دکتر نبی زاده در این نشست که در تالار سلمان هراتی برگزار شد در آغاز عنوان کرد: هیات حاضر از اساتید و بزرگان هنرکشور دوست و برادر سوریه هستند که به مدت یک هفته میهمان جمهوری اسلامی ایران خواهند بود. بر این اساس اولین جلسه رسمی این هیات در حوزه هنری انقلاب اسلامی، مرکز هویت بخش هنرهای انقلاب اسلامی در نظام مقدس جمهوری اسلامی از ابتدای انقلاب اسلامی تا به امروز، پیش بینی شده و علاوه بر این نشست و تبادل تجربه، از داشته‌های هنری ایران هم، بازدید خواهند کرد. همچنین، جلساتی تخصصی‌ای نیز در مدت حضور این هیات در ایران برپا خواهد شد.

وی افزود: امیدوارم هیات هنرمندان سوری با بهره مندی از تخصص‌های خود بتوانند فرهنگ غنی اسلامی را که بخش اعظمی از آن در جمهوری اسلامی هویدا است، با زبان فرهنگی و هنری خود انتقال دهند چرا که تکلیف ما انتشار داشته‌های فرهنگی خود بر اساس اسلام ناب است. نگاه تجسمی به بحث انتقال فرهنگ یک نگاه عمیق فکری و اراده‌ای است و چه بسا که داخل هنر مباحثی چون خطاطی و نقاشی و سینما مستتر است که خود گویای بخش زیادی از فرهنگ بوده و امیدواریم هر بخش از این موضوعات که درحوزه جمهوری اسلامی است، استفاده لازم ببرید.

گفتنی است این هیات به ریاست دکتر طلال بیطار رئیس اتحادیه هنرمندان سوریه برنامه‌هایی را در ایران اجرا خواهند کرد و ۱۱ اثر که توسط این هنرمندان سوری خلق و به ایران آورده شده است، برای عرضه در نمایشگاهی تقدیم مسئولان حوزه هنری می‌شود.

نبی زاده خاطر نشان کرد: ایران تلاش کرده در همه زمینه‌ها از هیچ کمکی به کشور سوریه دریغ نکرده و حتی، در بخش هنر و تولید و خلق آثار هنری نیز، از این کشور حمایت کند.

وی ادامه داد: سینما یکی دیگر از هنرهای تصویری و رسانه‌ای برای معرفی فرهنگ کشورها است. بنابراین فیلم که از اثرگذارترین ابزارهای بین‌المللی برای انتقال اندیشه‌ها محسوب می‌شود و خوشبختانه، حوزه هنری انقلاب اسلامی از این عرصه هم، غافل نمانده است. حوزه هنری به عنوان مرکزی برای تولید و پخش فیلم نیز از این قضیه عقب نمانده و اتفاقات خوبی را در تولید فیلم‌های ارزشی و فرهنگی و استراتژیک رقم زده است.

در ادامه این مراسم مجد الدین معلمی معاون هنری حوزه هنری ضمن خوش آمدگویی به هیات سوری خاطرنشان کرد: همزمان با ایام پیروزی انقلاب اسلامی، حوزه هنری به عنوان مرکزی برای هنرهای انقلابی تاسیس شد. در حال حاضر همه رشته‌های تخصصی نوشتاری(شعر و ادبیات)، تجسمی و سینمایی در این حوزه فعال هستند و این نهاد، در حال حاضر بزرگترین مرکز آموزش و تولید هنر در حوزه انقلاب اسلامی تلقی می‌شود. در طول ۴٠ سال گذشته که حوزه هنری تاسیس شد، تولیدات گران بهای زیادی در خصوص هنر و سینما داشته ایم و به این نتیجه رسیده‌ایم برای ماندگاری انقلاب و انتقال پیام آن بهترین راه هنر و در کنار آن سینما است. تاریخ را اهالی هنر می‌سازند و آن‌ها هستند که قادرند با زبان بین‌المللی خود حرف و افکارشان را به همه جهان برسانند.

وی اذعان داشت: ما شرایط سخت کشور دوست و برادر سوریه، را درک می‌کنیم و از این شرایط متاسف هستیم. ما هم در ایران به نحو دیگری این شرایط را داشته‌ایم و حسرت می‌خوریم که چرا در زمانی که درگیر جنگ بوده‌ایم کارهای هنری خود را ادامه نداده‌ایم. گاهی یک فیلم، عکس، تابلوی هنری و یا کاریکاتور می‌تواند پیام‌های مختلفی داشته باشد. بنابر این به شما که درگیر جنگ هستید این توصیه را می‌کنیم که از این شرایط سخت به عنوان یک فرصت استفاده کنید. این شرایط سخت برای اهالی هنر یک فرصت است. در واقع جنگ، فرصت‌هایی را برای اهالی هنر ایجاد می‌کند که می‌تواند برای آیندگان و تاریخ مشکلات را سهل کند.

