درواقع تنها دو پلات اصلی برای «بی‌رویا» محتمل است که بدون قطعیت در آن حتی نمی‌شود قصه یک‌خطی درستی را از آن ارائه داد. فیلم قرار است یا درباره بیماری اسکیزوفرنی باشد یا داستانی جنایی-روان‌شناختی درباره نوعی کلاه‌برداری؛ اما واقعا کدام است؟

اگر فکر می‌کنید این مقدار ابهام می‌تواند محصول خواست و اراده مولفان فیلم باشد، شاید شما هم مجبور شوید حتما فیلم را دست‌کم یک بار به تماشا بنشینید تا خوب دست‌تان بیاید که با نوعی ابهام هنرمندانه طرف نیستیم بلکه این واقعا یکی از آن دست اشتباه‌های جدی در چیدن منطق داستان و نظام دادن به ساختار علّی-معلولی آن است که می‌شود حتی آن را سر کلاس‌های فیلمنامه‌نویسی و کارگردانی به روش «ادب از که آموختی» درس داد.

«بی‌رویا» صرف نظر از ضعف ساختار داستانی و روایی آن، ماجرای زنی است که به یکی از دو دلیل پیش‌گفته، هویت واقعی خود را می‌بازد و آن را گم می‌کند. اما لاجرم خیلی فرق دارد که شخصیت اصلی به علت یک بیماری روانی ، در میان دو هویت سرگردان شده باشد یا عده‌ای او را از هویت واقعی‌اش محروم کرده باشند. در هر دو سناریوی احتمالی هم با نشانه‌های اشتباهی مواجه می‌شویم.

در احتمال اول یعنی اسکیزوفرنی با شخصیت‌هایی در داستان روبه‌رو خواهیم بود که قاعدتا باید توهم شخصیت اصلی باشند اما سایرین هم آن‌ها را دیده و حتی لمس کرده‌اند. در احتمال دوم یعنی کلاهبرداری با انبوهی از انگیزه‌های نامعلوم در چنین هم‌دستی بی‌نقصی در اطرافیان شخصیت اصلی روبه‌روییم و البته کپشن پایانی فیلم هم جدی‌ترین مانع سر راه این پلات خواهد بود.

با تمام این‌ها اما فیلم در طرح مسئله «هویت گم‌شده» با هر دو فرض، تامل‌برانگیز و نو جلوه می‌کند. زنی که یا به خاطر بیماری و یا از روی تحمیل اطرافیان، هویت خود را می‌بازد و در جهانی پر ابهام و همواره مشکوک سرگردان می‌ماند. فیلم در انتقال حس هولناک گم شدن هویت شخصی موفق عمل می‌کند و از پس ایجاد همذات‌پنداری در مخاطب با چنین موضوع تلخی برمی‌آید. بازی جاافتاده و دقیق طناز طباطبایی، مهم‌ترین عامل این موفقیت است. اما همان قدر که فیلمنامه در انتخاب جهت‌گیری پلات سردرگم عمل می‌کند، کارگردانی هم در انتخاب فضای روایت، نامنسجم است؛ گاهی از نورپردازی و عمق میدان فیلم ترسناک استفاده می‌کند و گاهی دیگر از قاب‌بندی‌هایی برای انتقال فضای سورئال، گاهی هم جهت روایت فرمی رئال را در پیش می‌گیرد.

نوشته چگونه یک ساختار علّی-معلولی کاملا خراب بسازیم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در ابتدای این نشست وزیردفتری در خصوص نقش هومن سیدی در فیلمنامه این فیلم گفت: من این فیلمنامه را نوشته بودم و بعد از آقای سعدی، آقای سیدی فیلمنامه را خواندند و به جمع ما اضافه شدند و پس از آن نکاتی را به من گفتند و اگر ضعفی هست از جانب من است.

وی ادامه داد: نسخه اولیه فیلم را که به شورای پروانه نمایش دادیم این تیتراژ نبود ولی من نمی‌خواستم تعدیل شود و کامل‌ترین نسخه آن نمایش داده شود.

