اجرای این برنامه را محمود گبرلو برعهده دارد و در آن علاوه بر گفت‌و‌گو با فیلمسازان حاضر در جشنواره، منتقدان و چهره‌های شناخته شده این عرصه نیز با «هوران» در قالبی متفاوت همراه می‌شوند.

انعکاس و مرور رخدادهای هر روز جشنواره نیز، یکی دیگر از بخش‌هایی است که به آن پرداخته می‌شود.

ویژه‌برنامه جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران، به تهیه‌کنندگی و کارگردانی سجاد رازیان از یکشنبه ۲۷ مهر، هر شب ساعت ۲۰ از آپارات پخش می‌شود.

چهل‌ و دومین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران به دبیری بهروز شعیبی از ۲۷ مهر تا ۲ آبان‌ ۱۴۰۴ در پردیس سینمایی ایران‌مال تهران، برگزار خواهد شد.

نوشته «هوران»، ویژه‌برنامه جشنواره فیلم کوتاه تهران در آپارات اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

ابتدای این جلسه محمود گبرلو در پاسخ به این پرسش امیر قادری که چرا جشنواره امسال پُرحاشیه بوده است، عنوان کرد: فکر می‌کنم امسال نسبت به سال‌های قبل، بهترین تیم هیات انتخاب را داشتیم چراکه اعضای آن از اهالی سینما بودند. در حالی که اعضای هیات انتخاب سال‌های گذشته از مجموعه مدیریتی انتخاب می‌شد و نهایت یک یا دو فیلمساز در کنار آنها بودند که نسبتشان به جریان مدیریتی نزدیک بود. زمانی که وارد جلسه شدم نمی‌دانستم اعضا چه کسانی هستند اما پس از ورود متوجه شدم که همه سینماگر هستند و همان لحظه ورود به جلسه از اعضایی که انتخاب شدند، راضی بودم. چون در جمع عده‌ای فیلمساز بودند و همچنین بازیگر نسل جوان و منتقد حرفه‌ای سینما نیز داشتیم. فکر می‌کنم این اولین بار بود که ۲ منتقد؛ یعنی من و آرش خوشخو در هیات انتخاب بودیم. می‌خواهم بگویم که آقای منوچهر شاهسواری به عنوان دبیر جشنواره فجر ۴۳ هیچ دخالتی در انتخاب‌ها نداشتند و به ما گفتند هرچه شما انتخاب کنید، ما همان کار را می‌کنیم.

امیر قادری مطرح کرد: من به عنوان منتقد معتقدم که سطح فیلم‌های جشنواره امسال یعنی فجر ۴۳ از دوره‌های قبل پایین‌تر بود. این تعداد آثاری که در جشنواره حضور داشت، چه قدر سلیقه هیات انتخاب بود و چه قدر به سیاست وفاق و… باز می‌گشت؟

گبرلو پاسخ داد: گمان نکنیم که فیلم‌هایی که در بخش مسابقه‌ بود و خارج از مسابقه دیده شد، تولیدات هیات انتخاب، هیات داوران و یا دبیر جشنواره است. جشنواره محل گذری برای ورود به بازار داخلی و خارجی است. پس ما نباید به این هیات‌ها نقد داشته باشیم که چرا فیلم‌ها ضعیف بود. ما ۹۲ فیلم را که طبق قوانین می‌توانستند در جشنواره شرکت کنند، دیدیم و از میان ۹۲ فیلم به نظر ما فیلم‌هایی که اکران شد از سایر آثار بهتر بود. نمی‌توان گفت باب میلمان بوده‌اند. ما از همان ابتدا از ۹۲ فیلم، ۴۰ اثر را بدون بحث رد کردیم. ۹ فیلم هم با رای قاطع همه اعضا رای آورد و این نشان می‌داد که ما مجبوریم بقیه آثار را طبق رای‌گیری انتخاب کنیم و ۹ فیلم دیگر با ۶ رای قاطع به جشنواره راه پیدا کرد. برای مابقی آثار ما به رای ۴ و ۵ رسیدیم و این در حالی بود که ما مجبور بودیم ۳۳ فیلم را انتخاب کنیم.

وی افزود: فراموش نکنیم که ما هر سال در جشنواره ۳۳ فیلم داشتیم به این شکل که ۲۲ فیلم در بخش مسابقه و ۱۱ فیلم اولی. البته در فجر ۴۳، ۳۳ فیلم برای بخش مسابقه انتخاب شد بدون احتساب انیمیشن‌ها. آقای شاهسواری گفت سیاست ما این است که جشنواره به انیمیشن توجه ویژه داشته باشد؛ برای همین ۴ انیمیشن انتخاب دبیر جشنواره بود. در نهایت می‌توان گفت انتخاب اولیه ما ۱۸ فیلم بوده و بقیه با رای‌گیری به جشنواره راه پیدا کردند. ما هیچ سفارش، تاکید، حمایت و پیشنهادی از سوی هیچکس نداشتیم. در جلسه آخر همه نظر خودشان را بیان کردند و آقای شاهسواری صرفا در آن جلسه قوانین را برای ما مرور کردند و به هیچ وجه توصیه‌ای برای رد یا قبول فیلم نداشت. ما قرار بود ۱۰۴ فیلم ببینیم اما در نهایت ۹۲ اثر را مشاهده کردیم و جالب است بدانید از میان این آثار، فیلم‌هایی بودند که برای دومین بار در جشنواره شرکت می‌کردند؛ مثلا فیلم‌هایی داشتیم که اسمشان را عوض و یا با تغییراتی دیگر دوباره در جشنواره شرکت کرده بودند.

سال آینده سال خوبی برای سینمای ایران نیست

امیر قادری بیان کرد: برای من سوال است که وقتی کیفیت فیلم‌های جشنواره امسال پایین بوده پس آن ۶۰ فیلم دیگر چقدر اوضاعشان خراب است. در واقع فکر می‌کنم اغلب این فیلم‌ها دنیا و آخرت را ندارند و به اکران عمومی هم نرسند.

گبرلو تصریح کرد: من به عنوان کسی که ۹۲ فیلم دیدم، می‌خواهم این را بگویم که سال آینده سال خوبی برای سینمای ایران نیست. چراکه این فیلم‌ها به لحاظ ساختار و مضمون برای مخاطب امروز جذاب نیست. بعد از شیوع ویروس کرونا و ورود پلتفرم‌ها آگاهی مخاطب نسبت به مضمون و ساختار فیلم افزایش پیدا و ذائقه مخاطب تغییر کرد. یکی از دلایلی که منتقدان انقدر از سینما ناراضی هستند، بالا رفتن توقعشان از فیلمساز است. فیلمساز ما به لحاظ ساختاری، قدرت بالایی دارد اما کسانی که برای تولید سینمای ایران برنامه‌ریزی می‌کند، عقب‌تر از تماشاگر و فیلمساز است. باز هم تکرار می‌کنم که فیلم‌های جشنواره محصول هیات داوران و انتخاب و دبیر جشنواره نیست؛ فیلم‌های امسال محصول سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی چند سال گذشته است که به اینجا رسیده. ما باید بررسی کنیم که چرا سینمای ایران پسرفت کرده است وگرنه فیلمسازهای ما عقب نیفتاده‌اند. شما الان کارگردان‌های فیلم‌اولی را ببینید متوجه این موضوع می‌شوید. ما سال‌های گذشته فیلم‌های کارگردانان اولی را با ارفاق می‌دیدم اما الان اوضاع برعکس شده است و با دقت بیشتری آن را دنبال می‌کنیم.

امیر قادری یادآور شد: دقیقا این موضوع در فیلم کوتاه هم وجود دارد. من در سال آینده آنقدر که منتظر جشنواره فیلم کوتاه هستم، منتظر جشنواره فجر نیستم. سینماگر ما هوشمند است و گیر ما اتاق فکرهای سینماست. ذکر این نکته خالی از لطف نیست یکی از چیزهایی که باعث شد جشنواره امسال ضربه بخورد، سیاست راضی کردن همه بود. من فکر می‌کنم راضی کردن گروه‌های مختلف باعث می‌شود که گل نهایی را نتوان زد.

جشنواره فجر نیازمند تغییر در ماهیت و ساختار است

مهدی کرم‌پور درباره این موضوع گفت: ابتدا باید بگویم که جشنواره فیلم فجر شبیه هیچ جشنواره‌ای در دنیا نیست. در جشنواره کن هم وقتی ۲۰ فیلم از سراسر دنیا انتخاب می‌شود که برترین‌ها هستند، بازهم عده‌ای هستند که با تماشای فیلم هو می‌کشند. پس باید اینگونه فکر کرد که در هیچ‌جای جهان امکان ندارد در یک سال، ۳۳  فیلم خوب ساخته شود و امکان رسیدن به این فرمول محال است. این جشنواره حتی محصول این دولت نیست بلکه وارث دولت قبل است. ما در یک تسلسل اشتباه هستیم و مهم نیست در اینجا چه کسی رییس شود چون بعد از گذشت چند وقت مدیران ما به یک ماشین امضا تبدیل می‌شوند که در سیستم غلطی کار می‌کنند و اینگونه امکان ندارد به رستگاری برسیم. هیچ جشنواره‌ای در دنیا هیات انتخاب ندارد و بر اساس سیاست‌گذاری فیلم‌های هر سال را انتخاب می‌کنند. البته که سیاست‌گذاری آن‌ها سالانه متغیر خواهد بود.

وی ادامه داد: به عنوان مثال من در سال ۱۳۸۱ فیلم «جای دیگر» را ساختم که در اوج دوره اصلاحات، ۱۸ مورد اصلاح به فیلم خورد و من آنها را اجرا نکردم. در ۲۲ بهمن همان سال و در روز آخر جشنواره این اثر برای سینمای رسانه اکران شد. من این فیلم را برای جشنواره‌های خارجی فرستادم و سال بعدش که می‌خواستم مجدد به جشنواره فیلم فجر ارایه دهم، به من گفتند چون فیلم در جشنواره‌های خارجی اکران شده است، در بخش جشنواره جشنواره‌ها فیلمم را نمایش می‌دهند. آن سال یعنی ۸۲ فیلم من، عباس کیارستمی و سمیرا مخملباف را در این بخش گذاشتند که غیررقابتی بود. یا قبلا در جشنواره فجر، بخش کارگردان‌های فیلم‌ اول و فیلم دوم وجود داشت که وقتی آن را مرور می‌کنیم، متوجه می‌شویم که این قانون‌ها هیچ ضرورتی نداشت. ما امسال فیلم‌هایی داشتیم که بدون پروانه ساخت و صرفا ویدئویی در بخش مسابقه سینمای ایران جشنواره فجر ۴۳ شرکت کردند. یا آثاری که قبلا در جشنواره‌های خارجی نمایش داده شدند، برخلاف سالهای گذشته امسال به فجر آمدند.

گبرلو خاطرنشان کرد: بله. فیلم‌های «فریاد» و «آبستن» بدون پروانه ساخت سینمایی و صرفا ویدئویی در بخش مسابقه سینمای ایران جشنواره فجر ۴۳ شرکت کردند. البته امسال این قانون وضع شد که فیلم‌های ویدیویی و سینمایی با هم می‌توانند در جشنواره فجر نمایش داده شود.

کرم‌پور افرود: من اصلا با فیلم‌های ویدئویی مشکل ندارم و حتی معتقدم که پروانه ساخت باید جمع شود چراکه امروزه همه فیلم‌ها دیجیتال است و می‌شود با یک کلیک فیلم‌ها را به جشنواره فرستاد. اما بحثم این است که این سیستم خودش را آپدیت نکرده و همانگونه‌ای است که در دهه ۷۰ بود. در دهه ۶۰ طراحی درستی برای ساخت سینمای ایران انجام شد. اما الان دوران بسیار فرق کرده است و تمام این سازمان‌ها باید تغییر ماهیت و ساختار بدهند و جشنواره فجر نیز از این امر مستثنی نیست. تا زمانی که وضعیت اینگونه باشد، ما هر سال خروجی بدتری از جشنواره فجر خواهیم گرفت چون خودش را با مقتضیات زمانه و جشنواره‌ای در رده جهانی نمی‌تواند هماهنگ کند.

فجر ۴۳ بهترین جشنواره به لحاظ مخاطب بود

در ادامه نشست، سجاد نوروزی بیان کرد: بین ظرف و مظروف باید تفاوت باشد. شما نمی‌توانید در ظرف شاهنشاهی، مظروف جمهوری اسلامی را قرار دهید. ساختارهای حاکمیتی ما و مدیریت برنامه‌مان همانی است که در دهه چهل بود. آقای کرم‌پور دقیق گفتند که ساختار ما مربوط به دهه ۷۰ است. اگر بخواهیم از منظر جامعه‌شناسانه به قضیه نگاه کنیم، ایران بعد از آبان ۹۸ یک ایران است و ایران قبل از آبان ۹۸ یک ایران دیگر و این اصلا به دولت ربطی ندارد. در چنین جامعه‌ای که مرتب خاصیت خرده جنبشی دارد و به شدت طیفی است، شما می‌‌خواهید با سازوکار دهه ۷۰ سینما را مدیریت کنید و توقع دارید که جواب هم بگیرید و حتی نسبت به اعتراضات هم ناراحت می‌شوید. از نظر من از سال ۹۸ که در سینما آزادی مشغول به کار هستم، فجر ۴۳ بهترین جشنواره به لحاظ مخاطب بود. من سرمست بودم مخاطبی که از سینما رفته، دوباره به آن برگشته است.

قادری یادآور شد: من در سال ۱۳۹۸ و قبل از کرونا این را گفتم که سینمای ایران به پایان رسیده است. سینمای ایران قبل از کرونا و تحریم‌ها به پایان رسید و فیلم‌های کمدی هم با نیم ساعت شوخی نمی‌فروخت.

نوروزی تصریح کرد: ما فیلم‌هایی در سال ۱۳۹۸ داشتیم که مردم بعد از تماشای فیلم می‌خواستند پولشان را پس بدهیم؛ چون فکر می‌کردند وقتشان با دیدن آن تلف شده است. ابتدای سال ۹۸ فیلم‌های «متری شش و نیم»، «سرخپوست» و «شبی که ماه کامل شد» را روی پرده سینماها داشتیم که هر کدام یک اتفاق خوب و مهمی را رقم زدند اما این اندوخته تمام و در پایان تابستان ۹۸ این شیب نزولی شد. بدین ترتیب در جشنواره فجر ۱۳۹۸ سالن‌های ما کلا خالی بود و نهایت از سه یا چهار فیلم استقبال شد. این وضعیت تا سال ۱۴۰۰ کمابیش ادامه داشت و برخی از سالن‌های ما خالی بود و نمایش لغو می‌شد چراکه مخاطب نداشتیم. این جشنواره یعنی فجر ۴۳ من را خرسند کرد چراکه توانست مخاطب را با خود همراه کند. من صادقانه تحلیلی برای این اتفاق ندارم و البته معتقدم به دبیر و افراد ربطی نداشت.

وی ادامه داد: زمانی که ماهیت توسعه نیافته باشد ما در این جلسه به جای اینکه بررسی کنیم چطور شد که مخاطب دوباره به جشنواره برگشته است، درباره این صحبت می‌کنیم که چطور این همه حاشیه ایجاد شد. توسعه‌نیافتگی در ماهیت کارهای اجرایی و هنری یک لوپ بی‌پایان است و نقطه پایان ندارد. امسال جشنواره فجر نشان داد که با این وضعیت نمی‌توان ماهیت یک رخداد هنری را با نگاه کلاسیک محقق کرد. ما همواره در حال اختراع چرخ هستیم که نزد ما ایرانیان است.

امیر قادری خاطرنشان کرد: مردم همواره سینما را می‌بخشند و دوباره سرخورده می‌شوند.

فیلم اجتماعی برای جامعه در حال توسعه‌ راهگشا است

گبرلو در ادامه با اشاره به اینکه برای تغییر در برگزاری جشنواره باید آیین‌نامه‌ها را دوباره بررسی کرد که مساله‌اش شفاف نبودن آن است، گفت: اینکه امسال هیجانی برای جشنواره ایجاد شده به دلیل سال‌های گذشته است. ما در تحلیل جشنواره یا باید با آیین‌نامه و یا جشنواره‌های خارجی و دوره‌ پیشین فجر پیش برویم. من فکر می‌کنم مردم با توجه به سال قبل این استقبال را داشتند. ما سال قبل دبیری داشتیم که کارش فقط ایجاد تنش بود. زمانی که چهار پنج نفر از هنرمندان ترجیح دادند در جشنواره فجر شرکت نکنند، دبیر جشنواره آن را به همه تعمیم داد. خود همین موجی را ایجاد کرد که هنرمندان با جشنواره فجر قهر هستند. من این موضوع را نتیجه نابلدی و کج فهمی می‌دانم. از سوی دیگر در اولین روز جشنواره فجر ۴۲ با فریاد یکی از کارگردانان شروع شد و جدا از آن فیلم‌های ارگانی زیادی در آن رویداد وجود داشت. هیات انتخاب فجر ۴۳ ۲۲ فیلم اجتماعی را انتخاب کرد، در حالی که سال‌های قبل به این شکل نبود. ما در هیات انتخاب این تصمیم را گرفتیم که فیلم اجتماعی به هر طریقی باید دیده شود و این نوع فیلم برای جامعه در حال توسعه‌ راهگشا است.

امیر قادری بیان کرد: در جلسات قبلی سلسله نشست‌های «سینما رو به آینده»، آقای علی ملاقلی‌پور مهمان ما بود و گفت زمانی که پدر من فیلم جنگی می‌ساخت، جنگ بخشی از اجتماع بود و فیلم جنگی همان فیلم اجتماعی بود. اما در حال حاضر سازمان‌ها و ارگان‌ها لازم نیست حتما خودشان را در فیلم جنگی معرفی کنند.

گبرلو یادآور شد: ما امسال چیزی حدود سه تا چهار فیلم جنگی را به دلیل ساختار ضعیفی که داشتند، رد کردیم و این فیلم‌ها مربوط به ارگانی مانند روایت فتح بود. اما از آن طرف فیلم اجتماعی که احتمال می‌دادیم شورای نظارت ممکن است آن را رد کند، انتخاب کردیم. اینکه چرا امسال فیلم‌ها ضعیف بودند، بحث دیگری است. زمانی که فیلم دیده شد، همه متوجه شدند که فیلم‌ها ضعیف است اما پیش از جشنواره اشتیاق تماشای فیلم‌ها وجود داشت به این دلیل که دولت چهاردهم و جریان حاکمیت سال گذشته احساس کرد که در حال زمین خوردن است. پس با تغییر نگرش امسال از جمع صنوف سینمایی یک دبیر انتخاب کرد که اهل تعامل و گفتگو باشد. در مجموع هم سعی کردند فضای گرمی را برای دهه فجر و جشن انقلاب ایجاد کنند.

