سوره سینما [1] – زهره کردلو [2] : «روایت سوره سینما از چهرههای خبرساز هفته» عنوان بستهای خبری است که هر جمعه در قالب آن به بازخوانی مهمترین اخبار مرتبط با هنرمندان حوزه سینما، تئاتر و تلویزیون خواهیم پرداخت.
هر هفته چهرههایی از دل سینما، موسیقی و هنر سر برمیآورند که با حضورشان جریان خبری هفته را شکل میدهند. این هفته، روایت ما به سراغ پنج چهرهای میرود که هر کدام با اتفاقی خاص در صدر اخبار قرار گرفتند؛ از محسن چاوشی که با «حسبیالله» ترنم حماسه را فریاد زد تا مریلا زارعی که با ادبیاتی شاعرانه در رثای شهدا نوشت و اکران «موسی»، از محمدحسین مهدویان که هم با «نیمشب» در سینما و هم با کلید خوردن «اهل ایران»، روایتگر دلاوریهای ملت شد و داریوش فرضیایی که با قصهگوییهایش به دل غم میناب رفت و حامد عنقا که با سریال «بدنام» در میان حاشیهها و ابهامات نظارتی دستوپنجه نرم میکند.
محسن چاوشی؛ مرد بزنگاهها و صدای گرم امید
نمیشود نام محسن چاوشی را در میان هنرمندان مطرح کشور برد و از قلبی که برای مردم میتپد سخنی به میان نیاورد. او که همیشه در حوادث غیرمترقبه، از سیل و زلزله گرفته تا مشکلات معیشتی، پیشقدم در کمک به نیازمندان بوده، این بار در آتش جنگ ترکیبی دشمن، باز هم همان نقش آشنا را ایفا کرد؛ اما متفاوت. با آغاز حملات آمریکا و اسرائیل علیه ایران، چاوشی از اولین هنرمندانی بود که با قطعهای جدید به نام «حسبیالله» با شعر مهدی عباسی، حضورش را در میدان حساس اعلام کرد. اثری که فراتر از یک اهنگ حماسی برای وطن، یک موضعگیری شفاف علیه وطنفروشان و خائنان بود.
[3]
چاوشی در این اثر با بیتهای ماندگاری چون «فکر نکن چه میشود/ خدا بس است بنده را»، روحیه توکل و امید را به جامعه تزریق کرد و با متنی صریح پس از اهنگ، خط و نشان کشید که «ننگ بر آن که شک کند/ ننگ بر آن که خواسته شمر به ما کمک کند». این واکنش بهموقع و شجاعانه، او را در نگاه مردم «مرد بزنگاهها» نامید؛ کسی که نه از جریانهای رسانهای میترسد و نه به دنبال محبوبیتهای زودگذر است. او همان هنرمندی است که در جنگ قبلی با «علاج» التیامبخش زخمها بود و حالا با «حسبیالله» باز هم علاجی شده برای روزهای سخت. اما داستان چاوشی فقط به صدایش ختم نمیشود؛ او این بار پای کار بازسازی مدارس تخریب شده توسط موشکهای دشمن هم آمد و با پویشی مردمی نوشت: «با هم میسازیم؛ برای فرزندان عزیز ایران». چاوشی ثابت کرده که وطندوستی او نه یک ژست رسانهای، بلکه راهی است که با تمام وجود در آن میتازد.
مریلا زارعی؛ دانشآموز کلاس شجاعت
مریلا زارعی همیشه بازیگری بوده که با سکوت و کارش حرف میزند، اما در روزهای ابتدایی جنگ و شهادت رهبر انقلاب، قلم او بر کاغذ دوید و یادداشتی عاطفی و سرشار از ادب نوشت. متنی که در آن آرزو کرد شاعر بود تا در رثای این هجر بسراید و نقاش بود تا رنگهای غم را بر بوم بیاورد. او از غم کودکان میناب نوشت و با خطابی به مدافعان، آنان را فرزندان واقعی ایران نامید که شجاعت و ایمانشان باید در تاریخ تدریس شود؛ جملاتی که نشان داد او ترسی از قضاوتها ندارد و حیاتش را به گعدههای هنری گره نزده است.
[5]
در کنار این موضعگیری، خبر دوم اکران آنلاین فیلم «موسی کلیمالله (ع)» اثر ابراهیم حاتمیکیا بود. فیلمی که زارعی در آن نقش اصلی و نقش مادر حضرت موسی را ایفا میکند و در جشنواره فجر چهلوسوم، نامزد دریافت سیمرغ بلورین شد. تصویر ماندگار او در جشنواره، زمانی که برای همکارانش از جا برخاست و با تواضع آنها را تشویق کرد، هنوز در خاطر اهالی سینماست. زارعی که صفحه اجتماعی ندارد و از موجسازیها به دور است، با این دو اقدام همزمان؛ هم در عرصه عمل با بازی در اثری مذهبی تاریخی، و هم در عرصه نظر با نوشتن برای مدافعان، نشان داد که یک هنرمند با اصول و حرفهای چگونه میتواند در روزهای سخت، چراغ روشن باشد.