این کارگردان اضافه کرد: برای طراحی قصه از رمانی الهام نگرفتم گرچه فیلم‌های زیادی در این باره دیده‌ام. فیلمی که در هنگام نوشتن به آن خیلی به آن فکر می‌کردم «بچه رزماری» بود. کلیدواژه اصلی فیلم برای من بحث هویت است.

وی خاطرنشان کرد: هرکسی که با پروژه ما همراه می‌شد این را یادآور می‌شدم که باید برای مخاطب این رویا بودن فیلم محسوس باشد و می‌خواستم که مثل رویا، فیلم را کار کنم و این استراتژی از ابتدای فیلمنامه برای من بود اما از یک جایی دیدم کار از دستم درمی‌رود اما با همراهی همه عوامل که به من کمک کردند، این استایل اصلی حفظ شد.

وی افزود: کافمن و پولانسکی فیلمسازان موردعلاقه من هستند و من همیشه از استایل و ایده تعلیق آن‌ها تأثیر گرفته‌ام. از فیلم من تعبیرهای متفاوتی می‌شود، روان‌شناختی، فلسفی و یا واقعیت مخدوش از این فیلم تعبیر می‌شود اما چیزی برای من اهمیت داشت حضور در جشنواره فیلم فجر بود.

وزیردفتری در مورد اکران بین‌المللی فیلم گفت: دراین‌خصوص اتفاقات خیلی خوبی برای فیلم افتاده است.

هومن سیدی؛ یکی از تهیه‌کنندگان این فیلم توضیح داد: اساساً چون خود را تهیه‌کننده نمی‌دانم و چنین برنامه‌ای را ندارم و فقط قصدم این بود که کمکی کنم که آرین فیلمش را بسازد و هر چیزی که در فیلم هست کار خود او است و من تلاش کردم مزاحمتی ایجاد نکنم و حقیقت هم این است که تهیه‌کننده اصلی آقای سعید سعدی و تمام زحمات روی دوش ایشان بود.

وی افزود: سینما برای هرکسی مفهومی دارد و اگر قرار باشد باور من، فیلمنامهٔ نویسنده‌ای را عوض کند او از باور خود دور می‌شود. خودم شخصاً خیلی این فیلم را دوست داشتم.

سیدی ادامه داد: فکر می‌کنم برای اکران عمومی با ارشاد صحبت کنیم و تیتراژ را عوض کنیم چرا که به فیلم آسیب وارد می‌شود. فیلم کوتاهی از آرین دیده بودم و پس از آن با هم دوست شدیم. تلاش می‌کردم که او را راهنمایی کنم و از یک جایی به بعد فکر کردم باید ورود کنم تا فیلم ساخته شود.

طناز طباطبایی بازیگر نقش اصلی این فیلم نیز بیان کرد: بحث کپشن آخر که نوشته شد این داستان ماجرای یک فرد اسکیزوفرنی است، به بازی من مربوط می‌شود که اصلاً در بازی من کانسپت ندارد! اما برای پروانه نمایش به ما گفتند که این کپشن اضافه باید شود اما نه فیلم و نه کاراکتری که من بازی کردم در مورد اسکیزوفرنی نیست ولی نمی‌توان این را منکر شد که لایه‌های روان‌شناختی در فیلم وجود دارد.

وی ادامه داد: من کلیت فیلمنامه را خیلی دوست داشتم و این جابه‌جایی که از نیمه دوم فیلم اتفاق می‌افتاد را دوست داشتم تجربه کنم و وقتی در دل کار رفتم متوجه شدم که به نظرم هولناک‌ترین چیزی که یک انسان می‌تواند تجربه کند ازدست‌رفتن هویت یک شخص است.

شادی کرم‌رودی نیز بیان کرد: از مرحله طرح در جریان ساخته‌شدن فیلم بودم و از همان مرحله وارد فیلم شدم. این نقش پیچیده‌ترین نقشی بود که بازی کردم زیرا در سه هویت در آن ایفای نقش داشتم.