معلمی عنوان کرد: ما سربازان جبهه فرهنگی هستیم و وظیفه ما است که به ثبت واقعیت‌ها در پشت جبهه‌های مقاومت کمک کنیم. در حال حاضر در جمهوری اسلامی ایران پر فروش ترین کتاب‌ها مربوط به روایت دوران دفاع مقدس از زبان راویان و شاهدان است. از نظر ما هر سرباز یک راوی است که می تواند داستان، کتاب و فیلمی را روایت کند و ظرفیت‌هایی را برای هنر و سینما ایجاد کند. ما آمادگی نشر کتاب، ساخت فیلم، موسیقی و تئاتر از تجربیات شما را داریم چرا که شما تنها صدای جنگ امروز و رساندن آن به دنیا هستید. قدر لحظه‌های خود را بدانید و ما هم در کنارتان هستیم. امروز بخشی از فعالیت‌های حوزه انتقال تجربیات است که قابلیت پخش در کشور شما را دارد و ما آن را در اختیار شما قرار می‌دهیم. اهالی هنر اهل عمل هستند و به جای حرف عمل می‌کنند.

طلال بیطار رییس هیات هنرمندان سوری هم، ضمن تشکر از بانیان برنامه و مسئولان حوزه هنری گفت: هنرمندان جمهوری عربی سوریه با وجود مشکلات جنگی از هنر عقب نمانده‌اند. نامه‌ها و پیام‌های زیادی از اتحادیه هنرمندان سوری به کل جهان علیه تحریکات استکبار جهانی و جنگ با سوریه ارسال شده است. حقیقتا هنرمندان سوری نمایندگانی از مظلومیت ملت سوریه در جهان بوده‌اند. هنر اسلامی یک هنر پایدار و قدیمی در جمهوری عربی سوریه است. ما به عنوان هنرمند تجارب ارزشمند شما را در هنرهای ایرانی منتقل خواهیم کرد. خط عربی و نقش‌های اسلامی در دانشگاه‌های ما تدریس و هنرمندان زیادی را تربیت می‌کنیم و تعداد زیادی هنرمند داریم که بر این روابط ادامه دار و پایدار تاکید دارند. امیدوارم فرصت اینگونه روابط برای دیگر هنرمندان سوری ایجاد شود.

سعد قاسم رییس تحریریه مجله اتحاد یکی دیگر از هنرمندان سوری حاضر در نشست ضمن تاکید بر اهمیت روابط سوریه با ایران اظهار داشت: خارج از پروتکل‌های رسمی و سیاسی، روابط فرهنگی سوریه و ایران با وجود فراز و نشیب‌ها، دیرینه و مستمر بوده است. اعتراف می‌کنم ایران در پرورش فرهنگ و هنرهای اسلامی در دنیا نقش مهمی داشته است. در طی تاریخ اسلام، هنرمندان ایرانی در خلق نقاشی نسبت به غرب پیشتاز بوده‌اند چرا که هنر نقاشی ایرانی که با تصویر و عکس ترکیب می‌شود، تحول بزرگی در هنرهای اسلامی منطقه ایجاد کرد که نمودی از آن در منطقه از جمله سوریه و عراق وجود دارد.

وی افزود: فرهنگ ایرانی از صفر شروع نشده بلکه در اسلام به جایگاه خاصی رسید اما فرهنگ کشورهایی نظیر سوریه و عراق در خدمت اسلام قرار گرفته است. فرهنگ‌های بابل، فنقی و آشوری در کنار فرهنگ مسیحیت قرار گرفت و در سوریه نشر پیدا کرد که از آن به عنوان هنر بیزانس تعریف می‌شود. این راه ادامه دارد و از هنرهای قبل از اسلام آغاز و تاکنون ادامه داشته است. در واقع این دیدگاه پیچیده‌ای از هنر را عرضه می‌کند.

سعد قاسم اذعان داشت: هنر حالتی از تعبیر است و وظیفه توصیف و مستند سازی را برعهده دارد. هنر ایرانی برای ما دور و ناآشنا نیست. هنرهای ایرانی در زمان جنگ هیچ کوتاهی نکرده و رسالت خود را به خوبی انجام داده‌اند. در تعبیر جنگ بر علیه ما و ایران، در قبال دشمن هردو مدافع بوده‌ایم اما وضعیت در سوریه پیچیده‌تر بوده است در واقع، دشمن در جبهه مقابل نبوده بلکه در داخل فعالیت می‌کرده که بخشی از وظیفه آن نابودی فرهنگ سوریه بوده است. بنابراین سعی کرده‌اند تمام آثار تاریخی ما را نابود کنند. در همه مناطقی که تکفیری‌ها بر آن مسلط شده‌اند سعی در تخریب و دزدی آثار ما داشته‌اند. پیروزی برای ما محافظت بر هنر بوده است.

وی یادآور شد: من همیشه داستانی برای مثال دارم که یکی از سربازان سوریه‌ای در حین جنگ مجروح و اسیر شد، تروریست‌ها از او خواستند در برابر دوربین به قدرت داعش اعتراف کند. در شرایطی که اسلحه بین دو چشمانش بود او پاسخ داد: والله که دشمن را از روی زمین پاک می‌کنیم. معتقدم هیچ هنرمندی نمی‌تواند به طور کامل این تصویر را برساند. هنر ایرانی خدمات بزرگی در زمینه جنگ ایران و جهانیان ارائه داده است و در اصل سعی می‌کند بر تاریخ و گذشته خود تسلط داشته باشد که این امر الگویی برای تلاش ما در سوریه است اما این روش با راه‌های مختلف انجام می‌شود که یکی از آنها هنرهای اسلامی است.

