مهرزاد دانش، که مدیریت جلسه را برعهده داشت، در ابتدا به معرفی فعالیت‌های مهرداد غفارزاده پرداخت. او غفارزاده را هنرمندی دانست که در زمینه‌های مختلفی همچون داستان‌نویسی، مستندسازی، پژوهش و فیلمنامه‌نویسی حضوری فعال و اثرگذار داشته است.

دانش با نگاهی نوستالژیک از نخستین آشنایی خود با نام غفارزاده یاد کرد و گفت: اولین بار در نوجوانی، زمانی که تازه به هنر علاقه‌مند شده بودم، با نام غفارزاده آشنا شدم. در آن دوران، گروهی از هنرمندان جوان در مسجد حضرت جوادالائمه گرد هم می‌آمدند و به خلق آثار هنری در حوزه‌های مختلفی مانند داستان، نمایش و هنرهای تجسمی می‌پرداختند.

وی ادامه داد: در آن زمان، در گاهنامه سوره، نام غفارزاده در کنار نویسندگان شناخته‌ شده‌ای چون امیرحسین فردی به چشم می‌خورد که نشانه‌ای از حضور جدی او در فضای ادبیات داستانی دهه شصت است.

مهرداد غفارزاده نیز در ادامه، با اشاره به آغاز فعالیت‌های هنری‌ خود گفت: در دوران نوجوانی و هم‌زمان با سال‌های ابتدایی انقلاب، به هنر و کارهای فرهنگی علاقه‌مند شدم. فعالیت هنری‌ام را با تئاتر آغاز کردم و در دوران جنگ تحمیلی، پس از شهادت سرپرست گروه، خود مسئولیت آن را برعهده گرفتم.

وی افزود: از سال ۱۳۵۹ نوشتن داستان کوتاه را آغاز کردم و به همراه دوستانم در مسجد جواد الائمه فعالیت می‌کردیم. سال ۱۳۶۳ وارد واحد ادبیات حوزه هنری شدم؛ جایی که چهره‌های برجسته‌ای چون قیصر امین‌پور، فریدون عموزاده خلیلی، سهیل محمودی، وحید امیری و… حضور داشتند و در جلسات نقد داستان هنرمندانی نظیر مجید مجیدی که آن زمان بازیگر بود حضور پیدا می‌کردند.

نقش حوزه هنری در پرورش نسل جدید هنرمندان

مهرزاد دانش با تاکید بر جایگاه حوزه هنری در دهه شصت بیان کرد: حوزه هنری در آن دوره، تشکیلاتی فرهنگی با اهداف تربیتی برای هنرمندان جوان بود. پس از پیروزی انقلاب، جامعه نیازمند نهادهایی برای پرورش نیروی هنری در راستای ارزش‌های جدید بود و حوزه هنری دقیقا بر پایه چنین ضرورتی شکل گرفت.

غفارزاده در ادامه یادآور شد: تحولات سیاسی آن زمان، فضای حوزه هنری را نیز تحت تأثیر قرار داد و بسیاری از هنرمندان، به مرور مسیرهای جداگانه‌ای را پیش گرفتند.

از ناداستان تا واقع‌گرایی در آثار سینمایی غفارزاده

در ادامه، مهرزاد دانش به آثار سینمایی غفارزاده پرداخت و اظهار داشت: غفارزاده در برخی از آثار خود از واقعیت‌های بیرونی بهره برده است، مانند فیلم «گیرنده» که ماجرای نامه‌نویسی به رئیس‌جمهور را بازتاب می‌دهد. همچنین در برخی مستندهای او، روایاتی مستند از عکاسان جنگ و خاطرات آنان مورد استفاده قرار گرفته که نوعی ناداستان محسوب می‌شود.

غفارزاده در پاسخ به این سوال مبنی بر اینکه چرا فیلمسازی که در داستان‌نویسی تخیل قوی دارد، در آثار تصویری‌اش به سمت مستندگرایی گرایش یافته است؟ بیان داشت:

تخیل در بسیاری موارد ریشه در واقعیت دارد. آغاز کار ادبی من ناتورالیستی بود و بعدها به سمت رئالیسم و سپس سوررئالیسم حرکت کردم. آشنایی با رمان «صد سال تنهایی» از گابریل گارسیا مارکز تأثیر زیادی بر این روند داشت و علاقه من را به رئالیسم جادویی برانگیخت. اکنون نیز در حال نگارش رمانی با همین فضا هستم.

وی افزود: در دوران نوجوانی، تحت تأثیر ادبیات دهه چهل، از جمله آثار چوبک و ساعدی، نگاه سیاهی به دنیا داشتم. اما اکنون به جهان داستان از زاویه‌ای شاعرانه‌تر نگاه می‌کنم.

رئالیسم جادویی؛ از واژه تا تصویر

دانش در ادامه گفت: برایم سوال است که تا چه اندازه رئالیسم جادویی، با همه غنای ادبی خود، می‌تواند در قالب تصویر سینمایی بیان شود؟ سریال اخیر ساخته‌شده از رمان «صد سال تنهایی» نشان داد که اقتباس‌های تصویری هنوز با چالش‌هایی روبرو هستند.

غفارزاده نیز در تحلیل این موضوع گفت: برای اقتباس‌های موفق باید ابتدا نسبت واژه و تصویر را درک کنیم. واژه‌ها منشأ تفکر و تجربه‌اند و استفاده از آن‌ها باید با دقت و احترام همراه باشد. در حالی‌که تصویر ممکن است در لحظه ارتباط برقرار کند، اما از نفوذ به لایه‌های زیرین ناتوان است.

ادبیات؛ مادر تصویر و خالق معنا

غفارزاده با بیان اینکه واژه‌ها، مادر تصاویر هستند، گفت: هرچه در ذهن داریم، نخست با واژه شکل می‌گیرد و سپس به تصویر تبدیل می‌شود. کسانی که از ادبیات به سینما وارد می‌شوند، اغلب موفق‌ترند، چرا که عمق معنا را درک می‌کنند. البته در مقابل، برخی از واژه‌ها سوءاستفاده می‌کنند و شأن آن‌ها را پایین می‌آورند.

