در این نشست که با حضور جمعی از معاونان و دبیران موسسات تابعه سازمان سینمایی برگزار شد، رائدفریدزاده با توضیح اینکه سرمایه‌گذاری در حوزه‌های فرهنگی و هنری و به خصوص سینما در مناطق آزاد، سرمایه گذاری‌ای جدی و ماندگار است، تصریح کرد: بدون پیوست درست رسانه‌ای و فرهنگی تمام تلاش‌ها برای جذب سرمایه گذار و گردشگر کم اثر خواهد بود. یک پلان از یک فیلمی که در این مناطق ساخته شود، بسیارتاثیرگذار خواهد بود. وقتی فیلمسازان خارجی در این مناطق فعالیت می‌کنند، حضور آنها نوعی تبلیغ برای حضور فیلمسازان دیگر خواهد بود تا در این مناطق حضور داشته باشند بر این اساس سرمایه‌گذاری که در این بخش انجام می‌شود و ارزی که توسط آنها به این مناطق آورده می‌شود، ممکن است چند برابر گردشگران عادی باشد و این امری مستمر است چرا که گروه آنها باید چند ماه در آنجا مستقر باشند.

وی تقویت و احیای زیرساخت‌های فرهنگی این مناطق را از جمله راهکارهای مهم در پیشبرد اهداف حاکمیتی عنوان کرد و گفت: ظرفیت‌های بسیار زیادی در مناطق آزاد وجود دارد. به طور مثال گروهی ۱۵۰ نفره از روسیه در قشم و چابهار و تهران بخش اعظمی از یک سریال را ساختند که این نوع همکاری‌ها مزیت‌های فراوانی برای کشور ما دارد. به جز مسئله ارز آوری و رونق بخشی به اهالی بومی مناطق، ارتقا سطح فنی و کیفی سینمایی از دیگر مزایای این نوع همکاری است. عوامل این آثار در رتبه و جایگاه خوبی به لحاظ فنی قرار دارند و زمانی که در کنار تکنسین‌ها و عوامل فنی ما قرار می‌گیرند، باعث انتقال تجربه و ارتقای بچه‌های فنی ما می‌شوند و از آن طرف آنها هم با مجموعه‌ای از عوامل متخصص وتوانمندی‌های ما آشنا می‌شوند.

کاهش هزینه‌های تولید در مناطق آزاد

وی با توضیح اینکه زمینه چنین همکاری‌هایی باید افزایش پیدا کند، افزود: این نشان می‌دهد که ما درحوزه تولید مشترک هنوز آنطور که باید و شاید نتوانسته‌ایم ظرفیت گسترده خود را بویژه در حوزه مناطق آزاد به درستی عرضه کنیم. در این مناطق از لحاظ لوکیشن و فضا موقعیت‌های یگانه و کاملا منحصربه‌فرد داریم که هنوز جای کار بسیار در حوزه تصویر دارد. به طور مثال لوکیشن‌های قشم و چابهار در خلیج فارس بی‌نظیر است و نیازی به دکور سازی ندارد و به همین دلیل باعث کاهش شدید هزینه‌های تولید در نزد فیلمسازان خارجی می‌شود.

فریدزاده با اشاره به کارهای موفقی که در گذشته انجام شده گفت: سینما و مناطق آزاد در چند سال پیش طرح‌های موفقی را درحوزه تولید انجام داده‌اند. ساخت فیلم قصه‌های کیش و حضور تعدادی از فیلمسازان به نام و سرشناس کشور از جمله  تجربه‌های موفق، نوآورانه و خلاقانه در زمان خود بوده است  که می‌تواند در این دوره نیز مجددا تکرار شود.

برگزاری رویدادهای سینمایی

وی با توضیح اینکه رویدادهای سینمایی مختلفی را می توان برای مناطق آزاد کشور طراحی و اجرا کرد، گفت: با همکاری سازمان سینمایی می‌توان برخی رویدادها همانند جشنواره کیش که چندین سال برگزار نشد را با مجددا برگزار کرد. حتی می‌توانیم بخش‌هایی از جشنواره بین‌المللی فیلم فجر را در کیش برگزار کنیم. همچنین کمپ‌های استعدادیابی سینمایی نیز می‌تواند در آنجا شکل گیرد. یا با کمک انجمن سینمای جوانان ایران ورک شاپ‌ها و نشست‌هایی را طراحی کرد تا فیلمسازان جوان در حوزه بین‌الملل در آن حضور داشته و در نهایت ایده‌هایشان منجر به تولید فیلم شود.