سیدمسعود شجاعی طباطبایی مدیر هنرهای تجسمی حوزه هنری، در ادامه ضمن یادآوری دوران حضور خود در سوریه گفت: من افتخار حضور در سوریه را داشته‌ام و در دو دوره قبل و بعد از جنگ در این منطقه حضور داشته‌ام. بنابراین به خوبی نسبت به صدمات دشمن آگاه هستم. اولین بار برای داوری در مسابقات کاریکاتور عازم این کشور شده و هفته گذشته به عنوان داور مسابقه‌ای بین‌المللی در این کشور حضور داشته‌ام و همیشه به همراهی این کشور با ایران افتخار می‌کنیم. بعد از جنگ سوریه برای عکاسی به این کشور سفر کردم در این سفر از حجم تخریب شهر بالاخص در حلب بسیار شگفت زده شدم در حالی که نصف شهر همچنان در تصرف داعش بود. بخشی از عکس‌هایی که از این ویرانی گرفتم، بسیار تلخ، ولی بخش اعظمی دیگر بسیار امیدوار کننده بوده است.

وی افزود: در عکاسی از شهر حلب، تصاویری مربوط به تخریب دانشگاه این شهر است که از بیشترین دانشجو در زمینه هنر برخوردار بوده و در جنگ مورد ویرانی قرار گرفته است. این درحالی است که در سفر دوم به این شهر بسیار شگفت زده شده‌ام که مردم به شهر برگشته و دانشگاه مشغول به فعالیت شده و توانستم از جشن فارغ التحصیلیشان عکاسی کنم.

شجاعی طباطبایی خاطر نشان کرد: در نظر داریم مصادف با سالروز آزادسازی حلب، از مجموعه عکس‌های مربوط به این شهر نمایشگاهی با عنوان «حلب زنده است» برپا کنیم. جشنواره‌هایی نظیر مقاومت که در دمشق برگزار شد، نگاه امیدوار کننده‌ای به آینده را نشان می‌دهد. ما موفق شدیم در دفعات دوم نمایشگاه عکس و کاریکاتور را در این کشور برگزار و با هنرمندان سوری آشنا شویم. سوریه تنها نیست و همیشه همراهش بوده‌ایم برای مبادرت با این امر دو نمایشگاه بین‌المللی کاریکاتور در این زمینه برقرار و با حضور ٧٠ کشور مسابقه «پایان یک داعش» را برگزار و برآیندی چون اتحاد عقیده در همه کشور‌ها مبنی بر ظلم داعش به سوریه داشته است.

رییس اتحادیه هنرمندان کشور سوریه در ادامه این مراسم عنوان کرد: از حسن توجه ایران نسبت به سوریه خوشحال هستم. همواره از زمان عثمانی تلاش‌های بسیاری صورت گرفته تا حلب را تسخیر و یا نابود کنند ولی تشکل خانواده‌ها در آن مانع از این کار شده است. بخشی از حلب بالاخص مسجد اصلی آن نابود شد و دشمن تا تخریب قلعه حلب که نمادی از کشور ماست، نیز پیش رفت اما پایداری مردم حلب در جنگ، مانع از رکود اقتصادی و زوال هنر در این کشور شد.

وی یادآور شد: ما به عنوان هنرمندان هنرهای زیبای سوری سعی کرده‌ایم ماهیانه دو نمایشگاه درباره حلب برپا و نمایی از امروز آن را به جهان نشان دهیم که خوشبختانه مورد استقبال کشور‌های دیگر قرار گرفت و فهمیدندکه ما زنده‌ایم و مقاوم هستیم. من از برگزاری نمایشگاه عکس در سوریه حمایت می‌کنم و از شجاعی طباطبایی دعوت می‌کنم نمایشگاه عکس خود را با میهمانی و حمایت مالی ما و با هماهنگی وابستگی فرهنگی ایران در سوریه برگزارکنند. نمایشگاه مشترک ایران و سوریه در حلب بهترین اتفاق برای مشارکت‌های هنری این دو کشور است.

تعدادی هنرمندی از هیات سوری در ادامه اذعان داشت: به عنوان جامعه هنرمندان سوری از ایران اطلاعات زیادی داشته‌ایم اما به محض حضور در ایران از دیدن پیشرفت‌های این کشور بسیار شگفت زده شدیم. ایران ملتی با ادب و تمیز دارد، هنر در همه نقاط شهر نمایان است و این مایه افتخار است که در کشوری هستم که برای هنر ارزش بسیاری قایل است. این در حالی است که هنر کاریکارتور ایرانیان در جهان جایگاه ویژه ای داشته و سعی کرده است افکار خود را به جهان معرفی کند. نمی‌توان نقش هنر و سینمای ایران در انتقال پیام مظلومیت فلسطین و سوریه را نادیده گرفت اقدامی که هنرمندان سوری نیز نسبت به آن مبادرت کرده اند. در سال ۲۰۱۴ در زمانی که ما درگیر جنگ بوده‌ایم، لوحی برای غزوه طراحی کرده‌ایم که در گینتس هم ثبت شده است. هنر پروژه‌ای ملی و وطنی است و افرادی که به وطن و خاکشان وفادارند. اسلام یک هویت روحی دارد ولیکن ایران هویتی بصری برای اسلام ایجاد کرده است.