وی افزود: اما اینکه چرا وقتی همه فیلم‌ها را دیدند به ضعیف بودن آن اعتراض کردند؟ چون از نظر من سیستم حاکمیتی دیگر کارکرد گذشته را در هدایت سینما ندارد و مدیران این مساله را درک نمی‌کنند. دیگر دوران شورای پروانه ساخت تمام شده است. این تفکر که فکر می‌کردند می‌توانند با تایید و تصویب فیلمنامه‌های خاص سینما را در مسیر خاصی هدایت کنند، تمام شده است. به طور جدی اکنون دولت چهاردهم باید گام جدی بردارد. پس از تمام شدن جشنواره فجر ۴۳ باید بگوییم که سالن‌های سینما با این فیلم‌ها در سال بعد تعطیل می‌شوند زیرا کسی برای تماشای این آثار نمی‌رود. حتی فیلم‌های اجتماعی امسال نیز نمی‌تواند مخاطبان را آنچنان جذب کند. دولت چهاردهم امسال ناخواسته هیات انتخابی را انتخاب کرد که نمی‌توانست در کارشان دخالت کند و هیات انتخاب هم روی فیلم‌های اجتماعی تاکید داشتند.

امیر قادری بیان کرد: یعنی تبعیض قائل شدید؟

گبرلو گفت: خیر. فقط ناخواسته دوست داشتیم این فیلم‌ها دیده شوند. سال گذشته بسیاری از فیلم‌های اجتماعی ما زیرزمینی شدند اما امسال ما فیلم زیرزمینی به آن شکل مطرح نداریم به این دلیل که فیلم‌های اجتماعی که انتخاب کردیم گاهی احساس می‌کردیم که شورای نظارت ممکن است با آنها مخالفت کند و اینها زیرزمینی شوند اما قاطعانه ایستادیم که این فیلم‌ها از فیلتر نظارت رد شوند. آقای منوچهر شاهسواری هم در این زمینه بسیار سختی و زحمت کشید.

امیر قادری تصریح کرد: جشنواره فیلم فجر ۴۳ نشان داد که سه جریان سینمای ایران یعنی سینماهای استراتژیک، اجتماعی و کمدی رو به افول هستند.

سینمای ایران از بین رفتنی نیست

مهدی کرم‌پور گفت: به نظر من سینمای ایران هیچوقت از بین نمی‌رود و مسیر خودش را طی می‌کند به ویژه در ایران که از جنس تفریح و سرگرمی است. سینما در جهان اصولا متعلق به طبقه متوسط است و این طبقه متوسط است که باعث می‌شود گسست اجتماعی به وجود نیاید.

قادری بیان کرد: فکر نمی‌کنید که مخاطب اصلی سینما طبقه متوسط نیست بلکه طبقه مهم و بانفوذ سینما، طبقه متوسط است؟

کرم‌پور عنوان کرد: سینما حتما متعلق به همه اما منظور من خرده بورژوا است یعنی دانشجویان، معلمان، اصحاب رسانه و… . به طور مثال فیلم «پیر پسر» را فقط اصحاب رسانه و منتقدان دیده‌اند. پیش‌بینی می‌شد که این جشنواره امسال طبقه متوسط را به سینما بازگرداند. شانس طبقه متوسط به این است که بتواند وضع موجود را اصلاح کند زیرا فکر می‌کند هرگونه رادیکالیسمی هزینه زیادی به همراه دارد. متاسفانه حاکمیت متاسفانه این جریان نشد و شروع به تضعیف کردن افراد مرجع و موثر جامعه در همه موارد کرد.

سجاد نوروزی عنوان کرد: سال ۱۴۰۲ هم از داخل و هم از بیرون همه افراد حاضر در هنر را تضعیف کردند.

کرم‌پور ادامه داد: وقتی نیروهای مرجع تضعیف می‌شوند، باید ابتدا ببینید که چه آدم‌هایی را برای جایگزینی آن‌ها دارید. استقبال از جشنواره امسال بدین معنی نیست که فیلم‌ها خوب بوده‌اند بلکه به این معنی است که جامعه یکبار دیگر به ما فرصت داده و به سینما آماده است. ما باید ببینیم که وقتی طبقه متوسط دوباره در جشنواره شرکت می‌کند، چگونه برای ادامه راه ریل‌گذاری کنیم. ما از بانیان وضع موجود نمی‌توانیم توقع داشته باشیم که وضع جدیدی را برایمان رقم بزنند.

وی تصریح کرد: من دائما به واسطه سِمَت‌های مختلف با بچه‌های جدید و جوانان صحبت می‌کنم. اگرچه نسل جوان در فرم بسیار پیشرفت کرده است اما مشکلشان این است که رویکرد و اندیشه در کارهایشان بسیار کم و علت اصلی این اتفاق این است که با گسترش شبکه‌های مجازی با آدم‌هایی مواجه هستیم که با اسکرول خبر مواجه هستند و تحلیل نمی‌کنند. متاسفانه ما اکنون محتوای ضعیفی داریم و فیلمسازانی که نگاه راهبردی جدی داشته باشند، نداریم. همه ما نباید هیجان‌زده فرمی باشیم و این ارگان‌هایی که در این ایران باهم رقابت می‌کنند، هرگز تبدیل به کمپانی نمی‌شوند زیرا کمپانی نیازمند یک سیستم عرضه و تقاضای واقعی است. وقتی سیستم به نهاد عمومی وصل است، امکان ندارن به کمپانی و یا حتی شبه کمپانی برسیم.

مهدی کرم پور گفت: به عنوان مثال در زمانی مدیر حوزه هنری عالی عمل می‌کرد و بهترین فیلم‌ها را می‌ساخت و برخی جلوی فیلم‌ها را می‌گرفتند و باز الان افراد جدید آمده و جلسه برگزار کرده و احیا شده است. کمپانی نسبت مستقیم سود و زیان با مخاطب دارد و براساس مدیریت عوض نمی‌شود. در همین جا فرق می‌کند که سجاد نوروزی مدیر سینما آزادی باشد یا فرد دیگری. این اتفاق به آدما بستگی دارد اما ربطی به جریانات ندارد چراکه سریع به مافیا و شبه مافیا می شوند. سینمای ایران در یک دهه با افت کمی و کیفی جدی مواجه بود و سال آینده هم ممکن است دوباره فیلم‌های کمدی ساخته و رکورد فروش بزنند ولی نباید گرفتار این رکوردهای فروش بشویم. اتفاقا فیلم‌هایی در زمینه سینمای اجتماعی ساخته می‌شود اما در جشنواره فجر نیست. همین الان ۲ فیلم در جشنواره برلین هستند که پروانه نگرفتند و بدون قوانین موجود فیلم ساختند و به جشنواره رفتند.

قادری گفت: اگر دقت کنید جشنواره کن کم کم در حال تبدیل شدن به محل رقابت فیلمسازان اصلی ماست.

کرم‌پور مطرح کرد: دقیقا. جریان سینمای ایران و خواسته‌های مردم از بین نمی‌رود.

گبرلو گفت: یعنی شما می‌گویید که بچه‌ها گرفتار فرم شدند. چه کسی می‌تواند بستر شکوفا شدن تفکر را ایجاد کند؟

کرم‌پور پاسخ داد: وقتی شما با سینمای متفکر به طور جدی در آن اتاق فکر که بزرگتر از سیستم‌ها است، به نوعی مقابله می‌کنید، لاجرم در بین آنها چیزی در می‌آید.

گبرلو خاطرنشان کرد: وقتی شورای پروانه ساخت به گونه‌ای رفتار می‌کند که فیلمساز پیش از اینکه فیلمنامه خود را ببرد، پیش خود فکر می‌کند که مثلا این سانسور و حذف می‌شود و… پس باید فیلمنامه خنثی ارایه بدهد چون گردش زندگی خود را داشته باشد. آن جریانی که در راس حاکمیتی فرهنگی قرار دارد و برای شکوفایی فکر بسترسازی می‌کند، اگر به فکر این نباشد فیلمساز ما مجبور است که به سیستم خنثی تن بدهد.

مهدی کرم‌پور یادآور شد: بله دقیقا از سال ۹۷ دیگر خود من هم فیلم نساختم و سال ۹۸ هم داوری جشنواره فجر را قبول نکردم. اساسا از ایران رفتم و به تازگی برگشتم. این اتفاق انسانی است و برای همه مردم رخ می‌دهد. اما اینکه فکر کنیم که یک اتفاقی بین جوان‌ها افتاده است، اصلا چنین چیزی نیست. ما حتی سه فیلم اجتماعی جدی هم در بین این ۳۳ فیلم نداشتیم. شما تنها ۳ فیلم را نام ببرید.

قادری بیان کرد: به نظر من هم بخش سینمای اجتماعی در جشنواره فیلم فجر ۴۳ ضعیف بود.

کرم‌پور گفت: من در دانشگاه تدریس می‌کنم و می‌دانم که این بچه‌ها تقصیری ندارند و ما باید به آن‌ها یاد بدهیم که نگاه خود را گسترش دهند.

محمود گبرلو توضیح داد: وقتی برنامه‌ریز، سطحی‌نگری و کمدی سخیف را می‌پسندد، ناخودآگاه برخی از تهیه‌کنندگان و فیلمسازان برای اینکه گردش کاری و اقتصادی داشته باشند به چنین چیزهایی تن می‌دهند.

مهدی کرم‌پور یادآور شد: بله. ولی فیلم فارسی هم در کنار ساواک بود.

امیر قادری نیز بیان کرد: سینمای فیلم فارسی در بسیاری از موارد شهری‌تر و مترقی‌تر بوده است.

کرم‌پور پاسخ داد: توجه کنید که سرمایه به دلیل ماهیت ترسوی خود همیشه در کنار حاکمیت می‌ایستد چون جای امن آنجاست. مشکل اصلی این است که نگاه و اندیشه به عنوان مزاحم مطرح می‌شود.

سجاد نوروزی بیان کرد: اگر در حاکمیت جایی باشد که واقعا فکر کنند کمدی‌ها را به اصطلاح بولد کنند و در سر فیلم‌های دیگر بزنند، من واقعا خوشحال می‌شوم چون حداقل فکری بوده است.

کرم‌پور گفت: این اتفاق در دولت قبل رخ داد و دوستان مدام در حال آمار دادن بودند.

نهادهای حاکمیتی باید اسپانسر مسایلی باشند که به امنیت ملی ربط پیدا می‌کند

نوروزی ادامه داد: اما در حوزه سینمای غیرکمدی باید بگویم که اصلی‌ترین عامل رونق سینمای غیرکمدی در همه جای دنیا ارتباط بین ادبیات داستانی و سینماست. این ارتباط در سینمای ایران کجاست؟ چون کتاب که نمی‌خوانیم. ای کاش یک روز پرونده‌های شورای حل اختلاف خانه سینما بیرون بیاید. نهادهای حاکمیتی که روزی برای ساخت «آدم برفی» و «باشو غریبه کوچک» هزینه می‌کردند، الان کجا هستند؟ همه جای دنیا نهادهای حاکمیتی باید اسپانسر مسایلی باشند که به امنیت ملی ربط پیدا می‌کند.

کرم پور بیان کرد: که الزاما هم درباره فلان شهید نیست. مسایلی مانند مهاجرت نخبگان در حال حاضر بسیار استراتژیک است و باید به آن پرداخت.

سجاد نوروزی مطرح کرد: مسایل بنیادین امنیت ملی ما را که زیرساخت‌های مدنی، فرهنگی، هنری و اجتماعی دارد، برخی از آقایان حتی نمی‌شناسند. باید مواردی که امنیت ملی را به مخاطره انداخته است، شناسایی کنیم و نسخه بدیع بسازیم. باید از رادیکالیسم احمقانه‌ و متحجرانه که در سطوح مختلف وجود دارد دوری کنیم. جریان سینمای ایران چیزی مثل «فسیل» اتفاق افتاد. آدمی پیدا شد که این مارکت را می‌شناخت و ایده خلاقانه‌ای را پیش برد.

قادری گفت: من همین جا بگویم که بعد از «فسیل» و «هفتاد سی» سینمای اجتماعی ایران این شانس را دارد که در دل این کمدی‌ها دوباره قوام بگیرد. بسیاری از دعواهایی که وجود دارد، به جای اینکه دلسوزی برای سینما باشد بیشتر به دنبال این دولت و آن دولت است؟ انگار سینمای اجتماعی مانند یک ابزار برای کوبیده شدن در سر این دولت و آن دولت استفاده می‌شود.

نوروزی بیان کرد: آقای رضا درستکار به عنوان یکی از داوران جشنواره مصاحبه کرده و گفته است که شهاب حسینی که به داوری‌ها اعتراض کرده همیشه به دنبال این بوده است که موفقیت خود را از مردم جدا بداند و حرف‌های این چنینی زده است. این بازیگر موقعی که مجری تلویزیون بود در اوج بود، پلیس جوان در اوج بود، با سریال و سینما در اوج بود، سی سال است که در اوج است و کن دارد و … شما تعریفتان از موفقیت چیست؟

گبرلو تاکید کرد: نه آن بیانیه خلاف عرف و اخلاق سینمایی بود. من از آقای درستکار دفاع نمی‌کنم ولی رفتار آقای حسینی هم درست نبود. داور جشنواره است و آن‌ها به اتفاق تصمیمی گرفتند و دلیل نمی‌شود که شما تا پایان مراسم باشید و وقتی جایزه به شما تعلق نگیرد، بیانه صادر کنید.

سجاد نوروزی پاسخ داد: بله. می‌توان مفصل درباره این بحث صحبت کرد. ولی شما می‌بینید که نگاه‌ها و نزاع‌های خارج از سینما در جاهایی خود را نشان می‌دهد. بله می‌توان درباره این صحبت کرد که آقای حسینی کار درستی انجام داده است یا نه ولی شما نوع نگاه به ماهیت سینما را نگاه کنید، این نگاه از ماهیت تکنیکال هنری نیست. دسته‌بندی‌ها بر قضاوت شما سایه می‌اندازد و کانالیزه می‌شود. باز به حرف اول خود برمی‌گردم که لوپ توسعه نیافتگی درمان ندارد. شما در جشنواره‌های درجه دو و سه جهان دعوایی می‌بینید؟ نه اصلا. اینجا همیشه و در جاهای مختلف دعوا است.

مهدی کرم‌پور گفت: این ساختار، غلط است. هر کسی در این جشنواره هیات انتخاب و یا داور شود، فحش می‌خورد.

محمود گبرلو بیان کرد: یکی از نکاتی که در جلسه اول هیات انتخاب عرض کردم، گفتم آقای شاهسواری شما به هیات انتخاب نیازی ندارید چراکه یک جایگاه سینمایی دارید که همه هم تقریبا شما را قبول دارند. شما فیلم‌ها را انتخاب کرده و وارد حوزه داوری کنید ولی این اتفاق میسر نشد چون ساختار غلط است. جو سیاسی حاکم بر جریان جشنواره یا جشن دهه فجر باعث می‌شود بسیاری از مصلحت‌های خارج از مسابقه و جشنواره را باید در نظر گرفته شود.

کرم‌پور توضیح داد: در دنیا یک قوانین مشخصی وجود دارد. مثلا آمریکا برعکس چیزی که دوستان فکر می‌کنند دستور می‌دهند تا فلان فیلم ساخته شود و… اصلا چنین نیست. در آنجا قوانین و قواعد روشن و موجود است. سی آی ای که پیشنهاد تولید فیلم نمی‌دهد. یک تهیه‌کننده اسکویید گیم را در کره جنوبی می‌خواند و می‌گوید این چقدر خوب است و به نتفلیکس می‌برد. ما تخصص‌هایی داریم و تا نهادها به عنوان فاندیشن و با قوانین مشخص و نه کمپانی تعریف شوند، این مسایل درست نمی‌شود. یعنی پلیس، وزارت اطلاعات و هرکجا که منافع دارد، قوانینی بدهند تا شاید فیلمسازانی که خواستند فیلمی با آن مختصات بسازند، بخشی از بودجه خود را از آنجا بگیرند و شفاف باشد. من به شما قول می‌دهم در این صورت فیلم‌های استراتژیک‌تری ساخته می‌شود و مخاطب هم آن‌ها را می‌بیند. دستور ندهند که امسال حتما درباره این شهدا کار بسازید.

تمام سینمای ایران بخش مسابقه جشنواره فجر نیست

قادری گفت: آقای گبرلو شما به عنوان عضوی از هیات انتخاب از داوری‌ها راضی هستید؟

گبرلو پاسخ داد: من به داوری‌ها احترام می‌گذارم. اینکه راضی باشم یا نه به سلیقه من برمیگردد. من باید احترام بگذارم تا دیگران هم به من احترام بگذارند. درباره داوران جشنواره نیز باید بگویم که آنها صاحب نظر هستند و شما نمی‌توانید تک تک اعضای داوری را در نظر نگیرید چون افرادی هستند که در حوزه خود تخصص دارند. اگر فشاری بر آنهاست باید مشخص شود. همیشه آرای هیات داوران مخفی بوده و اعمال‌هایی می‌شده است که آقای رضاداد خود افشاگری کردند که نیم ساعت به جایزه نوید محمدزاده مانده بود آن را تغییر دادند.

نوروزی بیان کرد: امسال هم همینطور بوده است.

گبرلو گفت: وقتی شفافیت‌ها در آرای داوری نباشد این بحث‌ها و حرف و حدیث‌ها پیش می‌آید. از روز اول که در هیات انتخاب بودم، شروع به نوشتن یادداشت‌هایی کردم و با صحبت‌هایی مواجه شدم که انگار اصلا تحمل شفافیت وجود ندارد.

امیر قادری توضیح داد: فکر می‌کنم نتیجه این بحث این است که به هرحال بعد از مدتی مردم دوباره تا حدی بخشیده و به جشنواره برگشته‌اند. از طرف دیگر سینمای ایران در بخش‌های مختلف خود یعنی آثار کمدی، اجتماعی و… محصولات مفید و تماشاگرپسند تولید نکرده و ممکن است این دوباره باعث سرخوردگی شود. حرفی که دوستان دارند این است که اگر تغییراتی در تصمیم‌گیری‌ها اتفاق نیفتد، ما نتیجه‌ای خواهیم گرفت که تا الان وجود داشته است. باید تصمیم‌های تازه‌ای گرفته و روزنه‌های جدیدی باز شود که حرف‌هایی که عزیزان در اینجا می‌گویند، تکرار نشود.

مهدی کرم‌پور گفت: این نکته را تکرار کنم که تمام سینمای ایران در بخش مسابقه نیست. فیلم‌های اجتماعی‌ای وجود دارند که در حال حاضر در خارج از ایران نمایش داده می‌شوند که هرگز پروانه ساخت نگرفته‌اند و بخش کمدی هم وجود دارد که حتما می‌آیند و فروش خواهند داشت یعنی محصول همه این‌ها در بخش مسابقه نیست.

گبرلو بیان کرد: این مساله به دلیل مشکل آیین‌نامه است که جشنواره اعتبار خود را از دست می‌دهد. فیلمساز دیگر نیازی ندارد که به جشنواره بیاید.

نوروزی گفت: چه بسا فیلم خود را ندهد، برایش بهتر هم است.

گبرلو ادامه داد: یک بحثی که مطرح می‌شود، این است که همه منتقدان و اهالی رسانه وقتی از سال سینما بیرون می‌آیند، سریع اظهار نظر می‌کنند و این می‌تواند در اکران عمومی فیلم تاثیرگذار باشد. جشنواره جایزه‌اش چه اعتباری دارد؟ اگر مثلا این تندیس را نشان بدهند، سینمادار با آن قرارداد می‌بندد؟ نه. جایزه اش چقدر است؟ صد میلیون تومان است. دیگر اصلا اهمیتی ندارد.

