نخستین قسمت این مستند که روایتی از آیت‌الله مصطفوی است چهارشنبه ۷ شهریور ساعت ۱۸ و مابقی قسمت‌ها از یکشنبه ۱۱ شهریور تا چهارشنبه ۱۴ شهریور ساعت ۱۶:۴۵ روی آنتن می‌رود.

این مجموعه مستند به بررسی ابعاد و زاویه نگاه عرفانی آیات صافی‌گلپایگانی، سیدمحمد ضیاآبادی، سیدابوالقاسم شجاعی، علی‌احمد میانجی و سیدحسین سعادت‌مصطفوی می‌پردازد.

ساخت قسمت‌های مختلف «میراث نورانی» برعهده سعیده نیک‌اختر، جمشید ابرازی، رضا مصطفوی حصاری و محمدامین نوروزی بوده است.

«میراث نورانی» محصول سازمان هنری رسانه‌ای اوج است که در خانه مستند تهیه و تولید شده است.

نوشته «میراث نورانی» روی آنتن شبکه سه می‌رود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این تهیه‌کننده افزود: بابک مینایی خانه «میرزا اسماعیل اربابی»، هاشم مسعودی خانه «علی مددی، حسینیه مددی» در مشهد، علی ملاقلی‌پور خانه «سیدمحمد حوله‌ای»، کریم فائقیان خانه «آیت‌الله علم بلادی» در بوشهر، امین لطفی «مسجد و هیئت آقاجانی بیک» را کارگردانی کرده و عباس موزون هم مستند خانه «میرزا ابوالقاسم عطار» را ساخته است.

نوروزی درباره ژانر این مستندها گفت: می‌شود گفت این مجموعه جستجویی برای یافتن روح معنوی حاکم بر مکان‌هایی است که در آن روضه‌خوانی اهل‌بیت (ع) با قدمت و سابقه طولانی برگزار می‌شود. تاکید مستند بر وجوه عاشقانه و معنوی اماکن است، نه صرفاً درگیرظواهر و تاریخچه بناها. در این منازل معمولاً پیرغلامانی نورانی و باصفا مشغول خدمت در این روضه‌های می‌باشند که بعضاً حتی جزو اولیا خدا هستند و گفتگو با این شخصیت‌ها همراه با ذکر خاطرات و استفاده از تصاویر آرشیوی استفاده شده است.

او درباره انگیزه‌اش از ساخت این مجموعه مستند هم گفت: این خانه‌ها پر از نور معنویت و آرامش است و در حد توان سازندگان باید به مردم منتقل و معرفی شود. این امکان شناخته‌شده‌تر بشوند. این خانه‌ها میراث نورانی ماست. طبعاً برای رسیدن به چنین روایتی به سراغ مداح، چای ریز، سخنران، آشپز، نظافتچی و… که این نور را چشیده‌اند و مناسک و باورها را در سینه دارند رفتیم. البته لابه‌لای مستند از تصاویر آرشیوی‌ای هم استفاده شده است.

او با اشاره به تفاوت روضه‌خوانی‌های سنتی با روضه‌خوانی‌های امروزی گفت: برای بنده مطلق روضه‌های امام حسین محترم و مقدس است، بنده در جایگاه نقد آنها نیستم، اما در این مجموعه سعی کردیم، آنچه که در میراث گذشته بوده را بیان کنیم، ایجابی حرف می‌زنیم، طبیعتاً وقتی نکاتی را درباره روضه‌های خانگی و سنتی مطرح می‌کنیم و مخاطب ببیند و بفهمد، متوجه خواهد شد که برخی از آنها در شیوه‌های عزاداری امروزی نیست. در واقع نگاه ما تبیینی است و می‌کوشیم روضه سنتی و اخلاصی که در آنهاست، را تبلیغ و ترویج کنیم.

این تهیه‌کننده درباره روند تولید «خانه‌های نورانی» گفت: این مجموعه روزهای پایانی تولید را پشت سر می‌گذارد و ان‌شاءالله تا پایان سال آماده پخش از شبکه مستند خواهد بود.