سیدمحمد حسینی مدیر مرکز تولید متن سازمان سینمایی حوزه هنری، در این مراسم گفت: ما در حوزه جنگ‌های جهان با تمام تلخی اتفاقات، غالبا خواستگاه شاخه‌های هنر جهان هستیم که در حوزه سینمایی، تجسمی و مکتوب تعریف می‌شود. سینما جایگاه برتر و ویژه‌ای در دنیا دارد که از همان آغاز جنگ سوریه و عراق هنرمندان سینمای ایران به فکر تولید آثار بودند و به چند نکته در این آثار توجه کردند. در وهله اول آثار باید منجر به وحدت مردم سوریه و عراق شود و در وهله دوم باید به فضاهای آسیب پذیر و مورد هجمه داعش توجه بیشتری شود.

وی افزود: کودکان و زنان بیشترین آسیب را در جنگ می‌بینند. بنابر این بیشتر آثار انسانی نیز در این حوزه است که معمولا قصه‌های مربوط به رزمندگان، حماسی تعریف می‌شود. ما برای ادای حق تاریخ و شرایط امروز، مجبور به پرداختن به هر دو حوزه هستیم که براین اساس تاکنون دو فیلمنامه نوشته و در آستانه تولید قرار گرفته است. در واقع، حوزه هنری نسبت به این قضیه تجربه خوبی در سینما دارد. مستند «A157» در حوزه کودکان و زنان آسیب دیده در جنگ نمونه‌ای از فعالیت‌های این مرکز است. مستند «کودکان تاریکی» یکی دیگر از آثار حوزه هنری است که آماده پخش است که درباره ۵ کودک است که کاری مهیب و تکان دهنده‌ای است.

حسینی اظهار داشت: ساخت آثار داستانی نیاز به تجربه و تحقیق بیشتری دارد که خوشبختانه نسبت به این کار نیز، در حوزه هنری اقدام شده و فیلمنامه یک کودک سوری در جریان جنگ، را آماده کار داریم. این فیلمنامه قصه گیرایی بین ایران و آلمان و سوریه را به تصویر می‌کشد. درحال حاضر، به منظور تولید مشترک این مستند مذاکراتی با کشور آلمان صورت گرفته و رسما در این جلسه از شما هم دعوت به همکاری می‌کنیم تا با مشارکت در این مستند، روایتی انسانی را به تصویر بکشیم.

در پایان هیات اساتید و هنرمندان تجسمی سوری ضمن زیارت مزار شهدای گمنام حوزه هنری، از گالری‌های حوزه هنری، گنجینه هنر انقلاب، ابوالفضل عالی و کارگاه هنرمندان حوزه هنری بازدید کرده و طی مراسمی با حضور جمعی از هنرمندان ایرانی، آثاری را به گنجینه هنر انقلاب این مرکز اهدا کردند. همچنین به نشان تقدیر از رییس حوزه هنری انقلاب اسلامی لوحی دست نوشته از هنرمندان سوری به این نهاد انقلابی اهدا شد.

نوشته نقش سینمای ایران در انعکاس پیام مظلومیت فلسطین و سوریه را نمی‌توان نادیده گرفت/ پایداری انقلاب در سایه هنر و سینما اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

 * بهروز افخمی: سینمای سوریه آینده‌ساز مردم سوریه است

افخمی کارگردان، برجسته سینمای ایران، در این نشست با بیان خاطره‌ای از سفر خود به سوریه گفت: حدود سه سال پیش همراه با آقای مومنی‌شریف و جمعی از فعالان صلح از سرتاسر دنیا به سوریه سفر کردیم. در آنجا از شهرهای دمشق، حمص و لاذقیه دیدن کردیم. به دلیل مسائل امنیتی نیروهایی برای محافظت از ما در نظر گرفته بودند. نهایتا توانستیم از دست محافظان خود فرار کنیم و در بازار، شهر و قهوه‌خانه‌های دمشق و لاذقیه با خیال راحت قدم بزنیم و با مردم از نزدیک آشنا شویم. با اینکه صدای بمب و انفجار از هر سو هر لحظه به گوش می‌رسید اما زندگی عادی مردم در جریان بود.

وی افزود: در آن روزهایی که در سوریه حضور داشتیم فرصت ملاقات و آشنایی با فعالان هنری به‌ویژه هنرمندان سینمایی سوریه فراهم نشد و الان بسیار خوشحالم که این فرصت نصیب ما شده است. امیدوارم در همین فرصت راهنمایی‌هایی از شما هنرمندان سینمایی سوریه در راستای ساخت فیلم‌های مشترک بگیریم. همچنین پیشنهاد شما برای اینکه در چه زمینه‌ و یا چه مخاطبی باید فعالیت کنیم. به نظر من ما باید کودکان دنیای عرب را همانند کودکان ایرانی خودمان در نظر بگیریم و برای آن ها فیلم بسازیم. به نظر می‌رسد که این موضوع زمینه‌ای است که جای کار بیشتری دارد. بیشتر از اینکه به صحبت در مورد خودم علاقه داشته باشم، خواهان دستیابی به پرسش‌های خود در مورد سینما هستم. که امیدوارم در طول مدتی که شما در ایران هستید این فرصت فراهم شود.

