همچنین محمدرضا عرب کارگردان، روانبخش صادقی انیماتور و مریم اسمی‌خانی کارگردان «اعضای هیئت داوران بخش کوتاه و پویانمایی» این دوره از جشنواره هستند.

داوران بخش بین‌الملل

مرضیه برومند از ایران، علیرضا خمسه از ایران، مونیکا واهی از هندوستان، یرژی موسکوویچ از لهستان، دراگان میلینکوویچ فیمون از صربستان، ملیکا زعیری از فرانسه و جون خوآنگ از چین را به عنوان اعضای «هیئت داوران بخش فیلم‌های بلند بین‌الملل» این دوره از جشنواره معرفی کرد.

همچنین هادی محمدیان از ایران، حکمت مطشر مجیدالبیدان از عراق، آتینا ریکاکی از یونان، ختام سیدعبدالقادر از عمان و ماریا بزنکووا از روسیه اعضای «هیئت داوران بخش کوتاه و پویانمایی بین‌الملل» جشنواره سی و پنجم هستند.

بنا به اعلام دبیر جشنواره، داوران سیفژ در این دوره از جشنواره را نیز واسیلیس کارامیتانیس از یونان، اما پندیوک از رومانی و آزاده شکوری‌راد از ایران تشکیل می‌دهند.

دو نکوداشت و دو بزرگداشت

در این دوره جشنواره نکوداشت دو هنرمند فقید زنده‌یاد ایرج تقی‌پور تهیه‌کننده و پژوهشگر و زنده‌یاد آرش میراحمدی بازیگر و بزرگداشت منوچهر والی‌زاده صداپیشه و بهرام دهقان‌یار آهنگساز برگزار خواهد شد.

ایرج تقی‌پور تهیه کننده سینما و تلویزیون که اواخر تیر امسال در ۶۵ سالگی درگذشت، روز کارنامه (۱۳۸۱) و چند مجموعه تلویزیونی کودکانه را در کارنامه داشت و همچنین در زمینه جلوه‌های ویژه بصری سینمای ایران از پیشگامان به شمار می‌رفت. او تندیس پروانه زرین بهترین فیلم از هفدهمین دوره جشنواره فیلم‌های کودکان و نوجوانان را برای فیلم روز کارنامه به دست آورد.

آرش میراحمدی که اواخر شهریور در ۵۲ سالگی دار فانی را وداع گفت، بازی در آثار کودکانه مختلفی را در سینما و تلویزیون در کارنامه داشت. بی بی‌ چلچله، تارزن و تارزان، بچه محل و کلبه عمو پورنگ از جمله این فعالیت‌ها به شمار می‌رود.

منوچهر والی‌زاده متولد ۱۳۱۹ مدیر دوبلاژ، دوبلور، بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون، گوینده رادیو، بازیگر نمایش‌های رادیویی و مجری رادیو و تلویزیون است. او در کارنامه خود، دوبله‌ در پویانمایی‌های محبوب کودکان و نوجوانان نسل‌های مختلف را به ثبت رسانده که از آن جمله می‌توان به عصر حجر، لوک خوش شانس (در نقش لوک)، داستان اسباب‌بازی (به جای شخصیت وودی) اشاره کرد.

بهرام دهقانیار متولد ۱۳۴۴ موسیقی‌دان، آهنگساز و پیانیست است که در کارنامه‌اش نام فیلم‌ها و سریال‌های کودکانه زیادی ثبت شده است. او آهنگساز فیلم‌هایی چون شهر در دست بچه‌ها، الو الو من جوجو‌ام، شاخ گاو، در به درها، شهر موش‌ها۲ و سریال‌هایی چون خونه مادربزرگه و قصه‌های تا به تا بوده است.

سی و پنجمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوان از پانزدهم تا بیستم مهر ۱۴۰۲ (۷ تا ۱۲ اکتبر ۲۰۲۳) در اصفهان برگزار می‌شود.

نوشته داوران جشنواره فیلم کودک ۳۵ معرفی شدند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

او تصریح کرد: در دهه ۶۰ و ۷۰ اراده‌ای برای گسترش سینمای کودک و نوجوان وجود داشت اما امروز این اراده وجود ندارد و تصمیمات درجهت ایجاد یک سینمای متفکر و درست نیست. امروز اراده بر این است که فقط بخندی و تفکر تعطیل است. به همین علت، فیلمفارسی‌های گذشته در حال تکرار شدن هستند و البته در این سال‌ها اندکی هم کمدی‌های خوب ساخته شده‌اند.

