سوره سینما- سارا کنعانی: معصومه قاسمی‌پور یکی از بازیگران بی‌سر و صدای تئاتر است که تحصیلات خود را در مقطع کارشناسی ارشد کارگردانی این حوزه به پایان رسانده، اما همیشه ترجیح داده به سراغ کارهایی برود که قلبا دوست دارد. جالب است بدانید این بازیگر به طور جدی در یکی از شاخه‌های ورزش رزمی ووشو نیز فعال است. شاید خیلی‌ها معصومه قاسمی پور را نشناسند، او در «میهمان داریم» در قالب یک زن جوان متدین و وفادار ظاهر شده. قاسمی‌پور در اولین تعریف خود از این نقش می‌گوید: «محبوبه، نقشی شاعرانه بود که عشق را در این فیلم پررنگ می‌کرد».

از سال ۷۸ وارد عرصه بازیگری شده‌اید، اما در این ۱۵ سال چرا اینقدر کم کار بودید؟

معصومه قاسمی‌پور: بله، من حتی در تئاتر هم کم‌کارم. کمی وسواس دارم و سختگیر هستم. بخشی از این کم‌کار بودن به خودم برمی گردد و بخشی دیگر به شرایطی که موجود است. وقتی کم کار کنی، کمتر دیده می شوی و دریافت پیشنهادهای کمتر هم میزان انتخاب‌های تو را کاهش می دهد. بنابراین چند عامل دست به دست هم داده اند که بازیگر مطرحی نباشم، اما از آنچه در این سال ها به دست آورده ام، ناراضی نیستم. دو سال قبل در جشنواره فیلم یاس به خاطر بازی در تله فیلم «نامه‌های خیس» به کارگردانی مرجان اشرفی‌زاده جایزه بهترین بازیگری آثار ویدئویی را به دست آوردم. این فیلم حتی به خارج از مرزها هم راه یافت و از جشنواره هایی در کشورهای روسیه و هند هم جایزه بهترین بازیگری زن را از آن خود کرد. البته خانم اشرفی‌زاده به آنجا رفت و جایزه من را دریافت کرد. ایشان کارگردانی است که من همیشه از پیشنهادهای کاری اش استقبال کرده ام، چون می دانم کارش را بلد است.

چطور شد که به «میهمان داریم» پیوستید؟

دستیار آقای عسگرپور یعنی خانم لیلا رنگرزان بازی مرا در فیلم «نامه‌های خیس» دیده بود و به ایشان معرفی‌ام کرد. فیلمنامه را به من دادند و گفتند نقش تو نقش احساسی است و حضور کوتاهت قرار است حال و هوای عاشقانه و شاعرانه‌ای داشته باشد و  به بار معنوی قصه بیفزاید. من از اینکه در این فیلم بازی داشتم با وجود کوتاهی نقش، خیلی خوشحالم. کلیت اثر را دوست دارم. همیشه بازیگر زودتر از نقش دیده می‌شود و این دیدن شدن، آپلود شدن عکس در صفحات اینترنتی و چاپ شدن تصویر روی جلد مجله ها را به دنبال دارد و … . مردم همیشه ویترین را می بینند و شاید اصلا پرسیدن این سوال که : چگونه نقش را در آوردی، تنها به بازیگران اصلی یک فیلم سینمایی اختصاص داشته باشد، چون به هر حال حجم نقش زیادتر است و ادای حق مطلب آن سخت تر، اما من همین نقش کوتاهم را دوست داشتم. نقشی که شاید اصلا در حد تیپ مانده و شخصیت نشده و بستری برای امتحان پس دادن من نیز فراهم نمی‌کرد.

آن صبر و عشق و ایثاری که ما در نامزد مرد جانباز می‌بینیم، چیزی بود که در خود فیلمنامه وجود داشت یا برداشت شما از قصه بود؟

مختصات این نقش هم مثل نقش های دیگر در فیلمنامه آمده بود و ویژگی های الزامی چنین زنی را می شد با دقت روی دیالوگ هایش و گریمی که برای آن در نظر گرفته بودند، به دست آورد. گذشته از این ها، اگر هم موفقیتی در در کار من دیده می‌شود، آن را مدیون راهنمایی کارگردان و سایر دوستان هستم، چون سینما یک کار گروهی است و کسی نمی‌تواند موفقیت خود را یک اتفاق فردی تلقی کند.

