وی افزود: این مستند تلاش می‌کند از دل یک زندگی مشخص، به پرسش‌هایی گسترده‌تر درباره اعتیاد، آسیب‌های اجتماعی و نسبت فرد و جامعه برسد؛ جایی که مرز میان موفقیت، فراموشی و فروپاشی چندان روشن و قطعی نیست.

این مستندساز درباره شکل‌گیری ایده این اثر توضیح داد: شکل‌گیری این فیلم نتیجه یک مسیر تدریجی و چندلایه بود. سال‌هاست که مسئله آسیب‌های اجتماعی ناشی از سوءمصرف مواد مخدر و پیامدهای اجتماعی و حقوقی آن، برای من به‌عنوان یک دغدغه جدی وجود داشته است. در مقاطع مختلف نیز تلاش‌هایی برای ورود به این حوزه و ساخت مستند در این زمینه داشتم، اما به دلایل مختلف از جمله پیچیدگی‌های اجرایی و فرآیندهای مرتبط با مجوزها، امکان تحقق آن فراهم نشد.

عطاری ادامه داد: در ادامه، مواجهه با خبر مربوط به محسن قاسمی در رسانه‌ها، نقطه آغاز یک پیگیری تازه بود. این خبر، به‌جای آنکه صرفاً در حد یک روایت خبری باقی بماند، به مسیری برای کنکاش بیشتر تبدیل شد. با پیگیری این موضوع و نزدیک شدن به خودِ سوژه، به تدریج امکان شکل‌گیری این مستند فراهم شد؛ مستندی که از یک خبر آغاز می‌شود، اما در ادامه به لایه‌های انسانی و اجتماعی عمیق‌تری می‌رسد.

کارگردان مستند «پهلوانان نمی‌میرند» درباره پروسه تولید توضیح داد: فرآیند تولید این مستند با مجموعه‌ای از شرایط پیچیده و پیش‌بینی‌نشده همراه بود. بخش مهمی از فیلم در مقطع اوج همه‌گیری کرونا تولید شد؛ شرایطی که هم از منظر هماهنگی‌های اجرایی و هم از حیث ملاحظات ایمنی، محدودیت‌های جدی برای گروه فیلمبرداری ایجاد می‌کرد. در کنار آن، بخشی از روایت در خارج از تهران و در شهر بروجرد، محل زندگی شخصیت اصلی فیلم، شکل می‌گرفت. همین مسئله، ضرورت رفت‌وآمدهای مستمر و هماهنگی‌های دقیق‌تر میدانی را به پروژه اضافه می‌کرد.

وی ادامه داد: در مجموع، این مستند نیز همچون بسیاری از آثار مستند در دل محدودیت‌ها و پیچیدگی‌های طبیعی این گونه سینمایی (سینمای مستند) شکل گرفت؛ با این تفاوت که شرایط زمانی و جغرافیایی، ابعاد اجرایی آن را دشوارتر کرده بود. با این حال، تلاش ما معطوف به حفظ امکان ثبت یک روایت دقیق، صادقانه و انسانی از دل همین شرایط بود.

این هنرمند درباره اکران و بازخوردهایی که داشته‌ است، بیان کرد: اکران «پهلوانان نمی‌میرند» در بستر سینمای مستند و مخاطبان «هنروتجربه»، با واکنش‌هایی متنوع و در بسیاری موارد همراه با درگیری ذهنی و عاطفی مخاطبان بوده است. نکته قابل توجه در مواجهه مخاطب با فیلم، عبور از سطح صرفاً سینمایی و ورود به مواجهه‌ای مسئله‌محور است؛ به‌گونه‌ای که فیلم برای بسیاری از تماشاگران به بستری برای بازاندیشی درباره موضوعاتی همچون اعتیاد، مسئولیت اجتماعی و کرامت انسانی تبدیل شده است. از این منظر، مهم‌ترین دستاورد اکران برای من، نه در داوری‌های مثبت یا منفی، بلکه در میزان گفت‌وگویی است که فیلم در ذهن مخاطب ایجاد کرده است.

