حسین‌نژاد که این روزها فیلم «طعم شیرین خیال» با تهیه کنندگی وی روی پرده قرار دارد، به سوره سینما گفت: محمد رحمانیان دو سال قبل فیلمنامه ای نوشت به نام «الماس سنگام» که تا امروز فرصت تهیه آن فراهم نشده اما در تلاش هستم سال جدید آن را کلید بزنم. این فیلمنامه درباره یک جوان هندی ایرانی الاصل است که در هندوستان بزرگ شده اما اجداد او افرادی ایرانی هستند که سال ها قبل به هند مهاجرت کرده‌اند و این پسر از کودکی با فرهنگی ایرانی و اسلامی ما بزرگ شده و آرزوی دیدن ایران از نزدیک را همیشه در دل داشته است. او روزی به ایران می آید و اتفاقاتی که برایش رقم می خورد داستان فیلم را جلو می‌برد.

وی افزود: کمال تبریزی اولین گزینه ما برای کارگردانی این اثر سینمایی است و اگر در هنگام کلید خوردن این پروژه ایشان درگیر کار دیگری نباشد، ساخت فیلم را شروع می کنیم. ما به زودی سفری به هند خواهیم داشت تا مقدمات کار را فراهم کنیم چون چند سکانس این فیلم در این کشور فیلمبرداری خواهد شد. ما در تلاش هستیم یک بازیگر هندی و آشنا با زبان فارسی را برای ایفای نقش اصلی فیلم پیدا کنیم. این کاراکتر، کسی است که به سبب ایرانی بودن اجدادش با زبان فارسی آشنایی دارد و ما می خواهیم لهجه فارسی-هندی او هر چه طبیعی تر و باورپذیر تر از کار در بیاید، به همین دلیل ترجیح می دهیم یک بازیگر هندی اما آشنا به زبان فارسی را دعوت کنیم.

حسین‌نژاد درباره داستان این فیلم توضیح داد: در فیلمنامه «الماس سنگام» این پسر هندی -ایرانی به کشور ما می آید و در اینجا درگیر یک رابطه عاشقانه می شود. به غیر از آن، به دلیل اینکه آشنایی زیادی که با الماس و جواهرات دارد و اصلا حرفه خانوادگی آنان در همین رابطه است، مناسبانی را با پلیس ایران هم برقرار می کند. محله سنگام در هندوستان، جایی است که به الماس ها و جواهراتش معروف است و وجه تسمیه فیلم ما نیز به همین موضوع بر می گردد. امیدوارم هستم در سال جدید بتوانیم امکان ساخت این فیلم را فراهم کنیم.

محمدعلی حسین نژاد همچنین گفت: من طرح دیگری دارم با نام «مانیا و سانیا» که در ردیف آثار کودک و نوجوان قرار می گیرد. داستان آن از این قرار است که پدری برای دختربچه اش از کشور ژاپن یک عروسک سنتی سوغات می آورد و بعد از ارتباطی که بین این دخترک و عروسک برقرار می شود، داستان هایی به وجود می آید که به شناخت هر چه بیشتر فرهنگ ایران و ژاپن می انجامد. ما بزودی سفری هم به ژاپن خواهیم داشت تا شرایط تولید فیلم را فراهم کنیم. برخی از امور فنی و تکنیکی این فیلم انجام شده و من امیدوارم بتوانیم اثر را به جشنواره کودک سال جاری برسانیم. این طرح توسط گروهی از نویسندگان به نگارش در می آید و برای کارگردانی آن نیز با چند نفر از افراد مجرب این حوزه صحبت هایی داشته ایم.