لزوم امضای یک تفاهم‌نامه راهبردی

مهدی مزینانی معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری دبیرخانه شورایعالی مناطق آزاد نیز در این نشست با اشاره به اهمیت جایگاه مناطق آزاد در حوزه فرهنگ، بر لزوم امضای یک تفاهم نامه راهبردی اشاره‌کرد و گفت: اولین چیزی که به نظرم می‌رسد این است که باید تفاهم‌نامه‌ای جامع آماده شود. چیزی که اتفاق می‌افتد این است که مشاهده این تفاهم‌نامه در سایت مدیران عامل به منزله لازم الاجرا بودن آن است .

وی با توضیح اینکه باید بستر را برای انجام کارهای اصولی آماده کرد گفت: لازم است کاری کنیم که دیگر نگویند صرفا در زمان فلانی چنین فعالیت‌هایی انجام شده است. ما باید کاری کنیم که بعد از ما نیز این مسیر عوض نشود. لذا حتما باید این زیر ساخت‌ها در یک تفاهم‌نامه آماده شده و به سمت اجرایی شدن پیش رود. یقین بدانید تا روزی که من هستم برای امور فرهنگی پافشاری خواهم کرد.

ایجاد دبیرخانه برای تحقق اهداف فرهنگی وهنری

وی با تاکید برلزوم ایجاد دبیرخانه برای تحقق اهداف فرهنگی و هنری و به خصوص سینمایی گفت: وقتی دبیرخانه مناطق آزاد یک کار را به صورت ملی می‌بیند، معاونانش را در مناطق مختلف مکلف می‌کند و می گوید از نظر من در صد نمره ارزیابی تو، بیست نمره کار فاخر سینمایی است. بنابراین از این به بعد او به دنبال این است که از مدیر عاملش پول بگیرد. اگر ما برنامه جامعی تدوین کنیم آن معاون فرهنگی، اجتماعی وگردشگری برای اینکه سرسال نمره اش را بگیرد، برای گرفتن آن تلاش خواهد کرد. ما اگر این مسیر را برویم می توانیم بودجه بگیریم.

انجمن گردشگری سینمایی

وی با اشاره به این نکته که مناطق آزاد سلول‌های اقتصادی کشور هستند، تصریح کرد: یکی از شاخه‌های پررونق در مناطق آزاد، گردشگری است. از سینما نیز می‌توان سود بسیاری برد. ما باید با کمک دوستان سازمان سینمایی انجمن گردشگری سینمایی را راه‌اندازی کنیم. اگر این انجمن راه‌اندازی شود نمی تواند تغییری در آن بوجود آورد.

توسعه زیرساخت‌ها

حبیب ایل بیگی مدیر عامل موسسه سینماشهر نیز با ارائه گزارشی از وضعیت سینماهای مختلف مناطق آزاد کشور گفت: وقتی ساختمان متروپل در شهر آبادان فرو ریخت، سینما آزادی نیز در مجاورت این ساختمان، آسیب دید، این سینما متعلق به حوزه هنری است و از جمله سینماهای قدیمی محسوب می‌شود. در سفری که برای بازدید از این سینما صورت گرفت، دوستان مناطق آزاد گفتند ساخت این سینما مسئله ما نیز هست. به نظر من ساخت این سینما می‌تواند مرهمی بر دردهای متروپل باشد.

بهروز شعیبی مدیر عامل انجمن سینمای جوانان ایران نیز با توضیح اینکه مناطق آزاد کشور دروازه‌هایی هستند که می‌توانند باعث تعاملات مفید فرهنگی شوند، گفت: ما در کشور سه جشنواره منطقه‌ای برگزار می‌کنیم. در جلسه‌ای که  با مسئولان آزاد اروند داشتیم قرار براین شد در جشنواره منطقه‌ای بعدی، با  منطقه آزاد همکاری داشته باشیم. ورود منطقه آزاد اروند به برگزاری جشنواره باعث می‌شود ما به سطح بالاتری فکر کنیم یعنی بتوانیم از کشورهای حوزه خلیج فارس هم دعوت کنیم تا در جشنواره حضور داشته باشند.