ارزش واژه‌ها در سینمای مؤلف

دانش نیز در تکمیل این بحث اظهار داشت: هیچ صحنه عاشقانه‌ای در سینما را ندیده‌ام که بتواند با قدرت واژه‌ها برابری کند. در آثار ادبی، عمق احساس و تخیل به مراتب بیشتر است.

غفارزاده  نیز در ادامه گفت: فیلمسازان را می‌توان براساس منبع الهام آن‌ها دسته‌بندی کرد؛ برخی از نقاشی، برخی از موسیقی، و برخی از ادبیات الهام می‌گیرند و کسانی که از ادبیات تغذیه می‌شوند، معمولاً دارای آثار عمیق‌تری هستند.

نمونه‌هایی از سینمای ادبی در ایران

غفارزاده با اشاره به ناصر تقوایی گفت: تقوایی از جمله فیلمسازانی است که پیوند عمیقی با ادبیات دارد. این موضوع در آثاری چون «ناخدا خورشید» به وضوح دیده می‌شود.

دانش نیز به فیلم «آبادانی‌ها» ساخته کیانوش عیاری اشاره کرد و گفت: این اثر اقتباسی غیرمستقیم از فیلم «دزد و دوچرخه» است، اما حال‌وهوای بومی و دغدغه‌های اخلاقی خاص خود را  دارد.

در  بخش پایانی نشست، غفارزاده در پاسخ به سوالی درباره  کیانوش عیاری گفت: عیاری علاوه بر توانایی‌های سینمایی، انسانی مهربان و شریف است و این ویژگی‌ها در آثارش بازتاب می‌یابد. او از خانواده‌ای اهل ادب آمده و مادرش شاعر و نویسنده بوده است. عیاری نویسنده قابلی است و حتی واژه‌های فیلمنامه‌هایش با دقت انتخاب می‌شوند. من در زندگی با کیانوش عیاری و قیصر امین پور پیوند عاطفی عمیقی دارم.

وی ادامه داد: یک فیلمساز مؤلف، باید دارای نگاه و اندیشه‌ای ممتاز باشد. اگر این ویژگی در او وجود نداشته باشد، نمی‌توان لقب مؤلف را به او داد. واژه و تصویر هر کدام جایگاه خاص خود را دارند و هیچ‌کدام جای دیگری را پر نمی‌کند.

سلسله نشست های «کتاب و سینما» هر روز توسط سازمان سینمایی در سرای هنرگان کتاب سی و ششمین نمایشگاه بین المللی کتاب برگزار می شود.

گفتنی است، نهمین نشست «کتاب و سینما» امروز پنجشنبه ۲۵ اردیبهشت ساعت ۱۶ با حضور مرضیه برومند، فرهاد توحیدی و مهرزاد دانش با موضوع «ادبیات کودک، رویای شیرین» برگزار می‌شود.

نوشته ناصر تقوایی پیوند عمیقی با ادبیات دارد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در ابتدای این نشست، مهرزاد دانش با تأکید بر نقش اساسی ترجمه در گسترش دانش سینمایی در ایران گفت: با توجه به اینکه خاستگاه سینما متعلق به خارج از مرزهای ایران است، بسیاری از مباحث فنی، تحلیلی و آموزشی نیازمند ترجمه هستند. در این میان، افراد زیادی در انتقال تجربه و دانش نقش داشته‌اند که از جمله آنان می‌توان به محمد شهبا و شیوا مقانلو اشاره کرد.

هوش مصنوعی در ترجمه سینمایی؛ چالش‌ها و واقعیت‌ها

دانش با اشاره به فناوری‌های نوین از جمله هوش مصنوعی، نظر محمد شهبا را درباره کاربرد این فناوری در حوزه ترجمه جویا شد و او در پاسخ  گفت: هوش مصنوعی به‌رغم شوقی که در اطراف آن وجود دارد، هنوز چالشی جدی محسوب می‌شود. این فناوری متکی به پایگاه داده است و فاقد خلاقیت، کنایه‌پردازی و درک تفاوت‌های شخصیتی است.

وی با ذکر تجربه‌ای از کلاس فیلمنامه‌نویسی گفت: در یک تمرین با هنرجویان، فیلمنامه‌ای با کمک هوش مصنوعی نوشتیم اما نتیجه مطلوبی حاصل نشد. زیرا فیلمنامه نیازمند خلق موقعیت‌های فردی و خاص است، چیزی که هوش مصنوعی هنوز از درک آن ناتوان است.

در ادامه نشست، مهرزاد دانش با اشاره به تمرکز شهبا بر نظریه‌های روایت و فیلمنامه‌نویسی از او پرسید که آیا انتخاب این مسیر به دلیل ضعف فیلمنامه در سینمای ایران بوده یا حاصل سفارش ناشران است؟

شهبا در پاسخ گفت: تنها دو کتاب را به‌صورت سفارشی ترجمه کرده‌ام. تمرکز من بر فیلمنامه، به دلیل نو بودن روایت‌شناسی در ایران است. بسیاری از کتاب‌های سینمایی ترجمه‌شده نیز به همین حوزه تعلق دارند. از طرف دیگر، نقش ما در گسترش و اختراع سینما کم بوده و نیاز داریم این خلأ را از طریق ترجمه پر کنیم.

چهار دوره تاریخی ترجمه آثار سینمایی

شهبا در بخش دیگری از سخنان خود به تاریخچه ترجمه آثار سینمایی در ایران اشاره کرد و آن را در چهار دوره تاریخی تقسیم‌بندی کرد:

وی خاطرنشان کرد: دوره اول مربوط به دهه ۲۰ و ۳۰، با ترجمه‌هایی مانند «تاریخ سینما» است که توسط حسین صفاری در سال ۱۳۲۷ به فارسی ترجمه شد، اتفاق افتاد. دوره دوم مربوط به دهه ۴۰ و ۵۰، با آثاری چون «تاریخ سینمای آرتور نایت» که توسط انتشارات امیرکبیر و فرانکلین منتشر شد. دوره سوم نیز پس از انقلاب، با تأسیس بنیاد سینمایی فارابی و شکل‌گیری فصلنامه فارابی صورت گرفت که موجب انسجام نظریه‌پردازی و تربیت سینماگران شد و دوره چهارم از دهه  ۸۰ آغاز شد که با چالش‌هایی همچون ناهماهنگی زبانی و تشتت دیدگاه فلسفی مواجه است.