نوشته آرین وزیردفتری: از ایده‌های کافمن و پولانسکی تأثیر گرفته‌ام اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«بی‌رویا» عنوان نخستین فیلم بلند سینمایی آرین وزیردفتری است که در چهلمین جشنواره‌ی فیلم فجر به روی پرده خواهد رفت. این فیلم با فیلمنامه‌ای به نگارش او و به تهیه‌کنندگی مشترک سعید سعدی و هومن سیدی زمستان سال گذشته جلوی دوربین رفته است و اکنون با دیگر آثار حاضر در جشنواره‌ی فیلم فجر به رقابت می‌پردازد.

طناز طباطبایی، صابر ابر، شادی‌کرم‌رودی، مائده طهماسبی و رضا داوودنژاد بازیگران این فیلم سینمایی هستند.

نوشته پوستر «بی‌رویا» رونمایی شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

قابل ذکر است فیلم سینمایی «بی‌رویا» اولین تجربه هومن سیدی در تهیه‌کنندگی فیلم بلند سینمایی است.

طناز طباطبایی، صابر ابر و شادی‌کرم‌رودی بازیگران اصلی این فیلم سینمایی هستند.

پیش‌بینی می‌شود آرین وزیردفتری یکی از پدیده‌های چهلمین جشنواره‌ فیلم فجر باشد‌. او که سابقه‌ نویسندگی و کارگردانی چندین فیلم کوتاه را در کارنامه‌ی خود دارد؛ پیشتر برای ساخت فیلم کوتاه «هنوز نه…»، جوایزی نظیر سمیرغ بهترین فیلم کوتاه آسیایی از جشنواره‌ی بین‌المللی فیلم‌فجر، جایزه بزرگ بخش بین‌الملل و جایزه هنر و تجربه‌ از جشنواره فیلم کوتاه تهران، جایزه بهترین فیلم تجربی از هشتمین جشن مستقل فیلم کوتاه، جایزه نتپک و جایزه بزرگ جشنواره فیلم کوتاه پوسان را به دست آورده است. همچنین فیلم کوتاه «مثل بچه آدم» ساخته‌ وزیردفتری در بخش سینه‌فونداسیون جشنواره‌ی کن، جشنواره‌ی هوئسکا اسپانیا و جشنواره‌ی فیلم شانگهای حضور داشته‌است.

در خلاصه داستان فیلم سینمایی«بی‌رویا» آمده است: مواجهه‌ رویا با دختری بی‌نام‌ونشان، آغاز اتفاقاتی عجیب در زندگی رویا و بابک است…

عوامل این فیلم عبارت‌اند از: بازیگران: طناز طباطبایی، صابر ابر، شادی کرم‌رودی، فرانک کلانتر، مجتبی فلاحی، نهال دشتی، میلاد یزدانی، مهری آل‌آقا، تیام کرمانیان، شهریار فرد، مصطفی اکبری و…  با حضورِ رضا داوودنژاد و هنرمندیِ مائده طهماسبی.

نویسنده و کارگردان: آرین وزیردفتری، تهیه‌کنندگان: سعید سعدی و هومن سیدی، مدیر فیلمبرداری: علیرضا برازنده، دستیار اول فیلمبردار: حامد عزت‌خواه، مدیر صدابرداری: رشید دانشمند، طراح چهره‌پردازی: عظیم فراین، طراح صحنه: محسن نصراللهی، طراح لباس: الهام معین، تدوین‌گر: مهدی سعدی.

طراحی و ترکیب صدا: زهره علی‌اکبری، موسیقی: بامداد افشار، دستیار اول کارگردان: حسین خضوعی، منشی صحنه: آذر تجلی، برنامه‌ریز: نیلوفر کوخانی،مدیر تبلیغات: میثم میرزایی و آریان امیرخان، مشاور رسانه‌ و تبلیغات: مهسا همتی، عکاس: محمد بدرلو، مدیر تولید: زنده‌یاد یاسر سلیمانی، مدیر تدارکات: مهدی بحری، فیلمبردار پشت صحنه: نیکی کوخانی، جلوه های ویژه میدانی: آرش آقابیک، جلوه‌های ویژه کامپیوتری: محسن خیرآبادی، تصحیح رنگ: نیما دبیرزاده.