نوشته تولید مجموعه مستند «خانه‌های نورانی» با محوریت روضه‌داری‌های سنتی ایران اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در ابتدای این نشست که اجرای آن را نغمه دانش آشتیانی برعهده داشت کارگردان مستند «راه طی شده» با موضوع اندیشه های مهندس بازرگان گفت: ساخت این مستند دغدغه شخصی ام بود و مهندس بازرگان با این کار تمام نمی شود و ما در حد بضاعت ۹۰ دقیقه ای فیلم به زوایایی از شخصیت او پرداختیم.

وی افزود: من در نوجوانی با به شهادت رسیدن دوست پدرم، شهید بهادرنژاد توسط منافقین مواجه شدم. دوست پدرم از کوچه رد می شد که با میله گردن او را سوراخ کرده و کشتند و این تصویر برای من عذاب آور بود. در ادامه به واسطه فیلم هایی که ‌دیدم و کتاب هایی که خواندم به تحقیقاتم درباره مجاهدین ادامه دادم و به این نتیجه رسیدم که سازمان مجاهدین از دل نضت آزادی بیرون آمده است. این برایم خیلی عجیب بود که چطور می شود از جریانی که مشی لیبرال دارد جریال رادیکال بوجود می آید.

ملاقلی پور با اشاره به اینکه سوالات زیادی در ذهنش داشته است، گفت: مهندس بازرگان خدمات زیادی ارایه داده و کتاب های زیادی نوشته است  و از خودم می پرسیدم ما در این مستند چگونه باید آنها را روایت کنیم. البته مهندس بازرگان بیش از ۳۰۰ کتاب دارد که این کتاب ها  اندیشه های ضد و نقیض هم دارند. با خواندن کتاب های زیادی متوجه شدم بازرگان آدمی بوده که فارغ از جریان روشنفکری در حوزه سیاسی آدم تاکتیکی بوده است.

وی با بیان اینکه «راه طی شده» را مهندس بازرگان نوشت و از آن رد شد، بیان کرد: سوال من این است جوانانی که با خواندن «راه طی شده» مسیری را انتخاب کردند که اشتباه بود آیا مهندس بازرگان توانست بعدا آنها را متوجه اشتباهشان کند و یا تغییر اندیشه های بازرگان در کتاب های بعدی اش به دست آن افراد رسید؟

ملاقلی پور ادامه داد: همانطور که در فیلم می بینیم این سوال به ذهن می رسد که آیا فکر انسان مولد نور است و یا برعکس نور از بالا می آید و فکر انسان نور را پیدا می کند. فکر مولد نور است و یا جوینده نور؟ مهندس بازرگان به هر دوی آنها معتقد بود.

این مستندساز در بخش دیگر صحبت هایش خاطرنشان کرد: درباره رزم آرا، مصدق، پهلوی اول و دوم،  سازمان مجاهدین، بنی صدر و… فیلم  هایی ساخته شده است اما درباره بازرگان، شریعتی، مطهری و… فیلم ساختن سخت است زیرا اگر می خواهیم درباره شخصی مثل شریعتی فیلم بسازیم باید سال ها کتاب های او را بخوانیم  تا متوجه شویم که باید کدام را تایید و کدام را نقد کنیم و اینکه چگونه ورود کنیم، کار بسیار سختی است.

ملاقلی پور همچنین گفت: ما برای این مستند ۲ سال تحقیق کردیم و با اطلاعات کامل شروع به ساخت این مستند کردیم. باید برای این نوع کارها دغدغه داشت. نسل جوان باید به این سمت برود و چالش ایجاد کند. ما باید با نسل های قبلی و نسل جوانتر با ما بجنگد و باید قرائت های نسل های قبلی را کنار بزنیم.

کارگردان فیلم سینمایی «قندون جهیزیه» ادامه داد: در مستند «راه طی شده» ما بازرگان را نقد هم کرده ایم به همین دلیل هم با ما برخورد کردند و حتی جریان اصولگرای تند هم نسبت به ما انتقاد داشت.