زبان یکدست در دوران طلایی ترجمه

شهبا با ستایش از کیفیت ترجمه‌های دوره سوم، افزود: مترجمان این دوره به زبان فارسی توجه ویژه‌ای داشتند و با همکاری فرهنگستان زبان، اصطلاحات سینمایی را به‌شکلی یکپارچه ترجمه کردند. نتیجه، نثری پخته و قابل‌فهم بود که فضای نظری سینمای ایران را غنا بخشید.

وی همچنین به آسیب‌های دوره چهارم اشاره کرد و بیان داشت: برخی مترجمان نسل جدید به سراغ متونی رفته‌اند که فهم آن‌ها از توان ترجمه این افراد فراتر است، به همین دلیل با کتاب‌هایی روبه‌رو می‌شویم که درک آن‌ها دشوار است.

نگاه فلسفی در ترجمه آثار سینمایی

در ادامه، مهرزاد دانش از شیوا مقانلو درباره انگیزه‌هایش برای ترجمه کتاب‌های فیلمنامه‌نویسی پرسید و مقانلو گفت: این موضوع همیشه برای ناشران جذاب بوده، اما در دوره‌ای که سینمای ایران بر مبنای دیجیتال شکل نگرفته بود، امکان استفاده از این آثار محدود بود. اما امروز  این کتاب‌ها خود به موجودیتی مستقل بدل شده‌اند.

وی افزود: در دهه هفتاد و اوایل دهه هشتاد، تحولی مهم رخ داد و افراد آشنا به فلسفه، به ترجمه متون سینمایی روی آوردند. کسانی مانند بابک احمدی و مانی حقیقی به این عرصه ورود کردند و مفاهیم نظری پست‌مدرن به سینمای ایران وارد شد. همچنین نشریه ارغنون نیز شماره‌ای را به نظریه فیلم اختصاص داد که همچنان قابل ارجاع است.

مقانلو با اشاره به پروژه «برترین فیلمنامه‌های جهان» خاطرنشان کرد: ما تلاش کردیم از هر ژانر بهترین فیلمنامه را انتخاب کنیم تا مخاطب با طیفی متنوع آشنا شود. اما به دلایل مختلف، این پروژه ادامه نیافت. خانه سینما در آن مقطع لوح تقدیری به من داد که دلیل آن تربیت نسلی از مترجمان جوان بود.

ساختار متفاوت فیلمنامه‌ها؛ ابزار آموزش سینمایی

وی ادامه داد: فیلمنامه‌ها اغلب برای کارگردان خاصی نوشته می‌شود، برخلاف نمایشنامه‌ها که کاربردی گسترده‌تر دارند. بنابراین هر فیلمنامه می‌تواند نوعی کلاس درس باشد. برای مثال، زبان و ساختار «هتل بزرگ بوداپست» با «کازابلانکا» تفاوت‌های بنیادینی دارد و همین تفاوت برای علاقه‌مندان آموزنده است.

چالش‌های ترجمه نظریه‌ها و نگاه نهادی

در بخش دیگری از نشست، دانش نظر شهبا را درباره الگوسازی نهادهای دولتی در ترجمه نظریه‌های سینمایی جویا شد و شهبا پاسخ داد: در نمایش و تولید فیلم‌ها شاید این نگاه هدایتگر دیده شود، اما در ترجمه نظریه‌ها، دخالتی صورت نگرفته است. هرچند نشریاتی چون «فیلم» نگاه فلسفی به فیلم‌هایی داشتند که در ذات خود فلسفی نبودند.

بحران در ترجمه‌های جدید و ضعف گفتمانی

شهبا درباره بحران در ترجمه‌های نسل جدید گفت: دلیل اصلی این بحران، وارد نشدن اصطلاحات تخصصی مکتب‌های سینمایی به زبان فارسی است. بسیاری از مترجمان جوان نیز به متونی روی آوردند که فراتر از توان درکشان بود و همین مسئله باعث تولید آثاری شد که به سختی فهمیده می‌شوند.

چالش‌های فرهنگی و اقتصادی پیش‌روی ترجمه

مهرزاد دانش در ادامه چالش‌های پیش‌روی مترجمان را از مقانلو جویا شد. او در پاسخ  بیان داشت: امروزه یکی از چالش‌ها، قانع کردن مخاطب به خرید کتاب ترجمه‌شده است. در گذشته، دسترسی محدود به فیلم‌ها، باعث تمایل بیشتر به مطالعه می‌شد. اما امروز که حتی یک کودک هم می‌تواند به‌راحتی به فیلم‌ها دسترسی داشته باشد، خرید یک کتاب با قیمت بالا برایش توجیه ندارد.

شهبا  با بیان اینکه در ترجمه، نمی‌توان به‌طور کامل به لحن نویسنده وفادار ماند، تاکید کرد: در بهترین حالت شاید بتوان ۲۰ درصد از لحن او را منتقل کرد. چراکه زبان‌ها ساختار و بار معنایی متفاوتی دارند.

لزوم رعایت کپی‌رایت

مقانلو درباره راه حل معضل ترجمه‌های موازی از یک اثر بیان داشت: تنها راه، پایبندی به قانون کپی‌رایت است. اگر ترجمه‌ای مناسب و دقیق از کتابی وجود دارد، مترجم دیگری نباید وارد همان حوزه شود. ترجمه باید هدفمند و مبتنی بر نیاز باشد.

آینده ترجمه آثار سینمایی

در پایان این نشست، محمد شهبا با اشاره به اهمیت محتوایی آثار بیان داشت: باید دید یک کتاب تا چه اندازه دارای تازگی است. برخی فیلم‌های هنری ساختار دوپرده‌ای دارند که می‌تواند منبع خوبی برای ترجمه باشد. من معتقدم درست است که بازگشت به شرایط طلایی دوره سوم ممکن نیست، اما می‌توان با دقت در انتخاب آثار و ترجمه‌های علمی و دقیق، راه را برای نسل جدید مترجمان هموار کرد.

در حاشیه این نشست حامد جعفری مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی به همراه مدیران این بنیاد از غرفه هنرگان کتاب، محل برگزاری نشست‌های سازمان سینمایی بازدید کردند.

سلسله نشست‌های «کتاب و سینما» هر روز توسط سازمان سینمایی در سرای هنرگان کتاب سی و ششمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران برگزار می شود.