ادامه این نشست به پرسش و پاسخ مخاطبان گذشت.

آرای سیمرغ مردمی یک مشکل ریاضی در خود دارد

محمود گبرلو درباره نبود شکیب شجره در بین نامزدهای جشنواره و برگزیده نشدن مریلا زارعی گفت: شخصا بازی ایشان در «دست تنها» را شاهکار می‌دانم و خیلی دوست داشتم. اما نمی دانم چرا نامزد نشدند. به نظر من خانم زارعی بازیگر بسیار خوبی هستند ولی در اینجا بازی شاهکاری نداشتند. از نظر من فیلم «موسی» شاهکار نبود و یک فیلم معمولی بود. از نظر ساختار سینمایی اشکال جدی داشت و از نظر دستاورد فنی هم نوآوری وجود نداشت. سال‌های سال است که در سینمای جهان این را می‌بینیم و اتفاق جدیدی نبوده است.

سپس مهدی کرم‌پور درباره انتخاب فیلم «پیشمرگ» به عنوان بهترین فیلم آرای مردمی بیان کرد: مشکل عمده‌ای درباره آرای مردمی وجود دارد. همه این ساختار جشنواره را باید کوبید و دوباره ساخت. ساختار سینمای ایران در حال حاضر در جایی که به عنوان مدیریت فرهنگی وجود دارد، باید کاملا از بین برود و مجدد ساخته شود. همچنین نیازی به بازسازی ندارد و به نوسازی نیاز دارد. همین سیمرغ مردمی اشکال دارد. سال‌ها در خانه سینما این را گفتم و الان هم می‌گویم. آرای مردمی یک مشکل ریاضی در خود دارد و اتفاق این است که ضریب استقبال مخاطب باید به عنوان یک پارامتر در ضریب محاسبه شود که نمی‌شود. در حقیقت از نظر ریاضیات باید این ضریب را در آرای مردمی در نظر گرفت. فیلمی که مردم استقبال بیشتری کنند شاید رای منفی هم بگیرد ولی اشکالی ندارد و شما باید استقبال را در ضریب محاسبه کنید. من «پیشمرگ» را ندیده‌ام و کلا در این جشنواره ۴ فیلم دیدم که دوتای آن هم مربوط به بخش ویژه بود. این نحوه محاسبه تا ابد می‌تواند غلط باشد.

امیر قادری بیان گرد: به این دلیل که شاید مهمترین پارامترها در آن دخالت ندارد.

سجاد نوروزی گفت: در چهل و یک سالگی حس شرم می‌کنم که کار ما به اینجا رسیده است که در کشور خود باید بر سر بدیهیات بجنگیم. شما خروجی جشنواره را ببینید. در یک دوره‌ای «رنگ خدا»، «سگ کشی» و «آژانس شیشه ای» در جشنواره بوده است، این‌ها دعوایشان نشده و الان با این فیلم‌ها با هم دعوا می‌کنیم. برادران حاضر در سازمان سینمایی، صنوف، روزنامه نگار و… هر فیلمی با این فرمول که مهدی کرم‌پور می‌گوید سیمرغ مردمی را گرفت ببینید این فیلم در اکران عمومی از چه وضعیتی برخوردار است. حتما باید فروش خوبی داشته باشد دیگر!

کرم‌پور بیان کرد: وقتی فیلمی که سیمرغ مردمی را می‌گیرد، نمی‌فروشد باید ساختار را درست کرد. اگر شما نسبتی گرفته‌اید که مردم دیده‌ و پسندیده‌اند پس به قول آقای نوروزی باید حداقل پنجاه میلیارد بفروشد و اگر چنین نبود ببینید مشکل ساختاری در کجاست؟

نوروزی ادامه داد: باید در یک جایی این لوپ را تمام کنیم. این که هر سال این حرف‌ها را بزنیم و باز این اتفاق تکرار شود، دیگر بس است. شما جوانان را از سینما حذف کرده‌اید. الان سناریو خود را براساس جواد و نوید می‌نویسند و شما سالهاست که جوان ۲۱ ساله روی پرده نمی‌بینید. توقع دارید دهه هشتادی بیاید و با این سینما ارتباط برقرار کند؟ مگر خود را در آنجا می‌بینند؟ قصه‌ها همه عشقی میان‌ساله شده‌اند. بازیگرهای خانم ما همه چهل و خرده‌ای سال دارند و نقش دختران ۲۷ ساله بازی می‌کنند. کجای دنیا چنین است؟ یک سوپراستار معروف که بالای پنجاه سال دارد برای یکی از فیلم‌های امسال جشنواره به او گفته‌اند و گفت این یک بازیگر ۱۴ ساله دارد و من این را بازی نمی‌کنم. عناصر سینمایی خود را سازمان یافته از ورود جوانان به عرصه بازیگری و تکنیکال و کارگردانی جلوگیری می‌کنند.

مهدی کرم‌پور مطرح کرد: مساله نگاه است. دیدگاه آن را ندارند.

گبرلو توضیح داد: واقعیت این است که این سازوکارها زمانی درست می‌شود که ما بفهمیم که دوران سینمای وابسته به سیستم نظارتی و حاکمیتی تمام شده و سینما باید به بخش خصوصی واگذار شود و گردش درست هنر صنعت را داشته باشیم. تا وقتی که مدل شوراها با مدل ۸۲ پیش برود طبق چیزی که خود آقای مستغاثی گفتند ما طبق آیین‌نامه سال ۸۲ پیش می‌رویم، راه به جایی نمی‌بریم. ما در هیات انتخاب یک بحثی داشتیم که یکی از دوستان مساله را درباره «پیر پسر» مطرح کرد که این پدرکشی است ما نباید اقتدار پدر را از بین ببریم. گفتم این تفکر همان سال ۸۲ است. آن موقع اخلاقیاتی حاکم بود که باید طبق آن پیش می‌رفتیم ولی نسل امروزی که پدر را محاکمه می‌کند چیز دیگری است.

قادری تصریح کرد: نتیجه همین تفکر است که فیلمی مانند «پیر پسر» که قطعا ارز‌ش‌های خوبی دارد و استقبال از آن زیاد است، این اتفاقات برایش رخ می‌دهد.

محمود گبرلو عنوان کرد: به خاطر اینکه این قضیه از «برادران لیلا» شروع شد و از یک سیلی به پدر رسید به کشتن پدر به این دلیل که ما اجازه ندادیم مسیر طبیعی خودش را طی شود.

قادری گفت: همان‌قدر که تصمیمات حاکمیتی در رسیدن ما به این نقطه تاثیر دارد، حلقه‌های سینمایی ما در بخش خصوصی که از دهه ۶۰ شکل گرفته است در این نوع انحصار سینما نقش دارد.

مهدی کرم‌پور بیان کرد: تا زمانی که وضع به این منوال است ما دائما گروه‌های مافیایی و شبه‌ مافیایی خواهیم داشت. این اتفاق چه در دولت، چه در صنف و چه در بخش خصوصی به وجود خواهد آمد. این ساختار باید اصلاح شود.

محمود گبرلو متذکر شد: با تمام این حرف‌ها باید این واقعیت را بپذیریم که سینمای ایران به بن‌بست و تنگنایی رسیده است که هم تهیه‌کننده و هم فیلمساز و هم سیاستگدار دولتی باید برای نجات آینده سینمای ایران طرح نوینی بریزند در غیر این صورت تماشاگر نسل امروز این سینمای گذشته و قدیمی را نمی‌پذیرد.

نوروزی عنوان کرد: تا زمانی که ارتباط میان ادبیات داستانی و سینما در ایران ایجاد نشود، وضعیت همین است.

«قاتل و وحشی» مشکل شرعی دارد اما مشکلات شرعی باید توسط چه کسی حل شود؟

گبرلو همچنین گفت: سیستم غلط ساختاری جشنواره، بین خبرنگاری که خبر را اطلاع‌رسانی می‌کند و یک منتقد تفاوتی قائل نمی‌شود. حتی سردبیران نیز به این‌ نکته توجه نمی‌کنند. بسیاری از منتقدان صاحب نظر، فیلم را در برج میلاد تماشا نمی‌کنند و همان لحظه هم اظهارنظر نمی‌کنند اما جوانانی که مدعی منتقد بودن هستند، پس از تماشای فیلم سریع اظهارنظر کیلویی می‌کنند و می‌گویند که فیلم ‌بد و ضعیفی بود درحالی که نه فیلمنامه و نه سینما را نمی‌شناسند. خود جشنواره هم در این زمینه مقصر است مثلا فضای نشست‌ها را بسیار باز و گسترده کرده است و همه‌ می‌توانند در آن حضور پیدا کنند.

وی افزود: در همه جای دنیا برای یک فیلمساز ارزش زیادی قائل هستند. به عقیده من شان یک فیلمساز کمتر از رئیس‌جمهور نیست و وقتی می‌خواهد یک گفتگوی مطبوعاتی انجام دهد، باید تمام پروتکل‌ها رعایت شود. مثلا وقتی رئیس‌جمهور نشست خبری دارد، نماینده رسانه مشخص است، سوالش را می‌نویسد و پشت تریبون می‌خواند. عدم اجرای این موارد باعث می‌شود که هنرمندان نیز جشنواره را کمتر جدی بگیرند.

امیر قادری گفت: امسال حتی در یکی از نشست‌ها شخصی کمدی اجرا می‌کرد. این پیشنهاد خوب است که هر رسانه اول جشنواره نماینده‌اش را معرفی کند.

محمود گبرلو در پایان درباره فیلم «قاتل و وحشی» گفت: من فیلم «قاتل و وحشی» را تماشا کردم و فیلم بدی نیست. این فیلم مشکل شرعی دارد اما من این را متوجه نشدم که در جامعه ما مشکلات شرعی باید توسط چه کسی حل شود.‌ من شخصا معتقدم که مشابه این فیلم‌ها در جمهوری اسلامی ساخته و پخش شده است مانند فیلم «سرب» یا «بازمانده». باید مشخص کنیم که در جمهوری اسلامی ما تابع نظر کدام یک از مراجع باشیم. در فیلم‌ «قاتل و وحشی» آنقدر قصه جذاب و گیرا و درام قوی است که شما اصلا متوجه بی‌حجابی نمی‌شوید.‌ در پشت پرده تصمیمات متعددی درباره سینمای ایران گرفته می‌شود که ما متوجه آن نمی‌شویم. باید جلوی این اتفاقات گرفته شود. یکی از مسئولان جشنواره می‌گفت که نباید فیلم «پیر پسر» را نمایش دهید. پس از اکران گفت که آخیش و فکر نمی‌کردیم که تا این حد بازتاب خوبی داشته باشد. در پشت پرده متوجه نیستند که فیلم چه اتفاقات خوبی را می‌تواند در جامعه رقم بزند.

نوشته هشتمین نشست «سینما رو به آینده» برگزار شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

رعنا آزادی‌ور (بازیگر)، آرش خوشخو (روزنامه‌نگار و منتقد سینما)، سعید سهیلی (نویسنده، کارگردان و تهیه‌کننده)، منیر قیدی (نویسنده و کارگردان)، حسین کرمی (مدیر فرهنگی)، محمود گبرلو ( کارشناس رسانه و منتقد سینما) و محمدرضا مصباح (تهیه‌کننده) ارزیابی آثار رسیده به دبیرخانه جشنواره در بخش سینمای ایران را آغاز کردند.

دبیر جشنواره در احکام هیات انتخاب ضمن تاکید بر کشف استعدادهای جدید، لزوم توجه به ماهیت فرهنگ ایرانی، تنوع اقلیمی و فرهنگ انقلاب و دفاع مقدس را یادآور شده است.

چهل‌وسومین جشنواره فیلم فجر به دبیری منوچهر شاهسواری بهمن‌ماه سال جاری برگزار می‌شود.

نوشته معرفی هیات انتخاب بخش سینمای ایران در جشنواره فیلم فجر اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

به گزارش روابط عمومی موزه سینما، آنتونیا شرکا در ابتدای صحبت‌های خود گفت: امروز برای اولین بار موفق شدم تا به تماشای فیلم «بیدار شو آرزو» بنشینم. اثری که عیاری آن را در سال ۱۳۸۳ ساخته است و پس سیزده سال در سال ۱۳۹۶ امکان اکران محدودی را پیدا کرد. امروز که بیست سال از زلزله بم می‌گذرد بر این عقیده‌ام که عیاری قدمی بسیار بزرگ را با ساخت این فیلم برداشته است. زنده یاد کیارستمی نیز بعد از زلزله رودبار فیلمی با عنوان «زندگی و دیگر هیچ» را مقابل دوربین برد. اثری داستانی که در راستای سینمای کیارستمی، از لحن و بیان شاعرانه و فلسفی سود می‌برد.

عیاری فیلمسازی مولف و علاقه‌مند به جریان نئورئالیسم است

این منتقد سینما افزود: «بیدار شو آرزو» اثری مستندگونه است و بلافاصله پس از رخ دادن زلزله بم ساخته شده است. فارغ از کیفیتی که فیلم از آن سود می‌برد، اینکه تصاویری از آن دوره به ثبت رسید و ماندگار شد، اقدام ارزشمندی است.

شرکا با بیان اینکه عیاری وفاداری خاصی به سینمای رئالیستی دارد، بیان داشت: نماهای این فیلم من را به یاد سینمای نئورئالیستی ایتالیا می‌اندازد. این فیلم نشان می‌دهد که کیانوش عیاری یک فیلمساز مولف است. زیرا نه تنها عهده‌دار مسئولیت نویسندگی و کارگردانی اثراست، بلکه خود مسئولیت تدوین و طراحی صحنه را نیز برعهده داشته است. شوری که باعث شد در میانه ساخت سریال «روزگار قریب»، خود را با تعداد محدودی از عوامل به شهر بم برساند نشانه این است که عیاری همواره در جست و جوی موضوعات واقعی می‌باشد.

تعلق خاطر عیاری به سینمای واقع گرا

شرکا افزود: فعالیت در یک شرایط اضطراری انسانی که طی آن آدم‌ها درگیر مسئله مرگ و زندگی هستند، نشان دهنده تعلق خاطر عیاری به سینمای واقع گرا است. در فیلم ایستایی و سکون زیرآوار ماندگان در مقابل پویایی و بی‌تابی زندگان اهمیت زیادی دارد و تضاد میان این دو می‌تواند برای فیلم یک لحن منحصر به فرد ایجاد کند. او از امکانات صحنه به صورت خلاقانه‌ای استفاده کرده است تا به زبان فیلم خود کمک کند. برای مثال صحنه‌ای در صحنه دیگر به وسیله غبار ایجاد شده در فضا فید می‌شود. همچنین معادلات و نسبت میان آدم‌ها در چنین شرایط فاجعه باری مغشوش می‌شود و معنای تازه‌ای به زندگی می‌بخشد.

شرکا با بیان اینکه تعلق خاطر عیاری به سینمای نئورئالیستی مشهود است، افزود: او از جمله فیلم‌سازان جریان موج نو سینمای ایران در نسل دوم بعد از انقلاب است و خصوصا به واسطه خاستگاه خود یعنی سینمای آزاد، به سینمای نئورئالیسم ایتالیا علاقه زیادی دارد. این موضوع در فیلم‌های او دارای فراز و فرودهایی است. برای مثال، ساخت فیلم «آبادانی‌ها» در واقع نوعی ادای دین به فیلم «دزد دوچرخه» بوده و این اثر دارای وجوه نئورئالیستی پررنگی است، اما در فیلم «آن‌ سوی آتش» به دلیل اقتباسی بودن موضوع، سویه‌های نئورئالیستی کم‌تر در آن جلوه‌گر است.

شرکا در ادامه گفت: در این فیلم مرز میان اثر مستند و داستانی مخدوش است. بنابراین فارغ از وجه داستانی، برای پیدا کردن زیر آوار ماندگان شاهد صحنه‌هایی از زلزله هستیم. در فیلم بهناز جعفری در حد یک روایت‌گر که تنها شاهد صحنه است عمل می‌کند و مخاطب به شخص او نزدیک نمی‌شود. فاجعه زلزله در این فیلم غلبه جدی دارد و به مثابه درام مطرح است و از پتانسیل دراماتیک زیادی سود می‌برد. همواره در اوج یک رویداد تژاژیک اتفاق‌هایی سورئالیستی به چشم می‌خورد. در این اثر بحث تیمم ایده جالبی است که در اوج این حادثه، چنین مسئله‌ای مطرح می‌شود و نشانگر باورهایی ارزشمند است.

در آثار عیاری نوعی خاستگاه ادبی احساس می‌شود

در ادامه مهرداد غفارزاده نیز گفت: زمانی که زلزله بم اتفاق افتاد، من از طریق شبکه دو تلویزیون به این شهر اعزام شدم و در طول حضورم در این منطقه، یک فیلم کوتاه و یک فیلم بلند مستند ساختم. عیاری پس از هفت روز از ورودش به شهر بم، فیلمبرداری «بیدارشو آرزو» را آغاز کرد. اثری که به صورت پیوسته مقابل دوربین نرفت و به همین دلیل روند فیلمبرداری آن سه ماه به طول انجامید. «بیدار شو آرزو» در ادامه سینمای کیانوش عیاری به گونه رئالیستی ساخته شده است و این ویژگی در اثر، به شکلی عریان دیده می‌شود و تاثیر خود را برجای گذاشته است.

غفارزاده خاطرنشان کرد: از همان اولین فیلم عیاری یعنی «تنوره دیو» بر این عقیده بودم که این فیلم‌ساز می‌تواند اثرات مثبتی بر سینمای ایران داشته باشد. دومین اثر او یعنی«شبح کژدم» پس از سال‌ها همچنان اثری باطراوت و خوش ساخت به شمار می‌رود که تماشای آن در بیننده ایجاد شگفتی می‌کند. در آثار عیاری وجود نوعی اندوخته ادبی احساس می‌شود. من در خصوص فیلم «آن سوی آتش» با عیاری گفت‌و‌گو گردم و موضوع وجود پشتوانه قوی ادبی در آثاری که ساخته را با او مطرح کردم. او دلیل این مسئله را مادر خود می‌دانست که شاعر، نویسنده و قصه نویس بوده و بر او تأثیر زیادی داشته است.

غفارزاده ادامه داد: عیاری در شانزده سالگی رمان نویسی را تجربه می‌کند. این موارد باعث شده تا وجه ادبی در سینمای عیاری قوام پیدا کند. او تنها با تصویر آشنا نیست بلکه داستان را نیز به خوبی می‌شناسد. چنین موضوعی در سینمای هشت میلیمتری او هم به چشم می‌خورد و در ابتدای فعالیت‌های سینمایی، قدرت خود را به عنوان یک فیلمساز خلاق نشان داده بود. عیاری هنرمندی است که به شدت از قابلیت دریافت و قدرت القای قوی سود می‌برد.

سینمای عیاری سهل و ممتنع است

این فیلمساز ادامه داد: عیاری علاوه بر اینکه توانایی بازگو کردن احساس خود را دارا است، می‌تواند آن را به خوبی تصویر کند و همچنان نیز این تیزبینی و رویکرد حسی در آثار او وجود دارد. «شاخ گاو» و «دو نیمه سیب» به عنوان آثار اقتباسی عیاری مطرح هستند . او در اقتباس‌هایی خود موفق می‌شود اثر را مال خود کند و این موضوع در «آبادانی‌ها» مشهود است به همین دلیل فیلم تفاوت عمده‌ای با «دزد دوچرخه» دارد. همچنین در مراودات با او متوجه شدم که  شخصیت او دارای ابعاد انسانی ویژه‌ای است.