تهیه کننده «طعم شیرین خیال» همچنین درباره فروش نوروزی سینمای ایران در سال جدید گفت: متأسفانه چارچوب و ساختار کلی سینمای ایران به گونه ای است که مشکلات یا مزایای کوچک، تأثیرات بزرگ روی آن می گذارند و به همین دلیل است که یک سال فروش خوبی داریم و یک سال، نه. چرا باید تعطیلی چند روزه مناسبتی یا عدم پخش تیزر به قدر کافی، تا این حد آمار فروش ما را در ایده آل ترین فرصت اکران پایین بیاورد و در حالت برعکس، موجب فروش فوق العاده سینما بشود؟ اساسا سیستم توزیع در سینمای ایران دارای مشکلات ریشه ای است. ما ظرفیت های نمایشی پایینی داریم و برای مثال کشور کوچکی مثل امارات متحده عربی، با اینکه جمعیت ناچیزی دارد، ده برابر ما از ظرفیت های سینمایی برخوردار است. از طرف دیگر، تبلیغات در کشور ما هرگز ثابت ندارد. مثلا تلویزیون گاهی برای پخش تیزر تسهیلات می دهد و گاهی قیمت را چنان بالا می برد که استفاده از آن اصلا مقرون به صرفه نیست.

وی افزود: فیلم ما «طعم شیرین خیال» هم قربانی این سیستم معیوب شد. ما ابتدا قرار بود در پاییز سال گذشته فیلم را اکران کنیم و برای آن برنامه های ویژه داشتیم، اما شرایط عوض شد. فیلم را در جشنواره شرکت دادیم و دیدیم می توانیم در اکران نوروزی قرار بگیریم، چیزی که خیلی دیر متوجه آن شدیم و این فرصت را پیدا نکردیم که به تناسب شرایط و مقتضیات، برنامه ریزی مختص به آن را داشته باشیم.

نوشته احتمال همکاری مجدد تهیه‌کننده «طعم شیرین خیال» و کمال تبریزی/ بازگشت محمد رحمانیان به سینما اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما، آبان عسکری: همزمان با بیستمین سالگرد شهادت شهید سید مرتضی آوینی نظریه پرداز و مستندساز با محمدعلی حسین نژاد تهیه کننده سینما‌ و یکی از دوستان این شهید بزرگوار در سال‌های گذشته ،  درباره دیدگاه و رویکرد شهید آوینی در سینما صحبت کردیم. او ویژگی آوینی را جستجو و کشف عالم معنا دانست.

شهید آوینی به نوعی اولین تئوری‌پرداز سینمای انقلاب بود. آیا نظرات او توانست جریانی در سینمای ایران شکل بدهد و آیا این جریان ادامه پیدا کرد؟

محمدعلی حسین نژاد:  این که گفته شود شهید آوینی اولین تئوری پرداز سینمای ایران بود شاید حرف درستی نباشد. خود او هم چنین ادعایی نداشت و اتفاقاً در نوشته‌ها و گفته‌هایش گاهی به برخی تئوری پردازی‌های دیگر ان پاسخ‌های نقادانه داد. مشخصه‌ای که شهید‌آوینی داشت این بود که سعی کرد نظریه‌پردازی‌اش را در شرایطی که فراهم شده بود به صورت منسجم به نگارش در آورد و سپس این نظریه‌ها قابلیت انتشار وسیع پیدا کرد. نکته دیگر در باره شهید آوینی این بود که نظریه‌های او مبتنی بر یک سری اصول اعتقادی و در چارچوب شناخت شناسی بود که همه زندگی و از جمله هنر و سینما را در بر می‌گرفت. به عبارت دیگر نظریه‌های او درباب هنر و سینما بر پایه اصولی همجنس و همگرا بنا می‌شد که مقولات دیگری همچون مبارزه، توسعه، آموزش، تکنولوژی و … نیز بر پایههمان‌ها بنا شده بود.

