مصطفی رزاق کریمی مستندساز نام آشنای کشور، مهمان این قسمت از برنامه است؛ او در گفت‌وگو با حامد شکیبانیا درباره‌ ایران و ایرانی صحبت کرد. وی همچنین از ساخت فیلم‌هایی مثل «یاد و یادگار»، «خاطراتی برای تمام فصول»، «بزرگراهی در دل خاک» و «ایران ایر» سخن گفت و آنها را مرور کرد.

مصطفی رزاق کریمی مستندساز صاحب سبکی در سینمای مستند کشور است. او به ساخت فیلم درباره‌ ایران علاقه زیادی دارد و در کارهای خود همواره رگه‌هایی از این موضوع را قرار داده است. مستند «یاد و یادگار» یکی از ساخته‌های او به همراه فرهاد ورهرام است که به معرفی مکان‌های دیدنی و آداب و رسوم مردم ایران می‌پردازد. «خاطراتی برای تمام فصول» نیز روایتگر گوشه‌ای کمتر دیده شده از هشت سال دفاع مقدس است. این مستند اعزام مجروحان شیمیایی جنگ به اتریش برای مداوا را از بدو ورود به این کشور تا مراحل مداوایشان به تصویر کشیده است.

در بخش دیگری از نردبان این هفته، مروری بر فیلم مستند یاد و یادگار و خاطراتی برای تمام فصول شده است و برش‌هایی از مستند بزرگراهی در دل خاک و ایران ایر روی آنتن می‌رود. مروری بر کتاب «یادداشت‌های بغداد» نوشته‌ نها الراضی نیز از دیگر بخش‌های نردبان است.

برنامه‌ تلویزیونی «نردبان» تلاش می‌کند با نگاهی تخصصی به فیلم و عکس مستند، مروری بر آثار ایرانی و خارجی این حوزه داشته باشد. این برنامه با اجرای حامد شکیبانیا، کارگردانی و تهیه‌کنندگی اصغر احمدپور و فاطمه بوربور و ضبط شده در استودیو نفت، با بخش‌هایی متنوع جمعه‌ها ساعت ۱۷ روی آنتن شبکه‌ مستند می‌رود و بازپخش آن شنبه‌ها ساعت ۰۰:۰۰ و ۱۴:۳۰ است.

نوشته صحبت از ایران و ایرانی در «نردبان» با حضور مصطفی رزاق‌کریمی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این مستند روایتی از مهربانو ثقفی همسر امام خمینی (ره) رهبر انقلاب جمهوری اسلامی است که محصول عروج فیلم و مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی است.

لازم به ذکر است مستند «بانو قدس ایران» برنده تندیس بهترین فیلم یازدهمین جشنواره «سینماحقیقت» و منتخب سی و ششمین جشنواره جهانی فیلم فجر، است. غلامعلی اصغریان تهیه‌کننده «بانو قدس ایران» است.

مصطفی رزاق‌ کریمی در ابتدای این نشست تأکید کرد که ورودش به این پروژه کاملاً اتفاقی بوده است. او گفت: ساخت این مستند تصمیم برنامه‌ریزی ‌شده‌ای نبود. آن زمان من داور جشنواره سینماحقیقت بودم که چند بار با من تماس گرفتند. به دفتر عروج‌فیلم رفتم و آنجا با دوستان صحبت کردم. گفتند با پنج کارگردان دیگر درباره ساخت مستند زندگی همسر امام خمینی صحبت کرده‌اند و در نهایت به این نتیجه رسیده‌اند که من این کار را انجام بدهم.

او افزود: واقعاً شناختی نسبت به موضوع نداشتم و همان‌جا گفتم که هیچ‌وقت قرارداد نمی‌بندم، مگر اینکه مطمئن شوم تحقیق جواب می‌دهد. منابع هم خیلی محدود بود؛ به‌جز دو کتاب، باقی آثار تکراری بودند. با همین دو منبع تصمیم گرفتم تحقیق را آغاز کنم.