روح‌الله حسینی معاون ارزشیابی و نظارت و دبیرجشنواره بین‌المللی فیلم فجر نیز در این نشست افزود: ما آماده‌ایم مهمترین رویداد بین‌المللی سینمای ایران، یعنی جشنواره بین‌المللی فیلم فجر را با حضور دویست مهمان خارجی که تعدادی از آنها از چهره‌های مهم و تاثیرگذار سینمای جهان هستند، در جایی همانند جزیره کیش برگزار کنیم.

محمد حمیدی‌مقدم مدیر عامل مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی نیز گفت: در سازمان سینمایی و زیر مجموعه‌های آن می‌تواند همکاری‌های بسیاری با مناطق آزاد وجود داشته باشد. این همکاری‌ها می‌تواند در حوزه فیلم کوتاه، فیلم مستند، فیلم بلند، بازارها و ورک‌شاپ‌ها تعریف شوند. تولید اثر با استفاده از پتانسیل‌های موجود نیز می‌تواند به پروژه‌های مشترک تبدیل شود.

گفتنی است در این مراسم مهدی شفیعی معاون توسعه مدیریت و منابع، حنانه سادات صفوی مدیر فرهنگی دبیرخانه شورایعالی مناطق آزاد، حامد جعفری مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی، فاطمه محمدی سیجانی مدیر عامل موزه سینمای ایران، علیرضا اسماعیلی معاون توسعه فناوری و مطالعات سینمایی، محمد طیب مدیرکل امور جشنواره‌ها و همکاری‌های بین‌الملل، حجت طباطبایی مدیرکل حوزه ریاست و محمدرضا فرجی مدیر کل دفتر حقوقی، عملکرد، امور استانها و مجلس حضور داشتند.

نوشته بازنگری در بهره‌برداری از ظرفیت‌های سینمایی مناطق آزاد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

بر اساس این خبر، دکتر سعید محمد دبیر شورای عالی مناطق آزاد تجاری-صنعتی و ویژه اقتصادی و عضو هیأت امنای بنیاد سینمایی فارابی در این نشست با اشاره به درد و دغدغه مشترک موجود در اهالی هنر و دولتمردان گفت: دغدغه مشترک همه ما آینده فرزندان این سرزمین است. فرزندانی که امروز بخشی از آنها دچار سردرگمی فرهنگی شده‌اند. عده‌ای دوست دارند فرهنگ ایرانی را در مقابل فرهنگ اسلامی قرار دهند و برعکس. در این زد و خورد، این فرهنگ غربی است که گوی سبقت را از آن خود می‌کند و تلاش می‌کند تا دهه هشتادی‌های ما، از فرهنگ ایرانی و اسلامی دور شوند.

مشاور رییس جمهور و دبیر شورایعالی مناطق آزاد تجاری ـ صنعتی و ویژه اقتصادی در این نشست اظهار داشت: همه ما باید نسبت به آینده فرهنگی فرزندان این سرزمین نگران باشیم و برای بهبود آن برنامه ریزی کنیم.

سعید محمد افزود: مناطق آزاد می‌توانند پایلوت فعالیت های فرهنگی در کشور باشند چرا که در این مناطق دسترسی ها بیشتر و تردد آسان‌تر است.

او با اشاره به این واقعیت که در کشور، ۳۲ نهاد فرهنگی داریم، به ارائه تعریف کلان و کاربردی فرهنگ پرداخت و گفت: فرهنگ، به چهار بخش تعریف می‌شود که در طول هم قرار دارند؛ «باورها و اعتقادات» که به «ارزش‌های جامعه» تبدیل می‌شود؛ «ارزش‌ها» که به «هنجارهای جامعه» تبدیل می‌شود؛ و «هنجارها» به «نمادهای جامعه». وقتی می‌خواهیم کار هنری انجام دهیم روی هر چهار سرفصل باید کار کرد. حفظ فرهنگ اصیل ایرانی اسلامی و الگوسازی با  این محور صورت می‌گیرد.