وی در پایان توضیحات اولیه خود گفت: جریان فکری انقلاب با امام خمینی و مطهری رشد کرد و آنها کسانی بودند که با اندیشه مردم سر و کار داشتند.

در ادامه نشست امین نوروزی تهیه کننده «راه طی شده» گفت: در فضای فرهنگی کشور تعریفی که از مهندس بازرگان تا به امروز ارائه شده اغلب او را فردی  لیبرال و طرفدار صلح می دانند و می گویند او پدر معنوی اصلاحات است پس طبیعی است وقتی تحقیقات جدی تر و عمیق تر می شود و نقاط ابهام طرح می شود با واکنش هایی مواجه می شویم.

وی درباره راه نیافتن «راه طی شده» به دوازدهمین جشنواره «سینماحقیقت» توضیح داد: جشنواره «سینماحقیقت» برای من زیاد موضوعیت ندارد و از قبل می دانستم این فیلم وارد جشنواره نخواهد شد مخصوصا اینکه قبل از رونمایی «راه طی شده»، آقای حسام الدین آشنا موضع گیری هایی در مورد فیلم داشتند. برای ما طبیعی بود که در قبال این رویکرد نو عده ای موضع بگیرند، ما را تخریب کنند و بگویند تاریخ را تحریف کرده ایم و پاسخ من این بود که منظر جدیدی باز شده است و جوانان دهه ۷۰ و ۸۰ که به مهندس بازرگان تعصب ندارند بیشتر درباره او جستجو خواهند کرد تا متوجه شوند حقیقت ماجرا چیست. این مستند در جشنواره «سینما حقیقت» حضور ندارد زیرا با قرائت های رسمی و حاکمیتی که تا به حال بوده است متفاوت و متضاد بوده است.

نوروزی خاطرنشان کرد: مستندهایی درباره مهندس بازرگان ساخته شده که او را در حد یک قدیس بالا برده اند وآثاری هم ساخته شده که بیشتر تبلیغی و ترویجی است. عده ای می گویند ما پول گرفتیم و کار سفارشی ساختیم و امکانات در اختیارمان قرار داده شد درحالیکه چنین نیست زیرا چند برابر امکانات ما در اختیار دوستان دیگری قرار داده شد و آنها هم فیلمشان را با مدل خودشان ساختند.

وی ادامه داد: باید برای ساختن چنین مستندهایی فضا باز باشد تا بتوان درباره مسایل مهم تاریخ و انقلاب صحبت کرد. باید اراده محکمی وجود داشته باشد تا بتوان مستندهایی از این دست ساخت.

این تهیه کننده درباره این موضوع که آیا حوزه هنری ساخت این فیلم را به شما سفارش داده بود، گفت: خیر بلکه این ما بودیم که سراغ حوزه هنری رفتیم و از آنها خواستیم که تهیه این مستند را برعهده بگیرند. آنها در ابتدا درباره سوژه و رویکرد آن نگرانی هایی داشتند ولی ما به آنها اطمینان دادیم که اثری مبتنی بر پژوهش ارایه خواهیم داد.

همچنین درباره اینکه چرا مستندساز که در مقام مصاحبه کننده در مستند حضور دارد درباره سوژه اش موضع گیری کرده است سوال شد که ملاقلی پور گفت: من از ابتدا نمی خواستم یک مستند خنثی بسازم و همان اول فیلم و در صحنه ای که تدوینگر را نشان می دهیم گفته می شود که این یک مستند جهت دار است و من به عنوان کارگردان و نویسنده موضع خود را در آن بیان می کنم.

ملاقلی پور بخش پایانی صحبت هایش را به مدل فکری امام خمینی و تاثیر آن بر انقلاب اسلامی اختصاص داد و گفت: نگاه دینی این فیلم قوی نیست من معتقدم جمعیت منتقد اصلی فیلم جمعیت نخبگان دینی هستند که هنوز ورود پیدا نکردند و درحال حاضر تاریخ دان ها با این فیلم مشکل دارند.