غفارزاده همچنین گفت: عیاری مشغول ساخت یک سریال تاریخی بود و در آن بزنگاه به دلیل احساس مسئولیت انسانی خود به سمت بم حرکت کرده و مسیر سخت و طاقت فرسایی را برای حضور در این شهر طی می‌کند. آن زمان که خبر رسید عیاری در بم حاضر شده، من فکر می‌کردم او به دنبال ساخت یک فیلم مستند است، چراکه بستری برای ارائه کار داستانی با وجود شرایط حاکم بر این شهر وجود نداشت. عیاری در شرایط سخت بم به سرعت دست به کار شده و یک فیلم بازسازی شده می‌سازد و برای من حیرت آور است که او چگونه توانسته در آن شرایط بر خود کنترل داشته باشد و با تمرکز ساخت این اثر را به انجام برساند. عیاری «بیدارشو آرزو» را بدون اینکه فیلمنامه‌ای داشته باشد ساخته است و این موضوع تمرکز ویژه‌ای می‌خواهد.

وی افزود: عیاری مسئولیت‌های مختلفی را در این اثر برعهده داشته است و یک مولف کامل است. بعد از او فیلمساز دیگری نتوانست فیلمی قابل اعتنا درباره فاجعه شهر بم کارگردانی کند.

غفارزاده با بیان اینکه عیاری به صورت روزانه موقعیت داستانی را طراحی می‌کرده و در پی داستان بوده است، افزود: او روایت‌گری نکنه سنج و تیزبین بوده است و برخی لحظه‌ها از موقعیت‌های موجود را مورد موشکافی قرار داده است. در سایر آثار عیاری همچنان شاهد نماهایی هستیم که خاص خود او بوده و از نوعی دکوپاژ لجوجانه برخوردار است. نماهایی که عیاری به تصویر می‌کشد دارای مفهوم اصالت است و سبک کارگردانی او را بازتاب می‌دهد. عیاری در موقعیت فاجعه بار زلزله بم همچنان سبک خود را حفظ می‌کند. یکی از وجوه هنری کار عیاری در این است که در فیلم‌های او جای کات و دوربین را احساس نمی‌کنیم و به همین دلیل کارگردانی او به چشم نمی‌آید و این سبک در عموم کارهای او قابل مشاهده است.

غفارزاده خاطرنشان کرد: هنر عیاری در این است که برای دوربین خود تشخصی ویژه قائل است و این وسیله برای او تنها ثبت کننده تصاویر نیست. یک کارگردان باید بسیار توانمند باشد تا به گونه‌ای از دوربین استفاده کند که توجه مخاطب را به خود جلب نکند. سینمای عیاری سهل و ممتنع است. در باره کیارستمی هم این موضوع وجود داشت و در ظاهر به نظر می‌رسد این فیلم‌سازان کاری ساده را صورت داده‌اند در صورتی که نگاه این دو هنرمند فراتر از مقوله دوربین و سینما است و آن‌ها پیش از هر چیز و در ابتدا خود را کشف می‌کنند.

غفارزاده ادامه داد: عیاری دارای پشتوانه ادبی غنی است که تحت تاثیر مادرش شکل گرفته است. او دارای خانواده فرهیخته‌ و آغشته به ادبیات بوده است. مفتخر هستیم به اینکه در زمانه‌ای زندگی می‌کنیم که او همچنان فیلم می‌سازد. او دارای نبوغ، پشت کار و لجاجتی مثال زدنی در قبال کاری است که می‌خواهد به انجام برساند. وجود او در سینمای ایران یک شگفتی است.  آثار او برای مدت زمان طولانی در تاریخ سینمای ایران ماندگار خواهد بود. هنوز از بسیاری از ساخته های او دریافت کاملی صورت نگرفته است و بعدها به عنوان یک مرجع سینمایی از او نام برده خواهد شد.

محمود گبرلو مدیر نشست و از منتقدان سینما گفت: تاریخ ایران مدیون شخصیتی همچون کیانوش عیاری است که با هوشمندی و درایت سینمایی خود، درد و رنج ملت ایران در زلزله بم را بر پرده سینما به تصویر کشید. لازم می‌دانم از دو بازیگر خوب این اثر، بهناز جعفری و مهران رجبی تقدیر کنم که نقش آفرینی درخشان داشتند.

گبرلو بیان داشت: عیاری یک نابغه غیرقابل پیش‌بینی است و فیلم‌های او نمودار چنین رویکردی است. با وجود آنکه عیاری فیلم خود را در لحظه ساخته است، از ساختاری بسیار دقیق سود برده و سند ماندگاری از وقایع بم به شمار می‌رود. او موقعیت‌های کلیدی و دقیقی را در آثار خود مطرح می‌کند.

نوشته عیاری یک شگفتی در سینمای ایران است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی با بیان اینکه تماشاگر، سینما را بیشتر سرگرمی می‌داند، ادامه داد: متاسفانه در سینمای امروز سوژه و ایده برای مخاطبان آنقدر جذاب نیست که بخواهند برای آن هزینه کنند.

این کارشناس رسانه با بیان اینکه از ضرورت‌های مدیریتی سینما ایجاد سالن‌های متعدد است، خاطرنشان کرد: معتقدم سالن‌های کوچک در شهرهای کوچک مناسب است و مردم از آنها استقبال می‌کنند. یکی از دلایل اینکه مردم در این شهرها کمتر به سینما می‌روند ، هزینه زیاد آن است. قطعا اگر دسترسی آسان به سالن‌های سینما وجود داشته باشد و تغییری نیز در نگاه فیلمسازان ایجاد شود ، مخاطب بیشتری جذب سینما می‌شود.

وی ادامه داد: تا به امروز رابطه‌ای بین اقتصاد سینما، مخاطب سینما و هزینه‌های سینمایی ایجاد نکردیم و باید برای آن برنامه‌ریزی جدی صورت گیرد. نگاهی که درحال حاضر در سینمای ایران حاکم است نمی تواند نیاز مخاطبین سینمای ایران را برآورده کند. سوژه‌ها و ایده‌ها باید متفاوت باشد و فیلمسازان دغدغه ارتباط با مخاطب را داشته باشند.

گبرلو ادامه داد: متاسفانه طبق آمار ارائه شده سالهاست بین ۳ تا ۴ میلیون نفر از جمعیت ایران برای دیدن فیلم‌ها به سینما می‌روند یعنی هر مدیر و مسئولی که آمده، نتوانسته به تعداد تماشاگر سینمای ایران اضافه کند.

این منتقد سینما همچنین گفت: باید مدیریت اقتصادی در سینمای ایران حاکم باشد و یکی از برنامه‌های درازمدت این است که سینما را مخاطب‌محور درنظر بگیرند و باید توجه داشته باشیم که این امر دلیلی نیست که به سمت ابتذال حرکت کنیم.

گبرلو همچنین گفت: نکته مهم این است که باید نگاه جدیدی به شیوه‌های نظارت، مدیریت و تصمیم داشته باشیم زیرا نگاه‌های قدیمی پاسخگو نیست بنابراین نیاز به یک تحول عظیم دارد تا کسانیکه در عرصه حاکمیت هستند بپذیرند که سینما ابزاری قدرتمند است که باید به شکل صحیحی از آن استفاده کرد و نباید نسبت به آن گارد گرفت و مخالفت‌های جدی کرد ؛ مخالفت کردن آسان است اما اینکه بتوانیم از سینما بهره ببریم مهم است.

وی یادآور شد: متاسفانه افراد زیادی در جامعه هستند که تصور می‌کنند سینما نمی‌تواند بستر مناسبی برای انتقال مفاهیم باشد و به شکل‌های متعدد به مخالفت با سینما می‌پردارند که بیشتر آن مخالفت‌های جناحی و شخصی است.

گفتنی است، اختتامیه چهارمین دوره جایزه پژوهش سال سینمایی  به دبیری بهروز محمودی بختیاری فروردین ماه ۱۴۰۰ برگزار می شود.

نوشته محمود گبرلو: مدیریت اقتصادی باید در سینمای ایران حاکم باشد/ تولید فیلم بر اساس نیاز مخاطب اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

بر اساس این خبر، در اولین نشست شنبه ۱۲ بهمن پس از نمایش فیلم «سه کام حبس» ساخته سامان سالور در سانس اول، مازیار فکری‌ارشاد به عنوان منتقد حاضر خواهد بود.

در نشست دوم، پس از نمایش فیلم «قصیده گاو سفید» ساخته بهتاش صناعی‌ها در سانس دوم، رضا درستکار در جلسه به عنوان منتقد حاضر خواهد شد.

همچنین در آخرین نشست پرسش و پاسخ، بعد از نمایش فیلم «عامه پسند» ساخته سهیل بیرقی، آنتونیا شرکا منتقد جلسه خواهد بود.

عشیری مدیر روابط عمومی و محافل سازمان سینمایی حوزه هنری خبر داد:

آغاز ساخت و افتتاح ۲۱ سینمای حوزه هنری همزمان با دهه فجر/میزبانی ۱۳ سینمای حوزه در ۹ استان از جشنواره فجر

افتتاح سالن‌های پردیس سینمایی بهمن تهران با ۴ سالن، سینما ایران ارومیه با ۲ سالن، سینما پرسیا شیراز با ۲ سالن، آغاز به ساخت پردیس مهرکوهسنگی مشهد با ۱۳ سالن و … از مهم‌ترین پروژه‌های دهه مبارک فجر سازمان سینمایی حوزه هنری حوزه هنری است.

به گزارش روابط عمومی سازمان سینمایی حوزه هنری، یزدان عشیری مدیر روابط عمومی و محافل سازمان سینمایی حوزه هنری از آغاز ساخت، احیا، رونمایی و افتتاح ۲۱ سالن سینما در ۴ استان کشور خبر داد و گفت: در راستای طرح تحول عمرانی موسسه بهمن سبز حوزه هنری همان طور که وعده داده شده بود بسیاری از سالن‌های اولویت اول بازسازی و ساخت در حال اتمام است و تعدادی از سینماها و سالن‌ها همزمان با دهه مبارک فجر رونمایی می‌شوند.

وی ادامه داد: پروژه توسعه و تبدیل سینما بهمن تهران به پردیسی سینمایی پس از ۴ ماه تلاش امروز همزمان با آغاز سی و هشتمین جشنواره فجر افتتاح می‌شود. این مجموعه با ۴ سالن و ۱۱۰۰ صندلی بازگشایی خواهد شد، این پردیس از لحاظ صدا و تصویر به روز رسانی شده و آماده نمایش فیلم است.

به گفته وی، بازسازی این سینمای با سابقه و خاطره انگیز شهر تهران که از ابتدای مهر ۹۸ در قالب طرح بزرگ توسعه و ساخت سینما در سراسر کشور آغاز شده بود به همت موسسه بهمن سبز با مدیریت سیدمصطفی حسینی اکنون آماده بهره برداری است.

وی افزود: در این طرح ضمن بازسازی کامل سالن ۲ و تبدیل آن به سالنی مجهز و مدرن، دو سالن اختصاصی و جدید به مجموعه سالن‌های این سینما افزوده شد و جمعا با ۱۰۵۰ صندلی در جمع پردیس‌های ۴ سالنه تهران قرار گرفت.

مدیر روابط عمومی و محافل سازمان سینمایی حوزه هنری همچنین از رونمایی دیگر سینمای تکمیل شده برای ایام فجر خبر داد و گفت: سینما «ایران» ارومیه که تبدیل آن به دو سالن مجهز و مدرن در فاز اول تحول عمرانی موسسه بهمن بود، روزهای پایانی دکوربندی را پشت سر گذاشت و در دهه فجر رونمایی خواهد شد.

عشیری از کلید زدن و آغاز ساخت دو پروژه عمرانی دیگر همزمان با سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی خبر داد و گفت: بازسازی سینما «پرسیا» به عنوان یکی از قدیمی‌ترین و خاطره انگیزترین سینماهای شیراز همزمان با آغاز دهه فجر مراحل ساخت و احیای آن آغاز می‌شود.

وی تکمیل کرد: سینما پرسیا با قدمت ۹۰ ساله که زمانی یکی از سینماهای پرمخاطب شیراز به شمار می‌رفت، از آبان ماه ۹۲ به دلیل فرو ریختن سقف تعطیل شده بود و سرانجام سال گذشته به مالکیت حوزه هنری درآمد و پس از ۶ سال بلاتکلیفی، بهمن ماه سال جاری توسط موسسه بهمن سبز احیای دوباره می‌شود.

مدیر روابط عمومی و محافل سازمان سینمایی هنری همچنین، از آغاز ساخت پردیس بزرگ «مهر کوهسنگی» مشهد با ۱۳ سالن، همزمان با چهل و یکمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی خبر داد و گفت: پروژه «مهر کوهسنگی» یکی از بزرگ‌ترین پردیس‌های سینمایی کشور است که در یکی از بهترین نقاط گردشگری مشهد در دل بوستان کوهسنگی قرار دارد و به دلیل مرکزیت آن در شهر، آن را به سینمایی در دسترس مردم، دانشجویان و سینما دوستان تبدیل خواهد کرد.

وی با بیان اینکه عملیات احداث «سینما استقلال سقز» هم با دهه فجر آغاز می‌شود ادامه داد: عملیات احداث سینما استقلال شهر سقز با ۳ سالن مجزا آغاز می‌شود، قرار است این سینما در مدت ۷ ماه مورد بازسازی و بهره برداری قرار گیرد. هم اکنون طراحی نقشه معماری و سازه این پروژه انجام شده است. سقز به عنوان دومین شهر پرجمعیت استان کردستان از ظرفیت بالای فرهنگی برخوردار است. در حال حاضر حوزه هنری با در اختیار داشتن ۱۱۰۰ صندلی در دو پردیس سینمایی بهمن سنندج و سینما آزادی بیجار، در کردستان فعال است و انتظار می‌رود با بهره برداری از سینما استقلال سقز نزدیک به ۵۰۰ صندلی به سرانه این استان افزوده شود.

وی، همچنین، با اشاره به حضور اثر سینمایی «عالیجناب» از آثار حوزه هنری در جشنواره فجر، از میزبانی سینماهای حوزه هنری از جشنواره در استان‌های مختلف خبر داد و خاطرنشان ساخت: سینماهای حوزه هنری در استان‌های تهران، آذربایجان غربی، اصفهان، زنجان، کردستان، کرمانشاه، لرستان، مازندران، همدان و … میزان این رویداد سینمایی هستند و سینماهای استقلال و بهمن در تهران، ایران ارومیه، ساحل اصفهان، آفریقا و هویزه مشهد، بهمن زنجان، بهمن سنندج، آزادی کرمانشاه، استقلال خرم آباد، سپهر ساری و فلسطین و قدس همدان پذیرای مشتاقان و سینمادوستان از خواهند بود.

وی اضافه کرد: حوزه هنری به منظور حمایت از اکران فیلم‌های این دوره از جشنواره با اختصاص پردیس سینمایی آزادی، استقلال و بهمن ۲ به نمایش مردمی و در سالن ۱ سینما بهمن و سپیده میزبان نهادها و ارگان‌ها خواهد بود.

عشیری با اشاره به برنامه‌های متنوع پیش بینی شده در این ایام افزود: علاوه بر برنامه گسترده اکران همزمان فیلم‌های فجر و میزبانی از نخبگان و فعالان شبکه‌های اجتماعی در حوزه هنری؛ برنامه تلویزیونی «نقد سینما» با حضور کارشناسان، صاحبنظران و منتقدان و فیلمسازان «ویژه برنامه جشنواره فجر» را پیش رو دارد و هر شب به سه فیلم اکران شده در سینمای رسانه می‌پردازد. گفتگو با عوامل اصلی فیلم، بخش «منتقد و فیلم»، «گفتگو صریح با منتقدان در سینمای رسانه»، «بخش نقد مردمی در میز جنبی با دعوت از دانشجویان رشته‌های علوم انسانی»، «گزارش‌هایی از سینمای مردمی» و بحث‌های تحلیلی و نقد با همراهی کارشناسان محتوایی (امیررضا مافی، میلاد دخانچی و آرش خوشخو) و … از جمله بخش‌های این برنامه است.

نوشته معرفی مجری و منتقدان نشست‌های اولین روز سینمای رسانه اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

بر اساس این خبر، امسال همچنین در هر جلسه پرسش و پاسخ، یک منتقد فیلم حضور خواهد داشت.

سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر از ۱۲ تا ۲۲ بهمن ۹۸ همزمان با چهل و یکمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی به دبیری ابراهیم داروغه‌زاده برگزار خواهد شد.

نوشته مجریان نشست‌های پرسش‌وپاسخ جشنواره فیلم فجر مشخص شدند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در آغاز مراسم؛ یزدان عشیری مدیر روابط عمومی و محافل سازمان سینمایی حوزه هنری گفت: سلسله نشست‌های تحلیلی «گفتمان فرهنگی انقلاب» با هدف تبیین ضرورت‌ها، نیازهای فرهنگی و چالش‌های پیش رو طراحی شده و هر بار به سراغ موضوعات مهم  فرهنگی و سینمایی می‌رویم.

وی ادامه داد: با توجه به چهل سالگی انقلاب و فرارسیدن جشنواره فیلم فجر برنامه ریزی کردیم تا نشست‌هایی با موضوع «جشنواره فیلم فجر؛ فرصت‌ها و تهدیدها» برگزار کنیم و طی چند جلسه در گفتگو با منتقدین، سینماگران و مدیران سینمایی به برسی فراز و فرود سی و هفت دوره این رویداد سینمایی بپردازیم.

به گفته وی، جشنواره فیلم فجر همه ساله برگزار می‌شود و با فرارسیدن آن همه در هیاهو و فضای فیلم‌ها غوطه ور می‌شویم و کمتر به آسیب شناسی و تحلیل ظرفیت‌ها و فرصت‌ها و حتی، آسیب‌های آن به صورت کارشناسی می‌پردازیم. از این رو، امیدواریم این سری نشست‌ها به آسیب شناسی، رشد و بالندگی جشنواره فجر کمک نماید.

مدیر روابط عمومی و محافل سازمان سینمایی حوزه هنری خاطرنشان کرد: این مراسم با محوریت بررسی و آسیب شناسی جشنواره فیلم فجر، ضرورت‌ها،فرصت‌ها، تهدیدها و سیر فراز و نشیب‌های آن در ادوار گذشته مورد بحث و گفت و گو قرار گرفت. در شرایطی که جشنواره فیلم فجر به عنوان اقدامی فرهنگی کارکردهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی را در جامعه به همراه دارد ، فضای هنری قالب بر سینمای امروز از این قابلیت‌ها غافل شده و در آستانه برگزاری این رویداد مهم، نیاز به آسیب شناسی و جبران کمبودها در این عرصه به امری اساسی در فرهنگ ما تبدیل شده است. بدین منظور منتقدان و تحلیل گران سینمایی در راستای رشد،تقویت و بالندگی سی و هفتمین دوره از جشنواره فیلم فجر به مناظره فرهنگی و بررسی راهکارها پرداختند.

