صرف‌نظر از اینکه این حجم از لمپن‌نگاری و لات‌گرافی قرار است چه کارکردی داشته باشد و فیلمساز در پی تطهیر این دسته از آدم‌هاست و یا می‌خواهد وجوه دیگری از واقعیت زندگی‌شان را به ما نشان دهد، باید پذیرفت که «یاغی» در همین چند قسمت منتشر شده، مطابق با مؤلفه‌های یک اثر پرمخاطب جلو رفته است. سلسله اقداماتی وجود دارد که گروه «یاغی»، آگاهانه و از پیش فکر شده انجام داده‌اند تا در یک کلام «بفروشند» که عبارت‌اند از:

انتخاب پارسا پیروزفر و طناز طباطبایی به‌عنوان محبوب‌ترین چهره‌های مرد و زن بازیگری، به استناد اعلام و ابراز کاربران همه صفحات مجازی، برای نقش‌های اصلی، تکیه بر اقبالی که مضمون و جهان فیلم «شنای پروانه» در جشنواره سی و هشتم از سوی مخاطب به دست آورد و دست‌کم نگرفتن کوچک‌ترین فرصت‌ها برای تبلیغات. در جشنواره چهلم شاهد بودیم که طناز طباطبایی در نشست خبری یک فیلم، با کلاه ظاهر شد و این‌طور عنوان کرد که به‌منظور لو نرفتن گریم سریال «یاغی» از پوشش متعارف همیشگی خود منع شده است. با توجه به اینکه این بازیگر در مراسم اختتامیه با همین موهای بلوند شده ظاهر شد و اصراری هم برای پوشاندن آنها نداشت، نتیجه می‌گیریم که سوابق و تجربه کاری محمد کارت در حدود یک دهه قبل در عالم رسانه و شغل خبرنگاری (اتفاقاً در همین سوره سینما که یادداشت حاضر را از سوی آن می‌خوانید)، در این نقطه از کار به یاری او آمده که البته این موضوع به ذات خود، قابل‌تحسین هم ارزیابی می‌شود، اما باید دید که این ولع دیده‌شدن و فروش بالا و کسب مخاطب حداکثری، آیا بر کیفیت سریال هم اثر گذاشته یا نه؟ آیا او تمام امید خود را به سروشکل و اعتبار بازیگران خوش‌قیافه‌اش سنجاق کرده یا نه؟ آیا بار کشش داستان را صرفاً روی شانه‌های قوی و جوان ستارهٔ سریال یعنی علی شادمان گذاشته یا قوت فیلمنامه را هم مدنظر داشته است؟

چیزی که  در بعضی از سکانس‌ها (و نه همه آنها) به‌شدت توی ذوق می‌زند، خام‌دستی تیم سه‎نفره نویسندگان در دیالوگ‌نویسی و پردازش ادبیات شخصیت‌هاست. سکانس باشگاه اسب‌سواری را در قسمت ششم به خاطر بیاورید؛ وقتی بهمن با هم‌تیمی قدیمی‌اش مواجه می‌شود، هرچند که دو بازیگر نهایت تلاششان را برای درست بازی کردن به خرج داده‌اند اما جنس دیالوگ‌ها به قدری غلط است که زحمت آنها را به باد می‌دهد. آن جملات، نه تنها برای نویسندگان و کسانی که تجربه فیلمنامه‌نویسی دارند، بلکه برای مخاطب عام هم از کادر بیرون می‌زند و بیننده را به این قطعیت می‌رساند که این سکانس حتی یک بار هم بازنویسی نشده است. شخصاً از آن کاراکتر وارسته و درون‌گرایی که داستان، پیش رویم گذاشته بود انتظار حرف‌های کوبنده‌تر و فکرشده‌تری داشتم. او کسی بوده که تشک کشتی را بوسیده و به دل دشت پناه برده، از آدم‌ها کناره گرفته و با اسب‌ها عیاق شده؛ چنین شخصیتِ اتفاقاً نابی می‌طلبید که زیباتر از آنچه دیدیم به مخاطب معرفی می‌شد.