در این نشست پرسش هایی درباره سند تاریخ این روایت درباره نهضت آزادی، انشعاب مجاهدین خلق از نهضت آزادی و نسبت مبارزات مسلحانه با اندیشه بنیانگذاران نهضت آزادی، پرداخت سینمایی به این موضوع، انتخاب ساختار شکلی مستند به ویژه در استفاده از آینه ها در تصویر، جهت دار بودن اثر و… مطرح شد.

مساله جنگ و رویکرد نهضت آزادی به آن و حضور نیافتن اعضای آن در طول هشت سال دفاع مقدس از دیگر موضوعات این نشست بود.

در این نشست افرادی همچون محمدرضا شجاعی طراح صحنه و لباس سینما، سعید ملکیان نویسنده، رایا نصیری فیلمساز و داوود توحیدپرست فیلمساز نیز حضور داشتند.

نوشته «راه طی شده» در پنجمین جلسه «عصرانه مستند» نقد و بررسی شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

 فقط ۵ درصد!

سعید مستغاثی رئیس اسبق انجمن منتقدان سینما در پاسخ به این سوال که آیا فروش نسبتاً خوب نوروز به معنی خوب‌ شدن حال سینماست، تصریح کرد: فروش نوروز شاید نسبت به مواقع دیگر، رقم قابل توجهی باشد اما نمی‌توان به آن لقب فروش خوب داد. چرا‌که وقتی افزایش بهای بلیت و جمعیت را در دو کفه ترازو قرار می‌دهیم مخاطبی کمتر از پنج درصد به دست می‌‌آید که در شهرهای بزرگی همچون تهران از بخش موفق ویترین سینمای ایران بازدید کرده‌اند. به هیچ‌وجه این رقم قابل توجهی نیست که شاید به مراتب نسبت به سینمای بعد از انقلاب که تا ۳۰ درصد از جمعیت تهران به سینماها می‌رفتند، این سطح مخاطب یک فاجعه باشد.

وی افزود: متأسفانه امروز برخی فریاد میلیاردی‌ شدن سر می‌دهند اما شاید مردم ما هم بدانند که بخش عمده‌ای از این رسیدن به این ارقام مدیون افزایش بهای بلیت‌هاست. اگر روی این آمارها تمرکز لازم وجود داشته باشد این نتیجه به دست خواهد آمد که این‌ها در حد دلخوشی بیش نیست.

مستغاثی تأکید کرد: وقتی حدود ۹۵ درصد مردم ایران به سینما نمی‌روند یعنی در واقع با این سینما قهر کرده‌اند. اینکه کدام فیلم بیشتر فروش می‌رود یا افزایش چند میلیون یا میلیاردی داشته اصلاً به حساب نمی‌آید. این موضوع بیشتر شبیه به پاک‌کردن صورت مسئله است. صورت مسئله این است که مردم ما از سینمای ایران قهر کرده‌اند و از سالن‌های سینما گریزان شده‌اند.

وی در پاسخ به این سوال که آیا این اعلام بهای قیمت‌های نامتعارف نیز می‌تواند یکی از عوامل قهر مردم با سینما باشد، افزود: رقم ۴۰۰ هزار نفر مخاطب پرفروش‌ترین فیلم مردم تهران در مقابل ۱۵ میلیون نفر چند درصد محسوب می‌شود؟! یعنی به نسبت کل جمعیت تهران و کشور درصدی ناچیز از سینماها استقبال کرده‌اند که اصلاً به حساب نمی‌آید.

رئیس اسبق انجمن منتقدان سینمای ایران با اشاره به اینکه این سینما با مردم ارتباطی ندارد، خاطرنشان کرد: سینما برای رسیدن به رشد و توسعه باید به گفتمان مردم، فرهنگ و ریشه‌های مردم برگردد؛ یعنی دور از مردم نباشد. مسائلی که در درون این سینما مطرح می‌شود به مردم ارتباطی ندارد و محدود به جریان شبه روشنفکری است و اصلاً همین طبقه هم از این فیلم‌ها استقبال می‌کنند.