بهروز افخمی: از آغاز آشنایی با سینما و شروع فعالیتم در این عرصه حس خوبی به جشنواره فیلم فجر نداشته ام و اصولا این اتفاق را با تماشای فیلم‌های ساخته شده بی ربط می دانم چرا که معتقدم برگزاری این جشنواره تنها وقت گذرانی با عوامل فیلم است که بدون هیچ انگیزه فرهنگی صورت می‌گیرد. در حال حاضر به تدریج وارد سیر تحول جشنواره‌ها و تبدیل آن به حاشیه‌های سینما و اهالی هنر شده ایم. به طور کلی فستیوال‌های فیلم به عناصری ضروری در صنعت فیلمسازی تبدیل شده و طی ٢۵سال  اخیر با رشد و گسترش اینترنت ضرورت وجودی مدرسه‌های سینمایی را از بین برده اند. در واقع فضای جشنواره‌ها به  دورهمی‌های فیلمسازان جوان تغییر کاربری داده و شرایط را برای اکران فیلم‌هایی که احتمال مانور و ظهور آنها در سینماهای کشور غیر ممکن است، به نحوی فراهم کرده است . با گذشت زمان ، بروز جشنواره‌های مختلف فیلم نیز ضرورت بیشتری پیدا کرده و به پله‌هایی برای ترقی فیلمسازان تبدیل شده است. در این میان مدارس سینمایی که زمانی فرصتی برای حضور فیلمسازان بوده است، امروزه در فضای اینترنت دایر شده و جنبه ای از این مدارس که قابلیت انتقال مفهوم در فضای مجازی را ندارند، در فضای جشنواره‌ها ظهور پیدا کرده و با در دسترس قرار دادن اطلاعات فنی و تجربه مشارکت حضوری، منجر به کشف فیلمسازان حرفه ای شده است. فیلمسازان جوان و تازه کار آینده سازان سینمای ایران هستند اما با مقاومت سینمای حرفه ای در برابر نسل جدید، ظهور جشنواره‌های مختلف فیلم و ایجاد ظرفیت‌ها تنها راهکار برای فعالیت نیروهای تازه کار محسوب می‌شود که خوشبختانه با رشد خوبی همراه بوده است.

جشنواره به فضای خوشگذرانی تبدیل شده است/ جشنواره هویت خود را فراموش کرده است

محمود گبرلو:  تقویت جشنواره فیلم فجر  نیاز به ریشه یابی مشکلات موجود دارد در حالی که در طی ادوار گذشته تمام دغدغه سینماگران و  مسئولان توجه به فیلم‌ها بوده و از کارکرد قدرتمند سینمای ایران  در نظام جمهوری اسلامی غافل مانده اند. در گذشته تولیدات یکساله فیلمسازان در مدت کوتاهی دیده شده و مورد ارزیابی قرار می گرفت و در نهایت سیاستگذاران را به سیاست‌های ضروری سینمایی آگاه می کرد. به طور کلی مفهوم تولید فیلم ربطی به سیاست گذاری، سانسور و انتخاب فیلم ندارد. در دهه اول و دوم جشنواره فیلم فجر شاهد تاثیرات پرباری از این رویداد بزرگ بوده ایم که به جرأت در احراز جایگاه واقعی سینمای ایران موفق بوده اما با گذشت زمان شتاب و موفقیت این اقدام فرهنگی فروکش کرده و متأسفانه در چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب، یأس برخی از فیلمسازان نسبت به عملکرد جشنواره آنها را از حضور در جشنواره منصرف کرده است چرا که فستیوال‌های فیلم کارکرد خود را از دست داده و هویت خود را فراموش کرده است. ایجاد فضای تبلیغاتی برای برخی فیلم‌ها و شایسته سالاری نسبت به فیلمسازان بر این بی میلی دامن زده است. این درحالی است که در مقطعی از  زمان قرار بود عملکرد یکساله سینمای ایران مورد ارزیابی قرار گیرد و این امکان در جشنواره فراهم بود اما به مرور زمان جایزه دادن‌ها و سیاست‌های اعمالی به یک بی برنامگی و بی هویتی تبدیل شد و منتقدان و سیاستگذاران را نسبت به این رویداد بی تفاوت کرده است. که البته با گذر زمان کارکردها تغییر میکند و امکان ایجاد ثبات در هویت وجود دارد. در حال  حاضر سیاست خاصی در جشنواره وجود ندارد و مسئولان مربوطه پاسخی نسبت به بی هویتی این اقدام فرهنگی ندارند.  براین اساس اگر جشنواره بر  آرمان‌های انقلاب است پس گنجایش هر فیلمی  را ندارد و اگر هم جشنی برای شور و هبجان است باید فیلم‌های تلخ اجتماعی را از این عرصه خارج کرد. به طورکلی، جشنواره فیلم با تبعیت از سیاست‌ها و برنامه ریزی دقیق به ثمر می رسد و با توجه به افکار تماشاگر به نتیجه نسبی دست می یابد اما با بی خاصیتی‌های اخیر جشنواره فیلم فجر، نتیجه قابل قبولی از عملکرد مناسب به دنبال  نداشته و کارکردی ضد سینمای ایران را نشان می دهد. بنابراین اگر این جشنواره در سایه حفظ هویت و اعمال سیاست گذاری‌های درست فعالیت می کرد همه فیلمسازان با افتخار بزرگترین رویداد فرهنگی کشور شرکت می کردند. اما متأسفانه جشنواره در سیاستگذاری، اندیشه و اسم همسو با اهداف تعریف شده نیست و به خوشگذرانی تبدیل شده است. در یک مقطعی به وسیله جشنواره فیلم فجر عملکرد یک ساله سینمای ایران ارزیابی می‌شد اما به مرور زمان این حضورها و جایزه دادن‌ها به یک بی‌برنامگی تبدیل و باعث شد جشنواره خاصیت و اهمیت خود را از دست بدهد البته می‌دانم که ممکن است به مرور زمان هر جشنواره‌ای دچار تغییرات شود ولی می‌شود ماهیت جشنواره را ثابت نگه داشت اما این اتفاق برای فجر رخ نداد به طوری که حالا این رویداد تبدیل به محلی برای گذران اوقات شده است البته این حرف من به معنی این نیست که فیلمسازان ما مشکل دارند بلکه انتقاد من به سیاست‌های جشنواره است.

مستأجر بودن جشنواره فجر بعد از ٣٧ دوره برای جامعه هنر ما شرم آور است

شاهین امین: در همه دنیا ، ایجاد شور ، انگیزه و امکاناتی است که در فرصت‌های عادی اکران فیلم رخ نمی دهد و با افزایش فستیوال‌های مختلف امکان فعالیت از مدارس سینمایی سلب و اکران‌های ویژه را منتفی کرده است. بنده با نظر گبرلو نسبت به بی هویتی جشنواره فیلم فجر موافق هستم چرا که در ادوار اخیر تکلیف مسئولان جشنواره فیلم فجر برخلاف مدیران گذشته روشن نیست در گذشته  سینمای ضعیف کشور ما با اکران فیلم‌هایی محدود در  جشنواره به دنبال رونق بخشیدن به سینما بود لزومی بر شرکت همه فیلم‌ها در فستیوال وجود نداشت با این حال همه فیلمسازان متقاضی شرکت در جشنواره بوده و با درجه بندی آثار تکلیف یکساله سینما مشخص می شد اما از نیمه دهه ٧٠ شرایط و اوضاع سینما تغییر کرد و از سال ١٣٧٧ تعداد فیلم‌های جشنواره به ٢۵ اثر رسید که با تغییر مدیریت سیف الله داد  روند به روال گذشته بازگشته و فیلم‌های زیادی به جشنواره راه یافتند. تقریبا از ابتدای دهه ٨٠ تکلیف مدیران با جشنواره نامشخص شد و جریان رونق بخشیدن به سینما منتفی شد چرا که براین عقیده بودند که سینما به اهداف خود در گذشته رسیده لزومی به تلاش مجدد برای احیای سینما وجود ندارد. ما از اواخر دهه ٧٠عملا در بلاتکلیفی مدیران به سر می بریم و حتی در مواقعی با وجود فیلم‌های مضر در فستیوال‌ها به چالش رسیده ایم . در حال حاضر بسیاری از سینماگران با وجود امکان تبلیغ و مطرح شدن آثار خود در سینما، علاقه ای به حضور در جشنواره ندارند چرا که با وجود رسیدن در سی و هفتمین دوره جشنواره، با بی خاصیتی سینما روبرو هستیم و هنوز روال دوره‌های اول را در پیش گرفته ایم. تکرار تغییر و تحول در مدیران و کادر اجرایی جشنواره نیز بر بی رونقی سینما تاثیرگذار بوده است. بنابراین وجود جشنواره فیلم فجر با روند تغییرات مدیران نه تنها سودی ندارد بلکه برای سینمای ایران زیان آور است. اکران مکرر فیلم‌ها، و اظهار نظرهای مختلف درباره محتوا ، تازگی و جذابیت را از مخاطب سلب کرده و رغبت تماشای فیلم را از بین برده است در واقع سیاست گذاری‌های نا به جای مدیران جشنواره شور و انرژی رونق سینما را در دیگر ایام سال ازبین برده است. بخش رسانه ای متعلق به مدیران جشنواره تا حدی قابل مدیریت است و تنها به کیفیت جشنواره دسترسی مناسب دارند اما به علت کمبود برنامه ریزی مناسب در روند احقاق کیفیت نیز دچار مشکل هستیم. مستأجر بودن جشنواره فیلم فجر بعد از ٣٧ دوره برای جامعه هنر ما شرم آور است و همه مدیران سازمان سینمایی و مسئولان و دبیران جشنواره باید از این فاجعه شرمگین باشند.چرا که به اندازه ساختمان‌های بلامصرف شهر نیز برای جشنواره ارزش قابل نشده ایم. سی و هفت دوره است که جشنواره برگزار می‌شود ولی هنوز این رویداد سینمایی مستاجر است از این مسأله همه مدیران سینمایی باید شرمگین باشند در طول سال در تهران این همه پاساژ ساخته می‌شود آیا جایی برای یک جشنواره وجود ندارد؟

وابستگی فجر  به دولت منجر به اعمال سلیقه مدیران شده است

مهدی شیخ صراف: با توجه به مقایسه آماری دو سال اخیر در ایران هر ١٢ روز ، یک جشنواره سینمایی داریم و تا حد زیادی به تنوع جشنواره‌ها رسیده ایم. در تکمیل نظرات اقای افخمی، معتقد هستم جشنواره فیلم فجر بستری برای دیده شدن ندارد و با وجود ساز و کاری معیوب، تنها فرصتی ١٠روزه به همه بخش‌های جشنواره برای دیده شدن آثار داده شده است.  جشنواره فیلم فجر اولین و آخرین فرصت فیلمسازان برای  دیده شدن است اما وابستگی جشنواره به دولت منجر به اعمال سلیقه ای مدیران شده و تغییرات زیادی را به همراه داشته است. نبود مکان ثابت برای جشنواره یکی از مشکلات سینمای امروز است و به نظر میرسد تحولات این جشنواره از تغییر مدیران بیشتر بوده است. تقابل دو نگاه به رویکرد جشنواره فیلم فجر خود معضل بزرگ تبدیل شده است که  از طرفی به مثابه ویترینی برای سینمای ایران تلقی می شود و از سوی دیگر اعطای جشنواره به حاکمیت و القای مفهوم آن به پیروی از مفهوم انقلاب اسلامی است که در این حالت باید همه فیلم‌ها نگاهی به انقلاب اسلامی و آرمان‌های آن در جمهوری اسلامی ایران داشته باشد که با توجه به اهمیت جشنواره فیلم فجر در حفظ حیات سینما، بررسی این دیدگاه‌ها دور از انتظار  نیست  چرا که تنها فستیوالی است که حکومت در برگزاری آن نقش داشته و رویدادی مهم تلقی می شود. در حال حاضر تردد دولت‌ها مهمترین آفت جشنواره‌های فیلم است. نجات بلاتکلیفی جشنواره مستلزم ثبات مدیریت و راهکار حل تمایزات میان شکل جشنواره‌ها و تعداد داوری‌ها است .

در سینمای امروز همه توابین، سازش کاران و پروژه بگیران سینما را به دست گرفته اند

محمد تقی فهیم: علاقه شدید من به جشنواره فیلم فجر تا حدی است که یازده ماه سال را در انتظار شروع جشنواره می مانم و در ٣٣ دوره آن به طور مستمر شرکت کرده ام و مدام نگران از هم پاشیدگی آن هستم اما علاقه شدید به این رویداد مانعی برای انتقادهای سازنده به جشنواره نیست. از نظر بنده جشنواره فیلم فجر در زمان مدیریت سیف الله داد و شمقدری به علت هدایت بستر مدیریت توسط سینماگران عملکرد خوبی را برای سینمای ایران رقم زده است. در این دوران بروز اتفاقات خوب در سازمان سینمایی و پی ریزی سازمان جشنواره‌ها به عنوان اصول اولیه برگزاری جشنواره‌های فیلم ما را با سینمای حرفه ای به نحوی شایسته ای روبرو کرده است. جشنواره با وجود فیلم‌ها معنا پیدا میکند و نمایشگر واقعیت فیلم‌ها است  .وجود ممیزی در فضای جشنواره و استفاده ویترینی از آن به عنوان فیلتری برای تایید فیلم‌ها کیفیت سینما را دستخوش تغییرات قرار داده است بنابراین جشنواره فیلم فجر حاصل و نمایشگر کیفیت سینمای ایران است. برخلاف نظر دیگر سینماگران بنیان گذاری غلط جشنواره مشکل اصلی سینمای امروز است که همانند دیگر کشورهای صاحب سینما باید متناسب با تعهدات به اهداف اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی کشورها عملکرد مناسبی را در دستور کار خود قرار دهد این در حالی است که اهداف سینمای ما در طول تاریخ بر خلاف آرمان‌های رهبران قدرتمند بوده و قشر هدایت کننده کشور را فارغ از فرهنگ و هنر با دغدغه‌های اعتقادی، مذهبی و سیاسی همراه کرده و مسیری خلاف جهت سینما را طی کرده است. در سینمای امروز همه توابین، سازش کاران، پروژه بگیران سینما را به دست گرفته اند و الگوی نامناسبی را در ادوار مختلف به خصوص زمان مهدی کلهر که داعیه جریان مذهبی درسینما بوده است تا بهروز افخمی که در پس اعتقادات مذهبی برنامه‌های خاص داشت، منجر به کج روی سینما بر اساس الگوی عقب مانده شده و جشنواره را با این سیاست‌های عقب مانده هدایت کرده اند. کسانی که سیاستگذار محسوب می شوند اگر صاحب تخصص و متد اصلی نباشند همانند حضور بسیاری از افراد به استناد نفوذ و رایزنی در این جریانات ، همچنان مسیر  سینما به بیراهه می رود.  ما نه تنهادر هدایت مسیر سینما به راه درست موفق نبوده ایم بلکه با ایجاد ممیزی بلای جان سینما شده ایم . در دهه ۶٠ در راستای هدایت سینما دست بازی داشته ایم و در راستای مسایل اصولی به درستی رفتار کرده ایم.  نمونه بارز آن حمایت امام راحل از فیلم پاییز صحرا بوده است. ایجاد ممیزی‌های بی مورد منجر به حذف گرایشات اجتماعی از فیلم‌ها شده و درقبال آن حجاب‌ها را به بیراهه کشانده است که این پارادوکس ناشی از عدم انسجام دیدگاه و سیاست‌های  مناسب است  که هیچ هیجانی را برای مخاطب اصلی سینما ندارد.

بهروز افخمی در واکنش به صحبت‌های فهیم افزود: من دهه ۶٠ در تلویزیون بوده ام. من فکر می کنم به اندازه کافی گذشته را تکرار کرده ایم و گفتن این مطالب جذابیتی برای نسل جدید نداشته باشد. به هر حال معتقدم تکرار تاریخ روند خوبی نیست، حرف‌های کلیشه ای و مقایسه جشنواره فجر با جشنواره‌های دیگر کشورها من را خسته کرده و به کلیشه ایرادگیرانه منتقدان جشنواره تبدیل شده است. بخش اعظمی از درآمد جشنواره‌های فیلم خارجی از بازار فیلم به دست می آید که دستیابی به آن هم مستلزم وجود فیلم‌های متنوع در آن است که فارغ از هرگونه سانسور مشارکت کشورهای مختلف را به دست میگیرد.

ما باید به این فکر کنیم که ژست روشنفکری هیچ نقشی در سینمای دنیا ندارد اما برخی از مدیران فکر می‌کردند سینمای آنها انتقادی و اجتماعی است در حال که باعث کاهش تماشاگران سینما شد و وقتی این اتفاق افتاد این ضرورت احساس شد که مردم باید به سینما برگردند. به همین دلیل من در برنامه «هفت» گفتم که در دوره ای سینمای ما توسط سینماگران پر مدعای کم مایه از بین رفت. با این حال در حال حاضر اگر فیلم فیلمسازی سیاه نما و غرغرو نباشد به سختی می‌تواند اکران بگیرد.

فجر یک جشنواره داخلی است که امکان ایجاد این شرایط نیز در آن وجود ندارد. کسانی که این پیشنهاد را می‌دهند توقع دارند ایران با ١٠ فیلم وارد عرصه رقابت با کشورها شده و ظرفیت کم سینمای ایران را به گوش بین‌الملل برسانند. توجه به این حاشیه‌ها یعنی تعطیلی جشنواره فیلم فجر، هدایت جشنواره به سمت سبک و روش اسکار و یا حتی واگذاری ظرفیت جشنواره به خانه سینما تا از طریق رای گیری سالانه خانه سینما، برترین‌ها انتخاب شده و جشنواره را کلا تعطیل کنند. بیات این مباحث انگیزه ای ندارد.ما نمیتوانیم جشنواره ای داخلی  را بدون داشتن بازار فیلم وارد رقابت با جشنواره ای نظیر کن کنیم و کسانی که این مطلب را انتقاد می دانند به طور قطع اطلاعاتی از جشنواره و فیلمسازی ندارند. انتقال سینما به فضای مجازی و موبایل و غیره الزام در مدرسه سینما را منتفی کرده است بنابراین بقای جشنواره فیلم فجر منوط به طراحی سیاست‌های بومی است.من پیشنهاد می‌دهم جشنواره فیلم فجر با توجه به رکود سالن‌های سینما در فصل زمستان در طول یک ماه برگزار شود. تا فضای برای تقویت اقتصاد فیلم‌های جدی هم فراهم شود.

مجری سابق برنامه «هفت» تأکید کرد: ما باید به این فکر کنیم که ژست روشنفکری هیچ نقشی در سینمای دنیا ندارد اما برخی از مدیران فکر می‌کردند سینمای آنها انتقادی و اجتماعی است در حال که باعث کاهش تماشاگران سینما شد و وقتی این اتفاق افتاد این ضرورت احساس شد که مردم باید به سینما برگردند. به همین دلیل من در برنامه «هفت» گفتم که در دوره ای سینمای ما توسط سینماگران پر مدعای کم مایه از بین رفت. با این حال در حال حاضر اگر فیلم فیلمسازی سیاه نما و غرغرو نباشد به سختی می‌تواند اکران بگیرد.