نگاه خاصی که آوینی در مستندسازی دنبال می‌کرد چه ویژگی هایی داشت و این ویژگی‌های مبتنی بر چه نوع جهان بینی بود؟

در این رابطه به نظر من دو ویژگی بیش از همه قابل توجه است. نخست حضور مستندساز در متن حادثه یا واقعیت در حال اتفاق یا در حال نزج گرفتن، و همراه شدن در مسیر و روندی که واقعیت طی می‌کند تا به نتیجه‌ای منجر شود. به نظر شهید آوینی این در حالی می‌تواند مطلوب باشد که در طی این حضور و همراهی جنبه‌های مداخله جویانه در فرایند بسط و شکل گیری واقعیت در حال تکوینی که مستند می‌شود به حداقل برسد. یعنی عوامل و عناصر در گیر در فرایند واقعیت در حال وقوع مستندساز، کنش‌ها و ابزار او را غریبه ندانند.ویژگی دیگر در نگاه شهید آوینی توجه و تمرکز مستند ساز بر شناخت و کشف معنی و باطن آنچه در صورت و ظاهر اتفاقاتی که مستند ‌شود، و درک و بیان نوع و میزان پیوندی است که موضوع مستند با حقیقت جریان هستی دارد است. اگر چه این معنی و پیوندها می‌توانند همسو یا ناهمسو با کلیت جریان هستی باشند.

انتظار آوینی از سینمای مستند و مدیریتی که این سینما را رهبری می‌کرد چه بود؟

این نیز به نوعی بر پایه همان اصول اعتقادی شهید آوینی درباره کلیت زندگی و هستی استوار است. به عبارت دیگر نظریه شهید آوینی در باب مدیریت و سازمان نیز از همان قسم اصول و شناخت شناسی نشات می‌گیرد که نظریه‌هایش درباب هنر و سینما و غیره. بنابراین انتظار از مدیریت و سازمان حامی یا متولی سینما، اعم از مستند و غیرِ آن، عبارت است از تامین و امکان سازی جهت به خدمت گرفتن انرژی، منابع و فرصت ‌ها برای حضور و فعالیت فیلمساز در متن واقعیت در حال وقوع و کشف معنی و باطن آن چیزی است که در حال شدن است.

آیا نظریات آوینی امروز هم می‌تواند مسیر را برای مستندسازان جوان شکل بدهد؟

بستگی دارد به میزان شناخت و میزان پذیرش مستندسازان از نگاه او به مقوله فیلم و سینما و تصمیم آنها به پیروی از سلوک عملی اش در این عرصه.

سینمای بعداز انقلاب چقدر مدیون آوینی است؟

به هرحال نگرش شهید آوینی به فعالیت درحوزه هنر و فیلم و سینما حاوی تعریف و نگاهی است که از بعضی جهات در کشور ما بدیع به نظر می‌رسد و از این بابت قابل احترام و توجه است. ولی سینمای بعداز انقلاب آنچنان که هست نتوانسته نسبت زیادی با نگرش و نظریه های او پیوند حقیقی و معنایی پیدا کند. اتفاقاً این عدم برقراری نسبت در مورد کسان و نهادهایی که خود را منتسب، حامی و پیرو او می دانند بیشتر بوده است.

مستندهای آوینی تصویر دیگری از جنگ و دفاع مقدس ارائه می‌دهد که می‌تواند برای جوانان امروز جذاب باشد. چقدر این تأثیرگذاری را می‌توانیم در مستندهای آوینی ببینیم؟

مستندهای آوینی برای همه جذاب و تاثیرگذار است؛ حتی در خارج از کشور و در بین غیر مسلمانان. علتش برخورداری از نگاه معنا جو و کشف باطن در آنچه در جریان جنگ تحمیلی و دفاع مقدس وقوع می‌یافت است. اما نوع ارتباط مخاطبین با مستندهای آوینی و تاثیرپذیری آنها بیشتر حسی است و در صورتی می تواند تبدیل به راه و روش عملی باشد که از آن تحلیل عقلی درستی صورت گیرد و تبدیل به باور شود.

نوشته اصول اعتقادی شهید آوینی درباره کلیت زندگی و هستی استوار است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.