رزاق‌کریمی مسیر تحقیق را چالشی توصیف کرد: کار ساده‌ای نبود. زوایای پنهانی در زندگی این شخصیت وجود داشت و ما دنبال کشف آن‌ها بودیم. حتی به قم سفر کردیم. در مقطعی احساس کردم مسیر تحقیق بیراهه رفته و همه‌چیز را از نو شروع کردیم تا به نتایج قابل‌قبول برسیم و بعد وارد مرحله تولید شدیم.

این کارگردان همچنین از تجربه تعامل با خانواده امام سخن گفتو بیان کرد: جالب است بدانید خانواده امام تا روز نمایش فیلم حتی یک فریم از آن را ندیده بودند. خوشحالم که دوستانم با دقت تحقیق کردند. در این مستند برای نخستین‌بار اندرونی بیت امام به تصویر کشیده شد. زمانی که برای بازبینی به آنجا رفتم، خود دوستان نیز برای اولین‌بار دوربین به دست گرفتند. خانم فرشته اعرابی کمک کرد تا وارد آن حیاط شوم و جزئیات زندگی خانم را ببینم.

او شخصیت همسر امام (ره) را چنین توصیف کرد: او زنی روحانی، باسواد، مستقل و همراه امام بود. خیلی برایم جالب بود. حتی امروز هم فکر نمی‌کنم انقلابی به معنای مرسوم بود، اما همیشه همراه امام و مدیر خانواده بود. از زمان فوت مصطفی تا درگذشت احمد خمینی، روزهای سختی را پشت سر گذاشت.

بسیار خوب. در ادامه تنظیم روزنامه‌ای و حرفه‌ای این بخش از نشست را می‌خوانید. شیوه روایت بر اساس نقل قول‌های مستقیم، ساختار منسجم، و رعایت سبک خبری گزارش‌های سینمایی انجام شده است.

در ادامه این نشست، مهدی میرفتاح با تأکید بر اینکه سخنانش از منظر فنی و سینمایی مطرح می‌شود و ارتباطی به دوستی‌اش با مصطفی رزاق‌کریمی ندارد، گفت: این اثر با دشواری‌ها و خطراتی همراه است؛ چرا که ما به‌عنوان مخاطب، امکان تحقیق مستقل نداریم. برخلاف مستندهایی که درباره چهره‌هایی چون محمدتقی جعفری یا مرتضی ممیز ساخته شده، در اینجا تصویری ملموس، منابع تصویری یا آثار مکتوب در دسترس نیست. نهایتاً با چند عکس پراکنده یا منابع بسیار محدود روبه‌رو هستیم. بنابراین کارگردان با محدودیت‌های جدی در متریال مواجه بوده است.

پس از او، رزاق‌کریمی در پاسخ به نقد حامد شکیبانیا که گفته بود «فیلم از برخی خطوط قرمز عبور کرده» و به بخش‌هایی مانند صدای خانم ثقفی که می‌گوید «من به دعا اعتقاد ندارم» اشاره داشت، توضیح داد: تحقیق این پروژه بیش از یک سال و نیم زمان برد و در مجموع سه سال و نیم از عمر من را گرفت. اما با وجود همه این تلاش‌ها، روز نمایش در جشنواره سینماحقیقت، گفتند اجازه اکران ندارید. با این حال، دوستان با رایزنی توانستند فیلم را یک بار بدون حضور خبرنگاران نمایش دهند که همان یک نوبت، به نمایشی بزرگ تبدیل شد.

او در ادامه با اشاره به فضای واکنش تماشاگران اظهار کرد: فیلم‌های مهدویان و سرچشمه هم همان روز اکران شدند و سالن‌ها پر بود. بیرون که آمدم، دیدم برخی تماشاگران از شدت تأثر اشک می‌ریزند. یادم هست یکی از جوان‌ها که ظاهر متفاوتی داشت، گوشواره در گوشش بود، در حال پاک‌کردن اشک‌هایش بود. رفتم دنبال‌شان، کسی من را نمی‌شناخت. در طبقه پنجم یا ششم داشتند درباره فیلم بحث می‌کردند. یکی از آن‌ها، که ظاهرش هیچ ارتباطی با فضای رسمی نداشت، گفت بچه‌ها، این فیلم خیلی چیزها درباره این خانواده را برای ما روشن کرد.