از این جزئیات و ریزبینی‌ها که بگذریم باید از فلسفه کلی اثر سخن گفت. شناسنامه‌دار شدن جاوید، اولین دغدغه‌ای بود که سریال، برای ما رونمایی کرد. گویی که قرار است در زیر متن داستان، درباره هویت یک قشر همواره مغفول مانده، بازنگری داشته باشیم و یک تعریف جدید از چیستی آنها به دست بیاوریم؛ بسیار خوب، اما سؤالی مطرح می‌شود: ما تا چه حد با حقیقت این قشر روبه‌رو هستیم و تا چه میزان رد پای خود فیلمساز را احساس می‌کنیم؟

جاوید واقعاً کیست؟ پسری که همه عمرش را بین اراذل و اوباش گذرانده و حتی دستش به دزدی هم آلوده شده اما هم عشق را بلد است و هم ادب را؟ چگونه باور کنیم که کاراکتری با چنین خاستگاهی، هیچ مشکلی با قرار گرفتن خواهرش در یک گروه موزیسین با حضور یک مرد ندارد؟ مردی که اتفاقاً حدس می‌زند که به او نظر دارد!

از سوی دیگر کاراکتر عاطفه (با بازی باورپذیر و خوب آبان عسکری) هم جای بحث دارد. او به عنوان دختری برآمده از همان اتمسفر خاص، نه‌تنها موزیسین قابل‌قبولی است، بلکه در نواختن سازی متخصص شده است که به استناد یک دیالوگ موجود در خود سریال، یک ساز جدید در ایران است (هنگ‌درام). همه این تناقض‌ها به خواست صاحبان اثر به داستان الصاق شده و یا اینکه در واقعیت امر، می‌تواند وجود داشته باشد؟ احتمالاً به خاطر جذابیت‌های ذاتی چنین کاراکترهایی برای مخاطب ایرانی، این ظرایف از چشم او پنهان می‌ماند اما مخاطب حرفه‌ای در عین لذت بردن از «یاغی»، سوالاتی را هم از خود می‌پرسد؛ مثلاً سکانس خودکشی دختر نوجوان و بی‌قراری مادر جذاب میانسال (مه‌لقا باقری) و هراس او از پدر کوچ کرده به خارج از کشور، زیادی تکراری نبود و خاطره نه چندان دور از تماشای «زخم کاری» را به ذهن ما نمی‌رساند؟

در پایان، نمی‌توان چند خطی را به طور ویژه برای علی شادمان ننوشت؛ بازیگری که با درک کامل از نقش، روی ادای غیر رسای دیالوگ‌ها، نحوه راه‌رفتن، شکل غذا خوردن در خانه بهمن، چگونگی پشت موتور نشستن و بسیاری نکته‌سنجی‌های دیگر تأکید داشته تا انتخاب نام شخصیتش به عنوان نامِ سریال، انتخاب غریبی نباشد؛ او حالا نه تنها یاغی سریال محمد کارت، بلکه یاغی جدید عالم بازیگری است

نوشته هویت‌یابی تازه برای قشر ناشناس قدیمی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

محمد کارت را احتمالاً بسیاری با اولین فیلم بلند سینمایی او یعنی «شنای پروانه» به یاد می‌آورند. کارت در همان فیلم اول بلند سینمایی خود اثبات کرد که به‌خوبی فضای موردتوجه جامعه ایرانی را می‌شناسد و می‌تواند یکی از مهم‌ترین کارهایی که در طول سال‌های اخیر در سینمای اجتماعی ایران تک‌چهره‌هایی مانند اصغر فرهادی و سعید روستایی آن را انجام داده بودند، به ثمر برساند. فیلم‌های کمی در سینمای اجتماعی ایران در دهه ۹۰ توانسته بودند موفقیت فراوانی از نظر اقبال مخاطب به دست بیاورند و محمد کارت با «شنای پروانه» این اتفاق را برای خویش رقم زد.

