاضر پدیده آسیب شناسی معضلات اجتماعی در سینما مُد شده است. عده‌ای از فیلمسازان استدلالشان چنین است که مثلا مگر خداوند در قرآن از خیانت صحبت نکرده، پس ماهم باید معضلات را به چالش بکشیم.اما در داستان حضرت یوسف، موضع خیانت است اما موضوع خیانت نکردن است و روایت انسان‌های پیروز. همچنین در قرآن همواره زندگی افرادی مانند: هاجر، زکریا و حضرت مریم به تفصیل توضیح داده شده و از فرایند زندگی آنها باورهایشان تبلیغ می‌شود. در صورتی که از افراد ناشایست به طور گذارا یاد شده است. پس به قول سعدی اگر به موضع لقی برخورد کردی با کرامت از کنار آن باید بگذری. اما متاسفانه طرح لقیات هم اکنون باب شده است. هرسخن جایی و هر نکته مکانی دارد.

اما بسیاری از فیلمسازان هم که از معضلات اجتماعی سخن می‌گویند، معتقدند در جامعه این معضلات وجود دارد و باید آنها را به چالش کشید. جلوه‌ گری معضلات اجتماعی در آثار این دوران، متولد وضعیت کنونی جامعه است. من درآوردی از طرف فیلمسازان نیست…

ببینید هر چیز که قابل گفتن نیست.  درست است که کتمانشان شرط عقل نیست. اما فیلمساز باید متوجه باشد آن امر اول باید واجد طرح موضوع باشد. دوم اینکه زمان اجتماعی و اقتصادی و سیاسی برای طرح آن موضوع مهیا باشد. در نهایت موضوعش باید ناظر بر اصلاح معضل باشد و مصلحانه طرح شود. از منظر اصلاح معضلات پیشنهاد داشته باشد نه تنها با ذهنیت گیشه و تجارت طرح موضوعات حساس کند.

بحث فیلم‌های اجتماعی و چگونگی برخورد با آنها تحلیل و زمان مفصل‌تری را می‌طلبد. بگذریم. هدف اصلی برنامه سینمایی «ققنوس» که شما آن را اجرا می‌کردید چه بود؟

تئوریزه کردن مبانی سینمای انقلاب اسلامی ، چه از منظر فیزیک سینما و تفاوت‌های فیزیکال و محتوایی سینمای ایران با سینمای غرب . پرداختن به نوع نگاه سینمای ایران از وجه رسانه‌ای و ابزاری آن با تفصیل مفاهیم دینی و انقلابی، تا برای سینما چشم اندازی در راستای مسیر انقلاب اسلامی روشن کند.

این برنامه قرار است بعد از ایام نوروز به صورت هفتگی روی آنتن برود؟

من هم شنیده‌ام. به صورت دقیق نمی‌دانم اما احتمال این قضیه وجود دارد. این برنامه دو متولی دارد یکی موسسه اشراق و دیگری شبکه ۴ که باید به نتیجه برسند.

برنامه سینمایی «هفت» را می‌بینید؟

بله اغلب اوقات می‌بینم.

نظرتان درباره این برنامه چیست؟

برنامه خوبی است و اساسا هرچقدر در تلویزیون فضای گفتگو درباره سینما بیشتر فراهم باشد به نفع کلیت این هنراست. برنامه «هفت» خوب است که کمی از فضای جنگ‌گونه دوری کند.

جداشدن مسعود فراستی از این برنامه را چطور می‌بینید؟

به نظرم اتفاق خوبی است چرا که نظر دیگران هم در برنامه دخیل می‌شود. از طرف دیگر مسعود فراستی خودش تریبون است و نیاز به رسانه ندارد. حرفش‌ و نظراتش بُرد رسانه‌ای دارد. مجال دادن به افراد دیگر در برنامه «هفت» می‌تواند حرفهایی که در رسانه‌ها گم می‌شوند را بازگو کند. فکر می‌کنم خود فراستی این مجال را به بقیه داده است.

قرار است فراستی با شما در برنامه «ققنوس» همکاری کند؟

 شنیده‌ام . دقیقا نمی‌دانم.

نظرتان درباره کیفیت اجرای محمود گبرلو چیست؟

به نظرم روند رو به رشدی داشته و پخته‌تر شده است. کم کم دارد شیوه مختص به خود را پیدا می‌کند. ما باید به یک نوع اجرا که از آن خودمان است برسیم نه شوخ و شنگی‌های مرسوم در برنامه‌های  بی بی سی و … . متاسفانه خاله‌ها و عموهایی که در تلویزیون ما تولید شده‌اند و نوع اجرایی که باب شده تقلید از شبکه‌های ماهواره‌ای است.

در پایان فکر می‌کنید «ققنوس» می‌تواند رقیب «هفت» باشد؟

این دو برنامه کاملا نگاه متفاوتی نسبت به هم دارند و رقیب هم نیستند. به طور کلی می‌توانم بگویم «ققنوس» به چرایی ساخت یک اثر می‌پردازد و «هفت» به چگونگی ساخت آن.

نوشته فراستی خودش تریبون است/خاله‌ها و عموها اجرای تلویزیون را به بیراهه برده‌اند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

علی ‌سلیمانی تهیه‌کننده برنامه تلویزیونی «ققنوس» که در ایام سی و یکمین جشنواره فیلم فجر از شبکه چهارسیما روی آنتن می‌رفت و در آن به مسائل تحلیلی سینمای انقلاب می‌پرداخت، درباره وضعیت تولید دوباره این برنامه سینمایی به سوره سینما گفت: بعد از پخش چند قسمت این برنامه به علت داشتن مخاطب سعی کردیم با شبکه چهار وارد مذاکره شویم تا این برنامه ادامه پیدا کند.

 وی افزود: در مذاکرات اولیه قرار است بعد از عیدنوروز این برنامه به صورت هفتگی روی آنتن برود و به مسائل سینمایی و بحث‌های تحلیلی بپردازد. طبق برنامه ریزی انجام شده به احتمال بسیار زیاد مسعود فراستی به عنوان کارشناس ثابت در برنامه حضور خواهد داشت.

سلیمانی درباره رقابتی که بین این برنامه با برنامه سینمایی«هفت» برقرار خواهد شد، چنین گفت: ما قصد رقابتی نداریم اما از آنجا که قرار است این برنامه نیز به مسائل تحلیلی سینما بپردازد، طبیعتا رقابتی به وجود خواهد آمد.

 قطعی شدن پخش برنامه «ققنوس» در پیشبر و پویایی سینما حرکتی مهم خواهد بود چرا که اساسا هر چه فضای گفتگو برای صاحب نظران سینما، با هر تفکر بیشتر باشد در نهایت به نفع این هنر تاثیرگذار تمام خواهد شد. البته باید این محافل تحلیلی در جهت تعالی و اعتلای سینما باشند نه تخریب و مانع تراشی برای آن، چرا که تنها با نگاه مثبت به مقوله سینما می‌توانند در پیشبرد و پویایی این هنر اثر داشته باشند.

نوشته فراستی با «ققنوس» می‌آید/ پخش هفتگی برنامه بعد از نوروز اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.