گفتنی است، هشتمین نشست امروز چهارشنبه ۲۴ اردیبهشت ساعت ۱۶ با حضور مهرداد غفارزاده  و مهرزاد دانش با موضوع «از واژگان تا تصویر» برگزار می‌شود.

نوشته محمد شهبا: ترجمه سینمایی ایران چهار دوره تاریخی دارد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در ابتدای این نشست بنفشه اعرابی مدیر پروژه هنرگان کتاب توضیحاتی درباره برنامه‌های این بخش ارائه داد.

فرزاد مؤتمن در ابتدای این نشست گفت: فیلم «شب‌های روشن» یک اقتباس کاملاً آزاد از رمان داستایفسکی است. اصل این داستان مربوط به شهر سن پطرزبورگ در قرن ۱۹ بوده و از مسیر زندگی و فرهنگ ما نمی‌گذرد. در نتیجه ما باید فکر می‌کردیم که چگونه این قصه را به نوعی از زندگی خود عبور دهیم تا یک فیلم سینمایی بر مبنای آن قابلیت ساخته شدن داشته باشد.

وی ادامه داد: کاراکتر اصلی رمان داستایفسکی مردی است که هیچ‌کس علاقه‌ای به معاشرت با او ندارد. من فکر کردم هیچ مخاطبی نمی‌خواهد داستان مردی را ببیند که مورد علاقه دیگران نیست. به همین دلیل مسیر را برعکس پیمودیم و قصه مردی را روایت کردیم که در عین جذابیت و سمپات بودن، به‌صورت خودخواسته نمی‌خواهد با کسی معاشرت کند و در نهایت ورود یک زن به زندگی او، به نوعی حادثه محرک را ایجاد می‌کند.

وی افزود: ما فکر کردیم چگونه می‌توان یک قصه عاشقانه را با توجه به ضوابط موجود در کشور روایت کرد؟ در نهایت به این نتیجه رسیدیم که این دو نقش اصلی خجالتی هستند و به‌ج ای رفتارهای دیگر، برای هم شعر می‌خوانند.

بازتاب ادبیات مدرن در ساختار فیلم

مؤتمن همچنین خاطرنشان کرد: در جایی متوجه شدیم که این فیلم در حال عبور از مسیر ادبیات ایران است و به غیر از شعری از ناظم حکمت، مابقی اشعار متعلق به ادبیات نوین و مدرن ایران هستند.

وی یادآور شد: در جزئیات نیز تلاش کردیم از مسیر جاری در زندگی خود عبور کنیم. در کتاب داستایفسکی صحنه‌ای وجود دارد که زن و مرد به کنسرت می‌روند، اما در آن زمان نمایش ساز با مشکل همراه بود. بنابراین قصه سینما رفتن آن‌ها را وارد روایت کردیم. در روزی که سینما آزادی و سینما شهر قصه آتش گرفت، من و پرتو مهتدی تمام روز در خرابه‌های سینما شهر قصه ماندیم، چرا که این سینما برای نسل من معنایی دیگر داشت. ما در آنجا فیلم‌سازی را آموختیم و با بونوئل، فلینی و برگمان آشنا شدیم. این موضوع را برای سعید عقیقی تعریف کردم و تصویری از خرابه‌های سینما آزادی وارد قصه شد.

مؤتمن با بیان اینکه در این فیلم کم‌تر از دیالوگ‌های رمان استفاده شد و فکر می‌کنم در نهایت تنها به یک دیالوگ بسنده شد، بیان داشت: زمانی که عقیقی فیلمنامه را می‌نوشت من در کنار او بودم و یک بار تصمیم گرفتم همچون فال گرفتن به سراغ کتاب «شب‌های روشن» برویم و به صورت اتفاقی دیالوگی از کتاب را وارد فیلم کنیم.

اقتباس وفادارانه؛ بله یا خیر؟

کارگردان «سراسر شب» اظهار داشت: به نظر من یک اقتباس کاملاً وفادارانه از ادبیات در سینما نتیجه مناسبی به همراه ندارد. اگر به اقتباس‌های مهم دنیا نگاه کنیم، متوجه می‌شویم که نتیجه نهایی آن‌ها بیش از سینما به فوتو رمان شبیه هستند. در نتیجه بهتر است شرایط و قصه زندگی خودمان را وارد جهان فیلم کنیم.

ادبیات مدرن بی‌ارتباط با زندگی ایرانی

در ادامه هیوا مسیح، نویسنده و شاعر، گفت: به نظر من دوره اقتباس از ادبیات در حال حاضر به پایان رسیده است. ادبیات مدرن در کشور شباهتی به زندگی ایرانی ندارد و تحت تأثیر وضعیت فرهنگی غرب یا نوع تفکرات صادق هدایت و غلامحسین ساعدی است.

وی بیان کرد: لیلی و مجنون در واقع یک رمان است که به صورت نظم سروده شده است. جوهره لیلی و مجنون جدایی نیست. زمانی که می‌خواهیم فیلمی درباره جدایی در کشور ساخته شود، نتیجه اثری خیانتکارانه همچون «جدایی نادر از سیمین» خواهد بود. به عقیده من جوهره لیلی و مجنون درباره عشق است.

بازخوانی سینمای شاعرانه و انتقاد از تحریف تاریخی

مسیح با بیان اینکه در سینمای ایران فیلم‌های «شب‌های روشن» و «ناخدا خورشید» تنها آثاری هستند که مبتنی بر جهان‌بینی ادبی نیستند، افزود: سینمای ایران و دنیا معمولاً قصه یک رمان را به‌صورت روایی مطرح می‌کنند. نمونه آن فیلم «داشتن و نداشتن» است که هاوارد هاکس بر مبنای آن فیلم ساخت.

سینما امری عینی و شعر امری ذهنی است

مسیح در پاسخ به پرسش مهرزاد دانش درباره شاعرانگی در سینما، گفت: سینما امری عینی و شعر امری ذهنی است. یک شاعر از مفهومی ذهنی محصولی را پدید می‌آورد که دارای سویه‌های عینی است. نمی‌توان از روی شعرهای حافظ فیلم ساخت. البته تارکوفسکی در «آینه» تا حد زیادی به این موضوع نزدیک شده است، چون پدرش شاعر بود.