افخمی با اشاره به پیشنهادش برای تغییر این شرایط عنوان کرد: طرح من این است که جشنواره یک ماه در سراسر کشور برگزار شود به طوری که در ۱۰ روز اول آثار مستند، انیمیشن و فیلم اولی مسابقه جداگانه داشته باشند و در پایان ۱۰ روز جایزه بگیرند و تعدادی از آن‌ها به مسابقه اصلی بروند. در ۱۰ روز سوم هم اکران فیلم‌های پربیننده ادامه داشته باشد. در این صورت فیلم هایی که نمی‌توانند اکران بگیرند به راحتی دیده می‌شوند.

محمود گبرلو در این بخش عنوان کرد: طرح آقای افخمی توهم‌زاست و عملی نیست و اصلا ربطی به سیاست‌های جشنواره ندارد. رویکرد جشنواره در عصر امروز بسیار تغییر کرده است و هر جشنواره‌ای خاصیت خود دارد. وقتی مدیران پوسیده و کوتوله برای سینما انتخاب می‌شود نگاه عمیق که همان توسعه است محقق نمی‌شود. وقتی اندیشه‌های عمیقی وجود ندارد حاصلش این می‌شود که فیلم‌های بد می‌بینیم.

وی ادامه داد: ضمن اینکه برخی منتقدانِ مخرب، افکار عمومی را برعلیه جشنواره و سینمای ایران کرده‌اند یعنی آنقدر علیه سینمای ایران حرف زده‌اند که جای دفاعی باقی نگذاشته‌اند. هرچند پس از انقلاب بیش از پنج هزار فیلم تولید شد اما همین منتقدان با حرف‌های خود باعث شده‌اند نتوانیم از سینما دفاع کنیم. این منتقدان نمی‌خواهند به توسعه با سینما باور داشته باشند.

گبرلو مجدد تأکید کرد: مدیران کوتوله اصلا فهم این موضوع را ندارند. برخی مدیران سینمایی هستند که نگاه پوسیده دارند و می‌گویند فجر باید مثل کن باشد ما از لحاظ ماهیتی نمی‌توانیم مثل آن‌ها باشیم همین موضوع باعث شده هنرمندان ناخودآگاه برعلیه جشنواره فیلم فجر باشند. این نشان دهنده این است که فهم درستی از جشنواره فجر وجود ندارد. ضمن اینکه در حال حاضر فیلمسازان قدرتمندی وجود دارند  که می‌شود آنها را با فجر معرفی کرد البته منوط به اینکه جشنواره ماهیت داشته باشد.

در این بخش فهیم با اشاره به صحبت‌های گبرلو درباره «منتقد مخرب» خطاب به او گفت: یکباره بگویید منظورتان فراستی است!

گبرلو نیز اظهار کرد: نه منظورم امثال فراستی‌هاست. ما باید همه چیز را آسیب‌شناسی کنیم. منتقد مخرب کاری کرده است که همه فکر می‌کنند ما اصلا سینما نداریم برخی می‌گویند فیلم ما سیاه است در حالی که به نظرم ما اصلا فیلم سیاه‌نما نداریم.

پس  از این موضوع افخمی خطاب به گبرلو گفت: شما مثل تکنوکرات‌ها هستید.

امین نیز در واکنش به همین صحبت گبرلو اظهار کرد: شما محافظه کار هستید که گبرلو در ادامه گفت: من محافظه‌کار  هستم؟ من که زودتر از همه منتقد وضعیت موجود بودم.

امین در بخش دیگر از صحبت هایش عنوان کرد: برخی فیلم‌ها احتیاجی به جشنواره ندارند و اصلا برایشان بهتر است که در جشنواره نباشند. طرحی که افخمی گفت نامش جشنواره نیست چراکه اصلا ساز و کار اکران دست جشنواره نیست.

وی در ادامه با اشاره به اینکه بهتر است حسابگری‌های شخصی را کنار بگذاریم، توضیح داد: اگر عده‌ای در جشنواره شرکت نمی کنند به این دلیل است که فکر می‌کنند برای آنها بهتر است که در جشنواره نباشند چراکه فیلم‌ها آنها در این فستیوال آنقدر تخریب می‌شوند که فکر می‌کنند حضور نداشتن‌شان بهتر است.

این منتقد اظهار کرد: به تازگی شنیده ایم که برخی می‌گویند فیلمی که در جشنواره حضور نداشته باشند اولویت اکران ندارند، مگر آژان‌کشی است که این حرف‌ها گفته می‌شود؟

در ادامه شیخ‌صراف با بیان اینکه برای بهبود وضعیت و داشتن آینده بهتر، خوب است که گذشته را مرور کنیم، عنوان کرد: جشنواره فیلم فجر مثل یک شتر مرغ است که وقتی می‌گوییم بار ببر می‌گوید من مرغم و وقتی می‌گوییم تخم بگذار می‌گوید من شترم. در واقع ساز و کار آن مشخص نیست مشکل اصلی این است که در حال حاضر هیچ چیزی تعریف نمی شود.

فهیم در ادامه بیان کرد: چرا باید فکر کنیم منتقد می‌تواند مخرب باشد؟ منظور آقای گبرلو درباره منتقد مخرب، آقای فراستی بود. بنابراین بهتر است این خبر را بدهم که طبق آخرین خبری که دریافت کرده‌ام فراستی مجدد منتقد ثابت برنامه هفت شده است.

در همین بخش گبرلو اظهار کرد: منظور من فراستی نبود من اصلا نامی نبردم. که فهیم خطاب به او گفت: کدهایی که دادید مربوط به فراستی بود اما در پاسخ به شما باید بگویم فراستی در قبال برخی منتقدان خارجی بسیار نرم‌تر عمل می‌کند من بلد نیستم ولی اگر بلد بودم مثل فراستی می‌شدم.

وی با بیان اینکه دیپلمات نیست اظهار کرد: من برابر جشنواره‌هایی همچون برلین و کن قطعا از سینمای خودمان دفاع می‌کنم اما این سینما، سینمای آرمانی من نیست. با این وجود باید بگویم ما امروز سینمای تکنیکی داریم، بازیگران ما کلاس بازیگری برگزار می‌کنند من از این ساختار دفاع می‌کنم اما این سینما جزو آرمان‌های من و قابل دفاع نیست ولی در قبال بیگانگان حتما از آن دفاع می‌کنم اما می‌دانم این سینما آن سینمایی نیست که من به خاطرش انقلاب کردم.

سپس افخمی اظهار کرد: سینما پوست انداخته و باید باز تعریف شود.

گبرلو هم عنوان کرد: رمز موفقیت جشنواره در پیدا کردن ماهیت مردمی خودش است البته این موضوع به این معنا نیست که فیلم‌های مبتذل یا خاص در جشنواره رواج پیدا کند.

شاهین امین در ادامه بیان کرد: جشنواره جای فیلم‌ها و تماشاگران جدی است و باید امکان دیده شدن چنین فیلم هایی فراهم شود. نکته دیگر این است که در این سال‌ها جشنواره پر از عصبیت شده است به طوری که چه راه یافتگان به آن چه راه نیافتگان، چه جایزه بگیران و چه آنهایی که از جایزه محروم شده اند عصبی هستند، گویا ما می‌خواهیم همدیگر را بدریم و  این حجم از عصبیت را نمی فهمم در حالی که جشنواره برای این است که از آن لذت ببریم اما این همه عصبیت، فحاشی و پرخاشگری یکی از آفت‌های جشنواره است که زیان‌های زیادی دارد.

در این بخش فهیم خطاب به صحبت‌های امین گفت: این عصبیت ناشی از بی عدالتی است، بی عدالتی هر کجا باشد عصبیت هم وجود دارد. که امین هم عنوان کرد: البته بخشی از این عصبیت به خاطر توقع بی‌جاست؛ گویا فیلمسازان ما لوس شده‌اند.

در پایان شیخ‌صراف اظهار کرد: جشنواره محل فیلم‌های جدی و سطح بالاست و باید آثار در این جشنواره محک بخورند.

شایان ذکر است سلسله نشست‌های گفتمان فرهنگی انقلاب در ادامه با حضور سینماگران و مدیران سینمایی به موضوع «جشنواره فیلم فجر؛ فرصت‌ها و تهدیدها» خواهد پرداخت.

نوشته جشنواره فیلم فجر هویت خود را فراموش کرده است/ اعمال سلیقه مدیران در سایه وابستگی جشنواره به دولت اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی ادامه داد: مردم با هرفرهنگ ، قومی و نژادی سینمای ایران را دوست دارند و در مقابل از مسئولان سینما توقعاتی دارند.

گبرلو در ادامه درگذشت همایون شهنواز کارگردان  فیلم «دلیران تنگستان» را تسلیت گفت.

مجری برنامه «شب های شفاهی» با بیان اینکه در شهرستان ها سالن های سینماها بسیار کم است،افزود: امیدوارم مسئولان تلاش کنند و سالن های سینمایی متعددی را برای همه شهرهای ایران فراهم کنند زیرا شرایط امروز سالن های سینما به گونه ای است که رفت و آمد سخت است، مسیر زیادی را باید طی کنند تا به سالن ها برسند اما با برنامه ریزی صحیح و ساخت سالن های مدرن و متعدد می توانیم مخاطب زیادی را جذب کنیم.

آیین نامه شورای صنفی نمایش به ما ابلاغ نشده است

در ادامه محمدرضا صابری دبیر و سخنگوی انجمن سینماداران در گفتگوی تلفنی درباره فیلم« آن سوی ابرها» به کارگردانی مجید مجیدی گفت: قرار بود این فیلم بعد از جشنواره فیلم فجر از ۲۵ بهمن در سینماهای کشور به اکران عمومی درآید اما با توجه به اینکه همه کارهای فنی فیلم در کشور هند انجام شد و متریالی که فرستاده بودند کامل نبود و قرار بود فیلم با زیرنویس و دوبله اکران شود که این امر مهیا نشد به همین دلیل قرار است از اول اردیبهشت ماه این فیلم با زیرنویس و دوبله به اکران عمومی درآید.

وی درباره آیین نامه شورای صنفی نمایش نیز گفت: با شناختی که از آقای حیدریان داریم توقع داشتیم آیین نامه جدید با صنوف مطرح شود اما نظر صنوف در این آیین نامه دیده نشده و به ما ابلاغ نشده است.

وی ادامه داد: ما تعجب کردیم که چرا نظر ما را جویا نشده بودند. در جلسه فوق العاده در انجمن سینماداران درخواست ملاقات با ریاست سازمان را مبنی بر اینکه چرا نظر ما در آیین نامه لحاظ نشده، را دادیم.

صابری گفت: در سال گذشته مخاطبین سینما ثابت کردند که هر وقت فیلم خوب داشته باشیم، استقبال می کنند. امیدوارم در اسفندماه شاهد رونق سینماها باشیم.

نجفی و بابائیان به ما اعتراض نکردند

غلامرضا فرجی نیز در تماسی تلفنی گفت: آیین نامه شورای صنفی نمایش دو ساله بود که ۷ اسفندماه دوران ۲ ساله اش به اتمام رسید. سال های گذشته آیین نامه هایی که به صنوف ابلاغ می شد ، در آن نقطه نظرات صنوف را جویا می شدند اما آیین نامه سال  بدین شکل نبود و۹۷ هنوز به ما ابلاغ نشده است.

وی ادامه داد: اگر آیین نامه سال ۹۷ را دست اندرکاران سینما خیلی زودتر تصمیم گیری می کردند برای اسفندماه امسال اکران پر رونقی داشتیم. اما متاسفانه در بلاتکلیفی به سر می بریم.

فرجی در پاسخ به اشاره گبرلو درباره کمیته تخلفات نیز گفت: قطعا باید تعدادی از تهیه کنندگان عضو این کمیته باشند تا تخلفات را ابلاغ کنند.

وی درباره صحبت های احمد نجفی و اعتراض هایش نسبت به اکران «من یک ایرانی ام» نیز گفت: قاعده شورای صنفی این بود که  تخلفات را بگویند. ما نه از طرف نجفی و نه از طرف پخش کننده نامه ای مبنی بر اعتراض انها در شورای صنفی نداشتیم.در شورای صنفی نمایش اگراز طرف توزیع کنند گان تخلفی صورت گیردابلاغ و در کمیته تخلفات برررسی می شود. به عنوان مثال، اگر تعداد سانس کم شده باشد شورا اعلام می کند که اکران فیلم باید یک هفته دیگر ادامه داشته باشد.

فرجی تاکید کرد: باید بین پخش کننده و تهیه کننده فیلم هماهنگی وجود داشته باشد تا کم و کاستی ها بر گردن شورای صنفی نیافتد.

فرجی یادآور شد: اکران مناسب فیلم برعهده شورای صنفی نیست. تهیه کننده و توزیع کننده رایزنی می‌کنند، قرارداد می بندند ، در شورای صنفی ثبت می شود و فیلم اکران می شود.

وی درباره اکران نوروزی نیز گفت: اکران نوروزی در حد گمانه زنی است. سینمادار و پخش کننده ها به دلیل اینکه تکلیفشان مشخص نیست نمی توانند برنامه ریزی کنند. سرگروه هفتم نیز هنوز مشخص نشده است.البته می خواهند سینما ماندانا را به چرخه اکران برگردانند اما منتظر وضعیت نهایی آیین نامه هستیم.

فرجی ادامه داد:  امیدوارم در سبد نوروزی امسال تنوع ژانردیده شود تا شروع خوبی برای صنعت سینمای کشورداشته باشم.

بی مهری گریبان نجفی را گرفت

در ادامه داریوش بابائیان پخش کننده فیلم «من یک ایرانی ام» نیز گفت: فیلم آقای نجفی در ژانرهایی ساخته شده که ما درکنار فیلم های طنز و پر فروش به سختی می توانیم به آنها برسیم. ما نباید درباره فیلم ها پیش داوری کنیم که فیلم در آینده می فروشد یا نمی فروشد. باید در ابتدا اکران سانس ها را درست بدهیم اما اگر در روز اول سانس تنظیم شده ندهیم به مشکل می خورد. من نمی گویم فیلم نجفی باید پر فروش می شد اما از ابتدا اکران مناسب نداشت.

وی درباره آیین نامه اکران نیز گفت: خوشحالم که این آزمون و خطا که حدود ۸ سال است فکر می کنیم درست است،اینبار حیدریان خطایی را انجام می دهد که فکر می کنم درست باشد. امیدوارم این آیین نامه برای ۴ سال تدوین شود و تداوم دار داشته باشد . اگر در وسط سال هیچ گونه تبصره و ماده غیر آیین نامه ای به آن اضافه نشود سال خوبی برای سینما خواهیم داشت.

بابائیان یاداور شد: احمد نجفی در دوره قبل ریاست جمهوری در دل شورای عالی سینما بود و چون در این دوره نبود ، بی مهری همکاران گریبان او را گرفت. او در حدود ۳ سال به سراغ سرگروه ها برای اکرا ن فیلمش می رفت اما موفق نشد.

این پخش کننده ادامه داد: روزی که می‌خواستم فیلم را اکران کنم از او امضا گرفتم که با رضایت کامل از شرایط موجود فیلم را اکران می کند اما از فیلم هیچ حمایتی نشد.تقاضا دارم از فیلم هایی که ضرر می دهند حمایت کنیم. امروز شاهدیم بسیاری از دفاتر پخش از بین رفته اند  درحالیکه باید دفاتر فیلم قوی باشد تا بتوانیم حمایت کنیم.

روسری آبی ،هامون، بانو کجاست؟

در ادامه آیدا پناهنده و مستانه مهاجر از دیگر میهمانان شب های شفاهی بودند که گبرلو در ابتدا روز زن را به آنها تبریک گفت.

مستانه مهاجر درباره تهیه کنندگی فیلم آیدا پناهنده و همکاری با او گفت: پناهنده ایشان یکی از معتبرترین کارگردان های سینمای ایران است که موفقیت های زیادی داشته است.علاوه برآن فیلمنامه ای درخشان به دستم رسید، عاشقانه ای اجتماعی که دوست داشتم آنرا تهیه کنم.

وی ادامه داد: علت انتخابم برای تهیه کنندگی فیلم جایزه های فیلم ناهید نبود دلیل اصلی این بود که ایشان یکی از مفاخر کشور ما هستند.

مهاجر درباره نگاه ارزشمند فیلمساز نیز گفت: منظورنگاه مولف است. سینمای مستقل یعنی لوباجت ، با یک دو بازیگر. دراین فیلم همه عوامل حرفه ای بودند و همه با رضایت کامل کار را تمام کردند.

وی ادامه داد: من خاک سینما را خوردم در سینما بزرگ شدم و یاد گرفتم که چگونه نقش مولف را نگه دارم. در طول این سال ها با کارگردان هایی کار کردم که خودشان تهیه کننده بودند. در دهه ۷۰ آدم هایی فیلم تهیه می کردند که موفق هم بودند اما نگاه من از سینما حمایت از کارگردان است.

وی ادامه داد: در این مدت کوتاه با همه ناملایمتی که در اکران داشتیم، موفق بودیم. من آگاهانه فیلمنامه و کارگردان را انتخاب می کنم. جایزه برای من جذاب هست اما تعیین کننده نیست. من معتقدم هر کارگردانی که فیلم اولش موفق باشد در فیلم دوم کارش سخت تر می شود. نگاه و انتخابم درباره این فیلم درست بوده و خوشحالم که با پناهنده کار کردم.

مهاجربا بیان اینکه ۶۲ جلسه فیلمبرداری و ۲ ماه پیش تولید داشته است، گفت: خیلی ها به من می گویند چرا اولین فیلمت را سنگین شروع کردی؟ من معتقدم که یک روز و یک شب تهیه کننده نشدم . من ۱۱ سال کار کردم تا به تهیه کنندگی برسم و همیشه با آداب آن پیش رفتم. این تعاریف در کار برای من کم رنگ و بی معنی است و مهم این است که احساسات کارگردان را به درستی برای مردم بیان کنیم. اسرافیل از نظر تولید کار به شدت سختی بود و من معتقدم سینما هزینه دارد و هزینه ان از نظر روحی و اقتصادی بسیار سنگین است و تهیه کنندگی مساوی است با اقتصاد سینما.

تهیه کننده «اسرافیل» درباهر اکران فیلم گفت: از اوایل تولید پخش ما با هدایت فیلم بود و در پروسه ساخت هم همراه ما بودند اما این فصل اکران فیلم نبود و ما پاییز را برای اکران در نظر داشتیم. چرا فیلم باید زمانی اکران شود که همزمان با اکران های نوروز باشد.آقایان سعیدی پور و سرتیپی،تابش و فرجی به ما لطف بسیار لطف و کمک کردند . چرا الان خود سینمادارها باید متاسف باشند که فیلم با فروش خوب برداشته می شود.

مهاجر در پاسخ به سوال گبرلو مبنی بر اینکه مشکل این است که پیشداوری به فیلم های اصیل و حرفه ای آسیب می زند؟ پاسخ داد:پیش داوری درباره اسرافیل از جشنواره فیلم فجر شروع شد و ما همزمان در جشنواره برلین انتخاب شدیم اما اینکه در جشنواره های خارجی در چه بخشی فیلم حضور داشته باشد، مهم است. با پناهنده مشورت کردیم و می‌دانستم راضی نیست فیلم در آن بخش شرکت داشته باشد و تعامل بین ما از همینجا شروع شد.