محمدحسین مهدویان؛ روایتگر رشادت اهل ایران
محمدحسین مهدویان این روزها نامش بیش از هر زمانی با مفهوم «روایت» گره خورده است. کارگردانی که با آثاری چون «ایستاده در غبار» و «ماجرای نیمروز» سینمای دفاع مقدس را متحول کرد، حالا نامش در رسانه ها دو چندان شده؛ از یک سو، فیلم سینمایی «نیمشب» که روایتی از جنگ دوازدهروزه در تهران است، در اکران نوروزی روی پرده است و از سوی دیگر، سریال اپیزودیک «اهل ایران» با موضوع جنگ رمضان را کلید زده است. سریالی ۱۴ قسمتی که با حضور ۱۱ کارگردان و در مناطق مختلف تهران، همزمان با بمبارانها فیلمبرداری شده تا تصویری از ایستادگی مردم به نمایش بگذارد.
[6]
اما مهدویان تنها به کارگردانی بسنده نکرد. او همزمان با انتشار خبر تولید سریالش از «شکوه زندگی» به عنوان سلاحی نوشته که جنگ را مغلوب میکند و از مدافعان پای لانچرها یاد کرده است. مهدویان معتقد است خط مقدم این جنگ فقط موشک و پهپاد نیست، بلکه زندگی کردن است. او مردی است که داستانهای واقعی را میگیرد و آنقدر صیقل میدهد تا مخاطب عام با آنها همذاتپنداری کند. حالا باید دید آیا «نیمشب» و «اهل ایران» میتوانند به کارنامه مهدویان بیفزایند یا همچنان او را با آثار قبلی او به یاد میورند.
داریوش فرضیایی؛ قصهگویی که واژههایش خیس اندوه شد
داریوش فرضیایی، چهرهای ماندگار در ذهن کودکان، این هفته نه با شوخی و بازی، بلکه با بغضی سنگین به میدان آمد. او که همیشه حامی شادی بچهها بوده، این بار در غم کودکان میناب و بمباران مدرسهشان شریک شد. فرضیایی در متنی احساسی نوشت: «منِ قصهگو که همیشه برای شادی آمده بودم، حالا واژههایم خیسِ اندوهاند؛ انگار هر قصهای که شروع میکنم به بغضی میرسد که مال همه بچههایی است که ناگهان بزرگ شدهاند.»
[7]
این همدردی صرفاً فضای مجازی نبود؛ او روز گذشته در بیمارستان کودکان مفید حاضر شد و ساعاتی را کنار بچههای مجروح گذراند تا روحیهای تازه در کالبد آنها بدمد. وزیر ارشاد نیز از این حرکت او به عنوان نمادی از حضور هنرمندان در تقویت تابآوری اجتماعی یاد کرد. فرضیایی که به خاطر مادرش در تهران مانده بود، حالا غم مادران داغدار را نیز بر دوش میکشد و نشان میدهد که هنر او فراتر از سرگرمی، رسالتی انسانی است.
حامد عنقا؛ درامسازِ حاشیهها
حامد عنقا در هفتهای که گذشت با سریال «بدنام» خبرساز شد؛ محصولی که پس از پخش قسمت اول، به دلیل حواشی فراوان از سوی ساترا با توقیف مواجه شد و عرضه قسمت دوم آن روی پلتفرم فیلیمو به تأخیر افتاد. عدهای نبود پروانه نمایش و برخی دیگر شرایط جنگی و سیاسی را دلیل این توقف دانستند و پرسیدند آیا در شرایط فعلی، بازتولید تصویرهای تیره و سیاه از برخی مدعیان دینداری ضرورت دارد؟ عنقا که سابقه دست گذاشتن روی پروندههای مالی و سیاسی را در کارنامهاش دارد، پس از موفقیت «آقازاده» و تجربه ناموفق «گناه فرشته»، حالا با چالشی تازه روبروست؛ آن هم با سوژهای ملتهب که باید دید آیا میتواند از آوار حاشیههای این روزها سربلند بیرون بیاید؟
[8]
با این حال، او در میان سکوت درباره سریالش، در میدان دیگری فعال بود؛ با انتشار یادداشتی عاطفی و بهرهگیری از دیالوگهای فیلم «غریب؛ شمایل شهید محمد بروجردی»، به ایستادگی و مقاومت پرداخت و از صدای شهید ایرج نصرتزاد برای تشویق مردم به مقاومت تا آخرین نفس بهره برد. روز گذشته اخباری از رفع توقیف این سریال به گوش رسید، حالا باید دید «بدنام» از بلاتکلیفی خارج میشود و به کارنامه درخشان عنقا اضافه میشود یا در حاشیه باقی میماند.