هنگامی که فیلمنامه را خواندید، چه چیز برای شما جذابیت بیشتری داشت؟

من طبقه اجتماعی این خانواده و فضای سرخوشانه‌ای را که بر کلیت قصه حاکم بود، خیلی دوست داشتم. درد عمیقی زیر متن این فیلمنامه بود که آن را برای من عزیز می‌کرد. منظور من وجود یک پارادوکس دردناک و غم‌انگیز است. ما در سر تا سر فیلم پدر و مادر پیر و مهربانی را می‌بینیم که همه فرزندان خود را در راه خدا از دست داده اند و فضای سوررئال فیلم به مخاطب می‌گوید ببینید اگر بچه هایشان در این خانه هنوز نفس می کشیدند، چقدر زندگی زیبا و شیرینی داشتند. به نظرم درد چنین پارادوکسی از دادن خبر شهادت فرزند به یک خانواده هم سخت تر است.

فکر می کنید چه کسانی مخاطب فیلم «میهمان داریم» هستند؟

همه می توانند چنین فیلم هایی را تماشا کنند و دوست بدارند، اما به این شرط که سازندگان اثر، مسائلی را در نظر داشته باشند، مثلا نویسنده و کارگردان چنین فیلم هایی باید مطلقا از احساسات‌گرایی به دور باشند و با حفظ روحیه، نگاه حرفه ای خود را از قضاوت ها دور نگه دارند. جنگ باید به هر علتی تقبیح شود و بر همین اساس، فیلمی که بیشتر به معنای زندگی در دوران بحران توجه کند، موفق تر است. پدر و مادر فیلم «میهمان داریم» در انتظار عزیزان شان هستند و این انتظار فارغ از نگاه قومیتی و هر گرایش سیاسی عزیز و ارزشمند است. اگر این کلی‌نگری و پرهیز از احساسات گرایی حفظ شود، چنین فیلم هایی می‌توانند حتی فرامرزی هم باشند و برای غریبه ها جذاب جلوه کنند.

زنی که ما در «میهمان داریم» می بینیم نمونه ای از زنانی است که کمتر به آنان توجه شده. این ویژگی سهمی در نوع نگاه شما به نقش هر چند کوتاهتان داشت؟

اگر به چنین زنانی در سینما کمتر توجه شده شاید به خاطر این است که دست فیلمنامه‌نویسان ما در پرداختن به آنها چندان باز نیست. چنین کاراکترهایی تنها می‌توانند وفادار به یک عشق قدیمی نشان داده شوند یا آدم هایی را نمایندگی کنند که قید زندگی را زده اند و با مرد دیگری ازدواج کرده اند. هر چند که عاشق او هم نبوده اند. به نظرم غیر از این دو قصه، قصه‌های دیگری هم می تواند سرنوشت این زنان را تعریف کند، اما به دلیل محدودیتی که همیشه برای زنان در سینمای ما وجود دارد، از آن جنبه ها باز مانده ایم. با این حال نمونه های خیلی خوبی از زنان زخم دیده از عوارض جنگ در سینمای ما وجود دارد. شخصیت‌هایی مثل «ننه گیلانه» با بازی خانم معتمدآریا یا «الفت» با بازی خانم زارعی در فیلم «شیار ۱۴۳».

فکر می‌کنید حق مطلب درباره تصویر زن در سینما و تلویزیون ما ادا شده؟ تصویری که از زنان سراغ داریم تا چه حد واقعی است؟

شاید ۳۰ یا ۴۰ درصد. جامعه همیشه حریم خاصی برای زن قائل بوده است. به همین دلیل است که خیلی وقت ها جرئت نزدیک شدن به آنان را نداریم. نتیجه آنکه بیشتر از آنکه شخصیت ببینیم، تیپ می‌بینیم و واکنش هایی که از پیش تعریف شده اند. من البته اخلاق‌گرا و آرمانی هستم و نمی گویم باید روی ارزش‌ها پا گذاشت. تنها معتقدم می شود قدری نرم‌تر برخورد کرد. جمله معروف هنر برای هنر برای من قابل اعتناست، اما مگر می شود اثرگذاری هنر را انکار کرد؟ بنابرین با باور داشتن به این تاثیر عمیق، جا دارد به زنان در سیما و سینمای ایران مجال بیشتری داد.

شما در تله فیلم «بهار نارنج» در نقش زنی امروزی ظاهر شدید که نسبت به دیگر تجربه‌هایتان تفاوت های زیادی داشت. این وجه از نقش در انتخاب شما چقدر موثر بود؟