شراره عطاری در پایان گفت: در حال حاضر چند ایده و طرح در ادامه مسیر مستندسازی در ذهن دارم، اما یکی از واقعیت‌های جدی تولید مستند در شرایط امروز، مسئله تأمین بودجه تولید و نقش تهیه‌کننده است. ساخت فیلم مستند، به‌ویژه در سال‌های اخیر، به‌طور قابل توجهی پرهزینه‌تر شده و بدون وجود حمایت تهیه‌کننده یا نهادهای پشتیبان، تحقق بسیاری از پروژه‌ها با دشواری جدی مواجه می‌شود؛ تا جایی که گاهی اساساً امکان ورود به تولید را غیرممکن می‌کند. با این وجود، امیدوارم در همکاری با تهیه‌کنندگان و مجموعه‌هایی که نسبت به سینمای مستند و موضوعات اجتماعی دغدغه‌مند هستند، امکان تحقق ایده‌هایی فراهم شود که سال‌هاست در ذهن دارم. همچنان تمرکز اصلی من بر موضوعات اجتماعی است؛ حوزه‌ای که برای من نه صرفاً یک انتخاب حرفه‌ای، بلکه یک مسیر فکری و انسانی محسوب می‌شود.

نوشته «پهلوانان نمی‌میرند» روایت سقوط یک قهرمان نیست/ تراژدی اعتیاد و فراموشی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در ابتدای این برنامه شراره عطاری کارگردان فیلم از احمدرضا درویش کارگردان سینمای ایران دعوت کرد تا به‌عنوان مهمان ویژه به روی سن بیایید .

احمدرضا درویش کارگردان سینمای ایران با اشاره به آشنایی خود با شراره عطاری کارگردان فیلم گفت: آشنایی من با خانم عطاری به سال‌های بسیار دور بازمی‌گردد زمانی که سیل در خوزستان رخ‌داده بود و بخش‌های زیادی از منطقه را آب فراگرفته بود. در شرایط سیل، زندگی مردم عملاً زیر آب می‌رود، آب وارد خانه‌ها می‌شود و نیمی از افرادی که درگیر این بحران هستند، زنان‌اند. در چنین شرایطی، آن‌ها آن‌قدر تحت‌فشار و عصبی هستند که به‌سادگی اجازه ورود به حریم شخصی و زندگی خود را به ما نمی‌دهند.

کارگردان فیلم «دوئل» ادامه داد: به همین دلیل به دوستانم گفتم که به یک فیلمساز خانم نیاز دارم؛ فردای آن روز، خانم عطاری به همراه یک فیلم‌بردار خانم به گروه ما ملحق شدند؛ زیرا علاوه بر کارگردان خانم، به فیلم‌بردار خانم نیز نیاز داشتیم و ایشان نقش مهم و پررنگی در ساخت آن مستند درباره سیل خوزستان داشتند

درویش همچنین با اشاره به اهمیت استان خوزستان گفت: من سال‌های زیادی از عمر خود را در خوزستان سپری کرده‌ام. بسیاری نیز تصور می‌کنند که من آبادانی هستم و من هم با افتخار این موضوع را رد نمی‌کنم. همان‌طور که به ایرانی بودن خود افتخار می‌کنم، به خوزستانی و آبادانی بودن نیز افتخار می‌کنم؛ زیرا بخش بزرگی از عمرم را در خوزستان گذرانده‌ام و همچنان نیز در آنجا حضور دارم.

وی ادامه داد: از نظر من، ایران مادر ما و وطن ماست و خوزستان، مادرِ مادرِ ماست. همین‌جایی که اکنون نشسته‌ایم، خوزستان حضور دارد؛ برق ما از خوزستان می‌آید، آب ما نیز همین‌طور. ریشه همه اینها در کارون و کرخه است؛ در خاک خوزستان و آنچه در زیر این خاک نهفته است. در واقع، همه چیز ما به آنجا گره‌خورده است.