وی ادامه داد: ماجرا را سیاسی کردند درحالیکه من با سیاست فاصله دارم. همه جا پر شد که فیلم را به جشنواره برلین ندادیم. هر جا می رفتم می گفتند فیلم شما کند است . من معنی کند بودن فیلم را نمی فهمم. منعقد شدن داستان نسبت به موضوع یک ریتمی دارد. میزانسن طوری است که روایت می کند. این پیشداوری ها صحیح نیست. در ابتدا افتاد گردن سینمادار که فیلم را نمی خواهد. درحالیکه فیلم یک درام عاشقانه است، استار هم داریم، فیلم جایزه زیادی برد و پول هم داشت. سوال این است که مشکل چیست؟ گفتند این فیلم ۳۰۰ میلیون بیشتر نمی فروشد. این صحبت ها از کجاست؟ از خود جشنواره شروع شد. بنابراین جای این نوع فیلم های فاخر در جشنواره فیلم فجر نیست.

مهاجر با بیان اینکه ۲۳ سال در سینما به همه خدمت کرده است، خاطرنشان کرد: درباره فیلم ها پیش داوری نکنیم.سینمای دهه ۷۰ ما کجاست؟ روسری ابی ،هامون، بانو کجاست؟ ما با آن سینما عاشق شدیم. سینما باید چرخه اقتصادی داشته باشد، باید زنده باشد.من صف طولانی برای کلاه قرمزی و شهر موش ها ایستادم. آن سینمای کودک امروز کجاست؟

وی ادامه داد: به من می گویند اکران اسرافیل در نوروز هم ادامه خواهد داشت اما با ۷ فیلمی که نوروز می آید آیا مجالی برای ما می ماند؟. فیلم فروش خوبی دارد. اکران آن در شهرستان ها شروع شده است.

وی با بیان اینکه می خواهد اکران «اسرافیل» ادامه داشته باشد، گفت: یکی از دوستان گفت حیف است که این فیلم با فروش بالا از اکران برداشته می شود.

فیلمسازان را به سمت ساخت فیلم‌های کمدی هدایت نکنیم

در ادامه آیدا پناهنده کارگردان فیلم درباره همکاری اش با مستانه مهاجرگفت: بعد از نوشتن فیلمنامه به دنبال تهیه کننده بودیم و با دو، سه نفر هم صحبت کرده بودیم تا اینکه متوجه شدم مهاجر دوست دارد تهیه کنندگی را دنبال کند. می‌دانستم مهاجر نگاه من را دوست داشتند. آدمی مثل مهاجر تفاوتش با برخی از تهیه کننده های امروز این است که سال ها کارکردن با بزرگان سینمای ایران در کارنامه کاری اش او را در نگاهش متفاوت می کند. مهاجر تهیه کننده ای است که سینما برایش مقدس و قابل احترام است.

وی در پاسخ به این سوال که مستقل بودن را در سرمایه گذاری می داند؟ پاسخ داد: فیلم ما در اشل خود فیلم فاخری بود ضمن اینکه مهاجر بودجه کلانی بر ای ساخت فیلم جذب کرد منظور من از فیلمساز مستقل بحث نگاه فیلمساز مستقل است.

پناهنده درباره پرداختن دوباره به زنان در فیلم دومش توضیح داد: این فیلم فیلمی انسانی درباره ۲ زن و یک مرد است. من فیلم نمی سازم که از زنان حمایت کنم زیرا زنان سرزمین ما نیاز ندارند که یک فیلمساز از آنها حمایت کند. اسرافیل یک فیلم عاشقانه است.

کارگردان «اسرافیل» افزود: من یک سری ایده ها و خاطراتی دارم که فکر می کنم در ذهنم انبار شده و باید انبار ذهنم باید خالی شود. من زن هستم و حس می کنم قصه هایی هست که هنوز گفته نشده و تصاویری از زنان سرزمینم در ذهنم هست که هنوز بر پرده سینما نیامده است اما به این مهنا نیست که فیلم بعدی ام هم درباره زنان باشد.

وی درباره موفقیت دو فیلمش گفت:علت موفقیت ناهید و اسرافیل این بوده که آدم های داستان ها وجود داشتند و ما  فقط آنها را به صورت  قصه ای دراماتیک درآوردیم.

پناهنده درباره انتخاب بازیگران فیلم نیزگفت: پژمان بازغی اولین بازیگری بود که برای «اسرافیل» انتخاب شد حتی قبل از نوشتن فیلمنامه با او برای این نقش صحبت کرده بودم. هدیه تهرانی از لحظه شروع نوشتن فیلمنامه در ذهنم بود. کاریزمایی در جان اوست که فکر می کردم مناسب ترین بازیگر برای این نقش بود و مزیلا زارعی هم به دلیل پیچیده بودن نقش انتخاب شد. مریلا در جاهایی به اوج و قدرتی رسید که می توان گفت در بازیگری بی رقیب است.

پناهنده نیز گفت: اعلام شده گردش مالی سینمای ایران ۱۷۰ میلیارد تومان بوده که ۱۵۰ میلیارد آن از سینمای کمدی بوده است. این درحالیست که بخشی از این فیلم ها نه فیلم هستند و نه کمدی و جای آنها در سینمای ایران نیست، می تواند در قاب تلویزیون باشد. من مخالف شادی مردم نیستم اما باید بگویم تغییر ذائقه مردم خطرناک است. کسانیکه سیاست گذاری می کنند دارند دست به کار خطرناکی می زنند. تلویزیون ما دیگر تلویزونی نیست که رضا عطاران در آن سریال بسازد در این برهوت تلویزیون مردم به سمت سینما هجوم می آورند.

وی ادامه داد: امروز بیشتر سینماگران به سمت ساخت فیلم های کمدی رفته اند. برای سینمای ایران متاسفم. سینمایی که از مهرجویی، بنی اعتماد به اینجا رسیده است.فیلم خوب دیدن، تاتر خوب دیدن و کتاب خوب خواندن یادمان رفته است. بر سر فرهنگ ملت چه می‌خواهد بیاید؟

سینمای اجتماعی اتفاق مهمی است

پژمان بازغی در تماس تلفنی درباره حضورش در این فیلم، گفت: پناهنده تنها کارگردانی است که ۲ بار افتخار همکاری با او را داشتم. سینمای اجتماعی یکی از اتفاقات مهم سینمایی امروز ما است.اولین بار بود در مقابل هدیه تهرانی بازی می کردم او از بازیگران حرفه ای است. پناهنده کارگردان بسیار وسواسی است و این برای من به عنوان بازیگر خوب بود زیرا درباره نقش بسیار باهم صحبت کردیم. امیدوارم برای فیلم بعدی شان هم جایی داشته باشم.

وی درباره همکاری با همسرش مستانه مهاجر نیز گفت: اولین کار مهاجر به عنوان تهیه کننده بود، کار سنگینی برداشت به عنوان بازیگر  از او تشکر می کنم که بسیار صبور بود وناملایمات را با صعه صدر بخشید. من معتقدم تهیه کنندگی او را ۲۰ سال جلو انداخت.

در ادامه امیری یکی از نویسندگان اسرافیل در تماس تلفنی درباره همکاری با همسرش آیدا پناهنده گفت:همکاری مشترک در طی سالیان موجب شده خاطرات زیادی باهم داشته باشیم و نمی‌دانم این خاطرات از خانم پناهنده است یا ذهن من. فیلمنامه اسرافیل یک سال طول کشید و ۲ ماه بعد از اتمام فیلمنامه و انتخاب لوکیشن دوباره بازخوانی شد. همه بخش ها را باهم می نویسیم و در هیچ موردی تفکیک نداریم. من معتقدم فیلمنامه نویس ایده ها را پیاده می کند اما در نهایت کارگردان بیشترین تاثیر را دارد.

نوشته زنان سرزمین ما نیاز به حمایت فیلمسازان ندارند/ سینما تنها برای خندیدن نیست اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

همچنین در برنامه این هفته شب‌های شفاهی، محمود گبرلو به بهانه اکران عمومی فیلم «اسرافیل» در گفتگو با آیدا پناهنده و مستانه مهاجر به جایگاه زنان در سینمای ایران می پردازد.

برنامه تلویزیونی شب‌های شفاهی این هفته به تهیه کنندگی و اجرا محمود گبرلو چهارشنبه ساعت ۲۱ از شبکه شما به صورت زنده پخش خواهد شد.

نوشته علی سرتیپی در برنامه گبرلو به ابهامات و اتهامات پاسخ می‌دهد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

قدر فیلمسازان‌مان را بدانیم

محمود گبرلو در ابتدای این برنامه بیان کرد: جشنواره فیلم فجر با فیلم هاى خوب و گاه درجه یکى به پایان رسید. اهالی سینما دور هم جمع شدند، فیلم‌ها را دیدند و درباره فیلم‌ها حرف زدند. وی افزود: طبیعی است سینما به معنی گفتمان، سینما به معنی محل تلاقی افکار متفاوت است تا دیدگاه‌هاى مختلف کنار هم قرار بگیرند، افراد حرف‌هایشان را بزنند و فیلم بسازند. اما آن‌چه از همه بیشتر براى مدیران جشنواره فیلم فجر مهم است، این است که چقدر به مفاهیم و آرمان‌های انقلاب نزدیک‌تر شدیم. از سوی دیگر مهم این است که ما چقدر تحمل نقد و نظرات دیگران را داشته باشیم. در چنین فضایی باید قدر فیلمسازان‌مان را بدانیم، فیلمسازانی که حرف این روزهای ایران و منطقه را بیان می‌کنند. ابراهیم حاتمی‌کیا در مراسم اختتامیه صحبتی کرد، به نکاتی اشاره کرد، مفاهیم کلی را مطرح کرد و به فضای موجود انتقاد داشت. مسلما نکاتی که ایشان مطرح کرد با دغدغه بیان شد، ما نباید اجازه دهیم که برخی از این حرف‌ها سوءاستفاده کنند، باید کمی درخصوص حرف‌های ایشان تأمل کنیم.

سیدی: آرا مردمی در شهرستان‌ها برگزار نشد

مسئول هماهنگی استان‌های جشنواره فجر درباره تاثیر برگزاری جشنواره در سراسر کشور بیان کرد: این بخش با توجه به سیاست‌گذاری سازمان سینمایی، خانه سینما و دبیرخانه جشنواره در تمامی ۳۲ استان کشور برگزار شد. فیلم‌ها به تفکیک سیمرغ ۱ و سیمرغ ۲ در استان‌ها نمایش داده شدند. در استان‌هایی که مشارکت بخش خصوصی بیشتر بود فیلم‌های بیشتری اکران شد.

حسین سیدی درباره شیوه دسترسی مخاطبان به فیلم‌های جشنواره توضیح داد: استان‌هایی که به سینماتیکت دسترسی داشتند از طریق این سایت اقدام کردند و در بقیه شهرستان‌ها بلیت فروشی به شیوه مرسوم اجرا شد. در استان‌ها بخش آراء مردمی به شیوه‌ای که خانه سینما مجری آن بود برگزار نشد. در برخی استان‌ها هم براساس شیوه سال قبل، آراء مردمی گرفته شد که تاثیری در روند کلی آراء  مردمی اعلام شده نداشت.

اکران جشنواره، ضربه‌ای به اکران فیلم‌ها در شهرستان نمی‌زند

او افزود: تجربه اکران فیلم‌ها در شهرستان‌ها نشان داده که این کار مانع فروش فیلم‌ها در زمان اکران نیست البته باید این بررسی در یک بازه زمانی چندین ساله انجام شود. امسال نه تنها تهیه‌کننده‌ها مخالف حضور فیلم‌ها در شهرستان‌ها نبودند بلکه به انجام آن رغبت داشتند.

۱۵ فیلم جشنواره در قزوین اکران شد

در همین رابطه اکبر اسکندرنژاد مدیرکل ارشاد استان قزوین در یک گفت‌وگوی تلفنی بیان کرد: ما امسال با پشتیبانی سازمان سینمایی ۱۵ فیلم را به طور هم‌زمان در قزوین اکران کردیم که از این بین ۱۱ فیلم در بخش سودای سیمرغ قرار داشت. در این استان در مجموع سانس‌ها ۶۲۷۲ صندلی وجود داشت که ۶۲۱۶ صندلی آن پرشد و میزان استقبال ۹۹ درصدی بود.

برگزاری جشنواره، مانع حضور سینمادوستان در پایتخت شد

وی اضافه کرد: فیلم‌هایی چون «بمب؛ یک عاشقانه»، «مغزهای کوچک زنگ زده»، «به وقت شام»، «چهارراه استانبول» و «دارکوب» مورد استقبال مردم قزوین قرار گرفت. با حضور احمدرضا معتمدی افتتاحیه خوبی برگزار شد. اسکندرنژاد در پایان افزود: اکران آثار جشنواره با توجه به نزدیکی قزوین به تهران مانع مسافرت‌های سینمادوستان به پایتخت شد.

فیلم‌های حاتمی‌کیا و سیدی پرمخاطب بودند

حمیده ماحوزی مدیرکل ارشاد استان بوشهر دیگر مهمان تلفنی برنامه بود که با اشاره به شور شوق استان‌ها در جشنواره فجر امسال، بیان کرد: فیلم‌های «به وقت شام» و «مغزهای کوچک زنگ زده» بیشترین استقبال را در بوشهر داشتند و پس از آن «چهاراه استانبول» و «بمب» مورد توجه قرار گرفتند.

با جشنواره، پیوند مردم و سینما در استان‌ها محکم شد

حسین فرخنده مدیرکل ارشاد خراسان شمالی نیز به عنوان آخرین مهمان تلفنی برنامه، با اشاره به اینکه برگزاری جشنواره فجر در استان‌ها باعث مستحکم شدن پیوند مردم و سینما می‌شود، افزود: امسال خوشبختانه بخش کودک در جشنواره وجود داشت که باعث می‌شود فرهنگ سینما رفتن از کودکی شکل بگیرد. «مصادره»، «تنگه ابوقریب»، «لاتاری» و «فیلشاه» آثاری بودند که در خراسان شمالی مورد استقبال قرار گرفتند.

بی‌عدالتی و نادیده گرفتنی در داوری‌ها نبود

فرشته طائرپور که به دلیل سرماخوردگی و کسالت نتوانسته بود در برنامه حاضر شود در تماس تلفنی، در پاسخ به پیشنهاد محمود گبرلو درخصوص نمایش مشروح جلسه داوری برای جلوگیری از هرگونه شائبه‌ای بیان کرد: بهانه‌جویان، حتى اگر فیلم مشروح جلسه داورى جشنواره را از آنتن زنده سیما پخش کنید باز هم بهانه‌جویى مى‌کنند. در این دوره هیچ فیلمی دیده نشده باقی نماند و برخی از فیلم‌ها ۲-۳ بار دیده شدند. مسائلی دست ما را می‌بندد، باعث می‌شود که تعداد کاندیدها بیشتر شود. این مسائل به شورای سیاستگذاری منتقل شده است و قرار بر این است که به زود در جلسه‌ای با اعضای این شورا، مسائلی که درخصوص داوری وجود دارد را مطرح کنیم و به نتایجی برای آینده برسیم. امسال هیچ بی‌عدالتی و نادیده گرفتنی صورت نگرفته است. همیشه اعتراض به داوری‌ها وجود دارد.

همه فیلم‌ها قضاوت شدند و چیزی کنار گذاشته نشد

این داور جشنواره فجر اضافه کرد: حرفى که رسول صدرعاملى در تلویزیون گفت، بد برداشت شد. همه فیلم‌ها قضاوت شدند. بعید مى‌دانم منظور آقاى صدرعاملى این بوده باشد که چون ما از فیلمى خوشمان نیامد، اجزاى آن را نادیده بگیریم. البته در قضاوت اختلاف نظرهایى وجود داشت. هر اندازه رای ما به مردم نزدیک‌تر باشد سربلندتر می‌شویم. امسال آن‌قدر فیلم‌ها خوب بود که ما مجبور بودیم به طور طبیعی گزینه‌ها را حذف کنیم. ممکن است اجحافی اتفاق افتاده باشد اما ما همه گزینه‌ها را بررسی کردیم. بازی ساعد سهیلی، جواد عزتی، هادی حجازی‌فر، میلاد کی‌مرام و بابک حمیدیان هم جزو گزینه‌های بازیگری ما بودند اما طبیعتا تعداد آرا تعیین‌کننده است. حیات سینما برای ما مهم است و ما حاضریم از آبروی خودمان بگذریم اما از آبروی سینما نه.

بهمن ارک: در دوران طلائی فیلم کوتاه در ایران هستیم

بهمن ارک درباره سیمرغ فیلم کوتاه «حیوان» در جشنواره سی وششم فیلم فجر گفت: من ده سال است که با برادرم بهرام فیلم می‌سازم و خوشحال هستم که این اتفاق در جشنواره جواب داد. همان‌طور که فیلم در جشنواره‌های مختلف مانند سینه فنداسیون کن، خانه سینما و فیلم کوتاه تهران موفق بود.

در دوران طلایی فیلم کوتاه، هنوز حمایتی وجود ندارد

ارک ضمن اشاره به علاقه‌اش به سینما از دوران کودکی عنوان کرد: درحال حاضر در دوران طلائی فیلم کوتاه در ایران هستیم و آثار خوب این سینما در جشنواره‌های معتبر دنیا وجود دارد. با این وجود به جای آن که این حمایت‌ها بیشتر شود از بودجه این بخش زده می‌شود. فیلم کوتاه را نمی‌شود با جیب خالی ساخت و به عنوان یک شغل مطرح است.

برای فیلم کوتاه هم امکان دیده شدن فراهم کنید

فیلم کوتاه می‌تواند گردش سرمایه خودش را از طریق هنروتجربه، فروش آثار به تلویزیون و تلویزیون‌های اینترنتی داشته باشد. کمترین نوع حمایتف اتفاقی است که براى فیلم هاى مستند انجام داده شد. فیلم کوتاه هم مى‌تواند جایگاهى در پخش تلویزیون داشته باشد. برنامه‌اى براى این فیلم‌ها تولید شود و فیلم نمایش داده شود. این فیلمساز جوان در پایان افزود: جشنواره محل گردهمایی است و باید فیلمساران کوتاه و بلند در آن با هم چشم در چشم شوند.

جایزه نگرفتم اما تلاشم را بیشتر می‌کنم

درناز حاجیها در این بخش از برنامه درباره عدم کسب سیمرغ برای فیلم «مارلون» در جشنواره فجر اشاره داشت: در اختتامیه کنار بهمن و بهرام ارک نشسته بودم و از برنده شدن آن‌ها احساس خوبی داشتم. همه ما به جایزه فکر می‌کنیم اما اگر برنده نشویم بیشتر تلاش می‌کنیم. من حالا تلاشم را بیشتر می‌کنم. ویژگی فیلمسازان کوتاه این است که هوای همدیگر را به شدت داشتند.

فیلم کوتاه را سینمای حرفه‌ای بدانیم

او ادامه داد: متاسفانه هنوز بزرگ‌ترین مشکل سینمای کوتاه این است که، تصور می‌شود، فیلم کوتاه راه ورود به سینمای بلند است. در حالی که سینما، سینما است وکوتاه و بلند ندارد، یعنی همانقدر که سینمای بلند مهم است، سینمای کوتاه هم سینمای حرفه‌ای است و نیاز به حمایت و هزینه دارد. امیدوارم سیمرغ فیلم کوتاه که با پایمردی صنف به جشنواره برگشت در آیین نامه قرار بگیرد و به آن بهای بیشتری داده شود.