همیشه در مواجهه با یک فیلمنامه تلاش می کنم خطوط سفید متن را بخوانم و به عبارت بهتر به معجزه در لحظه اعتقاد دارم. به تفاوت‌هایی که شما می گویید واقف بودم اما همیشه جانب احتیاط را در نظر گرفته‌ام. یعنی همیشه با خودم فکر می کنم اگر تفاوت‌ها در ذهنم خیلی پررنگ باشد، بازی گل درشتی را ارائه می‌دهم و شاید به خودم بیایم و ببینم آنقدرها هم که فکر می کردم متفاوت نبوده و این تصور باعث شده من اشتباه کنم. هنگام ارتباط گرفتن با هر نقش نرم‌ترین برخورد را انتخاب می کنم. همیشه فکر می کنم اگر لباس و گریم را از نقش بگیرند، باید بازی من چیزی داشته باشد که هنر بازی بازیگر را نشان بدهد. می‌دانم که باید مراقب باشم جسمم از ذهنم عقب نیفتد. درباره همین «میهمان داریم» کسانی بودند که به من می‌گفتند تو می توانستی بهتر از این ظاهر شوی، من اما نمی‌خواستم اشک و ناله به کار اضافه کنم. هنگامی که این دختر از عشق قدیمی اش نه می‌شنود، جا داشت همان جا عجز و لابه راه بیندازد اما من فکر کردم اشک ریختن او در کنج اتاق خودش برای مخاطب باورپذیرتر است، چیزی که هرگز در فیلم نمی‌بینیم اما قابل حدس زدن است.

در پایان به عنوان کسی که همه مدیوم‌های بازیگری را تجربه کرده، بگویید کدام یک را بیشتر دوست دارید؟

در وهله اول سینما و تئاتر، بعد تلویزیون. اگر تلویزیون را در مرتبه بعدی می‌آورم برای این است که متأسفانه عوامل آن خودشان جایگاه پایین تری برای رسانه‌شان قائل شده‌اند. با این حال مخاطب بی‌شمار این رسانه امتیاز بسیار بزرگی برای آن به حساب می‌آید. من هم در صورت دریافت پیشنهاد خوب در تلویزیون، فرصت تجربه کردن را از دست نمی‌دهم.

نوشته وجه عاشقانه و شاعرانه «میهمان داریم» را در نقش کوتاهم می‌بینید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

اشرفی‌زاده به سوره سینما گفت: مدتی پیش تله فیلم «بهار نارنج» از شبکه نمایش پخش شد، در حالی که هنوز اشکالاتی فنی به آن وارد بود. چند روز قبل اصلاح رنگ و نور اثر به پایان رسید و من به زودی یک نسخه کامل‌تر را به تلویزیون ارائه خواهم داد و امیدوارم اگر بناست فیلم را دوباره پخش کنند از این نسخه جدیدتر و کامل استفاده کنند.

وی در ادامه توضیح داد: خوشبختانه با همان یک بار پخش هم من با تشویق دوستان و همکارانم روبرو شدم و برایم جالب بود که چند نفر از سینمایی بودن پرداخت این فیلم صحبت کردند. واقعیت این است که من همیشه تلاش کردم آن چیزی را که یاد گرفته‌ام پیاده کنم. فکر می کنم حرفه ای بودن ربطی به سینمایی بودن یا تلویزیونی بودن ندارد و به کیفیت همیشه باید توجه داشت. اگر قاب بندی‌ها و کلا کارگردانی من یک کارگردانی سینمایی است، این موضوع به تلاش من برای تخصصی کار کردن بر می‌گردد.

این کارگردان جوان درباره ایده اولیه فیلم خود گفت: فیلمنامه توسط من و علی اصغری نوشته شده، اما طرح و ایده آن از خودم بود. این داستان حاصل برداشت آزاد من از نگاه کردن دقیق به جهان اطراف است، اما مصداق بارز موردی و عینی ندارد. برای روایت قصه ام به ملموس در آمدن کار تأکید زیادی داشتم و بخش زیادی از این موفقیت را مدیون بازیگرانم هستم. کسانی که چهره‌های سینمایی نبودند اما در حوزه خودشان مطرح هستند و توانا.

مرجان اشرفی‌زاده در پایان گفت: تله فیلم‌ها را نباید دست کم گرفت. اگر نگاه درستی به آنها بیندازیم متوجه می‌شویم بسیاری از این تجربه ها می توانند بازار خوبی داشته باشند. ای کاش سرسری از کنارشان عبور نکنیم.

«بهارنارنج» به تهیه کنندگی علی تقی‌پور چهارمین فیلم بلند ویدئویی مرجان اشرفی‌زاده است و در آن مسعود کرامتی، نازنین فراهانی، عرفان ابراهیمی، معصومه قاسمی‌پور و … داستان چند دوست قدیمی را روایت می‌کند که هر کدام با ماجراهایی روبرو می‌شوند که آنان را بیشتر از قبل به هم پیوند می‌زند.