مهرزاد دانش در ادامه افزود: برخی گمان می‌کنند یک کارگردان باید خود نویسنده باشد. در حالی که «شب‌های روشن» این گزاره را باطل کرده است.

مؤتمن در ادامه بیان داشت: من خود را تکنسین سینما می‌دانم. «خداحافظی طولانی» یک داستان نیمه‌ بلند از اصغر عبداللهی بود که به دکوپاژ آن پرداختیم.

وی در پاسخ به سوالی درباره سینماگر مؤلف گفت: امر تألیف بیش از هر چیز در نوع دکوپاژ نمود دارد. متاسفانه گاهی فیلم‌ها برای دریافت پروانه ساخت دچار تغییرات زیادی می‌شوند و این اتفاق برای «سراسر شب» رخ داد .

هیوا مسیح با اشاره به جمله «سینما از سینما زاده می‌شود» گفت: آرونوفسکی در فیلم «نوح»، روایت متفاوتی از داستانی باستانی ارائه داده است. در سینما قرار نیست لزوماً قصه یا پیام وجود داشته باشد.

وی افزود: دوربین هنرمند در دوران مدرن رو به زمین قرار می‌گیرد و نوعی قداست‌زدایی صورت می‌گیرد. در واقع آرونوفسکی شخصیت نوح را به‌صورت زمینی به تصویر کشید.

هویت شهری در «شب‌های روشن»

فرزاد مؤتمن در ادامه به اقتباس‌های مختلف از «شب‌های روشن»، توسط جیمز گری و سینمای هند اشاره کرد و افزود: در تهران امروز ساخت فیلم ژانر دشوار است چون این شهر در دهه‌های گذشته هویت خود را به صورت کامل از دست داده است. در «شب‌های روشن» تلاش کردیم شهری را بازنمایی کنیم که هویت آن در حال نابودی است.

دانش در خصوص فیلم «شب‌های روشن» گفت: مؤتمن در این اثر نوعی حس شاعرانه را انتقال می‌دهد و می‌توان این اقتباس را به‌صورت تطبیقی بررسی کرد.

هیوا مسیح با بیان اینکه در اقتباس باید بیش از هر چیز به تم توجه کرد، گفت: فیلم «شب‌های روشن» ساخته فرزاد مؤتمن ارتباطی به کتاب داستایفسکی ندارد و او در این فیلم کاملاً نوع نگاه خود را دنبال کرده است.

مؤتمن نیز در خصوص مشکلات پیش روی سینمای ایران در امر اقتباس‌های خلاقانه بیان داشت: ادبیات ایران چندان صورتی تخیلی ندارد و شاید تنها بتوان به منطق‌الطیر عطار و شاهنامه فردوسی اشاره کرد. در سال‌های اخیر امکان اقتباس برای همه فیلمسازان وجود ندارد. همین طور تیراژ بسیاری از کتاب‌ها به سیصد جلد رسیده و این معضل مهمی است.

سلسله نشست های «کتاب و سینما» هر روز توسط سازمان سینمایی در سرای هنرگان کتاب سی و ششمین نمایشگاه بین المللی کتاب برگزار می شود.

گفتنی است، ششمین نشست امروز دوشنبه ۲۲ اردیبهشت ساعت ۱۶ با حضور کیانوش عیاری، حبیب احمدزاده و مهرزاد دانش با موضوع «عیار متن، عیار سینما» برگزار می‌شود.

نوشته اقتباس وفادارانه از ادبیات در سینما نتیجه مناسبی ندارد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در ابتدای این نشست، مهرزاد دانش  به تأملاتی درباره‌ی نسبت خود با نقد فیلم پرداخت و گفت: در ابتدا تصورم این بود که نقد فیلم فرصتی برای بیان نقاط ضعف و قوت یک اثر است. اما بعد به این نتیجه رسیدم که این نگاه، من را در جایگاه معلمی قرار می‌دهد که قصد دارد به هنرمند درس بدهد؛ و این درست نیست. بنابراین، سعی کردم از رویکرد تعلیمی فاصله بگیرم و به سوی تفسیر آثار بروم. با گذشت زمان، دریافتم که حتی تفسیر صرف نیز کافی نیست؛ بلکه نقد باید مبتنی بر کشف و شهود باشد. در موقعیت سوم، با خودم گفت‌وگو کردم و به شهوداتی رسیدم که آن‌ها را به‌عنوان یافته‌های فرامتنی با دیگران به اشتراک می‌گذارم تا بستری برای گفت‌وگو پیرامون اثر فراهم شود.

نقد باید با رویکرد فرمالیستی آغاز شود

شیوا مقانلو در ادامه با تأکید بر تمایز میان نقش‌های مختلف در مواجهه با اثر هنری گفت: شاید منتقدِ سینما یا ادبیات ترجیح دهد از داوری صرف در باب خوبی یا بدی یک اثر عبور کرده و از فاز تعلیمی فاصله بگیرد. در خصوص تفسیر نیز معتقدم که هر کسی را نمی‌توان مفسر نامید؛ چراکه این جایگاه نیازمند تجربه، دانش و گذر زمان است.

وی با تأکید بر نقش تحلیل در نقد امروز افزود: بیش از هر زمان دیگری، نیازمند تحلیلگرانی هستیم که بتوانند اثر را با دقت بررسی و موشکافی کنند، بی‌آن‌که ذهنیات و برداشت‌های شخصی خود را بر تحلیل، تحمیل کنند. درست آن است که نقد را با رویکرد فرمالیستی آغاز کنیم و سپس، بسته به اثر، از دستگاه‌های تحلیلی متنوعی همچون روان‌کاوی، جامعه‌شناسی و دیگر روش‌ها بهره بگیریم. در این میان، مخاطب‌شناسی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ چراکه باید بدانیم قرار است چه کسی نقد ما را بخواند و چگونه آن را دریافت کند.

