من می‌خواهم در این متن به عنوان یک روانشناس،  «جنگل پرتقال» را از دید روان‌تحلیلی نگاه کنم و در این راستا هم از نظریۀ ساختارهای شخصیت فروید و هم نظریۀ کهن‌الگوهای یونگ استفاده می‌کنم.

فیلمنامۀ «جنگل پرتقال» را می‌توان در قالب ساختارهای شخصیت فروید تحلیل کرد. شاید شخصیت «علی» یا «سهراب» بهاریان به نوعی بین «من» و «فرامن» تردد کند. «من» نماد عقلانیت اجتماعی است و «فرامن» نماد وجود آرمانی و وجدان است. اما ساختار دیگری در شخصیت فرویدی وجود دارد که محل تکانه‌های لذت و خشم است. در واقع آزارگری جنسی «سهراب» را می‌توان جزو این نهاد دانست. نهادی که بدان ED گفته می‌شود و انگار روکشی که روی نهاد خشم یا لذت خود کشیده است نه من یا ego  بلکه فرامن است. انگار آقای نمایشنامه‌نویس سعی می‌کند که فرامنی Super ego متورم را به نمایش بگذارد و ego یا من از بین رفته و عقلانیت از روی او برداشته شده است اما در سکانس‌های پایانی فیلم ego که وظیفۀ مدیریت و سازماندهی نهاد خشم و لذت و فرامن (من آرمانی) را دارد، وارد شده و کار را دست می‌گیرد و سهراب بهاریان تصمیمی عاقلانه از نظر اجتماعی می‌گیرد.

اما از بُعد کهن‌الگوهای یونگ، به نظر می‌رسد شخصیت اصلی در نیمۀ اول فیلم «پرسونا»ی خویش را به نمایش می‌گذارد. «سهراب بهاریان» ( با بازی میرسعید مولویان) اگرچه معلمی سخت‌گیر است و سخت‌گیری او را به شکل اخراج پنج دانش‌آموز در سه روز می‌بینیم، اما ظاهراً مشکلی ندارد. فقط کمال‌گراست و توقعات بالایی از دانش‌آموزان خود دارد. هرچند که نیمۀ دیگر او را در اهمال‌کاری‌اش برای آوردن مدرک تحصیلی خود برای مدرسه می‌بینیم. اتفاقاً همین کمال‌گرایی و اهمال‌کاری هم از اجرای نمایشنامه او جلوگیری کرده است. «پرسونا»ی «سهراب بهاریان» همین است یعنی یک الگوی اجتماعی‌ای که برای دیگران ساخته است و اتفاقا بسیار فرهیخته به نظر می‌آید. اما وقتی مدیر از او می‌خواهد که مدرک تحصیلی‌اش را بگیرد و او مجبور است به شهر تحصیلش برگردد، با نیمۀ درونی او برخورد می‌کنیم. ورود او به شهر تنکابن برای گرفتن مدرک تحصیلی‌ای که اهمال‌کارانه چند سال از گرفتنش می‌گذرد، انگار راه ورود به دنیای درون اوست. حالا او انگار به واقعیت خود نزدیک می‌شود و دیگر با آن نقاب اجتماعی فرهیخته و باسواد روبرو نیستیم. اتفاقاً به درستی هم نام گذشته او یعنی «علی» را می‌شنویم. به نظر می‌رسد صحنۀ روبرویی او با «مریم» دختر عاشق‌پیشۀ سالهای دانشجویی، نقطۀ عطف مواجهه کهن‌الگوی «پرسونا» با واقعیت است. در ابتدا حتی این کهن‌الگو خاطرات جعلی می‌سازد و سعی می‌کند به درون فراموش شده دروغ بگوید اما در سکانس روبرو شدن «مریم» با «علی» (سهراب) روبرویی این دو ساختار شخصیت به اوج می‌رسد. بعد از این صحنه است که ما شاهد شخصیت واقعی او هستیم. کاراکتری که در آن نقاب از روی صورت برداشته شده است. روبرو شدن با خود واقعی که به نوعی آزارگر هم بوده است، دردناک است و ما می‌بینیم که علی پس از مدت زیادی ترک الکل، دوباره مصرف می‌کند و اتفاقاً همین مصرف الکل کلیه قید و بندهای فرد را برمی‌دارد و او نمایشنامه‌ای را که برای هیچ‌کس تا به حال تعریف نکرده است، ناگهان برای عده‌ای از دانشجویان غریبه در مهمانی تعریف می‌کند. البته در واقعیت هم چنین است، استفاده از الکل قید و بندهای  فرد را برداشته و عقلانیت اجتماعی او را از بین می‌برد. بعلاوه چیز دیگری که در شخصیت «علی بهاریان» به درستی جامعۀ روشنفکری می‌بینیم، خودشیفتگی است. البته شاید اینکه او می‌خواهد در چهارچوب کمال‌گرایانه خود هم پیش برود، بی‌تاثیر نیست؛ چه اینکه او حتی نمایشنامه‌نویسان همکلاسی خود را به تمسخر می‌گیرد و جایگاه خودش را با آنها مقایسه می‌کند و اگر در قالب نظریه کهتری-مهتری آلفرد آدلر بدان نگاه کنیم، او دوست ندارد در جایگاه کهتر(کوچکتر) قرار گیرد و سعی می‌کند با جبران و تمسخر همکلاسی‌اش که حالا در تنکابن کارگردان مشهوری است، خودش را به جایگاه بزرگتر برساند. اما در نیمۀ آخر فیلم شاهد هستیم همان همکلاسی کارگردان به او ابراز لطف می‌کند.