کارگردان فیلم سینمایی «کیمیا» با اشاره به ویژگی‌ها مستند «پهلوانان نمی‌میرند» گفت: برای ساخت مستند «پهلوانان نمی‌میرند» نیز زحمات بسیار زیادی کشیده شده است. من شخصاً شاهد بوده‌ام که خانم عطاری در پشت‌صحنه تا چه اندازه تلاش کرده‌اند و در شرایطی بسیار دشوار کار را به سرانجام رسانده‌اند به همین علت بار دیگر به ایشان تبریک عرض می‌کنم.

شراره عطاری کارگردان اثر در ابتدای برنامه با اشاره به وضعیت کنونی کشور و حمله ناجوانمردانه آمریکا و اسرائیل به کشور گفت: نمی‌توان از کنار واقعیتی که امروز بر زندگی همه ما سایه انداخته است بی‌تفاوت عبور کرد. ما در حالی امشب گرد هم آمده‌ایم که بار دیگر سایه شوم جنگ بر آسمان این سرزمین افتاده و بسیاری از هم‌وطنان ما ساعات و روزهای دشواری را از سر می‌گذرانند.

وی ادامه داد: جنگ هر جا که رخ دهد بیش از هر چیز جان انسان‌ها را نشانه می‌رود و میراث آن چیزی جز اندوه، اضطراب، ویرانی و زخم‌هایی نیست که گاه سال‌ها بر پیکر جامعه و خانواده‌ها و حافظه یک ملت باقی می‌ماند. هیچ هدفی نمی‌تواند ارزش جان یک انسان را کمتر کند و هیچ پیروزی نمی‌تواند جای خالی انسانی را که ازدست‌رفته پر کند.

وی افزود: در این جمع فرهنگی و هنری تنها می‌توانم آرزو کنم که صلح، امنیت و آرامش هر چه زودتر به زندگی مردم این سرزمین بازگردد که هیچ خانواده‌ای داغدار نشود و هیچ کودکی قربانی جنگ نباشد و دست هر متجاوزی از خاک و مردم این وطن کوتاه بماند. در چنین روزهایی حضور شما مخاطبان برای من معنایی فراتر از شرکت در یک مراسم رونمایی دارد. اینکه باوجود نگرانی‌ها، فشارها و شرایط دشوار این روزها کنار ما هستید نشانه‌ای ارزشمند از همبستگی، مسئولیت فرهنگی و ایمان به گفتگو، هنر و انسانیت است.

این کارگردان با تشکر از همه عوامل فیلم و گفت: ساخت یک فیلم مستند پیش از آنکه حاصل امکانات باشد حاصل اعتماد، صبوری و همراهی انسان‌هایی است که به اهمیت روایت باور دارند. به‌ویژه می‌خواهم یاد و نام دوست عزیزم زنده‌یاد آتیلا پسیانی را گرامی بدارم اگرچه حضور او در این فیلم کوتاه است؛ اما همراهی، اعتماد و حمایت ارزشمندش در تمام مسیر شکل‌گیری این اثر برای من فراموش‌نشدنی خواهد بود و بی‌تردید بخشی از آنچه امشب خواهید دید وامدار مهربانی، اعتبار و حضور انسانی است که جای خالی‌اش همچنان حس می‌شود. همچنین این فیلم را با احترام و ارادت به محسن قاسمی و خانواده محترم ایشان تقدیم می‌کنم، خانواده‌ای که با صبوری، اعتماد و بزرگواری امکان روایت این داستان را برای من فراهم کرد.

وی افزود: «پهلوانان نمی‌میرند» از دل مواجهه با واقعیتی شکل‌گرفته که شاید بسیاری از ما ترجیح می‌دهیم آن را از خود دور کنیم. حقیقت اما چیز دیگری است آسیب‌های اجتماعی به‌ویژه اعتیاد مرزی نمی‌شناسد، نه افتخار، نه موفقیت، نه شهرت و نه جایگاه اجتماعی هیچ یک مصونیتی قطعی در برابر آن ایجاد نمی‌کنند و گاهی تلخ‌ترین سرنوشت‌ها دقیقاً برای کسانی رقم می‌خورند که جامعه کمترین گمان را به آسیب‌پذیری آنها دارد.