این مترجم در پاسخ به پرسش مهرزاد دانش مبنی بر این‌که «نقد چیست؟» گفت: زمانی که با یک رمان ضعیف روبه‌رو می‌شوم، معمولاً به‌وضوح می‌فهمم که اثر از کیفیت لازم برخوردار نیست. اما تلاش می‌کنم از بیان مستقیم چنین قضاوت‌هایی پرهیز کرده و به‌جای آن، با شکافتن لایه‌های اثر، فضا را به‌گونه‌ای پیش ببرم که مخاطب خود، متوجه نقاط ضعف شود. شاید این رویکرد تا حدی محافظه‌کارانه به نظر برسد، اما به مخاطب این فرصت را می‌دهد که بدون گارد گرفتن در برابر تحلیل، آن را بشنود و درگیر شود. ما نباید با واژگان خود به یک اثر ستاره بدهیم یا آن را سلب امتیاز کنیم. نقد، جهان یک اثر هنری را برای مخاطب ملموس‌تر و قابل درک‌تر می‌کند و چگونگی مواجهه‌ی او با آن را توضیح می‌دهد.

تفاوت نقد فیلم و کتاب از منظر زمان و تجربه

دانش ادانه داد:  در سینما، فیلم دو ساعته است و بلافاصله پس از تماشا، میکروفون‌ها به سوی منتقدان نشانه می‌روند، بی‌آنکه فرصتی برای تأمل در رسوبات ذهنی‌شان باقی بماند. در نتیجه، نقد فیلم اغلب در لحظه و بر پایه ادراک و احساس آنی شکل می‌گیرد. اما این وضعیت درباره کتاب صدق نمی‌کند؛ چرا که کتاب با تأمل خوانده می‌شود و نقد آن حاصل فرایندی طولانی‌تر و عمیق‌تر است. فیلم اما ناگزیر از تکیه بر احساس و دریافت آنی مخاطب در لحظه است.

همدلی جمعی در سینما و تجربه فردی در ادبیات

مقانلو نیز  گفت: تمام مخاطبان یک فیلم، زمانی که در سالن سینما می‌نشینند، تجربه‌ای با زمان‌بندی و مکان‌بندی یکسان از یک اثر سینمایی دارند. در این وضعیت، واکنش‌های احساسی شما با دیگران هم‌راستا می‌شود و نوعی همدلی جمعی شکل می‌گیرد. اما در نقد ادبی این‌گونه نیست؛ هیچ دو نفر مطالعه‌ی یک اثر را هم‌زمان آغاز و به پایان نمی‌برند. شرایط مطالعه برای هر فرد متفاوت است و در نتیجه، داده‌های حسی و تجربه‌ی ادراکی حاصل از خواندن یک کتاب نیز برای هر مخاطب منحصر به‌ فرد خواهد بود.

در بخش دیگری از این نشست، مقانلو در پاسخ  به این سوال که «رویکرد شما هنگام نقد آثار هنری چیست؟»گفت: هرچه اثر از کیفیت بالاتر و لایه‌های بیشتری برخوردار باشد، دست منتقد برای انتخاب قالب و روش تحلیلی آزادتر است. من بسته به ویژگی‌های هر اثر، قالب مناسب را انتخاب می‌کنم. چون برای هر اثر هنری که خوانده می‌شود، جهانی ذهنی مختلف ایجاد می‌شود، نقد ادبی به منتقد این امکان را می‌دهد که در فرایند کشف و شهود، از انعطاف بیشتری برخوردار باشد. این در حالی است که در نقد سینمایی، به‌واسطه تصویر مشخصی که در ذهن مخاطبان ایجاد می‌شود، این آزادی کمتری وجود دارد.

چالش‌های اقتباس از آثار ادبی در سینما

مقانلو در پاسخ به این پرسش مبنی بر اینکه چرا سینمای ایران به اندازه کافی از گنجینه ادبی برای اقتباس استفاده نمی‌کند، گفت: یکی از مشکلات اصلی، مسئله بودجه است. بار اصلی تولید فیلم بر دوش نویسنده قرار دارد، اما برای او بودجه کافی اختصاص نمی‌دهند و جایگاه نویسنده در سینما چندان جدی گرفته نمی‌شود. علاوه بر این، در جامعه سینمایی، توجه به خواندن آثار ادبی اهمیت ندارد. بسیاری از سینماگران گمان می‌کنند که خودشان می‌توانند بنویسند و نویسندگی را به‌عنوان یک فن و تکنیک نمی‌بینند. چنین نگاهی بسیار آسیب‌زننده است.

وی ادامه داد: در هنرگان کتابی که پیشتر در حاشیه نمایشگاه برگزار شده بود، ایده‌ای نوآورانه برای دسترسی مخاطبان به خلاصه‌ کتاب‌ها از طریق کیو آر کدها ارائه شد که برای هر کتاب اختصاص داده شده بود. این ابتکار به ویژه در نمایشگاه‌ها بسیار کاربردی بود و می‌تواند به‌عنوان یک منبع غنی برای سینماگران در دفاتر فیلم و کانون‌های سینمایی مورد استفاده قرار گیرد. این ایده می‌تواند یک گنجینه ارزشمند برای سینماگران باشد و باید آثار جدید به آن افزوده شوند تا در دسترس جامعه هدف قرار گیرد. در چنین فضایی، ناشران نیز کتاب‌های خود را معرفی می‌کنند بدون آنکه حاشیه‌ای پیرامون آن شکل بگیرد.

دانش در ادامه گفت: در واقع، این کار پلی میان ادبیات و سینما است.

مقانلو نیز در پاسخ تاکید کرد: اگر بخواهیم آثار سینمایی‌مان در سطح جهانی رقابت کنند، چاره‌ای جز وام گرفتن از ادبیات ایران و فرهنگ این مرز و بوم نداریم.  این رویکرد می‌تواند همکاری‌های بیشتری میان دنیای سینما و ادبیات را رقم بزند و فرصتی بی‌نظیر برای ارتقای کیفیت آثار سینمایی ایران ایجاد کند.

دانش در  ادامه بیان داشت: کارگردان‌هایی مثل ناصر تقوایی و داریوش مهرجویی خودشان نویسنده بودند و نمونه‌های موفقی از اقتباس‌های سینمایی را ارائه دادند. چه در «ناخدا خورشید» تقوایی و چه در آثار اقتباسی مهرجویی، شاهد این نکته هستیم که آنها توانستند با اقتباس از آثار ادبی به سینما عمق و ارزش اضافه کنند. مهرجویی حتی در اقتباس از آثار ایرانی هم موفق عمل کرد، همانطور که در فیلم «لیلا» مشاهده می‌کنیم.