پس از انعقاد بیانات افخمی یکی از هنرمندان نویسنده سوری در واکنش به سخنان وی گفت: کودکان سوری در وقایع تروریستی سال‌های گذشته در سوریه اصلی‌ترین قربانیان این حملات بوده‌اند. با توجه به تفرقه‌های طایفه‌ای که در میان مردم وجود دارد، اختلافات و مشکلات کشور سوریه را بیشتر کرده است و به آتش افروخته شده دشمن دامن می‌زند. چگونه می‌توانیم کودکان خود را از گزند جنگ نجات دهیم. ما واقعا نمی‌دانیم که با چه ترفندی کودکان خود را در برابر این وقایع حفظ کنیم. ما به دنبال یافتن راهی فرهنگی برای رفع این مشکل هستیم. بعد از ایجاد ثبات در سوریه و اسقرار امنیت در سوریه باید آینده‌ای غیر از شرایطی که الان هست را داشته باشیم. ما با کار هنری و سینما می‌توانیم بسیاری از مردم و به خصوص کودکان را از دام‌هایی که برایشان در نظر گرفته‌اند مطلع سازیم و از آسیب‌های اجتماعی جلوگیری کنیم.

افخمی نیز در ادامه افزود: ما انتظار داریم تا افسانه‌ها و داستان‌هایی که می‌تواند میان کودکان عرب و ایرانی تماس برقرار می‌کند به وسیله شما نگاشته شود تا برای ساخت انیمیشن و فیلم‌های کودک مورد استفاده قرار گیرد. دیدگاه من این است که داستان‌های انتخاب شده برای فیلم‌سازی کودکان کمتر به مسائل روز پرداخته شود. چرا که مسائل روز موجب اختلاف میان آن ها می‌شود. داستان ها و افسانه‌هایی که مشترک میان مردم ایران و جهان عرب باشد و سنت‌ها، فرهنگ و تاریخ آن ها را یادآوری کند.

یکی از هنرمندان سوری پس از پایان سخنان افخمی گفت: میان ایران و سوریه شباهت‌هایی است. رنج و دردها و آرزوهایی که ما امروزه در سوریه داریم جزو نقاط مشترکی است که در ایران هم به نوعی تجربه شده است. هنر از رحم دردها و رنج‌هایی که بر ما وارد می‌شود متولد و زاده می‌شود.

وی افزود: زنان و مردان و کودکان بسیاری در حوادث سال‌های اخیر علیه مردم سوریه قربانی شدند. اما آنچه بیش از هر چیز آسیب و صدمه دید قشر آینده‌ساز سوریه است. با توجه به توانایی‌های سینمای ایران و امکاناتی که در اختیار دارد چرا سینماگران ایرانی و سینمای ایران در فضای واقعی سوریه حضور فعال ندارد تا از آن برای ساخت فیلم استفاده کند و کاری مشترک را با ما در سوریه آغاز کنند؟

* احمدرضا درویش: هرگاه زبان هنر مطرح باشد مرزها دیگر معنا ندارند

درویش با اشاره به سخن یکی از هنرمندان سوری در مورد ناشناس بودن هنرمندان ایرانی و سوری برای یکدیگر و تاکید بر نقاط مشترک میان مردم ایران و سوریه گفت: لازم است برای شناخت بهتر از یکدیگر، من کمی خود را بیشتر برای شما معرفی کنم. آخرین ساخته من در سینما در مورد واقعه «عاشورا» است. این فیلم تولید مشترک میان ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس به همراه کویت است. سرمایه این فیلم توسط سرمایه‌گذاران ایرانی و خارجی تامین شده است. همچنین حوزه هنری مسئولیت توزیع این فیلم را بر عهده داشت. لازم است بدانید که چهار هنرپیشه به نام‌های «جامل سلیمان»، «طلحت حمدی»، «فواز سرور» و «رضوان عقیلی» سوری در این فیلم ایفای نقش کردند. همچنین «جواد الشکرچی» از کشور عراق و «فادی ابراهیم» از لبنان در این فیلم ایفای نقش کردند. این فیلم یک تولید مشترک در بازیگری و مسائل فنی نیز هست.

وی در ادامه گفت: برای ساخت فیلم «القربان» من حدود شش ماه در سوریه زندگی کردم و بیش از ده‌هزار قطعه عکاسی از تمامی شهرهای سوریه انجام دادم. در میان هنرمندان و فیلم‌سازان ایرانی می‌توانم بگویم که من سوریه را همانند ایران به خوبی می‌شناسم. قرار بر این بود تا صحنه‌هایی از فیلم «القربان» در سوریه تصویربرداری شود. اما حملات جنگی به سوریه از این کار جلوگیری کرد. این فیلم به زبان عربی ساخته شده است. ان‌شاءالله در فرصتی برای شما نمایش داده شود.

درویش با اشاره به نزدیکی ملت ایران با سوریه گفت: ما در بسیاری از مسائل با کشور شما مشترک هستیم. به لحاظ تاریخ، تمدن و سبک زندگی شباهت‌های بسیاری به یکدیگر داریم. نقش تمدن، هویت و تاریخ سوریه در جهان عرب نقشی برجسته است. همان طور که ایران و تمدن ما در جهان نقشی برجسته دارد. اما در اینجا باید از حالت تبلیغات خارج شویم و کمتر از همدیگر تعریف کینم. بهتر است از این فرصت استفاده کنیم و به آنچه که در حال حاضر با آن روبه‌رو هستیم بپردازیم. ما در یک موضوع با هم مشترک هستیم. بخش مهمی از کشور ما نیز توسط متجاوزین اشغال شده بود. ما هم با یک جنگ نیابتی روبه‌رو بودیم. چرا که با ۳۶ کشور دنیا در حال جنگیدن بودیم. گواه این موضوع گرفتن اسیر از ۳۶ کشور جهان در جنگ با حزب بعث عراق بود. الان هم اگر به زندان‌های سوریه توجه داشته باشیم می‌بینیم که از کشورهای بسیاری از جهان اسیر گرفته شده است. شما با معارضینی مواجه هستید که در کشور سوریه سلاح به دست گرفتند. درست شبیه به جنگی که میان کشور ما با عراق رخ داده بود. در آن شرایط کشور شما از مردم و کشور ما پشتیبانی کرده است.