رزاق‌کریمی افزود: وقتی برگشتم پایین، فضا شبیه یک مجلس ختم بود.

جمعیت ایستاده بودند و سکوت کرده بودند. یکی از مسئولان که کنار آقای طباطبایی‌نژاد ایستاده بود، گفت چرا ناراحتی؟ خوشحال باش! این‌همه تشویق شدی! گفتم من حرف آن پسر را شنیدم. گفت درست است. تو در فیلم‌هایت دروغ نمی‌گویی، تحریف نمی‌کنی، چیزی که جای آن در فیلم نیست را نمی‌زنی.

این کارگردان درباره فرآیند ساخت فیلم تأکید کرد: این مستند از آن جنس کارها نیست که سریع ساخته شود. اعتماد لازم بود. من در ارتباط مستمر با خانواده امام (ره) بودم، به‌ویژه با خانم فرشته اعرابی. جلسات بسیاری داشتیم. بعد از ورود به اندرونی که تا آن زمان کسی از بیرون اجازه ورود نداشت، گفت‌وگوهایی شکل گرفت که فضای جدیدی را برای روایت باز کرد.

او همچنین درباره منابع این مستند توضیح داد: کتاب خاطرات «اقلیما» را داشتم که هشت سال پیش منتشر شده بود. اما به جای مصاحبه رسمی، خواستم حرف دلم را بزنم. حتی درباره حاج‌حسن آقا هم گفته می‌شد که ارتباط با او سخت است و واقعاً هم سخت بود، اما وقتی اعتماد شکل گرفت، کار جلو رفت. در جایی از تحقیقات، شنیدیم که نواری صوتی از بحث‌ها وجود دارد. گفتیم ما فقط اعتماد می‌کنیم و پاسخ شنیدیم اعتمادتان را ادامه دهید و آن نوار را در اختیار ما گذاشتند.

رزاق‌کریمی: پژوهش برایم اصل است، نه احساس

رزاق‌کریمی در ادامه با اشاره به نحوه کار با صداهای ضبط‌شده از همسر امام خمینی(ره) گفت: صداها کیفیت خوبی نداشتند، بنابراین آن‌ها را به آقای بهروز شهامت سپردم تا در استودیو تنظیم و بازسازی شود. با بهبود صدا، برای وضوح بیشتر زیرنویس نیز تهیه شد. به باور من، اعتماد خانواده امام از آن‌جا شکل گرفت که هیچ‌گاه دروغی از ما نشنیدند، تحریفی در روایت ندیدند و فشاری هم بر ما وارد نکردند. فضای کار مبتنی بر گفت‌وگو بود و همین فضای گفت‌وگویی موجب شد علاقه‌مندی آن‌ها برای ادامه همکاری شکل بگیرد.

او درباره برخی جزئیات فرآیند تحقیق تصریح کرد: یکی از ندیمه‌های قدیمی خانواده که به‌طور اتفاقی هنگام مرتب‌کردن اتاق امام در حیاط دیده شد، نکته‌ای را درباره چیدمان بالش‌ها مطرح کرد که با تصویر ما تفاوت داشت. وقتی متوجه شدم، گفتم این خانم حتماً باید صحبت کند. در جریان پژوهش، به حدی به جزییات نزدیک شده بودیم که حتی جای نشستن هر فرد در خانه مشخص شده بود. ما دقیقاً موقعیت اتاق‌ها، جای افراد و فضای خانه را بازسازی کردیم. با هماهنگی انجام‌شده، اجازه ندادیم پیش از مصاحبه خانه را ببینند؛ زیرا ۲۰ سال از آخرین حضورشان گذشته بود. بعد از پایان گفت‌وگو، اجازه قدم‌زدن در حیاط داده شد.