مقانلو نیز در ادامه افزود: ما در گذشته ادبیات موج نویی داشتیم که امکان اقتباس از آن وجود نداشت، اما امروز در ادبیات ایران داستان‌هایی داریم که بسیار مناسب برای اقتباس سینمایی هستند. یکی از چالش‌ها هم بحث کپی‌رایت است. گاهی اوقات نویسندگان متوجه نمی‌شوند که از آثارشان اقتباس صورت گرفته و حتی از آنها اجازه گرفته نمی‌شود. این مسائل اخلاقی و انسانی باید رعایت شوند.

دانش در پاسخ به سوال یکی از حاضران درباره چگونگی اقتباس فیلم «فروشنده» ساخته اصغر فرهادی نیز گفت: فروشنده اصغر فرهادی برداشتی آزاد از «عزاداران بیل» نوشته علامحسین ساعدی و همچنین «مرگ فروشنده» اثر آرتور میلر بود.

مقانلو نیز در پایان بیان داشت : منتقد ادبی باید کتاب بخواند و به نظریه‌‌های ادبی و سینمایی روز حاکم باشد. او باید بتواند سلیقه خود را از مبانی نقدش جدا کرده و همیشه دانشی به روز داشته باشد.

نوشته مهرجویی و تقوایی اقتباس‌های سینمایی خوبی ارائه دادند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

کتاب‌های «همبستگی علم و هنر در سینمای مستند» احمد ضابطی جهرمی، «روایت آرشیوی» نوشته شیلان کوران برنارد و کن رابین و ترجمه حسین فراهانی، «فیلم مستند دورگه» احمد ضابطی جهرمی، «سینما و امر تجربی» مازیار اسلامی، «مستند در عمل» جین چاپمن و ترجمه حسین فراهانی، «فریب بزرگ» حبیب کاوش، «پژوهش ها و اندیشه های سینمایی» احمد ضابطی‌جهرمی، «هنر دقت» احمد الستی و مایکل اوپیتس، «سینمای مستند و باستان شناسی» علیرضا قاسم‌خان، «قوم نگاری تصویری» پیتر ایان کرافورد و ترجمه فتاح محمدی، «سینما و جهان ایرانی» علی‌اکبر عبدالعلی‌زاده و عباس عبدالعلی‌زاده، «دوربین شخصی سینمای ذهنی و فیلم جستار» لائورا راسکارلی و ترجمه محمدرضا فرزاد، «پژوهش سینمایی (کشف سوالی درباره جهان و پرسشی درباره شکل برای فیلم مستند)» محمد تهامی‌نژاد، «صدای آینه ها» گفتگوی معصومه کیانی با منوچهر طیاب، خسرو سینایی و محمدرضا اصلانی، «مجله سینماحقیقت»، «فصلنامه انیمیشن» و «مقدمه ای بر فیلم مستند» بیل نیکولز و ترجمه محمد تهامی نژاد عناوینی هستند که در غرفه مشترک مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی عرضه خواهند شد.

سی ‌و ششمین دوره نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران با شعار «برای ایران بخوانیم» از ۱۷ تا ۲۷ اردیبهشت در محل مصلی امام خمینی (ره) به شکل حضوری و در سامانه book.icfi.ir به صورت مجازی برگزار می‌شود.

نوشته حضور مرکز گسترش با ۱۷ عنوان کتاب در نمایشگاه کتاب تهران اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

همچنین خزاعی در ادامه بازدید خود با یاسر احمدوند معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دیدار کرده و ضمن خسته نباشید از تلاش‌های موفق برگزاری این دوره از نمایشگاه تقدیر به عمل آورد.

در این دیدار، اصغر فارسی، حبیب ایل‌بیگی، قادر آشنا، علیرضا اسماعیلی، یزدان عشیری، محمدرضا سوقندی، مجید زین‌العابدین، محمد حمیدی‌مقدم، هاشم میرزاخانی، مهدی آذرپندار، مجید اسماعیلی، لادن طاهری، سیدصادق موسوی، غلامرضا نجاتی و رمضانعلی حیدری‌خلیلی رئیس سازمان سینمایی را همراهی کردند.

نوشته بازدید رئیس سازمان سینمایی از نمایشگاه کتاب تهران اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این غرفه با شعار «فیلم رو ببین، کتابشم بخون!» در نمایشگاه کتاب تهران به معرفی فیلم‌های سینمایی «آسمان غرب»، «آپاراتچی»، «عطرآلود» و سریال‌های «بابام» و «هیس، هیچی نیس!» می‌پردازد که با رویکرد اقتباس ادبی تولید شده‌اند.

به همین منظور کتاب‌های «آذرخش و رقص فانتوم‌ها»، «خلبان وارسته» و «مجموعه ستاره‌های نبرد هوایی» از انتشارات سوره مهر، «آپاراتچی» از انتشارات راه یار و مجموعه کتاب «سرگذشت استعمار»،  مجموعه قصه‌های «با بابام» از انتشارات مهرک محور ترویج و معرفی در این غرفه قرار گرفته‌اند و مخاطبان می‌توانند با مراجعه به آن، ضمن شرکت در مسابقه از تخفیف ۲۰ درصدی برای تهیه این آثار بهره‌مند شوند.

همچنین برگزاری نشست های تخصصی با محوریت اقتباس در آثار ادبی از دیگر رویدادهای تعریف شده توسط سازمان سینمایی سوره خواهد بود. نخستین نشست ادبی با عنوان «اقتباس نوجوانانه» و موضوع بررسی اقتباس سریال «هیس، هیچی نیس!» از کتاب «سرگذشت استعمار» بعدازظهر یکشنبه ۲۳ اردیبهشت ساعت ۱۴ در محل غرفه مجمع ناشران انقلاب اسلامی و با حضور حمیدرضا عطارد، تهیه‌کننده و زینب یزدانی، سردبیر سریال، سمانه حسینی، مدیر انتشارات مهرک و سورنا جوکار، مدیر محتوایی انتشارات مهرک برگزار می‌شود.

اجرای نمایش میدانی سریال «هیس، هیچی نیس!» برنامه دیگر برنامه‌های سوره در نمایشگاه خواهد بود که طی روزهای آینده با حضور نوجوانان و کاراکترهای این سریال اجرا خواهد شد.