وی ادامه داد: من اصلا نمی‌خواهم بحث سیاسی کنم. بلکه می‌خواهم به ایران دوران جنگ اشاره کنم. همچنین به نقش هنرمندان به خصوص سینماگران اشاره کنم. هنگامی که جنگ ایران و حزب بعث آغاز شد، مدت زیادی از انقلاب نگذشته بود. در این شرایط نقش سینماگران در هشت سال تجاوز حزب بعث علیه مردم و خاک ایران بسیار برجسته و مهم بود. توسعه و شکل گیری سینمای ایران مدیون سینمای دفاع مقدس است. یکی از بهترین آثار سینمای ایران مربوط به دوران جنگ است. چه در زمینه فیلم‌های داستانی و چه در زمینه فیلم‌های مستند بهترین آثار مربوط به دوران جنگ است. از آقای حمزه‌زاده و مدیران سینمایی حوزه هنری خواهشمندم تا مجموعه‌ای از آثار شهید آوینی را به عنوان هدیه به این دوستان هنرمند سوری بدهند. اگر هنرمندان عزیزی که نمونه‌ آن ها از کشور سوریه در میان ما حضور دارند، در انعکاس وقایع امروزی جنگ در کشور سوریه و ثبت آن اقدام کنند، می‌توان به آینده سینمای سوریه امیدوار بود. در کشور شما حوادثی در حال رخ دادن است که موضوعات بسیار مهمی برای ثبت شدن دارند. این شرایط در سوریه شرایط تاریخی مهمی است. اگر هنرمندان در این عرصه به وظایف خود به خوبی عمل کنند حتما می‌توانند در آینده مردم سوریه و سینمای آن بسیار موثر باشند. سینمای ایران در دوران جنگ وضعیت خوبی نداشت. اما آثار ارزشمند و قدرتمندی در آن دوران ساخته شد. هنوز سه چهار سال از جنگ عراق با ایران نگذشته بود که سینمای ایران در مورد مقاومت و فلسطین یک فیلم عظیم و مهم ساخت. فیلمی به نام «بازمانده» که در خاک سوریه توسط مرحوم «سیف‌الله داد» ساخته شد. بخش های مهمی از این فیلم در شهر لاذقیه ساخته شد. آقای سیف الله داد گوهر برخاسته سینمای جنگ است که در تولید آثار دفاع مقدس در سینمای ایران رشد پیدا کرد.

درویش با اشاره به ابراهیم حاتمی‌کیا به عنوان یکی از کارگردان‌های ایرانی در ژانر مقاومت و پایداری گفت: در حال حاضر فیلمی در حال ساخت است. عنوان این فیلم «پرواز به وقت شام» است که توسط یکی از کارگردان های خوب کشورمان به نام ابراهیم حاتمی‌کیا در حال ساخت است. این فیلم در مورد مقاومت ساخته شده و قصه آن در سوریه روی خواهد داد.

وی در پایان تاکید کرد: آنجایی که زبان هنر مطرح باشد اشتراکات مطرح است و مرزها دیگر معنا ندارد. مرزهای سیاسی گسترش پیدا می‌کنند. هنر گرافیک نقاشی این‌ها زبان بین المللی است. باید احساس های خود را به هم نزدیک کنیم و نباید دیگر مرزی با هم داشته باشیم.

* شهریار بحرانی: برای ورود به حیطه مقدس هنر باید خود را کنار بگذاریم

بحرانی، کارگردان سریال «مریم مقدس»، در این نشست گفت: دوستان سوری حاضر در این جلسه از درد و رنج جنگ صحبت کردند. اما این مسائل تنها مختص به یک کشور جنگ زده ای مثل سوریه نیست. مشکل انسان در عصر حاضر حیرت و سرگشتگی است و به شدت از این ماجرا رنج می‌برد. در کشوری که جنگ زده است که ما خود نیز جنگ را تجربه کرده ایم، این مسائل بشری نمای بیشتری دارد. این درد و رنج در قلب انسان معاصر دیده می شود. از آنجایی که سینما آیینه روح انسان است، می‌تواند این دردها و رنج‌ها را به عرصه تصویر بکشاند.

وی در ادامه گفت: در پاسخ به یکی از دوستان سوری حاضر در جلسه که در پی یافتن پاسخی برای پیام دادن به کودکان است، باید بگویم که این مشکل همه ماست؛ اینکه چگونه با نسل بعدی خود ارتباط برقرار کنیم و با آن ها چه بگوییم و چگونه صحبت کنیم که در آن رشد و تعالی نهفته باشد. سینما موثرترین زبان هنری دنیاست و بهترین روشی است که می‌شود با آن امید به رحمت خدا را منتقل کرد. اگر انسانی به رحمت خداوند ایمان نداشته باشد و به آن توجه نداشته باشد، امید در زندگی اش وجود نخواهد داشت و مدام تاریکی و مشکلات برایش پیش خواهد آمد. مردم از ما هنرمندان انتظار دارند که بتوانیم این امید را  در فیلم‌های خود به نسل های بعدی منتقل کنیم.