این مستندساز ادامه داد: خانم حائری در پایان مصاحبه گفت: من تنها زندگی می‌کنم. این جمله به من نشان داد که چه اندازه این گفت‌وگوها صمیمانه شده است. به نظرم، همین بخش از تحقیق، ۵۰ درصد مسیر ساخت فیلم را پیش برد. باید از آقای محمدپور، رضا تیموری و دیگر همکارانم تشکر کنم که واقعاً تلاش زیادی کردند. من آدم وسواسی نیستم، اما در این پروژه حساسیت داشتم؛ چون موضوع درباره امام خمینی(ره) بود.

رزاق کریمی با تأکید بر اهمیت پژوهش در فرآیند مستندسازی افزود: برای من پژوهش اصل ماجراست. خوشحالم که این پروژه به ثمر نشست و امروز نیز در کنار شما هستم، با حضور آقای شکیبا و آقای میرفتاح، که احترام و ارادت ویژه‌ای برایشان قائلم. با این حال، برایم مهم است که دوستانم فیلم را حرفه‌ای ببینند. دوستی جای خودش، اما رفتار حرفه‌ای برای من اهمیت بیشتری دارد.

در ادامه نشست، میرفتاح با اشاره به اهمیت زمینه‌سازی روایت‌ها گفت: اگر بگوییم همسایه‌ای داشتیم که فرانسه بلد بود، شاید چیز خاصی نباشد. اما وقتی این موضوع را در خانواده‌ای روحانی قرار بدهیم، معنا پیدا می‌کند.

او افزود: در مورد خانواده امام خمینی، ما اطلاعات چندانی نداریم. حتی در ۱۰ سالی که امام در ایران بودند، فقط گاهی شعر یا نام چند نفر از اطرافیانش را شنیده بودیم. اما واقعاً آن خانه، آن روابط، آن فضا برای ما ناشناخته بود.

این نویسنده و منتقد بیان کرد: خانواده‌ها معمولاً برای شخصیت‌های بزرگ، نقطه ضعف‌اند. رهبر یا چهره کاریزماتیکی که جامعه را متحول کرده، ممکن است از سمت خانواده‌اش ضربه بخورد. مثلاً در داستان «آرزوی بزرگ»، قهرمان سرانجام از ناحیه دامادش خجالت‌زده می‌شود و همه‌چیز را باید جمع‌وجور کند.

میرفتاح تصریح کرد: امام خمینی کار بزرگی انجام داد. فیلم آقای رزاق‌کریمی با دقت ساخته شده، اما قرار نیست فضیلتی به امام اضافه کند. آنچه امام انجام داده، تاریخی است و جای خودش را دارد. زندگی خانوادگی‌اش هم، صرفاً بخشی از شناخت است، نه منبعی برای اسطوره‌سازی.

او تأکید کرد: گاهی وقتی خانواده‌ها خاطراتی تعریف می‌کنند، اثر عکس دارد. مخصوصاً اگر تلاش کنند تصویر قدی و بی‌نقص ارائه دهند.

در دنیای مدرن، خانواده برای چهره‌های مهم، اغلب بار اضافه‌اند، نه فقط برای رهبران سیاسی مثل مکرون یا ترامپ، بلکه حتی در سنت‌های مذهبی هم این مسئله دیده می‌شود.

این نویسنده اظهار کرد: فیلم آقای کریمی، رازهایی را به‌آرامی کنار می‌زند. ممکن بود این کار خطرناک باشد، اما نتیجه‌اش موفق بود. برای ما جذاب بود چون شناخت قبلی نداشتیم. اما از نظر کاریزما، شاید چیزی به امام افزوده نشد، حتی ممکن است تصویری انسانی‌تر اما کم‌ابهت‌تر ایجاد کرده باشد.