اما این موفقیت کارت از «شنای پروانه» شروع نشده بود. او در طول سال‌های دهه ۹۰ با ساخت چند مستند درباره فضایی که در اصطلاح «جنوب شهری» خوانده می‌شود، موفق شد به دل جرم و جنایت و آسیب‌های اجتماعی بزند و فضایی متفاوت ازاین‌دست را روایت کند. او چنان در مستندهایش – «پیله»، «آوانتاژ»، «معلق»، «بختک»، «خون‌مردگی»، «سمفونی مرگ» و… – به سراغ آسیب‌های اجتماعی در فضای شهری رفت و به معنای دقیق کلمه به «خیابان» پرداخت که می‌توان آنها را در میان بهترین نمونه‌های این ژانر در ایران به‌حساب آورد. با چنین تجربه ارزشمندی بود که کارت دل به ساخت فیلم کوتاه داد و به طور رسمی فضای فیلمسازی را بر اساس درام‌های تراژیک و پرخطر اجتماعی آغاز کرد.

اولین نقطه‌ای که به طور کامل توجه‌ها را به کارت جلب کرد، فیلم کوتاه «بچه‌خور» بود. یک فیلم ۱۸ دقیقه‌ای که ساخت آن در سال ۱۳۹۷ ظهور کامل یک کارگردان مستعد در ژانر سینمای اجتماعی ایران را نوید می‌داد. «بچه‌خور» داستان نوجوانی را روایت می‌کرد که با دست‌فروشی زندگی می‌گذراند و عاشق دختری است که در یک قمارخانه کار می‌کند. داستان از آنجا اوج می‌گیرد که برای قماربازان چیزی وسوسه‌انگیزتر از قمار روی این دختر نیست. در این شرایط است که پسر با تمام وجودش تلاش می‌کند دختر را نجات دهد. کارت در «بچه‌خور» فضایی تراژیک از زندگی دو نوجوان عاشق را بدون هیچ‌گونه اضافه‌گویی ساخت و در آنجا نشان داد که توانایی دارد بر خلاف بسیاری از هم‌نسلان خود آسیب‌های اجتماعی فضای جنوب شهری را به بهترین شکل ممکن روایت کند.

از میانه همین تجربه‌ها بود که کارت اولین فیلم سینمایی خود را ساخت. او در «شنای پروانه» دقیقاً به سراغ یک فضای جنوب شهری رفت و همان‌طور که خود بارها تاکید کرده فضای این فیلم را با تجربه گرفتن از فضای جنوب شهر در شهرهای مختلف ایران بنا کرد. کارت اما در ساخت فضای ملتهب و پر از بحران «شنای پروانه» تنها نبود. او در نوشتن اولین فیلم بلند سینمایی خود دو همکار داشت که یک سال پیش از حضور «شنای پروانه» در جشنواره فیلم فجر، اولین فیلم بلند سینمایی خود را با کارگردانی مشترک به جشن سینمای ایران آورده بودند. پدرام پورامیری و حسین دوماری که پیش از آن با فیلم سینمایی «جان‌دار» نشان داده بودند که به‌عنوان استعدادهای تازه سینمای ایران قدم در راه گذاشته‌اند، در کنار محمد کارت ترکیبی را ساختند که شاید بتوان از نظر نگارش فیلمنامه در سینمای ایران آن را یکی از ترکیب‌های برنده دانست. فیلمنامه «شنای پروانه» تا آخرین لحظه مخاطب را درگیر خویش می‌کرد و به دلیل استفاده از شخصیت‌های فراوان و حرکت حجت (با بازی جواد عزتی) به‌عنوان شخصیت اصلی برای پیداکردن کسی که برادرش را به پای چوبه اعدام کشانده، یکی از پر جزئیات‌ترین سناریوهای نوشته شده در سال‌های اخیر بود.