وی در پایان اظهار داشت: با این پنج درصد مخاطب گره‌ای از کار سینما باز نمی‌شود. چشم‌انداز سینمای ایران در سوی دیگری اتفاق می‌افتد؛ در میان جوان‌هایی که یک مقدار خودشان را با فرهنگ و اعتقادات مردم نزدیک می‌بینند. مثل جشنواره عمار و فیلم‌هایی همچون «ایستاده در غبار»! یعنی سینمای ایران در این‌گونه فضاها و فیلم‌ها متولد می‌شود. یا در قالب انیمیشن‌هایی چون «شاهزاده روم» که در ردیف چهارمین فیلم پرفروش سال قرار می‌گیرد. در این‌گونه فضاهاست که سینمای ایران چشم‌انداز خوبی دارد؛ ولی در آن جناحی که سال‌های سال است که ساز خودش را کوک می‌کند اتفاقی نمی‌افتد.

 فروش فیلم‌های غیراخلاقی، افتخار نیست!

محمدرضا رضاپور سردبیر نشریه نقد سینما نیز درباره اکران نوروزی و اینکه بسیاری این آمار را به خوب شدن حال سینما ربط می‌دهند، گفت: الان آمار رسمی که برای فروش نوروز اعلام کردند حدود ۱۳ میلیارد است و بیشترین فروش را هم مدیون دو فیلم طنز جنسی بودیم. چراکه فیلم‌های «۵۰ کیلو آلبالو» و «من سالوادور نیستم» به لحاظ مضمونی و اخلاقی خیلی مناسب خانواده‌ها نیستند؛ مخصوصاً «۵۰ کیلو آلبالو». به نظرم برخی از کارگردان‌ها برای فضای کمدی، استانداردی قائل نیستند و از هر خط قرمزی برای جذب مخاطب عبور می‌کنند. لذا خیلی از مسئولین سینمایی ما نمی‌توانند پشت این آمار فروش قرار بگیرند و به این دستاوردها ببالند. چون به لحاظ آمار، رشد قابل توجهی نیست و از طرفی فیلم‌هایی به فروش رسیده‌اند که به لحاظ سیاست‌گذاری اصلاً قابل دفاع نیستند.

وی درباره ادامه راه و تحولات پرده‌ نقره‌ای، خاطرنشان کرد: من فکر می‌کنم سینمایی که در ایران به آن نیاز داریم سینمایی است که مردم بتوانند به واسطه آن، آرمان‌ها، دغدغه‌ها و آرزوهایشان را در این سینما ببینند. نه باید طنز سخیف و فیلم فارسی باشد و نه تلخ و روشنفکری را پشتیبانی کند. سینمای ایران بین این دو جریان باید حرکت کند. یعنی فیلمی که قهرمان داشته باشد و با القای امید به مردم کمک کند، نه اینکه فقط تلخی را نشان ‌دهد. همچنین تجربه پیروز شدن را روی پرده نقره‌ای به تصویر بکشد.

وی در خاتمه گفت: اگر می‌خواهیم مردم به سینما برگردند، از امید و پیروزی در شمایل یک قهرمان قابل احترام بگوییم؛ در غیر این‌صورت نمی‌توان به فروش میلیاردی فیلم‌ها در نوروز دل‌ خوش کرد.

یک مُسکّن کوتاه‌مدت

امیر ابیلی سردبیر سایت سوره سینما نیز درباره فروش نوروزی و اینکه آیا توانسته به توسعه سینمای ایران نزدیک شود، تصریح کرد: شاید بتوانیم بگوییم فروش نوروزی حال سینما را خوب کرده باشد اما بالاخره یک مُسکن کوتاه‌مدت است. فکر می‌کنم نسبت به سال گذشته، سال بدی را برای سینما نداریم، اما به معنای پیشرفت سینمای ایران نیست. مسئله مهم این است که الان فیلم‌های مبتذل به فروش می‌رسند. «من سالوادور نیستم» و «۵۰ کیلو آلبالو» فیلم‌هایی نیستند که فروش آن‌ها خیلی برای سینمای ایران افتخار محسوب شود. چون فیلم‌های کمدی سخیف و مبتذلی هستند که همیشه هم می‌فروختند؛ حالا تعدادشان بیشتر شده است.