بحرانی افزود: احتمالا همه دوستان حاضر در این جلسه از تکنیک های سینما باخبر هستند. اما تنها تکنیک سینما برای بیان نکات مورد نیاز جامعه ما کافی نیست. سینما باید بسیار فراتر از سطح فنی و تکنیکی قدم بردارد. باید بتواند مفاهیم و معانی و راه‌حل‌های نجات بخش را به مردم ارائه دهد. در یک کلمه باید بتواند امید به آینده و امید به خداوند را به جامعه تزریق کند. دستیابی به این مهم یک راه‌حل بیشتر ندارد؛ هنگامی هنرمند موفق خواهد بود که خود را کنار بگذارد و مجرایی باشد تا انوار الهی را در کار خود وارد کند. در این شرایط باید بر نفس خود غلبه کند و اجازه دهد تا خدا با هنر خود به نورافشانی بپردازد. این کار بزرگ ترین وظیفه‌ای است که هنرمند بر عهده دارد؛ یعنی مبارزه با خودش و نفس خودش تا انوار الهی بتوانند خود را بروز دهند. چه در جنگ یا صلح باشیم و چه در آرامش و یا در سختی باشیم، اول از همه انسان باید خود را کنار بگذارد. چرا که می‌خواهیم وارد حیطه مقدس هنر شویم.

* صداقت و احترام متقابل میان سینماگران و مردم کشور ایران

یکی از هنرمندان سوری حاضر در این نشست با انتقاد از ارتباط کم هنرمندان ایرانی با هنرمندان سوری گفت: متاسفانه اطلاعات کمی از سینمای ایران و هنرمندان آن در میان هنرمندان و سینماگران سوری وجود دارد. اما آنچه در این دیدار متوجه آن شدیم، صداقت و احترام متقابل میان سینماگران و مردم کشور ایران است. همچنین مراکز سینمایی و فرهنگی هنری بسیاری در ایران در حال فعالیت هستند که از اهمیت بسیاری برخوردار است. فیلم‌هایی که از هنرمندان ایرانی در این چند روز دیدیم بیانگر فکر و عقل هنرمندان ایران است. از نتایج و دستاوردهای شما در ایران بسیار خرسندم و ان‌شاءالله همان‌طور که کشورتان را از دست دشمنان نجات دادید آینده‌ای درخشان خواهید داشت.

همچنین یکی از هنرمندان هنرهای زیبای سوریه در این نشست ضمن اشاره به دومین سفر خود به ایران گفت: در خیابان‌های ایران و معماری ساختمان‌ها و زیباسازی شهری آن مطالب زیادی را دریافتم. اینکه هنرمندان ایرانی توانستند به خوبی از دو متریال رایج که سیمان و آهن است در معماری استفاده کرده و یا فضاهای بی‌استفاده شهر را با زیباسازی فضای سبز دوباره زنده کنند. همچنین در زیر پل‌ها و در میان میدان‌های شهر از نقاشی‌های مینیاتوری ایرانی به شکل‌های مختلف استفاده شده است. ما تصور می‌کردیم که در ایران تندیس و سردیس نگاری وجود ندارد اما من شاهد استفاده صحیح و خوب از آن در فضاهای مختلف هستم. در کنار همه آن ها می‌توان به استفاده از وسایل دورریختنی و بازیافتی در راستای زیباسازی شهری اشاره کرد. به عنوان مثال اتومبیلی را دیدم که بسیار قدیمی و فرسوده بود اما با تبدیل آن به گلدان کاربردی دوباره و جانی تازه به آن بخشیده شده بود.

* هنرمندان ایرانی در بیان احساسات خود آزادی کامل دارند

هنرمند دیگری از کشور سوریه در این نشست گفت: هنرمندان ایرانی در بیان احساسات خود آزادی کامل دارند. این را در یک نگاه از آثار هنرمندان ایرانی می‌توان دریافت. چرا که تلفیقی از هنر کلاسیک و هنر انتزاعی را شاهد هستیم. این تلاشی برای پیوند دادن هنر قدیم و هنر معاصر از سوی هنرمندان ایرانی است. امیدوارم ما بتوانیم ارتباط بیشتری با هنرمندان ایرانی برقرار کنیم تا از تجربه‌های آن ها در زمینه‌های مختلف هنری بهره ببریم.

معاون موسسه سینمایی سوریه نیز که در این نشست حضور داشت با اشاره به خرسندی از دیدار با هنرمندان ایرانی گفت: وجود مرکزی همچون حوزه هنری که توانسته همه هنرها را در  یک‌جا جمع کند و به همه آن‌ها به خوبی بپردازد از اهمیت زیادی برخوردار است. مردم و هنرمندان سوری پیگیر سینمای ایران هستند و جایگاه مهمی در آنجا دارد. من یک سوال و درخواستی از مسئولان حوزه هنری در این نشست دارم. اول اینکه آیا گرافیک و انیمیشنی که در فیلم‌های سینمایی ساخته این مرکز استفاده شده است در همین سازمان انجام می‌شود؟ چرا که از کیفیت خوبی برخوردار بوده و جلوه خاصی به تصاویر داده است. ما در سوریه جشنواره‌ای به نام «جشنواره فیلم سوریه» داریم که به تولیدات جوانان می‌پردازد. از شما درخواست دارم تا در این جشنواره شرکت کنید و فیلم‌های ساخته شده در حوزه هنری را در این جشنواره شرکت دهید. ان‌شاءالله این دیدارها نتیجه خوبی در آینده داشته باشد.