اما کارت پیش از آنکه دوباره به سینما بازگردد و فیلم دوم سینمایی خود را بسازد، به همراه پورامیری و دوماری، فیلمنامه تازه‌ترین اثر خود را به شبکه نمایش خانگی آورد. رویکرد کارت در قبال روزگاری که ساخت فیلم سینمایی و اکران آن در سینماها با اما و اگرهای فراوانی روبه‌رو می‌شود، احتمالاً یکی از تأثیرگذارترین تصمیمات یک کارگردان جوان در مسیر حرفه‌ای اوست. تصمیمی که گوش هر مخاطب همیشگی و غیر همیشگی سینما و تلویزیون ایران را درباره هر ساخته محمد کارت تیز می‌کند.

«یاغی» همه آن چیزی که مخاطب شبکه نمایش خانگی محتاج آن است را با هم دارد. از کارگردان و تیم نویسندگان فیلمنامه که بگذریم، «یاغی» در ترکیب بازیگران به طور هوشمندانه به سراغ شخصیت‌هایی رفته که هر یک از آنها مهم‌ترین آدم‌هایی هستند که در سال‌های اخیر سینمای ایران به خود دیده است. کارت با بهره‌گیری از گروه بازیگران فیلم «شنای پروانه» و بازگرداندن قدرتمندانه علی شادمان در نقش جاوید، برای بازیگران چهره سریال خود به سراغ پارسا پیروزفر (در نقش بهمن) و طناز طباطبایی (در نقش طلا) رفته است. این زوج هر چند که قبلاً در کنار یکدیگر در سینمای ایران نقش‌آفرینی نکرده‌اند اما ترکیب آنها همان نقطه قوتی است که یک سریال تلویزیونی در شبکه نمایش خانگی به آن احتیاج دارد. در این بین بازی درخشان علی شادمان در نقش جاوید است که نشان می‌دهد محمد کارت کار خود را در بازی گرفتن درست از بازیگرانش به درستی انجام می‌دهد.

جاویدِ «یاغی» همه خصوصیات یک شخصیت ساده و در عین حال بسیار پیچیده را دارد. جاوید از فراز و نشیب‌های زندگی در محله «لیان شامپو» – محله‌ای در فضای جنوب شهری که کارت مختصات ساخت آن را به خوبی می‌داند – قرار است بزرگ شود و در دنیای قهرمانی بزرگی کند. او همه خصوصیت‌های یک قهرمان را دارد: کشتی‌گیر خوبی است؛ لوطی است؛ در میان یک گروه خشن عاقل‌تر از بقیه است و از همه مهم‌تر عاشق است و عاشقی کردن را هم بلد است. نویسندگان «یاغی» در تعریف شخصیت جاوید سنگ‌تمام گذاشته‌اند و همه کوشش خود را به کار گرفته‌اند تا علاوه بر تاکید به صداقتِ شخصیت، حس نوع‌جویی مخاطب به او را هم برانگیزانند.

فیلمنامه «یاغی» که با نگاهی به رمان «سالتو» – نوشته مهدی افروزمنش – نوشته و ساخته شده، مجمع‌الجزایر جزئیات است. نویسندگان با دقت تمام این جزئیات را به کار گرفته‌اند و همین رویکرد است که می‌تواند آنها را به دنیای پرحادثه زندگی جاوید رهنمون کند. یکی از ویژگی‌های مهم «یاغی» این است که در پایان هر اپیزود به طور هوشمندانه‌ای اتفاق یا حادثه‌ای مهم رخ می‌دهد تا تماشاگر آماده و مهیا به انتظار پنجشنبه بعد بنشیند. علاوه بر این، قدرت کارگردانی کارت برای در آوردن صحنه‌های هیجان‌انگیز – حتی در لحظه‌های آرام و عاشقانه فیلمنامه – فضایی متفاوت را برای «یاغی» رقم زده است. در این میان موسیقی بامداد افشار و دوربین سامان لطفیان هم به کمک آمده تا همه آنچه که در این سریال نیاز است را یک جا داشته باشیم. هوشمندی بامداد افشار در استفاده درست از موسیقی و پلان‌های فوق‌العاده لطفیان در تعقیب و گریزها و حتی فضاهای آرام سریال «یاغی» را به یک اتفاق متفاوت در شبکه نمایش خانگی تبدیل کرده است.