میرفتاح با نگاهی تحلیلی‌تر ادامه داد: ما در مسیر مدرن شدن، باید بسیاری از امور را سکولار کنیم؛ از جمله «بیت» امام و روایت‌های شخصی از زندگی‌اش. این فیلم با نگاه دنیوی، همین مسیر را رفته است؛ نه از منظر سیاسی، بلکه برای تفکیک امر شخصی از امر تاریخی.

او همچنین درباره تصمیم فیلمساز برای استفاده از روایت خانم حائری، همسر آقا مصطفی خمینی، تاکید کرد: این پایان‌بندی، هوشمندانه بود. شما می‌پرسید امام چه کرده؟ انقلاب. یک نظام را تغییر داده. اما وقتی فضیلت‌های او را می‌شماریم، می‌گوییم او شاهزاده بود، یا فرانسه بلد بود. آیا این‌ها واقعاً فضیلت‌اند؟ اینکه امام زبان فرانسه می‌دانسته، نکته جالبی است، اما ربطی به تیم و هسته فیلم ندارد. اگر دنبال فضیلت‌ها برویم، ممکن است دیگران را در موقعیت سختی قرار دهیم.

او اضافه کرد: روایت خانم حائری، تلخ، دقیق و غیرشعاری بود. نه مثل روایت‌های رسمی، نه بیمه‌شده، بلکه انسانی. فیلم در جهانی تمام شد که چندان شیرین نیست، اما واقعی است.

در بخش پایانی نشست، رزاق کریمی به روند گفت‌وگو با یادگار امام (ره) اشاره کرد و گفت: حاج حسن آقا ابتدا با تحقیق من موافقت کرد و من هم کار را ادامه دادم. روز مصاحبه، کمی مقاومت داشت اما گفت: حالا من حرف‌هایم را می‌زنم. من هم با آمادگی کامل جلو رفتم.

او افزود: متوجه شدم که شروع گفت‌وگو با حاج حسن آقا آسان نیست. پس با یک خاطره ساده آغاز کردم: آقا، امام ماهی دوست نداشت، آبگوشت دوست داشت. خانم ماهی را دوست داشت اما امام از بوی ماهی خوشش نمی‌آمد، پس می‌رفتند پیش خواهرشان غذا می‌خوردند. تعجب کرد و پرسید از کجا می‌دانی؟ گفتم تحقیق کرده‌ام. تحقیق یعنی توجه به جزئیات.

این مستندساز ادامه داد: از همان‌جا احساس راحتی ایجاد شد. من فقط دنبال کلیات نبودم، بلکه درباره عادت‌های غذایی امام هم کنجکاو بودم. حتی خانم زهرا مصطفوی هم در مورد غذا خوردن در خانواده صحبت‌هایی داشت. مثلاً گفتند که امام یک‌بار از دست آبگوشت خسته شد و گفت چقدر آبگوشت بخورم؟ و به همسرشان پیشنهاد دادند برنامه غذایی هفتگی تنظیم کند. این جزئیات کوچک، به من کمک کرد تا رابطه‌ای صمیمانه‌تر با خانواده برقرار کنم.

او در پایان، درباره موسیقی فیلم نیز توضیح داد: رسیدن به موسیقی مناسب، زمان زیادی برد. آهنگساز جوانی به من گفت ما بغض داریم، می‌خواهیم در فیلم گریه کنیم. گفتم هنوز نه. تیتراژ فیلم برای شماست، اما این بخش فیلم نه. موسیقی باید برای شخصیت ساخته شود، نه برای احساسات شخصی ما. موسیقی باید با تار و سه‌تار شخصیت بخواند، نه با احساس سطحی در نهایت، وقتی به تیتراژ رسیدیم، گفتم حالا بغضتان را بروز دهید. اینجا، دیگر هیچ صدای دیگری نیست.

