پنجمین ساخته نیکی کریمی که به زبان آذری نیز هست روایتگر عشق های نافرجام است. قصه خیلی دیر شروع می شود روایت به‌سختی پیشروی می‌کند و درام افت‌وخیز چندانی ندارد و نقطه اوج به‌اندازه کافی دراماتیک نیست آتابای در نیمه اول، از قصه‌پردازی طفره می‌رود و شخصیت‌پردازی طولانی و خسته کننده ای را جایگزین قصه‌گویی می‌کند. بیش از نیمی از فیلم، به ترسیم ابعاد شخصیت آتابای می‌گذرد و این مقدمه‌چینی طولانی می‌تواند بیننده را خسته کند.که البته نیز این اتفاق می افتد. اما از نیمه دوم قصه و فیلم جان می گیرد. و همه چیز روان می شود چه روایت، چه ضرباهنگ، چه اوج و فرود ها همه و همه از نیمه دوم هارمونی زیبا و جالبی را می آفرینند که تا حدی بر ضعف های نیمه اول سرپوش می گذارد. نکته مهم فیلمنامه تاکید بر عشق های نافرجام و درگیری درونی آدمهای داستان با خود و عملکردشان در جریان زندگی است. شخصیت پردازی آدمهای داستان به کفایت و خوب صورت گرفته و همین درستی شخصیت پردازی سبب می شود تا مخاطب قصه به شناخت خوبی از آدمها برسد و در بخش های مختلف داستان با آنان همراهی کند و در نهایت نیز فیلمنامه مخاطب را به سمتی میبرد که سینمای ایران تاکنون کمتر به این سمت حرکت کرده است. در واقع در انتهای داستان قرار نیست مخاطب با یک وضعیت تیره و بدبختی ناشی از شکست خوردن و یاس و به بن بست رسیدن قهرمانانش مواجه شود و از طرف دیگر قرار هم نیست با یک پایان خوش کلیشه ای و باسمه ای طرف باشیم که همه به هم برسند و همه چیز هم به  خوبی و خوشی تمام شود. بلکه در انتهای قصه باز هم این جریان و روال عادی زندگی است که می بایست پیموده شود و ادامه دار بودن زندگی برای همه آدمهای داستان نگاه مثبتی است که فیلمنامه نویس در این داستان داشته است.

ساختار نیز نقاط قوت خوبی دارد از لوکیشن های بکر و زیبای منطقه آذربایجان که عمدتا در لانگ شات نیز به تماشاگر عرضه شده تا بازی های روان بازیگران اصلی و حتی فرعی فیلم و از طرف دیگر فیلمبرداری چشم نواز و از همه مهمتر موسیقی بسیار زیبای حسین علیزاده که بسیار ظریف و هنرمندان بر روح و روان مخاطب سوار می شود.

در مجموع اثر جدید نیکی کرمی را باید یکی از آثار قابل تامل جشنواره قلمداد کرد. اثری که بسیاری از اجزایش به درستی در کنار یکدیگر قرار گرفته اند و فقط یک سئوال برای تماشاگر باقی گذاشته اند که چرا دیالوگها به زبان آذری است و چرا بیننده فارسی زبان باید یک فیلم ایرانی را با زیر نویس فارسی بخواند و ببیند؟

نوشته نگاهی به فیلم سینمایی «آتابای»/ روایتگر عشق‌های نافرجام اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

تیم فیلمنامه نویسی اثر مذکور متشکل از سعید ملکان و بهرام توکلی نیز تلاش کرده اند با توجه به همین محدودیت و بضاعتهای ذکر شده قصه فیلمشان را بنویسند و البته تا حدود زیادی نیز در این زمینه موفق عمل کرده اند اگرچه در «روز صفر» با داستانی مواجه هستیم که اصطلاحا پایانش لو رفته است ودر چنین شرایطی فیلم‌ساز اگر می‌خواهد بیننده را درگیر کند و او را تا پایانی که از قبل به آن آگاهی دارد بکشاند، باید از تمهیداتی مانند گره‌گشایی، گره‌افکنی و ایجاد حس تعلیق در مسیر روایت بهره بگیرد که این مهم تا حد زیادی در فیلمنامه مورد توجه قرار گرفته اما متاسفانه در بسیاری از بخشها نیز مورد بی توجهی واقع شده است. فقط کافی است نگاهی بیندازیم به فیلمهای اکشن سینمای دنیا تا دریابیم که شخصیت قهرمان فیلم برای رسیدن به هدف و دستگیری و نابودی تبهکاران با چه مصایب و خطراتی مواجه می شود و حتی در برخی لحظات تا پای مرگ نیز پیش می رود. اما در «روز صفر» آیا چنین اتفاقاتی برای قهرمان قصه رخ می دهد؟ از دیگر سو مخاطب اثر تا چه میزان با بد من (شخصیت منفی) داستان آشنا می شود و تا چه میزان شرارتش به او منتقل می شود؟ آیا جز این است که بجز شروع بسیار خوب داستان که تمرکز بر ریگی و انجام عملیات سراسری خرابکارانه اش در ایران وجود دارد ، دیگر تا پایان فیلم بجز تک لحظه هایی دیگر هیچ اثری از شخصیت منفی فیلم نمی بینیم؟ ضمن اینکه قصه هرچه جلوتر می رود متاسفانه شعار زدگی افراطی ای را در آن مشاهده میکنیم که سبب می شود تا حس اکشن از قصه و ساختار تا حد زیادی سلب شود. به ویژه اینکه انتظار می رود از زمانی که تور دستگیری برای ریگی در فرودگاه دبی پخش می شود و از اینسو همه تلاشها برای فرود اجباری هواپیمای حامل ریگی در خاک ایران در حال انجام است. قصه به شکل موازی هر دو وجه را به مخاطب نشان دهد که به هر شکل این اتفاق رخ نداده است.