او ادامه داد: در مناطق آزاد به واسطه چابک‌سازی، معاونت فرهنگی، اجتماعی و گردشگری در دفتر مرکزی و بسیاری از مناطق حذف شده بود و اولین اقدام من، انتصاب این معاونت و احیای آن بود.

دکتر محمد در ادامه با ارائه یک بحث تاریخی در غرب اظهار داشت: در دیرباز، دولت‌ها متولی بودند تا مسائل اجتماعی را رصد کنند. وقتی دیدند دولت‌ها نمی‌توانند به تنهایی از عهده این کار برآیند، بخش خصوصی هم ورود پیدا کند. تا سال ۱۹۲۰ وقتی بنگاه‌های اقتصادی شکل می‌گرفت، آنها فقط به فکر سود حداکثری بودند و خود این طرز فکر، یکسری آسیب به وجود آورد. از ۱۹۲۰ تا ۱۹۶۰ صاحبان اقتصاد گفتند اگر به حاشیه و پیرامون خودمان توجه نکنیم، همین سود را هم از دست می‌دهیم. به خاطر این که سودمان حفظ شود، باید به ذینفعان‌مان هم توجه کنیم؛ آنجا بود که یکسری از قوانین و چارچوب‌های جدید را در زمینه بحث بیمه، بازنشستگی، توجه به روحیه و انگیزه پرسنل وضع کردند و گفتند اگر این نگرش را رها کنیم، سودمان را هم از دست می‌دهیم. تقریبا از ۱۹۶۰ به بعد موضوعی در مدیریت کلان بنگاه‌های اقتصادی خودنمایی می‌کند و روز به روز هم دارد قوی‌تر می‌شود و آن اصلی است که امروز به عنوان «توسعه پایدار» تعریف شده و بخشی از توسعه پایدار، موضوع «مسئولیت اجتماعی» بنگاه‌هاست. بنگاه‌ها به این بلوغ رسیده‌اند که اگر بخواهند همه در کنار هم بتوانند فعالیت اقتصادی را ادامه دهند، باید به این نکته توجه داشته باشند که رسیدگی به مشکلات فرهنگی، اجتماعی و معیشتی مردم را اصل قرار دهند.

او با اشاره به مناطق آزاد فعال، مناطق آزاد جدید و مناطق ویژه تجاری صنعتی ادامه داد: در بودجه مناطق آزاد از گذشته، ده درصد از گردش مالی مناطق به بحث مسئولیت‌های اجتماعی تخصیص داده شد اما این درصد هم به جای خودش هزینه نشده بود و یا وارد پروژه‌های عمرانی شد. ما برنامه‌ریزی کرده‌ایم تا به درک صحیحی از هر منطقه آزاد در کشور دست یابیم.

مشاور رئیس جمهور و دبیر شورایعالی مناطق آزاد تجاری ـ صنعتی و ویژه اقتصادی گفت: شورای عالی مناطق آزاد تجاری-صنعتی و ویژه اقتصادی مصمم است تا حرکت‌هایی جدی در حوزه مسئولیت‌های اجتماعی صورت دهد و یکی از این حرکت‌ها، ورود به بحث سینما است. به این دلیل سلسله نشست‌هایی تدارک دیده شده که اولینش در حوزه سینما بود و امروز برگزار شد.

دکتر محمد در ادامه اظهار داشت: ما باید بتوانیم این ارتباط تازه شکل گرفته را حفظ کنیم و میسر را به‌گونه‌ای تدارک ببینیم که بتوان برای توسعه سینما در مناطق آزاد (البته بر اساس چارچوب‌ها و محدودیت‌های موجود) برنامه‌ریزی کرد و انشالله منابعی که قرار است به این امر و جهت رشد فرهنگی کشور تخصیص داده شود، هدفمند باشد، همه طیف‌های هنرمندان سینما را دربرگیرد.