کارگردان «بی‌بی چلچله» با اشاره به برگزاری آنلاین سی‌وسومین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان، عنوان کرد: به نظر می‌رسد زمانی که جشنواره به صورت آنلاین برگزار شود، تعداد مخاطبان بیشتر می‌شوند چون در این شرایط دیگر نیازی به رفت و آمد ندارند. البته سالن سینما با هیچ چیز قابل مقایسه نیست اما در ایران بهترین سینمای ما به اندازه کشوری مانند ترکیه هم استاندارد نیست.

کارگردان «قصه‌های مجید» توضیح داد: در ۵۰ سالی که کار کردم هیچ فیلمی را با تصمیم قبلی نساختم؛ تمام کارها دلی بوده است.

او اظهار داشت: سوژه، وجود من را به سمت خود می‌کشد. در «قصه‌های مجید» هم تصمیم قبلی وجود نداشت که بخواهم موضوع خانواده و کودک را با هم تلفیق کنم و در واقع کار را دلی انجام دادم‌.

پوراحمد افزود: در زمان اکران فیلم «تیغ و ترمه» انتقادهای زیادی به من شد و حتی گفتند: «تو شخصیتی مانند بی‌بی را ساخته‌ای و حق نداری یک مادر بد را در فیلمت نمایش دهی» اما سی سال از «قصه‌های مجید» می‌گذرد. مگر می‌شود همان آدم سابق باشیم؟ من دیگر حتی آدم ده سال پیش هم نیستم. من زمانی جزو طبقه متوسط جامعه بودم اما احساس می‌کنم، روز به روز کیفیت زندگی‌ام کمتر می‌شود.

کارگردان «اتوبوس شب» با اشاره به اهمیت فیلمنامه، بیان کرد: قصه همیشه مهم است. اگر یک فیلمنامه بد به دست استیون اسپیلبرگ هم بدهید، نمی‌تواند معجزه کند و فیلم خوب بسازد. فیلمنامه‌نویس باید باسواد باشد و سینما را بشناسد.

او از شخصیت‌های محبوب خود و اولین فیلم کودکی که به خاطر دارد، گفت: اولین فیلمی که دیدم و یک کودک قهرمان آن بود، فیلم «چهارصد ضربه» از فرانسوا تروفو بود. شخصیت محبوب من در کارتون «پلنگ صورتی» و در کاراکترهای عروسکی «کلاه قرمزی» است.

این کارگردان در پاسخ به این سوال که آیا کار جدیدی در حوزه کودک و نوجوان دارد یا خیر؟ عنوان کرد: من فیلمی به نام «آوازه‌خوان» دارم که در سال ۵۷ ساختم و میان‌مدت و ۴۵ دقیقه‌ای بود. بعد از انقلاب فیلم را در جشنواره‌ای داخلی به نمایش گذاشتم و جوایز مهمی را نیز کسب کرد اما بعد توقیف شد. من هم فقط یک نسخه از آن دارم. چند شب پیش که به همراه دوستی مجدد فیلم را تماشا می‌کردم به نظرم رسید که سوژه خوبی است اگر داستان آن در همان سال ۵۷ دوباره ساخته شود که در این صورت فیلمی شیرین و نوجوانانه می‌شود. در فکر ساختن این فیلم هستم. در پایان باید بگویم که تنها خواسته ما به عنوان فیلمساز این است که ما رها کنند و کاری به کارمان نداشته باشند.

نوشته کیومرث پوراحمد: ارتقای سینمای کودکان و نوجوانان نیازمند اراده است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

کارگردان فیلم «بچه‌های ابدی» درباره برگزاری جشنواره به صورت آنلاین توضیح داد: این اتفاق را به فال نیک خواهیم گرفت، این نسل با فضای آنلاین و مجازی ارتباط بهتری دارند و ما باید برایشان بستری را فراهم کنیم تا بتوانند آثار بیشتری را ببیند و خواسته‌هایشان را مطرح کنند. این بار می‌توانیم به خاطر شرایط موجود تمام بچه‌های ایران را در این رویداد سینمایی داشته باشیم‌.