یکی از هنرمندان سوری حاضر در این نشست نیز با تاکید بر شگفت‌زدگی خود در پیشرفت هنری ایران گفت: توجه ویژه‌ای از سوی حوزه هنری به بحث «هنر» شده است. این اتفاق خوب و مهمی است. ما علاقه‌مندیم تا اطلاعات بیشتری در مورد تئاتر در ایران دریافت کنیم. ضمن اینکه مطلع هستم در حال حاضر هم جشنواره تئاتری در حوزه هنری برگزار می‌شود.

مدیرکل تئاتر و موسیقی سوریه که در جمع هیئت بازدید کننده از حوزه هنری حضور داشت گفت: مرکز تئاتر و موسیقی سوریه از سال ۱۹۶۳ کار خود را آغاز کرده است و در سطح کشوری و بین‌المللی در حال فعالیت است. ما جشنواره‌های زیادی در سوریه برگزار می‌کنیم. البته جنگ از ادامه کار جلوگیری کرد و ان‌شاءالله به زودی با ثباتی که مجددا در کشور ایجاد شده کار این جشنواره‌ها هم از سر گرفته شود و از شما دعوت می‌کنیم در این جشنواره‌ها حضور داشته باشید. همچنین در این دیدار شاهد اجراهای خوب تئاتر سوری باشید و با هنرمندان و مسئولان هنری ما بیشتر آشنا شوید.

نماینده نویسندگان سوری در این نشست با اشاره به سینمای ایران گفت: سینمای ایران الگوی بسیار خوبی در میان کشورهای جهان سوم ارائه کرده است. در سینمای جهان، سینمای هالیوود در حال ساخت فیلم‌هایی با بودجه‌های کلان است. من در سوریه فیلم‌نامه‌ای را نگاشتم که ساخت آن هزینه‌ای کمتر از یک دقیقه از ساخت فیلم‌های هالیوود است. ما می‌خواهیم بیانگر زیبایی‌های درون سوریه باشیم.

وی ادامه داد: در روزهای گذشته مقاله‌ای در مورد سینمای ایران نوشتم که در آن گفته شده سینما بیانگر روح خود است و سینمای ایران در میان نخبگان سینمای جهان شناخته شده است. اما باز هم در مقابل سینمای گسترده جهان که به نوعی توسط انحصار‌طلبان تصاحب شده است، دیده نمی‌شود. پس باید این انحصار با بشکنیم.

وی همچنین اضافه کرد: در حال حاضر نمایشگاه کتابی در سوریه برپاست. در حالی که رایزن فرهنگی ایران هم در آنجا حضور دارد، اما هیچ‌کتابی در نمایشگاه مذکور وجود ندارد. من به عنوان یک نویسنده خواستار آشنایی با نویسندگان ایرانی هستم. اما هیچ آثاری که به زبان عربی ترجمه شده باشد و نوشته نویسندگان ایرانی باشد در سوریه وجود ندارد. این موضوع در مورد فیلم سینمایی هم هست. فیلم‌های ایرانی باید در تلویزیون سوریه نشان داده شود تا هم دسترسی به آن آسان تر باشد و هم مردم حضور بیشتری از این فیلم‌ها را شاهد باشند. از طرفی هم در سوریه دیگر سالن‌ سینمایی باقی نمانده است که بخواهد فیلم‌ها را نمایش دهد!

هنرمند دیگری از سوریه در این نشست گفت: نکات جالب توجه من از حضور در ایران، احترامی است که مردم آن برای خود در نظر دارند. همچنین در تمامی کارهای خود صداقت دارند. از دیدگاه من در ایران انسان حقیقی وجود دارد. ما علاقه‌مند به شنیدن تجربیات کارگردان‌های ایرانی هستم. همچنین از هنرمندان ایرانی در سریال‌هایی که ترجمه شده‌اند یک شناخت نسبی دارم. از سینمای ایران اطلاعات زیادی ندارم. اما می‌دانم که در ساخت و تولید سریال بسیار پیشرفت کرده‌اند. این پیشرفت‌ها در ایران نشان می‌دهد که دین و اسلام هیچ تعارضی با اختراع و نوآوری ندارد بلکه به آن کمک می‌کند.

گفتنی است این هیئت سوری که متشکل از فعالان سینمایی و تئاتری کشور سوریه بودند دوشنبه  ۱۶مردادماه بعد از ادای احترام به مقام شهدای گمنام در حوزه هنری، از بخش های مختلف حوزه هنری همچون کتابخانه جنگ، گالری ابوالفضل عالی، گالری خانه عکاسان ایران، گنجینه هنرهای تجسمی حوزه هنری، فروشگاه کتاب حوزه هنری و همچنین سینمای آزادی متعلق به حوزه هنری دیدن کردند و با آثار و دستاوردهای هنری این نهاد انقلابی آشنا شدند.

منبع: پایگاه خبری حوزه هنری

نوشته درویش: هرگاه زبان هنر مطرح باشد مرزها بی‌معنا می‌شوند/ افخمی: سینمای سوریه آینده‌ساز مردم سوریه است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.