نوشته مراحل فنی فیلم سینمایی «بی‌رویا» به پایان رسید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی در مورد پروانه نمایش «بی‌رویا» توضیح داد: فیلم ما در نوبت تماشای شورای پروانه نمایش است و پس از صدور پروانه نمایش نسخه نهایی را به جشنواره ارائه خواهیم داد.

این کارگردان که با نخستین فیلم بلند سینمایی خود در جشنواره چهلم حضور دارد در پاسخ به این سؤال که چطور توانستید بازیگران چهره را قانع کنید تا در فیلم اول شما حضور داشته باشند، گفت: در درجه اول با متن فیلمنامه و رزومه کارهای کوتاهم به سراغ آن‌ها رفتم. هرکدام که فیلمنامه را خواندند آن را دوست داشتند و کمال همکاری را با من کردند.

* خوش‌شانس بودم که بازیگران مدنظرم در فیلم بازی کردند

وی افزود: از ابتدا که فیلمنامه را می‌نوشتم همین بازیگران مدنظرم بودند و شانس با من همراه بود که همان‌ها در نقش‌هایی که می‌خواستم قرار گرفتند و از این بابت بسیار خوشحالم که همه آن‌ها پای این کار ایستادند چرا که در کنار این فیلم پیشنهادهای دیگری داشتند که همه را رد کردند تا در «بی‌رویا» با ما همکاری کنند و این برای من بسیار ارزشمند است.

کارگردان «مثل بچه آدم» درباره همکاری خود با هومن سیدی به‌عنوان یکی از تهیه‌کنندگان «بی‌رویا» تصریح کرد: با هومن سیدی سال ۹۷ آشنا شدم، آن سال او داور جشنواره‌ای بود که فیلم کوتاه من در آن جایزه گرفت. همان موقع سیدی به من گفت که اگر زمانی خواستم فیلم بلندی بسازم، او را در جریان بگذارم تا کمکم کند. به‌واسطه هومن سیدی با سعید سعدی آشنا شدم. در نهایت و در سال ۹۹ ابتدا آقای سعدی به «بی‌رویا» پیوست و پس از آن زمانی که آقای سیدی فیلمنامه را خواند این همکاری مشترک را پذیرفت.

وزیردفتری در ادامه با اشاره به فضای متفاوت فیلم خود بیان کرد: «بی‌رویا» فضای متفاوتی در سینمای ایران دارد البته نه آن‌قدر خاص که فقط مخاطبان خاص سینما را در برگیرد اما کمی با فیلم‌های دیگر متفاوت است. یک درام اجتماعی است که به‌تدریج وارد ژانرهای دیگری می‌شود و تلاش می‌کند تا با تلفیق ژانرها مدام تحلیل‌های مخاطب را زیر سؤال ببرد، اما هم‌زمان او را با مسیر فیلم تا انتها همراه کند.

وی افزود: گمان می‌کنم در پایان مخاطب گنگ و گیج از سالن سینمای بیرون نخواهد آمد اما سؤال‌هایی هم در ذهن او ایجاد می‌شود، که شاید او را برای مرور آنچه دیده یا حتی تماشای دوباره‌ی فیلم کنجکاو و مشتاق کند.

این کارگردان در خصوص کاندیدا شدن در رشته‌های مختلف برای فیلم «بی‌رویا»، با تاکید بر این امر که نمی‌توان جشنواره را پیش‌بینی کرد، اظهار داشت: من فکر می‌کنم هر سه بازیگر اصلی فیلم یعنی صابر ابر، طناز طباطبایی و شادی کرم‌رودی بازی‌های خوبی را ارائه داده‌اند و البته این فیلم در سایر بخش‌ها هم‌چون صدا و فیلم‌برداری و فیلمنامه هم قابل‌توجه کار کرده است، ازاین‌رو امیدوارم اتفاقات خوبی در جشنواره برای «بی‌رویا» رخ دهد.

نوشته آرین وزیردفتری: «بی‌رویا» مدام تمام تحلیل‌های مخاطبش را زیر سؤال می‌برد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.