نوشته «بانو قدس ایران» در موزه سینما نقد و بررسی شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

محمدعلی فارسی متولد ۱۳۳۶ در ورامین و دانش‌آموخته کارشناسی سینما، فیلمنامه نویسی از دانشکده صدا و سیما است. مستندهایی از جمله مهاجران، غواصان، معلم، حقیقت گمشده، شلمچه، کبوتران امید، گلستان آتش، مجنون، نومن، طوفان، رستاخیز، قصه های جنگ و … . را ساخت و از سال ۷۲ تا سال ۸۱ معاون تولید موسسه روایت فتح بود. وی تجربه حضور در هیات داوران جشنواره مستند سینما حقیقت، جشنواره فیلم کوتاه تهران و جشنواره فیلم فجر را دارد.

ستار کاکایی متولد ۱۳۳۴ در ایلام و دانش‌آموخته کارشناسی سینما و کارشناسی ارشد پژوهش هنر است. مستند سرزمین پدری، باوه یال، روزنه امید، پالایشگاه دام، عزاداران آران، زیبای پنهان، بازگشت، بیسیم چی فرمانده، سلطان، لبخندهای ارس، فاتح، فرزند کویر، روایت فتح حسن بوعذار، روایت فتح چیلات، روایت فتح کریم چوپون، روایت فتح غدیرخم، این سال‌ها که می‌گذرد (زندگی قیصر امینپور)، موسیو آرسن (زندگی آرسن میناسیان، نیکوکار). از جمله آثار این فیلمساز است. او سال ۹۸ دبیر نخستین دوره جشنواره فرهنگی هنری «مهرمادر» بود.

مصطفی رزاق کریمی متولد ۱۳۴۱ در شهر تبریز و دانش‌آموخته معماری از اتریش است. او با ساخت مستندهای بانو قدس ایران، حس پنهان، خاطراتی برای تمام فصول، یاد و یادگار و … در سینمای مستند به عنوان فیلمساز حضور یافت و یکی از برجسته‌ترین فعالیت‌های او در عرصه مستندسازی، ساخت فیلم‌های آموزشی در رابطه با ایدز و به سفارش آموزش و پرورش اتریش بود که جزو مواد درسی آن کشور شد. «بانو قدس ایران» از آثار ساخته شده توسط وی جایزه بهترین فیلم یازدهمین جشنواره سینماحقیقت را دریافت کرد.

پانزدهمین جشنواره بین‌المللی «سینماحقیقت» به دبیری محمد حمیدی‌مقدم از ۱۸ آذرماه شروع شده و تا ۲۵ آذرماه ادامه دارد.

نوشته معرفی داوران بخش مسابقه شهید آوینی جشنواره «سینماحقیقت» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«بانو قدس ایران» به کارگردانی مصطفی رزاق کریمی، محصول مؤسسه فرهنگی، هنری عروج است و با مشارکت مرکز گسترش تولید شده است. فیلم روایتی است از زندگی بانو خدیجه ثقفی همسر امام خمینی (ره). این فیلم که در یازدهمین جشنواره «سینماحقیقت» تندیس بهترین فیلم را دریافت کرده، برای نخستین‌بار و در «اکران حقیقت»، نمایش آنلاین و اکران در ۵۰ مرکز هنری و فرهنگی در سراسر کشور خواهد داشت.

در بسته اول طرح «اکران حقیقت» که به همت مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی اجرا می‌شود، پنج مستند «بانو قدس ایران»، «در جستجوی خانه خورشید» (مهدی باقری)، «ف- الف» (فرشاد اکتسابی)، «زیر این چتر باران می‌بارد» (کتایون جهانگیری) و «بر سر خاک» (محسن خان جهانی) در سامانه هاشور نمایش داده می‌شوند.