درخشنده در ادامه درباره ویژگی‌های سینمای کودک توضیح داد: درساخت فیلم برای کودکان باید به دو موضوع توجه داشته باشیم، هم درباره کودکان و معضلات‌شان تولید کنیم و هم برای کودکان و دنیای‌شان فیلم بسازیم. طبیعتا برای اینکه بتوانیم برای کودکان کار تولید کنیم، نیازمند این هستیم که دنیای کودکان را بشناسیم. هیچ‌وقت کسی که از دنیای کودکی خودش فاصله گرفته نمی‌تواند، فیلمی برای کودکان تولید کند‌. تولید فیلم برای سینمای کودک کار بسیار سختی است.

او افزود: ساخت فیلم کودک مستلزم توجه به روانشناختی و جامعه‌شناختی دنیای آنهاست‌. فیلمساز باید بداند برای برای کدام قشر و کدام سن کار تولید می‌کند. هرکدام از کودکان و نوجوانان در طیف‌های مختلف سنی نیازمندی‌های خودشان را دارند. برای مثال اگر فیلمی را برای کودک پنج ساله تولید می‌کنیم، باید فیلم را مناسب سن او بسازیم. وارد شدن به دنیای کودکان روانشناسی خودش را دارد. اگر دنیای آن‌ها را نشناسیم و برایشان کار تولید کنیم، دنیای بی‌غل وغش آن‌ها را خراب خواهیم کرد.

این کارگردان درباره ساخت فیلم بر اساس مقتضیات کودک و نوجوان از نسل امروز، توضیح داد: دیگر نمی‌توانیم فیلم‌هایی را که برای کودکان دهه شصت تولید می‌کردیم، برای کودکان این دهه نمایش دهیم. کودکان این نسل به خاطر مواجهه با دنیای دیجیتال بسیار جلوتر از ما هستند. آن‌ها با یک کلیک ساده می‌توانند به دنیای دیجیتال جهان وصل شوند و ما نمی‌توانیم از آن‌ها عقب بمانیم. فیلم‌هایی که یک زمانی برایمان اهمیت داشت و سینمای ما با آن فیلم‌ها در جوامع بین‌المللی جایزه می‌گرفت و مطرح می‌شد، مختص همان زمان است؛ در برهه زمانی که همه‌چیز آنلاین است، نباید با ویژگی‌های آن دوران فیلم ساخت.

کارگردان فیلم «رابطه» با تأکید بر اینکه کسی که برای کودکان فیلم می‌سازد، باید آن‌ها را دوست داشته باشد، توضیح داد: ساخت فیلم کودک مستلزم شناخت آن‌هاست و این کار به تحقیقات میدانی درباره نیازهای آن‌ها محتاج است. تا نیازهای آن‌ها شناخته نشود، کار خوب برایشان ساخته نخواهد شد. یک فیلمساز باید جلوتر از دنیای کودکان حرکت کند. دنیای کودکان هنوز شفاف است و نمی‌شود به آن‌ها دروغ گفت، برای این دنیا باید عاشقانه برنامه ریزی شود.

درخشنده ادامه داد: فیلم «پرنده کوچک خوشبختی» درباره یک کودکی است که نمی‌تواند راجع‌به دنیای پیرامون خودش صحبت کند و همه‌ چیز را سیاه می‌بیند. در این فیلم یک معلم می‌بینیم که می‌آید و سعی می‌کند دنیای این کودک را درک کند. ما در وجود این معلم، عشق را می‌بینیم. یا فیلم «خانه دوست کجاست» مرحوم کیارستمی، دنیای بدون سیاهی کودکان را به‌خوبی به تصویر می‌کشد تا جایی که حتی مخاطب بزرگسال نیز مجذوب این فیلم می‌شود. این فیلم متعلق به زمان و مکان خاصی نیست و هرزمانی می‌توانیم مخاطب این فیلم باشیم.

او در پایان متذکر شد: برای برخورداری از سینمای کودک و نوجوان بهتر از امروز، باید فیلمسازانی که انگیزه‌شان را از دست داده‌اند، به میدان برگردانیم.