ساختار نیز متاثر از متن اگرچه تلاش می کند با بهره گیری از طراحی صحنه و امکانات نوین رایانه ای در خلق لوکیشن های جدید ، بسته تصویری متنوعی را به تماشاگر ارائه کند اما مساله اینجاست که ساختار در واقع از تدوین نامناسب و یکدست نبودن بازی ها لطمه خورده است. بر خلاف امیر جدیدی که توانسته به خوبی در نقش یک قهرمان لجباز و نترس و باهوش ظاهر شود ساعد سهیلی موفق به حلق تصویر مناسبی از عبدالمالک ریگی به عنوان بد من فیلم نشده و تصویری که سهیلی از ریگی ارائه می دهد فرسنگها با تصویر ذهنی مخاطب از این شخصیت فاصله دارد. فیلم نیاز به تدوین مجددی نیز دارد به ویژه از صحنه  تقابل تلفنی ریگی با امیر به بعد که دیگر انتظار می رود ریتم و تعلیق هر لحظه تند و تند تر شود اما متاسفانه این انتظار سرانجامی ندارد.

در نهایت اما با توجه به همه مسائل ذکر شده «روز صفر» یکی از فیلمهای خوب این دوره از جشنواره و یک اثر موفق در کارنامه اکشن سینمای ایران است . ژانری که به راحتی توانایی جذب مخاطب را در صورت دارا بودن فیلمنامه مطلوب و ساختار صحیح داراست و بنابر این می بایست بیش از در سینمای ایران مورد توجه قرار گیرد.

نوشته نگاهی به فیلم سینمایی «روز صفر»/ یک اکشن خوش ساخت سیاسی امنیتی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

متاسفانه هنوز هم در سینمای ایران شاهد نمایش فیلم هایی هستیم که در بهترین حالت مناسب اکران محدود هستند و یا فیلم های بلندی که ظرفیت و قابلیت زمان فیلم بلند را ندارند و باید مدت زمانی در حدود چهل دقیقه داشته باشند و به همین دلیل عدم ظرفیت گنجایش در ظرف بلند، بعد از مدت کوتاهی تماشاگر را دلزده و خسته می کند.

در فیلم اول این کارگردان هم استفاده از طبیعت دیده می شد و اینکه انسان ذاتا مجبور است با قهر طبیعت کنار بیاید و در این فیلم هم می بینیم که جوان اول فیلم با همه توانایی هایش بازهم ناتوان است و به شکست و بن بست می رسد. بن مایه فیلم یک شبه پولدار شدن است و طبق معمول همه فیلم ها با این مضمون اخلاقی قرار است بیننده پی ببرد که قمار خیلی بد است و آدم خوب داستان بعد از پولدار شدن، بد می شود و تنها می شود و در نهایت هم پول بادآورده اش را باد می برد! این موضوع خیلی آشنا و خیلی نخ نما شده هیچ اجرای جدید و نو هم ندارد و به همه اینها اضافه کنید سکسکه و لکنت فیلمنامه در پیشبرد داستان از نیمه دوم فیلم که همه چیز در دام تکرار می افتد و هیچ اتفاق خاصی رخ نمی دهد و قرار است فقط اشخاص داستان واکاوی شوند که مسلما هیچ جذابیتی برای بیننده ندارد و کشدار شدن روایت فیلم و پلان های کشدار و قطع ارتباط اشخاص و در نتیجه بیننده با طبیعت، هیچ نتیجه ای ندارد به جز خستگی مفرط تماشاگری که بعد از دیدن پلان هایی با موضوعات تکراری مثل کشتن اسب یا حادثه ای که برای یونس پیش می آید، انگیزه خود برای تماشای فیلم را هم از دست می دهد.