آنچه تاکنون در «یاغی» دیده‌ایم محصول یک همکاری همه‌جانبه است که همچون تمام سالتوهایی که جاوید به رقبایش بر روی تشک کشتی می‌زند، کار را در آورده است. «یاغی» محمد کارت از جایی در نیمه‌شب‌های خوف‌انگیز خیابان‌های تهران شروع می‌شود و از فرهنگ جنوب شهری اتصال عجیبی به فضای لاکچری شمال شهر می‌دهد. داستانی که هنوز مانده تا پیچ و خم‌های آن خود را نشان دهد اما تا همین چند اپیزود ابتدایی هم می‌توان گفت که پیوند پسری که از خیابان به تشک کشتی رسیده و به هر آنچه در مقابلش قرار می‌گیرد سالتو می‌زند، یک اتفاق ویژه برای تماشاگر ایرانی است. گویی این سالتوی خیابانی قرار است رنگ و معنای اتفاق‌های بی‌شمار بعدی باشد. اتفاق‌هایی که خود را در قامت معما نشان خواهد داد و باید به‌تدریج و پله پله حل شود.

نوشته سالتوی خیابانی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

پارسا پیروزفر با ترکیب متفاوتی از بازیگران دیگر در این سریال به ایفای نقش می‌پردازد.

از عوامل اصلی این سریال‌می‌توان به نویسندگان: پدرام‌ پورامیری، حسین دوماری و محمد کارت، مدیرفیلمبرداری: سامان لطفیان، تدوین: اسماعیل علیزاده، طراح صحنه: حجت اشتری، طراح لباس: محمد کارت،  مدیرصدابرداری: سعید زند، مدیرتولید: مسعود زمانی، جانشین مدیرتولید: میلاد مولازاده، آهنگساز: بامداد افشار، طراحی و ترکیب صدا: آرش قاسمی، طراح گریم: محسن دارسنج، دستیار اول کارگردان: ایمان توکلی، مدیربرنامه‌ریزی: وحید کاشی، منشی صحنه: ماریا میرنژاد، طراح جلوه‌های ویژه رایانه‌ای: امین پهلوان‌زاده، دستیار اول فیلمبردار: هومن خلیلی، طراح‌جلوه‌های ویژه میدانی: آرش آقابیگ، عکاس مجید طالبی، طراح لوگو : محمد روح‌الامین، طراح تیتراژ: حامد بارئی طبری، مستند پشت صحنه: جواد رزاقی زاده، مدیر تدارکات: سید رسول حاتمی، اتالوناژ : استودیو روشنا ، پشتیبانی فنی: حمید لدنی و… اشاره کرد.

پخش اختصاصی این سریال شبکه نمایش خانگی را پلتفرم فیلیمو انجام می‌دهد.

نوشته رونمایی از تصویر پارسا پیروزفر در سریال «یاغی» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

پارسا پیروزفر و طناز طباطبایی بازیگران گزیده‌کاری که هر دو سال‌هاست بازی در سریالی را نپذیرفته‌اند، در سریال «یاغی» نقش‌آفرینی خواهند کرد.

نگارش فیلمنامه این سریال توسط پدرام پورامیری، حسین دوماری و محمد کارت طی یک سال گذشته انجام شده‌ و مدتی‌ست به اتمام رسیده است. این تیم تجربه نگارش فیلمنامه فیلم سینمایی «شنای پروانه» را نیز با یکدیگر در کارنامه خود دارد.

گفتنی ا‌ست به زودی اسامی تعدادی از بازیگران چهره و سرشناس سینما که حضورشان در این سریال قطعی شده است به همراه سایر عواملی که در این پروژه همکاری می‌کنند، به صورت رسمی اعلام خواهد شد.

«یاغی» محصول انحصاری پلتفرم «فیلیمو» است.

نوشته محمد کارت «یاغی» را می‌سازد/ حضور پارسا پیروزفر و طناز طباطبایی در سریال اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.