نوشته پوستر مستند «بانو قدس ایران» رونمایی شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

مهدی جعفری متولد ۱۳۴۸ اهواز است. او پس از یک دوره کوتاه بازیگری در تئاتر، کار فیلمسازی را از سال ۱۳۶۴ با حضور در انجمن سینمای جوانان نجف آباد آغاز کرد؛ سپس در سال ۱۳۶۷ وارد دانشکده سینما تئاتر دانشگاه هنر تهران شد و تحصیلات خود را در رشته کارشناسی کارگردانی سینما تکمیل کرد. جعفری از ۱۳۷۳ به ساخت فیلم‌های کوتاه داستانی روی آورد و از سال ۱۳۸۳ به عنوان مدیر فیلمبرداری در سینمای ایران مشغول به کار شد. او ساخت چندین مستند کوتاه و بلند تحسین شده را در کارنامه خود دارد و «ایستگاه اتمسفر» و «۲۳ نفر» از آثار بلند سینمایی اوست.

روح‌الله حجازی کارگردان متولد ۱۳۵۸ در آبادان و دارای مدرک درجه ۲ هنری در رشته کارگردانی از وزارت و فرهنگ و ارشاد اسلامی است. او در سال ۱۳۸۶ اولین فیلم خود را با نام «در میان ابرها» ساخت و در کارنامه‌اش فیلم‌های تحسین‌شده‌ای چون «زندگی خصوصی آقا و خانم میم»، «زندگی مشترک آقای محمودی و بانو»، «مرگ ماهی»، «هیهات» و «اتاق تاریک» دیده می‌شود.

مصطفی رزاق کریمی متولد ۱۳۴۱ تبریز، دانش‌آموخته معماری از اتریش است. او فعالیت هنری را سال ۱۳۵۳ با ساخت فیلم‌های کوتاه و مستند آغاز کرد. رزاق‌کریمی در اتریش فیلم‌های آموزشی را به سفارش آموزش و پرورش اتریش به عنوان مواد درسی این کشور ساخته است. از آثار بلند سینمایی رزاق‌کریمی می‌توان به مستندهای «یاد و یادگار»، «خاطراتی برای تمام فصول» و «بانو قدس ایران» و فیلم داستانی «حس پنهان» اشاره کرد.

فرشته طائرپور متولد ۱۳۳۱ تهران و دانش آموخته ادبیات انگلیسی است. او به دنبال فعالیت ادبی در حوزه کودکان و نوجوانان از سال ۱۳۶۶ در زمینه سینمای کودک به کار پرداخت. همکاری با کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و گروه کودک و نوجوان سیما و مدیریت خانه ادبیات و هنر کودکان و نوجوانان از جمله فعالیت‌های اوست. او بیش از ده فیلم سینمایی و حدود بیست هزار دقیقه آثار ویدیویی در خانه ادبیات و هنر کودکان و نوجوانان تهیه کرده است. او که در اواخر دهه هفتاد به عنوان رئیس هیأت مدیره خانه سینما انتخاب شد، تهیه فیلم‌هایی چون گلناز، پاتال و آرزوهای کوچک، مدرسه پیرمردها، نان و شعر، پسر مریم، زن دوم، آینه‌های روبرو و خداحافظ دختر شیرازی را در کارنامه دارد.

هادی مقدم‌دوست متولد ۱۳۵۰ در تهران است و فعالیت سینمایی خود را در مقام کارگردان از سال ۱۳۸۹ با فیلم «چسب زخم» آغاز کرد و از آن زمان به عنوان نویسنده، دستیار کارگردان، کارگردان و مدرس فیلم‌نامه‌نویسی فعال بوده است. او کارگردانی فیلم بلند سینمایی «سر به مهر» و نگارش فیلمنامه‌ فیلم‌های سینمایی تحسین‌شده‌ای چون «بی‌پولی» و «شعله‌ور» را در کارنامه دارد.

سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر از ۱۲ تا ۲۲ بهمن همزمان با چهل‌ویکمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی ایران به دبیری ابراهیم داروغه‌زاده برگزار می‌شود.

نوشته معرفی داوران بخش‌های مستند، کوتاه و نگاه نو در سی‌و‌هشتمین جشنواره فیلم فجر اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.