شاید در نیمه اول استفاده از طبیعت و نماهای درست، تماشاگر ناتوانی اشخاص داستان را درک کند اما در نیمه دوم همین اتفاق هم نمی افتد و در مجموع شاید تنها نقطه قوت فیلم جسارت کارگردان در استفاده از شخصیت های منفی و پلیدی است که بیننده با آنها همذات پنداری می کند و ریتم تند و استفاده درست از ماجراها در نیمه اول باشد، وگرنه نه کارگردانی بی نقصی را شاهدیم نه داستانی پرکشش و نه بازی های خوب ولو از نابازیگران و همانگونه که در سطور پیشین ذکر کردم متاسفانه سینما کتاب داستان برای کودکان نیست که پند و اندرز بدهیم و انتظار داشته باشیم مخاطب هم بپذیرد و درک کند که فلان کار بد است!!

بهمن ساخته اول همین کارگردان نوید ظهور کارگردانی را می داد که خوش ذوق است و میزانسن را می شناسد و بازی گرفتن از بازیگرها را بلد است و می تواند یک داستان جمع و جور برای بیننده تعریف کند، امیدی که با دیدن فیلم تومان کاملا ناامید می شود.

نوشته نگاهی به فیلم سینمایی «تومان»/ لعنت بر پول اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«بی‌صدا حلزون» به نظرم فقط یک ایده و یک خط داستانی مناسب و قابل تامل و توجه دارد و بجز این  چه در محتوا و چه در ساختار تا حد زیادی نتوانسته مخاطب خود را راضی نگه دارد. پرداختن به قشری از جامعه که مشکلات و موضوعات و محدودیتهایی بسیار شبیه به سایرین دارند اما با این تفاوت که خود، مشکل بزرگتری را نیز باید حل کنند و آن عدم بهره گیری از حس شنوایی به عنوان یکی از حواس اصلی پنجگانه است . جذابیت ایده و خط داستانی را نیز باید در تلاش مادری جست که به هر دری می زند تا بتواند فرزندش زندگی ای طبیعی را در بطن جامعه دنبال کند و در نهایت مجبور می شود میان منطق و احساساتش دست به انتخاب بزند. اما همانگونه که پیشتر ذکر شد این جذابیت صرفا در همین حد باقی مانده و بسط و گسترش پیدا نمی کند. و از همین رو شخصیتها نیز پرداخت صحیح و مشخصی پیدا نمی کنند و دوام و قوام نمی یابند و هر شخصیت قصه دارای ابهاماتی است که مخاطب را آزار می دهد و از سوی دیگر با پیش نرفتن قصه و روایتی بسیار کند مواجهیم که ناشی از بیان الکن نویسنده در طرح و بسط موضوعات فیلمنامه است و البته خرده روایتها یا داستانکهایی که نمی توانند به شکل مطلوب به قصه و روایت اصلی متصل شوند و هارمونی مطلوبی را بیافرینند و همه این مسائل لطمه جدی به فیلمنامه و نوع روایت ان وارد ساخته اند. ضمن اینکه در یک نگاه گسترده تر اگر بخواهیم موضوع را به جامعه تعمیم دهیم با دو نکته بسیار عجیب مواجه می شویم: اول اینکه در یک جامعه که بزرگتر خانواده ۰پدر) وقتی صدایی را نمی شنود تمایلی هم ندارد تا فرزندان و سایر اعضای خانواده نیز صدایی را بشنوند و البته نکته دوم که بسیار قابل تامل تر است بی توجهی کاراکتر الهام به مرگ سعید و به نوعی دریافت حق السکوت قتل شوهرش برای رسیدن به هدفش که همان عمل کاشت حلزون فرزندش است که یادآور تئوری و نگاه معروف: هدف وسیله را توجیه می کند در این قصه بوده که به هر شکل این چنین نگاهی در نوع و جای خود خطرناک و خطرساز است.

ساختار نیز متاثر از متن بسیار ناپخته و نچسب است. شاید فقط  بازی خوب و متفاوت هانیه توسلی به نقش الهام از نقاط مثبت و برجسته ساختاری فیلم باشد و متاسفانه در سایر بخشهای بازیگری، کارگردانی، فیلمبرداری، زیبایی شناسی (بجز تنوع و تعدد لوکیشن های فیلم) نکته قابل ملاحظه دیگری را نمی توان مشاهده کرد که پیش برنده و دلگرم کننده باشد و از همین رو می بایست بی صدا حلزون را جزو یکی از فیلم های ضعیف جشنواره قلمداد کنیم که جز یک تم جذاب چیز دیگری در چنته ندارد و به احتما فراوان در اکران عمومی هم توفیق  چندانی را کسب نخواهد کرد.

نوشته نگاهی به فیلم سینمایی «بی‌صدا حلزون»/ یک موضوع و ایده خوب و تمام اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.