مریم رحیمی دستیار کارگردان نیز گفت: کارکردن و فیلم ساختن در ارتباط با مسائل اجتماعی سخت است و وقتی می‌خواهی مستندی در ارتباط با مسائل اجتماعی بسازی، پیچیدگی‌هایش بیشتر می‌شود. وقتی می‌خواهی در یک دوره‌ای مثل دوران عجیب کرونا مستند بسازی قطعاً گره‌های بیشتری را پیشرو خواهی داشت و وقتی قرار است اکران فیلم در دوره جنگ باشد پیچیدگی‌ها و گره‌ها چندبرابر می‌شود. اما از همه سخت‌تر این است که یک بانو باشی و بخواهی به‌عنوان یک بانو در جامعه حرکت کنی، فیلم بسازی و پیشرو باشی به همین جهت تلاش خانم عطاری شایسته تحسین مضاعف است.

وی ادامه داد: این مستند بسیار تکان‌دهنده و به نظر من نجات‌بخش است. این مستند در دوران کوتاهی که روی صحنه است باید توسط جوانان و نوجوانان حتماً دیده شود و این فقط با همراهی شما مخاطبان ممکن می‌شود.

آرش شهیدی تدوینگر فیلم نیز گفت: این کار برای من خیلی بیشتر از یک فیلم بود که باید مونتاژ می‌شد امیدوارم چنین آثاری واقعاً تأثیر خود را بگذارند و سبب شوند که این تراژدی‌هایی که بیشتر از چشم ما یا پنهان است یا به‌صورت یک تیتر خبری خیلی گذرا از آن مطلع می‌شویم، کمتر رخ دهند.

مرتضی ابراهیمی مدیر تولید فیلم نیز گفت: ما سعی کردیم هیچ‌گونه دخل و تصرفی در وقایعی که اتفاق افتاده نداشته باشیم و هیچ‌چیز را عوض نکردیم و یا جمله‌ای در دهان کاراکتر نگذاشتیم و امیدوارم که در هنر و تجربه این فیلم به‌خوبی دیده شود.

سروش مرشدیان تصویربردار فیلم نیز گفت: حضور در برخی عرصه‌ها برای خانم‌ها کار سختی است و همان‌طور که می‌دانیم ورزش کشتی، در واقع ورزشی کاملاً مردانه است و حضور و ارتباط‌گرفتن با این افراد به نظرم کار بسیار سخت است؛ اما با تلاش‌های ایشان اثر واقعاً فیلم خوب و تأثیرگذاری است.

اکبر رجبی مدیرعامل جمعیت طلوع بی‌نشان‌ها نیز با اشاره به معضل اعتیاد در جامعه گفت: متأسفانه عموماً خانواده آخرین کسی است که متوجه اعتیاد فرد و آنچه بر او رفته است، می‌شود.

وی ادامه داد: اعتیاد وقتی به افراد شاخص و شناخته شده می‌رسد در درمان و رسیدگی می‌تواند نیازمند مسیری متفاوت باشد، زبان مشترکی نیاز است که امیدوارم با همراهی شما ورزشکاران و هنرمندان بدان برسیم رجبی افزود: آنچه خطرناک‌تر از معضلات و مشکلات اجتماعی همچون اعتیاد است نه خود آن معضل، بی‌تفاوتی به آن است و من بیش از هر چیز از بی‌تفاوتی جامعه می‌ترسم، اما کسانی که به هنر بها می‌دهند آن هم در این شرایط جامعه مسلماً نسبت به مسائل اجتماعی بی‌تفاوت نیستند و این سبب دلگرمی من است.

نوشته اکران افتتاحیه «پهلوانان نمی‌میرند» برگزار شد/ درویش: ریشه همه ما در کارون و کرخه است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.