مستند «امتحان» روایتی تاریخی از دو اتفاق مهم سیاسی در دهه ۱۳۶۰ هم‌زمان با دوران ریاست‌جمهوری آیت‌الله خامنه‌ای است. اولین اتفاق مربوط به سال ۱۳۶۴ و ماجرای انتخاب نخست‌وزیر از سوی ایشان است و دیگری در سال ۱۳۶۶ و خطبه مشهور آیت‌الله خامنه‌ای در نمازجمعه است که بازتاب‌های مختلفی را از سوی رسانه‌ها و مطبوعات وقت به همراه دارد.

نام این فیلم مستند برگرفته از این جمله است که «رهبر انقلاب در امتحانات الهی چگونه عمل می‌کنند؟ پاسخ این سؤال را می‌توان در ماجرای پیچیده اختلاف‌نظر آیت‌الله خامنه‌ای رئیس‌جمهور وقت با نخست‌وزیر که منجر به ورود امام خمینی (ره) و مخالفت ایشان با آیت‌الله خامنه‌ای شد جست‌وجو کرد.»

مستند ۶۳ دقیقه‌ای «امتحان» تولید شده در سازمان هنری رسانه‌ای اوج برای اولین‌بار در تلویزیون پخش شده و در برنامه «به اضافه مستند» رونمایی می‌شود.

در این قسمت و پس از پخش مستند، میز کارشناسی برنامه با حضور مسعود رضایی، پژوهشگر تاریخ معاصر برگزار می‌شود و این کارشناس تاریخی درباره ابعاد مختلف این دو اتفاق مهم سیاسی دهه ۱۳۶۰ صحبت می‌کند. همانند برنامه هفته گذشته، به دلیل ابتلا امین قدمی، مجری برنامه به ویروس کرونا، اجرای این قسمت را نیز سجاد بلوکات برعهده دارد. این قسمت از برنامه، روز سه‌شنبه ۲ شهریورماه ساعت ۲۰:۳۰ از شبکه مستند پخش خواهد شد و بازپخش آن روزهای چهارشنبه ۳ شهریور ساعت ۸:۳۰ و جمعه ۵ شهریور ساعت ۱۵ است.

«به اضافه مستند»، مجموعه برنامه تلویزیونی شبکه مستند است که به پخش مستندهای دیده نشده داخلی و خارجی در تلویزیون و بحث کارشناسی پیرامون موضوع مستند می‌پردازد. این برنامه با اجرای امین قدمی، کارگردانی محسن کریمیان و تهیه‌کنندگی یاسر فریادرس با آیتم‌های مختلف سه‌شنبه‌های هر هفته ساعت ۲۰ روی آنتن شبکه مستند می‌رود.

نوشته بازخوانی دو اتفاق مهم دهه ۶۰ در برنامه «به اضافه مستند» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

مستند «امتحان» در واقع پاسخی تصویری به مستند «خط و نشان رهبری» که توسط شبکه بی بی سی تولید شده، است. چرا که اتفاقات دهه ۶۰ به گونه‌ای تحریف‌شده بیان می‌شود و در مستند «امتحان» به دو حادثه تاریخیِ مربوط به دوران ریاست جمهوری آیت‌الله خامنه‌ای در دهه ۱۳۶۰ پرداخته می‌شود. اولین چالشی که در این دوران مطرح می‌شود، انتخاب نخست وزیر است که با مشکلات و حواشی فراوانی همراه است؛ دومین موضوعی که در مستند «امتحان» به آن پرداخته شده نماز جمعه مقام معظم رهبری در سال ۱۳۶۶ و اتفاقات حول آن است.

مراحل تحقیق و پژوهش مستند «امتحان» به دلیل استواری ساختار آن برپایه مستندات تاریخی یک سال به طول انجامیده است و  ۱۳۹۶ کلید خورد و نهایتا پس از دو سال مهرماه ۱۳۹۸ آماده نمایش شد.

مستند «امتحان» تولید شده در خانه مستند و محصول سازمان هنری رسانه‌ای اوج است که در قالب یک اثر ۶۵ دقیقه‌ای به تهیه کنندگی مهدی مطهر تولید شده است و روز دوشنبه ۱۶ دی ماه برای اولین بار در دهمین جشنواره مردمی فیلم عمار به نمایش در خواهد آمد.

نوشته «امتحان» روایتی مستند از یک سوال ۳۸ ساله/ چالش نخست وزیر اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این مستند ۶۰ دقیقه‌ای داستان مواجهه امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری در دوران ریاست جمهوریِ آیت الله خامنه‌ای بر سر تعیین نخست‌وزیر است.

تولید مستند سینمایی «امتحان» از سال ۹۶ آغاز شده بود و پس از پشت سر گذاشتن مراحل تولید، به تازگی آماده نمایش شده است.

بنا بر این گزارش، نویسنده و کارگردان مستند سینمایی «امتحان» سجاد ریاحی است و ناصر طهماسب این مستند را روایت می‌کند.

نوشته مستند سینمایی «امتحان» آماده نمایش شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.