پیمان شاهبد نویسنده و کارگردان فیلم سینمایی «پلان آخر بازی» که این روزها در گروه سینمایی هنروتجربه در حال اکران است، درباره شکلگیری ایده اولیه این فیلم به سوره سینما [1] گفت: تصمیم داشتم فیلمی کملوکیشن و دیالوگمحور بسازم. از آنجا که «پلان آخر بازی» یک پروژه مستقل با بودجه محدود بود، باید شرایط تولید را نیز در نظر میگرفتم. البته شخصاً به سینمایی علاقه دارم که بیشتر با تصویر روایت میشود، اما تحت تأثیر برخی آثار اقتباسی از نمایشنامهها به این فکر افتادم که خودم را در فضایی متفاوت به چالش بکشم.
وی ادامه داد: میخواستم ببینم آیا میتوانم قصهای را در یک فضای محدود روایت کنم و همچنان مخاطب را تا پایان درگیر نگه دارم. حتی در مقطعی به این فکر میکردم که اگر امکان ساخت فیلم فراهم نشود، این ایده را به شکل یک نمایش صحنهای اجرا کنم.
شاهبد درباره «پلان آخر بازی» مطرح کرد: «پلان آخر بازی» روایت یک گروه فیلمسازی است که در جریان ساخت یک فیلم، مرز میان زندگی شخصی و جهان داستانیشان کمکم از بین میرود. فکر میکنم به اهداف اصلیام در این فیلم رسیدهام. یکی از دغدغههای من تجربه سینمای واقعگرا و استفاده از پلانهای طولانی بود؛ تجربهای که خوشبختانه بازخوردهای مثبتی هم دریافت کرد. اگر قرار باشد امروز این فیلم را بسازم و تغییری ایجاد کنم، احتمالاً در مرحله تدوین از برخی نماهایی که گرفته بودیم بیشتر استفاده خواهم کرد. در نخستین تجربه فیلم بلند، طبیعی است که نگرانیهایی درباره ریتم و واکنش مخاطب وجود داشته باشد، اما امروز با شناخت بیشتری شاید برخی جزئیات را به نسخه نهایی اضافه میکردم.
[2]
وی درباره بزرگترین چالش خود در کارگردانی این فیلم بیان کرد: حفظ تداوم روایت مهمترین چالش ما بود. داستان فیلم در یک روز میگذرد و همین موضوع حساسیت کار را بالا میبرد. ۳۳ روز در جنوب ورامین فیلمبرداری داشتیم و اسکانهای مختلف با فاصلههای قابل توجهی از یکدیگر قرار داشتند. شرایط آبوهوایی زمستان، محدودیت نور و دشواریهای جابهجایی گروه نیز بر پیچیدگی کار اضافه میکرد. واقعیت این است که بسیاری از میزانسنهایی که از قبل طراحی کرده بودم هم شاید به دلیل شرایط تولید، در آن روز قابل اجرا نبود و در روزهای بعد به آنها میپرداختم.
این نویسنده و کارگردان در بخش دیگری از صحبتهای خود در پاسخ به این پرسش که اکران در گروه هنروتجربه را چقدر برای چنین آثاری مهم میداند، توضیح داد: به نظر من هنروتجربه یکی از مهمترین پایگاههای نمایش سینمای مستقل در ایران است و باید از این مجموعه قدردانی کرد. معتقدم سینمای مستقل نیازمند حمایت بیشتری است و در شرایطی که آثار تجاری و بعضاً سطحی بخش عمده بازار و سلیقه مردم را در اختیار دارند، وجود چنین بستری اهمیت دوچندان پیدا میکند. هر فیلمی که با دغدغه فرهنگی و هنری ساخته میشود، حتی اگر کاستیهایی داشته باشد، باید فرصت دیده شدن پیدا کند. هنروتجربه این امکان را برای فیلمسازان مستقل فراهم میکند.
پیمان شاهبد در پایان گفت: چند فیلمنامه آماده دارم که امیدوارم شرایط تولیدشان فراهم شود. در حال حاضر روی یک پروژه کوتاه اپیزودیک تمرکز کردهام، اما همچنان علاقه اصلی من ساخت فیلم بلند داستانی است. طبیعتاً تأمین بودجه یکی از مهمترین چالشهای هر فیلمساز مستقل است. امیدوارم تجربه اکران «پلان آخر بازی» در هنروتجربه بتواند مسیر ساخت آثار بعدی را هموارتر کند؛ چراکه اکران در این گروه بر دیده شدن فیلم، اعتبار مهمی برای فیلمساز به همراه دارد.