نوشته پوران درخشنده: باید عاشقانه برای سینمای کودکان و نوجوانان فعالیت کرد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

کارگردان و دیگر عوامل وظیفه دارند آن چیزی را که بازیگر کودک نیاز دارد در اختیار او قرار دهند اما برای اینکه بتوانیم در فیلم‌ها بهترین نتیجه را از کودک بگیریم باید با او رابطه انسانی، دوستانه و شرافتمندانه برقرار کنیم چرا که در کودکان باید احساس امنیت‌خاطر ایجاد شود.

این هنرمند ادامه داد: کودکان به دلیل باز بودن و پاک بودن ذهن‌شان خیلی زود متوجه حرف‌ها می‌شوند اما باید با آن‌ها با ملایمت و صمیمانه رفتار کرد. رفتار کودکان، رفتار تکرار شده نیست. آن‌ها برای اولین بار جلوی دوربین قرار می‌گیرند و به‌ همین دلیل جذابیت زیادی برای مخاطب دارند. حتی اگر بازیگر کودک خلاف تصور کارگردان و‌ فیلمنامه عمل کند باز هم جذاب است.

او افزود: کودکان ماهیت زلالی دارند و در آینه وجودشان می‌توان چیزهای بسیاری آموخت، این بزرگترین درسی بود که من از آن‌ها آموختم.

الماسی با اشاره به بهترین تجربه‌اش با کودکان در فیلم‌های «کودک قهرمان» ساخته کمال تبریزی و «پشت پرده مه» به کارگردانی پرویز شیخ‌طادی تصریح کرد: در فیلم «پشت پرده مه»، دشواری زیادی داشتیم چرا که کودک به لحاظ بینایی و شنوایی دچار اختلال بود و برقراری رابطه با زبان بدن مقداری سخت بود، اما دلیل خوب بودن این فیلم این بود که رابطه بسیار دوستانه‌ای با کودک برقرار کردم و او به من پناه آورده بود.

او افزود: هنر عرصه لطافت، مهربانی و زیبایی است. حتی فیلم‌های ترسناک هم دارای زیبایی‌شناسی هستند. ذات بشر ذات ترساننده‌ای نیست و آموزه‌ها و تجربه‌های اجتماعی ما، ترس را به وجود می‌آورد.

الماسی افزود: در کار با کودکان و نوجوانان تا جایی که توانسته‌ام، سعی کرده‌ام نحوه برقراری ارتباط با عوامل و تجربه قرار گرفتن مقابل دوربین را به آن‌ها بیاموزم، همچنین به آن‌ها جایگاه و مقام و شخصیت یک بازیگر حرفه‌ای نیز داده‌ام.

جهانگیر الماسی درباره تجربه کارکردن با کودک گفت: کار با کودکان بسیار لذت‌بخش است. در سال ۱۳۷۳ فیلم «زمانی برای امیرعلی» را ساختم که جایزه بهترین کارگردانی را در جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان  به دست آورد. در این فیلم فقط کودکان بازی می‌کردند و یکی از بهترین خاطرات من را رقم زدند. این فیلم یکی از دلبستگی‌های من به این حرفه بود.

در عکس‌العمل‌های کودکان جلوه‌هایی وجود دارد که برای رسیدن به آن جلوه باید سال‌ها تجربه کسب کرد.

جهانگیر الماسی درباره فطرت کودکان عنوان کرد: در بازیگری با فطرت انسان‌ها سروکار داریم، این فطرت هم بوی خوبی دارد و هم آموزگار بزرگی‌ است چرا که مثل خمیر در ظاهر هر شکلی به خود می‌گیرد و کودکان روح بزرگی دارند.

او تاکید کرد: بهترین کارهای من فیلم‌هایی است که با کودکان و نوجوانان همبازی بوده‌ام چرا که آنها انرژی ویژه‌ای دارند.

الماسی در پایان خاطرنشان کرد: کاش در دوران کودکی زندگی می‌کردیم و بزرگ نمی‌شدیم، آن‌‌زمان واقعا زندگی می‌کردیم اما الان ادای زندگی را در می‌آوریم. خوشا به سعادت آن‌هایی که با پشتوانه اخلاق، معرفت و آگاهی، توانسته‌اند کودک درونشان را زنده نگه دارند.

نوشته بهترین کارهای من فیلم‌هایی است که با کودکان و نوجوانان همبازی بوده‌ام اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.