نوشته نسخه اصلاح شده «بهار نارنج» دوباره به تلویزیون ارائه می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

معصومه قاسمی‌پور بازیگر فیلم سینمایی «مهمان داریم» درباره حضورش در این فیلم و مسائلی که برای ورود به سینما پیش روی بازیگران است به سوره سینما گفت: خانم لیلا رنگرزان دستیار کارگردان آقای محمدمهدی عسگرپور، بازی‌ام را در تله فیلم «نامه‌های خیس» به کارگردانی مرجان اشرفی‌زاده، دیده بود و من را به آقای عسگرپور معرفی کرد. مرجان اشرفی‌زاده از کسانی است که من فعالیتم را در تصویر به او مدیونم و سهم زیادی در موفقیت من دارد. حضورم در فیلم «میهمان داریم» کوتاه است اما برایم بسیار مغتنم بود. برای من نقش کوتاه و بلند مهم نیست. البته با شرایطی که فیلمنامه‌های ما دارند اتفاقا باید برای بازیگر مهم باشد که نقشش کوتاه است یا بلند.

بازیگر اول زن جشنواره فیلم‌های ویدئویی گفت: فیلمنامه‌های ما در شخصیت‌پردازی مشکلاتی دارند. مثلا اگر نگاهی به نقش‌های مکمل بیندازیم می‌بینیم که فیلمنامه‌نویس این نقش را برای معرفی بیشتر نقش اول پرداخت می‌کند و کاراکتر مکمل، هویت قائم به ذات ندارد در حالی که هر کاراکتری باید هویت مستقل خود را داشته باشد تا بازیگر بتواند تعریف درستی برای شخصیت پیدا کند و در اجرا موفق‌تر باشد.

قاسمی‌پور درباره برخوردش با نقش و تفاوت بازی در سینما و تئاتر ادامه داد: دوست دارم از برخورد اولیه با کاراکتری که بازی می‌کنم فراتر بروم و به یک ویژگی خاص در کاراکتر برسم. برخلاف بسیاری از بازیگران که اعتقاد دارند بازی در تئاتر و سینما تفاوت چندانی با هم ندارد من به این تفاوت قائلم.در تئاتر بازیگر با ارائه رفتارهای نمایشی می‌تواند خودش را پنهان کند ولی بازی در سینما ظریف است و نمایشی بودنش به چشم نمی‌آید چیزی که بیشتر به چشم می‌آید این است که شخصیت از صافی خود بازیگر گذشته است به همین دلیل مخاطبان فکر می‌کنند بازیگر برای نقش کار خاصی انجام نداده است.

بازیگر فیلم سینمایی «فرزند چهارم» گفت: طبیعی است که تا حدی بازیگران و کارگردانان در یک سیستم قبیله‌ای فعالیت می‌کنند یعنی هر کارگردانی معمولا با یک تیم مشخص کار می‌کند چون زبان یکدیگر را بهتر می‌فهمند. در تئاتر هم همینطور است. بنابراین ورود افراد جدید کمی سخت می‌شود.

قاسمی‌پور که برای فیلم کوتاه «یده، خوندش» دیپلم افتخار بازیگری از جشنواره همقدم فرانسه دریافت کرده است در ادامه توضیح داد: ارتباطات در انتخاب شدن بازیگر، مهم است. در چنین شرایطی بازیگران بااستعداد باید منتظر معجزه باشند که برای  یک فیلم خوب انتخاب شوند. من چند سالی است که به شیوه خودم با این مسائل کنار آمده‌ام. یعنی روی آدم‌ها برای همکاری بعدی سرمایه‌گذاری این‌چنینی نمی‌کنم و پای گزیده‌کار شدنم ایستاده‌ام. اما از هر حضور کوتاه نهایت استفاده را می‌برم. سعی می‌کنم در هر تئاتر و فیلمی که بازی می‌کنم بهترین کارم را ارائه دهم.

 بازیگر اول جشنواره تئاتر بانوان گفت: از این روش لذت می‌برم و ناراضی نیستم. هر چند علامت سؤال بزرگ که در مورد سختی ورود بازیگران با استعداد به سینما وجود دارد، همچنان باقی است. اگر همه سر جای خودشان باشند مشکل حل می‌شود. اگر میزان، استعداد بازیگر بود اتفاقات بهتری می‌افتاد. آرزوها و ایده‌آلهای زیادی دارم که همیشه به آنها فکر می‌کنم. یکی از بزرگترین آرزوهایم این است که برای علیرضا نادری در تئاتر بازی کنم. تلاش می‌کنم و امیدوارم که بتوانم مسیرم را با کیفیت ادامه دهم.

فیلم سینمایی «میهمان داریم» به کارگردانی محمدمهدی عسگرپور محصول حوزه هنری است و پرویز پرستویی، آهو خردمند، بهروز شعیبی، معصومه قاسمی‌پور، سهیلا گلستانی و … در آن بازی کردند.

نوشته بازیگران برای انتخاب شدن باید منتظر معجزه باشند/ حضور در «میهمان داریم» مغتنم بود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.