وی افزود: مسئله مهم این است که فروش این گونه فیلم‌ها افتخاری ندارد. هر موقع فیلم‌های فرهنگی توانستند آن‌قدر رونق فروش داشته باشند آن موقع کاری کرده‌ایم.

ابیلی درباره چشم‌انداز سینمای ایران در سال ۹۵ نیز گفت: به نظر من باید فیلم‌هایی از جنس «بادیگارد» بیشتر ساخته شود؛ چرا‌که تنها فیلم فرهنگی، داستانی و برخوردار از یک قهرمان، قابل احترام است. اما اصلاً در تبلیغات، خیلی بدان توجه نشد و واضح است که وزارت ارشاد به دنبال ساختن فیلم‌هایی همچون بادیگارد نیست و فیلم‌هایی از جنس «۵۰ کیلو آلبالو» و «من سالوادور نیستم» را می‌پسندد.

وی در پایان خاطرنشان کرد: من فکر می‌کنم به جای بها دادن به گروه هنر و تجربه که حالا سمت و سوی فیلم‌های نفروش ضدمخاطب اروپایی و غیراستراتژیک است مجموعه وزارت ارشاد بیشتر از کارهایی همانند «بادیگارد» که مخاطب‌پسند و مضمون آن موردپسند و اقبال نظام است را مورد حمایت خود قرار دهند. هر موقع این‌گونه فیلم‌ها رونق پیدا کرد می‌توان گفت دستاوردی به دست آمده است.

سینما به بادیگارد نیاز دارد

محمدامین نوروزی منتقد و کارشناس سینما نیز درباره اکران‌ نوروزی و اظهارنظرهایی که برخی از مسئولین پیرامون استقبال زیاد مردم از سینماها داشتند، تصریح کرد: اینکه بگوییم فروش بالای فیلم‌هایی که هنری، فرهنگی و خانوادگی نیستند موجبات رشد محتوایی و فنی سینما را فراهم آورده، اصلاً درست نیست. چرا‌که این آثار شبیه به طنزهایی از جنس فیلمفارسی‌های قدیم هستند؛ ضمن اینکه این فروش‌های مقطعی به معنای خوب شدن حال سینمای ایران نیست.

وی درباره عدم رونق فیلم‌های فرهنگی در مقابل کمدی‌های سخیف، افزود: متأسفانه سلیقه سینمایی مردم ما در یک دهه اخیر به خاطر فیلم‌های شبه روشنفکری که خیلی داستان‌گو نیستند و قهرمان ندارند و از طرفی معمولاً فیلم‌های خسته‌کننده‌ای هستند، آسیب دیده است. سلیقه مخاطب سینما در سال‌های گذشته، خواه ناخواه با فیلم‌هایی مأنوس شده که شاید خودشان به سخیف ‌بودن و نداشتن محتوای آن‌ها اعتقاد داشته باشند اما برای خنده و شادی به سمت این‌گونه فیلم‌ها می‌روند.

نوروزی اضافه کرد: فیلم‌های استاندارد مثل «بادیگارد» که هم داستان داشته باشند و هم جذابیت‌های هنری و سینمایی در درون آن‌ها به عنوان یک اصل مورد توجه قرار گرفته باشد، در طول سال‌ها خیلی به ندرت ساخته می‌شود. طبیعتاً سلیقه مردم به سمت دیگری رفته است. دلیلش هم این است که سیاستگذاران و مدیران سینمایی ما در سال‌های گذشته پول‌های تولیدی خودشان را صرف فیلم‌های روشنفکری کرده‌اند. بیشتر فیلم‌های پرفروش با پول‌های بخش خصوصی و به نیت تجارت و سودجویی ساخته شده‌اند و در آنها به رویکردهایی که در فیلمفارسی موجود است، توجه می‌شود.