سازمان سینمایی سوره سال گذشته محوریت حضور خود در نمایشگاه کتاب تهران را بر سریال «سوران» و کتاب «عصرهای کریسکان» اختصاص داده بود.

نوشته میزبانی سازمان سوره با چاشنی اقتباس در نمایشگاه کتاب تهران اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

بدین ترتیب ۵ جلد از مجموعه کتاب‌های «با بابام» با عناوین «پرواز»، «شهربازی»، «زیارت»، «غذای رنگی» و «باغ بستنی» همزمان با روز دختر در دسترس مخاطبان قرار گرفته است.

قصه‌های این مجموعه کتاب برگرفته از فصل اول انیمیشن «با بابام» است که با تصویرسازی زینب سادات بدری منتشر شده و قرار است جلدهای بیشتری از این مجموعه نیز در دسترس خردسالان قرار بگیرد.

همچنین مرکز انیمیشن سوره ساخت فصل دوم این سریال انیمیشن را به تهیه‌کنندگی فاطمه سادات ابوترابی در ۲۶ قسمت در دست تولید دارد تا در آینده‌ای نزدیک برای علاقه‌مندان عرضه کند.

توزیع همزمان سریال انیمیشن و کتاب‌های مرتبط آن در ایران اتفاقی جدید است و مرکز انیمیشن سوره و نشر مهرک با همراهی یکدیگر در حال رقم زدن چنین تجربه‌ای هستند.

نوشته مجموعه کتاب‌های «با بابام» در نمایشگاه کتاب عرضه می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

او با بیان اینکه فارابی ۱۶ عنوان کتاب جدید را در این دوره از نمایشگاه کتاب رونمایی می‌کند، افزود: از این ۱۶ عنوان کتاب، ۱۵ اثر، تألیفی و حاصل پژوهش و نگارش برجسته‌ترین متفکران عرصه سینمایی در کشور است.

وی گفت: کتاب‌های تألیفی در سطح کاربردی هستند و تلاش شده تا اندکی از پژوهش‌های صرفاً نظری فاصله گرفته شود چراکه سینمای امروز ایران نیازمند تحقیقاتی است که بتواند در بهبود هرچه بهتر وضعیت سینمای ایران کارآمد باشد. از این رو این هم‌افزایی میان مجموعه بنیاد سینمایی فارابی صورت گرفته است.

مدیر مرکز انتشارات، آموزش و پژوهش بنیاد سینمایی فارابی در خاتمه اظهار کرد: تمام تلاش همکاران ما در این مرکز این است که به یک غبارروبی از مطالعات سینما در ایران دست یابیم و بتوانیم پابه‌پای تغییرات مباحث نظری و عملی در زمینه سینما در جهان گام برداریم. از این رو به سراغ موضوعات جدید مغفول در سینما رفته‌ایم.

اضافه می‌شود: انتشارات بنیاد سینمایی فارابی در شبستان اصلی مصلای تهران، سالن ۳، راهروی شماره ۱۵، غرفه شماره ۲۷۵ از امروز تا ۲۹ اردیبهشت ماه پذیرای خانواده سینما، اساتید، دانشجویان، پژوهشگران و عموم علاقمندان هنر هفتم است.

نوشته حضور بنیاد سینمایی فارابی با ۱۶ عنوان جدید در نمایشگاه کتاب تهران اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

کتاب‌های «هنر دقت (کلام و تصویر در مردم نگاری)» مایکل اوپیتس و احمد الستی و ترجمه محمد همتی، «صدای آینه‌ها» گفتگوی معصومه کیانی با منوچهر طیاب، خسرو سینمایی و محمدرضا اصلانی، «دوربین شخصی سینمای ذهنی و فیلم جستار» لائورا راسکارلی و ترجمه محمدرضا فرزاد و «پژوهش سینمایی (کشف سوالی درباره جهان و پرسشی درباره شکل برای فیلم مستند)» محمد تهامی‌نژاد از جمله عناوینی هستند که در غرفه مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی عرضه خواهند شد.

تعدادی از آثار منتشر شده مرکز در یک سال گذشته در سایت فیدیبو عرضه شده و قابل دسترسی است. علاقه‌مندان به مطالعه آثار مربوط به سینمای مستند، در ایام برگزاری جشنواره هم می‌توانند ۱۵ کتاب‌ از جمله «دگرخوانی سینمای مستند» اثر محمدرضا اصلانی را از فیدیبو تهیه کنند.

سی‌ و پنجمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران ۱۹ تا ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۳ در مصلی امام خمینی (ره) برگزار می‌شود.

نوشته حضور مرکز گسترش با ۲۲ کتاب در نمایشگاه کتاب تهران اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

همچنین اشکذری و غرالی جمعه شب ساعت ۲۲:۴۰ میهمان برنامه باهمستان شبکه جام جم می شوند تا درباره تولید فیلم «دلبری»، ساخت آثار در حوزه دفاع مقدس، شرایط تولید فیلم هایی با این مضمون، بازیگری در اثار دفاع مقدس و …. صحبت کنند.

در خلاصه داستان این فیلم آمده است: طوبی :امشب عروسی امیرحسینِ ، دوتامون خوشحالیم …من نبایداون حرف ها رو می زدم فقط بهم بگو چرا چهار بار چشمت و بازبسته کردی … منظور خاصی داشتی میثم ؟

هنگامه قاضیانی، آتیلا پسیانی، عباس غزالی، محمدرضا شیرخانلو، مهسا هاشمی، مهدی عطاران بازیگران «دلبری» هستند.

عوامل تولید این فیلم عبارتند از:نویسنده و کارگردان : سید جلال اشکذری تهیه کننده : سید محمود رضوی، مدیر تولید : مرتضی متولی، مدیر فیلمبرداری : فرشاد بشیرزاده، طراح صحنه و لباس : آبتین برقی، صدابردار صحنه : طاهر پیشوایی، طراح گریم : سعید ملکان، تدوین : حمیدرضا قربانی، صداگذاری و میکس : سید علیرضا علویان، موسیقی :فرید سعادتمند، مدیر تدارکات :محمد اسماعیل کلبی آبادی ، عکاس : محمد حسن ناحی، دستیار اول کارگردان و بزنامه ریز : بابک نبی زاده.

نوشته کارگردان و بازیگر «دلبری» میهمان نمایشگاه کتاب تهران می‌شوند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.