بهرام توکلی: جشنواره فجر پاتوق فرهنگی باشد

کارگردان «تنگه ابوقریب» درباره سیمرغ این فیلم در جشنواره فجر عنوان کرد: این چهارمین سیمرغ من از جشنواره فیلم فجر است. ارتباط مخاطبان با جشنواره برای من جذاب است چون نقطه قوت فجر این است که توجه همه کشور به آن جلب می‌شود. حتی اگر جشنواره ضعیف باشد. شاید به همین خاطر است که حاشیه در روزهای جشنواره بیشتر است. اینکه حاشیه‌های در طول جشنواره بیشتر می‌شوند نشان از اهمیت برگزاری چنین اتفاقی و مجموع مسائل موجود در آن دارد. پس نباید از حاشیه‌ها نگران باشیم چرا که نشان‌دهنده فضای زنده جشنواره است.

عصبانیت‌های لجام‌گسیخته مناسب فضای فرهنگی نیست

او ضمن انتقاد از برخی از برخوردها در طول جشنواره بیان کرد: ما به وقت حضور در جشنواره فیلم فجر باید اول توجه داشته باشیم که در یک رویداد فرهنگى شرکت مى‌کنیم. گفتمان و حتى مجادله در این فضا قابل قبول است، اما برخى عصبانیت‌های لجام‌گسیخته باعث مى‌شود حرف‌ها از انصاف و ادب دور شوند و این نوع ادبیات دور از فضاى فرهنگى جشنواره هستند،  مناسب چنین فضایی نیست و همه را دل‌چرکین مى‌کند. مهم این است که ما شبیه هم نیستیم و فیلم‌های متفاوتی می‌سازیم زیبا است.

فجر فقط یک مسابقه است نه پاتوق فرهنگی

او اضافه کرد: جشنواره فجر وجه مسابقه‌ای بالایی دارد به جای آن که پاتوق فرهنگی باشد. خوب است که فیلم‌ها در اختتامیه رقابت کنند و جشنواره پاتوق فرهنگی باشد. فیلمسازها و اهالی سینما یکدیگر را ببینند، گپ بزنند و از دل این دیدارها همفکری‌هایی برای سینما به وجود بیاید؛ اما این فرصت ایجاد نمی‌شود. من به دلیل برنامه‌هاف نه تنها دوستان نزدیک خودم را در جشنواره ندیدم که حتی فرصت نکردم فیلم‌هایشان را ببینم.

اگر فیلم‌های کوتاهم را دنبال می‌کردید از فیلم جدیدم متعجب نمی‌شدید

او درباره ساختن فیلم در ژانر جنگی بعد از ۸ فیلم اجتماعی توضیح داد: من در سینماى کوتاه هم همه فضاها را تجربه کردم. کسى سینماى کوتاه را دنبال نمى‌کند وگرنه کسى از فیلم تازه‌ام متعجب نمى‌شد. در فیلم کوتاه به همه نوع فیلم، پلیسی، جنگی و… علاقه داشتم. همیشه، چه در زمان فیلم کوتاه و چه در سینماى بلند، منتظر فرصت ساخت فیلم دفاع مقدسى بودم اما تا به حال این فرصت برای کار کردن در سینمای جنگ مطرح نشده بود. تا اینکه با پیشنهاد سعید ملکان سرانجام این اتفاق افتاد. سعید ملکان قبل از گفتن طرح داستان این طور شروع کرد که کار خیلی خیلی سختی است اما بازسازی آن ارزشش را دارد. روز ۲۱ تیر ۶۷ به اندازه‌ای در جنگ مهم بود که سه رمان درباره آن نوشته شده است.

اگر هر ۲۲ فیلم هم درباره جنگ بودند، هیچ‌کدام شبیه نبودند

این کارگردان درباره حضور سایر آثار دفاع مقدسی در جشنواره فجر بیان کرد: در زمان فیلمبرداری متوجه شدم که ابراهیم حاتمی‌کیا و محمدعلی باشه‌آهنگر مشغول فیلمسازی در این حوزه هستند. در سینما اگر به دیگران فکر کنید ذهن شما مختل می‌شود باید با حداکثر توان کار کنید. سوژه‌های جنگ تحمیلی آنقدر جای کار دارد که اگر ۲۲ فیلم درباره آن‌ها ساخته می‌شد باز هم متفاوت بودند.

وقتی مردم قهرمانان واقعی را تشویق کردند، به هدفم رسیدم

توکلی در ادامه با اشاره به واکنش‌های مخاطبان نسبت به «تنگه ابوقریب» مطرح کرد: اینکه باعث شوى مردم قهرمانان اصلى‌شان را تشویق کنند بسیار جذاب است. این اتفاق در سینماى مردمى افتاد. زمانى که پایان فیلم اسامى واقعى قهرمانان «تنگه ابوقریب» آمد، مردم آنها را تشویق کردند. این خواسته من بود. وقتى این اتفاق افتاد من به نتیجه نزدیک شدم.

می‌خواستم مخاطب را به درون جنگ ببرم

کارگردان تحسین‌شده سی و ششمین جشنواره فیلم فجردر ادامه افزود: ما همیشه در سینماى جنگ، مخاطب را کنار میدان نگه مى‌داریم. تصور من این بود که مخاطبم را با الگوبردارى از فیلم‌هاى مستند جنگى به میدان ببرم. مثل فیلم‌هاى رسول ملاقلى‌پور و احمدرضا درویش که از همین الگو استفاده کردند و با نگاهی مستندگونه مخاطب را به دل ماجرا بردند. من هم تلاش کردم به این نمونه برسم. سعی کردیم تصاویر جنگ را ملموس کنیم،  همان التهاب و لحظات جنگی را نشان دهیم.

سینمای مستقل به تفکر سینماگر می‌گویند نه منبع مالی فیلم

توکلی درباره اظهارنظر جنجال برانگیزش درباره سینمای مستقل اشاره کرد: بحث من درباره واژه‌ها است و ما نباید پشت واژه‌ها پنهان شویم. هنوز معتقدم در ایران سینمای مستقل نداریم چون موظفیم پروانه ساخت و پروانه نمایش بگیریم. سینمای مستقل از صفر تا صد برآمده از ذهنیت سازنده فیلم است. در همه جهان به تفکر سینماگر سینماى مستقل اطلاق مى شود، اما در ایران تعریف سینماى مستقل به منبع مالى فیلم بازمى‌گردد. این تعریف سینماى دولتى و خصوصى است نه سینماى مستقل. متاسفانه سینمای مستقل نداریم، آرزو دارم که آن‌چه در ذهن ما است ساخته و اکران شود.

عباس کیارستمی تفکر مستقلی داشت

او افزود: ماجرای فیلمسازانی چون عباس کیارستمی متفاوت است. او از هرجا که پول می‌گرفت فیلم خودش را  می‌سازد اما چه طور می‎شود که اگر از شهرداری فلان کشور فاوند بگیری مستقل هستی اما اگر از شهرداری تهران بگیری غیرمستقل است؟ فیلمساز باید به لحظه لحظه فیلم‌اش ایمان داشته باشد. ممکن است فیلمی در بخش خصوصی ساخته شود و همه چیز به ما تحمیل شود. ما سنجش فیلم‌ها را رها کرده و مدام دنبال این هستیم که پول آن از بخش خصوصی است یا دولتی.

مهم نیست بودجه از کجا آمده، فیلمساز باید به فیلمش معتقد باشد

کارگردان «اینجا بدون من » عنوان کرد: خیلی وقت‌ها مستقل را به این خاطر به کار می‌بریم که پول آن از کجا آمده است. این را می‌توانیم دولتی و خصوصی نامگذاری کنیم. هنر این است تفکرى که در فیلم دیده مى شود، متعلق به فیلمساز باشد و به تک تک اتفاقات درون فیلم اعتقاد داشته باشد نه اینکه همه چیز به فیلمساز تحمیل شود اما چون پول از بخش خصوصى آمده اسم خودشان را سینماى مستقل بگذارند. صرف این که بودجه فیلمی از بخش خصوصی آمده فیلم مستقل محسوب نمی‌شود. در این ۴۰ سال فیلم‌هایی که ما به آن افتخار می‌کنیم با مشارکت فارابی ساخته شده است.

دفاع‌مقدس هنوز زوایای جذاب زیادی دارد

توکلی در پایان درپاسخ به این سوال که آیا در زمینه فیلم دفاع‌مقدس دوباره فیلم می‌سازید یا خیر؟ اظهار کرد: در جنگ ۸ ساله زوایای جذاب زیادی وجود دارد. امیدوارم با راهنمایی بزرگ‌ترها در این فضا قدم بزنم. البته اگر حرفی برای گفتن داشته باشم. من «سرو زیر آب» باشه آهنگر را بسیار دوست داشتم.

نوشته یازدهمین برنامه «شب‌های شفاهی» روی آنتن رفت/ بهرام توکلی: وقتی مردم قهرمانان واقعی را تشویق کردند، به هدفم رسیدم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در بخش دیگر این برنامه، پویا بادکوبه کارگردان فیلم «درساژ» و نیما اقلیما کارگردان فیلم «امیر»، کارگردان‌های فیلم اولی سی و ششمین جشنواره فیلم فجر مهمان «شب‌های شفاهی» خواهند بود تا درباره انتخاب و عدم‌انتخاب فیلم‌ها در جشنواره صحبت کنند.

«شب‌هاى شفاهى» به تهیه‌کنندگى و اجراى محمود گبرلو، چهارشنبه هر هفته ساعت ۲۱ از شبکه «شما» پخش می‌شود.

نوشته گفتگوی گبرلو با فریدون جیرانی در «شب‌هاى شفاهى»/ حضور کارگردان‌های فیلم‌اولی جشنواره فیلم فجر اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

او درباره این که گفته می‌شد جشنواره از شکوه و تعریف انقلابی به دور است و این هم در اجرا و هم در ماهیت آثار وجود دارد، گفت: به هر حال جشنواره تولید فیلم نمی‌کند و یک رقابت حرفه‌ای دوستانه بین صاحبان آثار یک سال تولیدات سینمایی است و از فضای تولیدات ایران در یک سال قبل خود و از حس و حال خود سینماگران منفک نیست. امسال موضوعات انقلاب و دفاع مقدس را در جشنواره داریم که تعدد آنها، به مسائل روز در منطقه برمی‌گردد و بحث داعش و مدافعان حرم و جنگی که در خارج از مرزها وجود دارد. در واقع این سینماگران هستند که حس و حال این فضا را در فیلم‌ها نمایش می‌دهند و منتقل می‌کنند. نه این که فکر کنید مدیران دستور ساخت چنین آثاری را داده‌اند…

دبیر سی و ششمین جشنواره فیلم فجر در این بخش اظهار داشت: البته این واقعیت را در نظر بگیریم که هیچ جشنواره‌ای نیست که دبیرش تا این حد در معرض رسانه‌ها باشد ، در کشور ما البته زمان پیش‌تولید جشنواره فیلم فجر به‌گونه‌ای است که برخی جریانات فیلم‌ها را رها کرده‌اند و به حاشیه جشنواره پرداخته‌اند، ضمن آن که طی هفته‌های اخیر بسیاری از رسانه‌ها هم به فیلم‌ها و اتفاقات مختلف جشنواره می‌پردازند

او درباره این که این کاهش هزینه‌ها آیا قرار است از شکوه جشنواره کم کند، گفت: قرار نیست هیچ بخش از جشنواره را به خاطر کاهش هزینه‌ها حذف کنیم. ما امسال اتفاقا بخش تجلی اراده ملی را اضافه کرده‌ایم یا آیین قرعه‌کشی برنامه سینمای رسانه را اضافه کردیم که مورد توجه خود اهالی رسانه قرار گرفت.

دبیر جشنواره در پاسخ به این که حذف افتتاحیه با توجه به همزمانی با آغاز جشن‌های انقلاب، چقدر منطقی است، گفت: در ابتدا قرار بود افتتاحیه را حذف کنیم. در بسیاری از جشنواره‌های حرفه‌ای مراسم افتتاحیه وجود ندارد وآلبته . آنها در طول برپایی یک جشنواره، مهمانی‌های متعددی دارند که این فضای جشنواره سینمایی را در طول برگزاری پررنگ می‌کند. اما ما فقط دو مراسم اصلی در جشنواره داریم و نکته دیگر این  که وقتی زمان برپایی جشنواره فیلم فجر از ۱۲ تا ۲۲ بهمن یعنی همزمان با جشن‌های انقلاب است، ممکن است با این نگاه و با حذف افتتاحیه، باعث کمرنگ‌شدن آیین‌های جشنواره در جشن انقلاب شویم. از این رو امسال هم ممکن است مراسم افتتاحیه داشته باشیم.

او افزود: البته بحث کاهش هزینه‌ها همچنان وجود دارد چرا که معتقدیم بودجه سازمان سینمایی بالا نیست و اینگونه هزینه‌ها از بودجه تولیدات سینمایی کم می‌کند. اگر بتوانیم هزینه‌های جشنواره را مدیریت کنیم، این شاید به افزایش بودجه تولید در شرایط موجود کمک کند و این تصمیمی به نفع خود سینماگران است.

داروغه‌زاده در مورد محل برگزاری جشنواره و این شایعه رایج که احتمال بازگشت سینمای رسانه به برج میلاد وجود دارد. توضیح داد: محل برگزاری جشنواره برای اهالی رسانه پردیس ملت است و اسامی سینماهای مردمی هم اعلام شده است.

وی در پاسخ به اینکه همیشه حامی فیلمسازان اول بوده‌اید و چرا در این جشنواره فیلمساز اول کمتری حضور دارد، اضافه کرد: من انتخاب‌کننده نیستم. هیأت انتخابی وجود دارد که فیلم‌ها را می‌بیند و اسامی فیلم‌ها را اعلام می‌کند که ما امسال در آغاز کار، اسامی اعضای هیأت انتخاب را اعلام کردیم. قرار بود این اعضا با معیار کیفی، فیلم انتخاب کنند. حال ممکن است تعداد فیلم‌های اول خوب زیاد باشد یا نه و آنها به این نکته که یک فیلم، چندمین ساخته سازنده‌اش است، توجه  نداشتند بلکه به خود فیلم توجه کردند.

داروغه‌زاده در پاسخ به این پرسش که آیا فیلمی را با حق وتوی قانونی خود بر اساس آئین‌نامه به جشنواره اضافه کرده است، گفت: نه من فیلمی را انتخاب نکردم و هر فیلمی را هم که در جلسه هیأت انتخاب به آنها پیشنهاد کردم، آنها وقعی نگذاشتند و کار خودشان را کردند.

او گفت: اگر بحث بر سر دخالت دبیر و انتخاب توسط او باشد، باید بگویم من با انتخاب «هیأت انتخاب» سلیقه و نگاه‌ام را اعمال کرده‌ام و نه با انتخاب فیلم…

داروغه‌زاده با توجه به این که انتخاب فیلم برای جشنواره فیلم فجر، صرفا یک انتخاب برای جشنواره است و نه چیز دیگر، گفت: بالاخره ما هم محدودیت‌هایی داشتیم، ۶۷ فیلمساز و عوامل آنها بودند که نباید هیچ‌کدام را از چشم هیأت انتخاب دور می‌ماندند اما فقط ۲۲ فیلم داستانی انتخاب شد. ما  اگر بتوانیم فرهنگسازی کنیم که به آنان که پذیرفته شده‌اند و یا برنده میشوند احترام بگذاریم – که این درچند سال اخیر مخدوش شده – اتفاق خوبی خواهد افتاد. همه اهالی سینما، دوست و همکار و عضو یک خانواده هستند، فکر می‌کنم باید مثل همه جای دنیا، از اینکه در یک جشن شرکت می‌کنیم، خوشحال باشیم.

او همچنین در بخش‌ دیگری از برنامه «شب‌های شفاهی» به پرسش‌های مجری برنامه درباره اداره ارزشیابی و نظارت سازمان سینمایی پاسخ داد.

داروغه‌زاده در بخشی از سخنان خود درباره این موضوع، با اشاره به اینکه مسئولان باید حضورسلیقه ای  خود را کمرنگ‌تر کنند، ادامه داد: بین مردم، هنرمندان و مسئولین فاصله وجود دارد و در این صورت به نتیجه نمی‌رسیم. ما باید خودمان حضورمان را کمرنگ کنیم چرا که معتقدیم مردم خودشان نیازهایشان را از طریق واکنش‌هایی که به فیلم‌های نشان می‌دهند، بیان می‌کنند و باید اجازه بدهیم راحت‌تر با فیلم‌ها ارتباط برقرار کنند. گروه‌ها و سلیقه‌های مختلف با توجه به سلیقه، علایق و دانش خود به انواع فیلم گرایش دارد. واقعیت این است که اگر ما اجازه دهیم، فیلمسازان زیادی داریم که هر کدام به نوعی با جامعه در ارتباط هستند و نیازهای آنها را درک می‌کنند. اگر اجازه بدهیم این اتفاق به شکل طبیعی اتفاق بیفتد، اکثریت، جامعه را نمایندگی می‌کنند و صدایشان به فیلمسازان می‌رسد و اقتصاد سینما در شرایط طبیعی قرار می‌گیرد.

او همچنین در این برنامه گفت: شیوه درست این است که در بحث نظارت، تمرکز روی پس از تولید و قبل از نمایش عمومی فیلم باشد.

سی و ششمین جشنواره فیلم فجر از ۱۲ تا ۲۲ بهمن ماه ۱۳۹۶ به دبیری ابراهیم داروغه‌زاده برگزار خواهد شد.

نوشته برگزاری افتتاحیه برای سی‌و‌ششمین جشنواره فیلم فجر اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

اصغر یوسفی‌نژاد، کارگردان فیلم «خانه (ائو)» مهمان بخش «ضیافت» این برنامه است.

در بخش «تحلیل فیلم»، نغمه دانش به عنوان کارشناس فیلم، به تحلیل فیلم «خانه (ائو)» مى‌پردازد.

«شب‌هاى شفاهى» به تهیه‌کنندگى و اجراى محمود گبرلو، چهارشنبه هر هفته ساعت ٢١ از شبکه «شما» پخش می‌شود.

نوشته گفتگوی گبرلو با ابراهیم داروغه‌زاده در «شب‌هاى شفاهى»/ تشریح سیاست‌های نظارتی و جشنواره‌ای اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در بخش «ضیافت»، حسین نمازى، کارگردان و رضا اکبرپور، بازیگر فیلم «آپاندیس» در گفتگو با گبرلو از این فیلم مى‌گویند.

در بخش «تحلیل فیلم» نیز، غلامعباس فاضلى، به عنوان کارشناس فیلم؛ به تحلیل و بررسى نخستین فیلم سینمایى حسین نمازى

مى‌پردازد.

«شب‌هاى شفاهى» به تهیه‌کنندگى و اجراى محمود گبرلو، چهارشنبه هر هفته ساعت ٢١ روى آنتن شبکه شما مى‌رود.

نوشته گفتگوی گبرلو با غلامرضا موسوى در «شب‌هاى شفاهى»/ حضور حسین نمازی و رضا اکبرپور اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.