عضو هیأت امنای بنیاد سینمایی فارابی اظهار داشت: ما قرار نیست برای سینماگران تعیین تکلیف کنیم. ما تخصص خودمان را داریم و باید از تخصص سینماگران استفاده کنیم. در واقع هنرمندان باید بگویند برای رسیدن به این اهداف چه باید کرد. برای دستیابی به این هدف، باید در کارگروه‌ تدارک دیده‌شده و در جلسات نخبگانی، این بحث‌ها تداوم یابد و در آینده نزدیک، به سند راهبردی مناطق آزاد در حوزه فرهنگ با محوریت سینما دست یابیم.

* مناطق آزاد بهترین محمل برای رشد ایده‌های سینمایی

سیدمهدی جوادی مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی که جزو مدعوین این نشست بود، با اشاره به این که فارابی خانه اهالی سینماست و مدیران مستأجر و ساکن موقت این خانه هستند، گفت: ما باید بتوانیم خدمتگزار خوبی برای سینمای ایران باشیم و لازمه رسیدن به این هدف، دستیابی به تغییرات در ساختار این خدمت‌رسانی است.

او افزود: مناطق آزاد فرصت بی‌بدیلی برای جهانی‌سازی سینما است چرا که این مناطق، دالان ارتباطی با حوزه بین‌الملل است و همچنین بحث‌هایی نظیر معافیت‌های مالیاتی و سایر قوانین در مناطق آزاد می‌تواند به این قضیه کمک کند.

جوادی در ادامه گفت: مناطق آزاد می‌تواند دروازه ورود فناوری‌های نوین و تکنولوژی در حوزه سینما باشد. سهم این مناطق در سینمای آینده ایران، سهمی به‌سزاست. بحث فناوری‌ها، جهانی‌سازی، افزایش سهم سینما در بازارهای جهانی می‌تواند بر بستر ظرفیت‌های مناطق آزاد مشخص شود.

مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی در بخشی دیگر از سخنان خود در این نشست اظهار داشت: باید توجه داشت که مناطق آزاد بهترین محمل برای رشد ایده‌های سینمایی در سایه معافیت‌های مقرراتی و دسترسی‌ها از سویی، و تقویت زیرساخت‌های فناورانه در سینما و مبدا و محل ورود تکنولوژی‌های نوین از سوی دیگر خواهد بود.

گفتنی است در بخشی از این نشست، مهدی حسین‌زاده معاون فرهنگی ـ اجتماعی دبیرخانه شورایعالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی بر تداوم این نشست‌های فرهنگی اجتماعی و تشکیل کارگروه‌های تخصصی تاکید کرد.

او افزود: به عنوان یک معلم دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران معتقدم تفکرات نئولیبرال و پول می‌تواند نه تنها فرهنگ و سینما بلکه مسیر علم و مقالات ISI را نیز تغییر دهد، ما با جهانی‌شدن مشکلی نداریم، ولی می‌خواهیم با ارزش‌های خودمان جهانی بشویم.

بخش ابتدایی این نشست فرهنگی هنری، هنرمندان و چهره‌های فرهنگی هنری سینمایی اختصاص داشت که هنرمندان و چهره‌هایی چون هوشنگ توکلی، احمد نجفی، محمدرضا شریفی‌نیا، تورج اصلانی، مستانه مهاجر، محمدرضا مقدسیان، سعید الهی، حجت قاسم‌زاده اصل، محمد معتمدی، سعید هاشمی، حسن مصطفوی، اصغر نعیمی، محمدرضا شفیعی، رضا سخایی، مهدی عظیمی میرآبادی و محمدرضا شفاه به ارائه نقطه‌نظرات خود در خصوص ارتباط مناطق آزاد و سینمای ایران و صنعتی‌شدن سینما پرداختند.

مرتضی شایسته، محمود گبرلو، حسین ریگی، نازنین پیرکاری، مسعودرضا عجمی، مهدی قربان‌پور، هادی انباردار و جلیل شعبانی از دیگر حاضران در این نشست بودند.

نوشته سیدمهدی جوادی: مناطق آزاد می‌تواند دریچه ورود تکنولوژی‌های برتر و سرمایه‌های خارجی به سینمای ایران باشد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.