این منتقد و کارشناس سینما درباره چشم‌انداز سینمای ایران در سال ۹۵، خاطرنشان کرد: اصلی‌ترین موضوع این است که در آثاری که با بودجه دولتی ساخته می‌شود، دقت نظر بیشتری صورت گیرد. کارگردانانی که تاکنون چندین فیلم ساخته‌اند و خواسته‌اند با فیلم‌هایشان حرف‌های اجتماعی بزنند و معمولاً مردم این حرف‌هایشان را در سینما نشنیده‌اند دیگر روی این کارگردانان سرمایه‌گذاری نشود. به جای آن، مسئولین بروند به سمت فیلم‌های داستان‌گو که نیاز مردم را پاسخ می‌دهد. در عین حال از تکنیک‌های جذابی که مردم را به سمت خودشان جلب کند به کار بگیرند.[فیلم بادیگارد و ایستاده در غبار] و این‌گونه تولیدات از سالی سه تا چهار عدد به ۳۰ عدد برسد.

منبع: کیهان

نوشته نظر کارشناسان درباره اکران نوروزی؛ هنوز کمتر از ۵ درصد مردم به سینما رفته اند!/ فروش کمدی های مبتذل باعث افتخار نیست/ سینما به بادیگارد نیاز دارد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما- نهمین جلسه از سلسله نشست‌های نمایش فیلم سینماروایت با نمایش مستند «قصه‌های قدس» برگزار شد. این مستند که شامل دو بخش بود در هر یک از بخش‌ها به مرور بخشی از مشکلاتی که در اثر سیاستهای رژیم اشغالگر قدس برای فلسطینیان به وجود آمده است می‌پرداخت. نکته جالب درباره این مستند آن بود که از زاویه دید یهودیانی سخن میگوید که به اندازه مسلمانان از زورگوییهای صهیونیستها رنج می برند و میکوشند با ساخت چنین مستندهایی لااقل توجه بخشهایی از جهان را نسبت به واقعیات بیت المقدس و کرانه اشغالی جلب کنند.

تلویزیون برای نمایش مظلومیت فلسطین هنوز از تصاویر ۲۰ سال قبل استفاده می‌کند

در نشست گپ و گفت این مستند علاوه بر محسن یزدی فعال رسانه ای، محمدامین نوروزی کارشناس و منتقد سینما هم حضور داشت. آغازکننده بحث یزدی بود که با اشاره به عدم اطلاع رسانی درست رسانه های مختلف و از جمله رسانه ملی در موضوع فلسطین گفت:«تلویزیون برای نمایش مظلومیت فلسطین هنوز که هنوز است از تصاویر ۲۰ سال قبل استفاده می کند و مرتب سعی می‌شود بر مظلوم نمایی فلسطین تکیه شود در صورتی که فلسطین پر است از آدمهای فعال و بزرگی که بسیاری از آنها در دنیای غرب هم شناخته شده اند.»

یزدی با انتقاد از سینمای ایران در پرداخت کم نسبت به موضوع فلسطین ادامه داد:«واقعا در حوزه سینما به جز بازمانده کار قابل قبولی در حوزه فلسطین انجام نشده و در مستند هم شاید کمی بیشتر کار شده باشد اما در کل مشکل اصلی نگاه کلیشه ای نسبت به این عرصه است که باید روی آورد به نوعی نگاه تازه تر و نگاه کلیشه ای نسبت به فلسین را تغییر داد.»

نزاع بر سر قدرت و ثروت، فلسطین را به این روز انداخت

محمدامین نوروزی کارشناس سینما در ابتدای صحبت خود با ارائه تاریخچه ای از روند درگیری در فلسین اشغالی گفت:«قبل از هر چیز باید به این پرسش پاسخ دهیم که در منطقه فلسطین دعوا بر سر چیست؟ آیا دعوا فقط بر سر تملک اراضی است یا ماجرایی دیگر پشت آن است؟ به نظر میرسد درگیری در این نقطه از جهان ریشه داشته باشد در دعوای شرق و غرب. اگر تاریخ را مرور کنیم می بینیم که دعوای بین شرق و غرب همیشه بوده و در این نزاع و کشمکش است که برخی نقاط تبدیل میشود به نقاط استراتژیک یعنی نقاطی که وزن اصلی درگیری را با خود تحمل می‌کنند.»

وی ادامه داد:«منطقه اورشلیم در دوره های محتلف یکی از نقاط بحرانی بوده است و حتی در قرون وسطی نیز لیدرهای مذهبی دنیای مسیحیت، پیروان خود را به سمت تصاحب این نقطه از جهان گسیل می داشتند. بعدها در جنگ جهانی اول اوضاع به همین ترتیب گذشت و بعد از جنگ دوم جهانی هم ماجرا به گونه ای بدتر ادامه یافت.»

نوروزی با اشاره به ریشه اصلی درگیری ها در فلسطین که نزاع بر سر قدرت است اظهار داشت:«دعوا، دعوای قدرت بوده است. در همه دوره ها نزاعی که در مناطق بحرانی ایجاد میشود، نزاع بر سر قدرت و ثروت بوده و حالا نیز مساله فلسطین ناشی از نزاع قدرت و ثروت است یعنی گروهی میخواهند جلوی رشد اسلام را گرفته و نگذارند اسلام از محدوده ای مشخص خارج شود و این است که در نقاطی مانند فلسطین این بحرانها را میسازند تا از اسلام تصویری غلط به دنیا مخابره کنند.»

ترس از قدرت گیری تمدن اسلامی، هدف اصلی ایجاد درگیری در فلسطین است

محمدامین نوروزی با اشاره به آن دسته از غربیان و بخصوص یهودیانی که سعی دارند با ساخت آثاری مستند مانند همین «قصه های قدس» لااقل بخشی از اتفاقات آن نقطه از کره زمین را به مخاطبان ارائه کنند اظهار داشت:«مشکل اینجاست حتی یهودیانی که وارد بازی شده اند مشغول بازی در زمین غرب یا در زمین صهیونیستها هستند که آنها نیز به نوبه خود فقط و فقط به دنبال منافع مالی خاورمیانه هستند و البته ترس فراوانی دارند از قدرت گیری تمدن اسلامی پس چه بهتر که بر تولید مستندهایی تمرکز شود که این وجه از ماجرا را هم نشان دهند. مشکل اسرائیل فقط با فلسطینیها نیست بلکه مشکل با منطقه و کلا مسلمانان است. آنها در این نقطه بحران ایجاد میکنند تا نگذارند مسلمانان از محدوده ای خاص جلوتر روند اما به هر حال باید تلاش کرد که این اهداف به درستی تصویرسازی شوند.»

مشکل اغلب تصویرسازان این است که موضوع فلسطین را بیش از حد ساده می انگارند

در ادامه نشست محسن یزدی درباره نگاه ضدکلیشه مستند از نوروزی پرسید و وی نیز پاسخ داد:«این مستند هرچند از نگاه غربیون روایت میشود و سعی دارد نوعی جلب افکار عمومی به سمت خود داشته باشد اما فکر نمیکنم آن قدرها هم ضدکلیشه عمل کرده باشد. البته اگر بخواهیم به نسبت مستندهایی که از تلویزیون می بینیم بسنجیم مطمئنا مستند مذکور مستندی ضدکلیشه ای است که کم و بیش می تواند برای مخاطب خسته از کلیشه ها، جذابیت داشته باشد.»

وی ادامه داد:«اما مشکل اینجاست که این مستند و نظایر آن و به طور کلی اغلب تصویرسازان، موضوع فلسطین را بیش از حد ساده می انگارند و ریشه های بحران را چنان که باید نشان نمی دهند. طبیعی است که بحث نسل کشی اگرچه بحث مهمی است که در فلسطین جریان دارد اما مشکل اصلی بحث بر سر تقابل قدرتهاست. نیاز مبرم داریم که سینمای بلند یا مستند تا می تواند بر این ریشه اصلی درگیری در فلسطین که درگیری بر سر قدرت و ثروت است تمرکز کند تا رفته رفته ذهن مخاطبان چه در ایران و چه در نقاط دیگر جهان نسبت به قضیه بازتر شده و از کلیشه های تکراری رها شویم.»

نوشته تصاویر ۲۰ سال قبل فلسطین در تلویزیون/ شخصیت‌های فعال فلسطین گم‌نام هستند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.