سکانس‌های پایانی فیلم به نوعی مواجهه، پذیرش و آشتی «علی» با «سهراب» است. در واقع در آغوش کشیدن پرسونا و خود واقعی فرد که در زیر آن پنهان شده است. بخشش «مریم» می‌تواند «سهراب» را با «علی» واقعی که از آن به دلیل اشتباهات و آزارگری‌هایش فراری بود، آشتی دهد و برای این موضوع ارزشمندترین چیز را باید وسط گذاشت. صفحۀ موسیقی‌ای که یادگار پدر است. «سهراب» جایی می‌گوید: «از این شهر که رفتم، یک روز خوب هم نداشتم و اگر تو مرا نبخشی، حالم خوب نیست»؛ آری انگار فاصله نقاب اجتماعی با خود واقعی در همین بخشش نهفته است و اگر او بخشیده نشود، حالش خوب نخواهد بود. سکانس آخر، عبور او از الموت انگار عبور از همان پرسوناست. عبوری که سخت است و فقط با پاترول رخ می‌دهد. عبوری که گذشته را در خود نهفته می‌کند و اتفاقاٌ خاطرات گذشته آزارگر قرار است از ایران برود.

اگرچه فیلمنامۀ «جنگل پرتقال» را از حیث نقد اجتماعی و حرکت در تحلیل‌های روانکاوانه می‌توان ستود و به نظر می‌رسد راه را به درستی رفته باشد؛ اما در اجرا به شدت با ریتمی کند و آزاردهنده همراه هستیم به طوریکه حتی تغییر لوکیشن‌های مختلف در فیلم و یا چیدمان زیبای صحنه هم نمی‌تواند از خستگی مخاطب جلوگیری کند. نیمۀ ابتدایی فیلم بیش از حد کش آمده است و تا بخواهد مخاطب را وارد فضای دراماتیک و درگیری حسی کند، زمان زیادی می‌گذرد. به همین روی، مخاطب درگیر نشده ترجیح نمی‌دهد که روی صندلی‌ها برای ادامۀ تماشای فیلم بنشیند. حتی نیمۀ دوم فیلم هم که بعد از گذشت از نقطۀ عطف رخ می‌دهد، آنچنان میخکوب‌کننده نیست.

در واقع دربارۀ «جنگل پرتقال» می‌توان گفت: محتوایی خوب در فرمی بد عرضه شده است.

نوشته «جنگل پرتقال»؛ روبرویی و مواجهه ساختارهای شخصیت با یکدیگر اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این اثر سینمایی که یک درام جاده‌ای با تم عاشقانه را در حال وهوای پاییزی شهر تنکابن روایت می‌کند؛ از امروز چهارشنبه ۳ آبان‌ماه، اکران رسمی خود را در سینماهای سراسر کشور آغاز کرده است.

«جنگل پرتقال» که اولین ساخته سینمایی آرمان خوانساریان در مقام کارگردان است؛ در جشنواره فجر ۴۱ با نقدهای مثبتی از سوی منتقدان و سینماگران مواجه شد.

میرسعید مولویان، سارا بهرامی، رضا بهبودی، رضا عموزاد، فراز سرابی، داوود فتحعلی بیگی، فرشته مرعشی، ارشیا نیک‌بین، حمیدرضا عباسی، زینب شعبانی و حسام نورانی بازیگران این فیلم سینمایی را تشکیل می‌دهند.

در خلاصه داستان این فیلم که از قصه همراهی عشق تا اندوه فراق را در لابه لای خاطرات خاک‌خورده گذشته روایت می‌کند؛ آمده: «سهراب بهاریان نمایشنامه‌نویس ناموفق بعد از سال‌ها بیکاری معلم دبیرستان شده، او برای حفظ شغل تازه‌اش ناگزیر به ارائه اصل مدرک تحصیلی است. سهراب بعد از ۱۵ سال به شهر دانشجویی‌اش بازمی‌گردد اما این سفر آنطور که او فکر می‌کرده پیش نمی‌رود…»

ساخت آنونس «جنگل پرتقال» برعهده امید میرزایی بوده است و پخش این فیلم را موسسه شهرفرنگ برعهده دارد. این اثر سینمایی محصول بنیاد سینمایی فارابی و میلادفیلم است.

نوشته آنونس رسمی «جنگل پرتقال» رونمایی شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نوشته «مچ کات» قسمت دوم؛ «آه سرد» و «جنگل پرتقال» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در ابتدای این نشست صدرعاملی گفت: وظیفه داشتم امروز اینجا باشم و آمدم بااینکه به‌شدت ناخوش‌احوال هستم اما آمدم. کارگردان نیز حال خوشی نداشت و نیامد، ما باید به فهم و درک نسل جدید کارگردانان احترام بگذاریم. دو بازیگر داشتیم که هر دو شهرستان هستند، به همین خاطر نتوانستند در جلسه حضور داشته باشند.

صدرعاملی ادامه داد: کار با نسل جدید فیلم‌ساز بسیار جذاب و خوب است. نزدیک شدن به آنان، درکشان برای رسیدن به نگاه متقابل زمان می‌برد اما تردید نکنید سینمای آینده ایران بسیار بسیار درخشان خواهد بود.

وی درباره مسئله تغییر نسل و گفت‌وگو با نسل جدید توضیح داد: واقعیت این است شخصاً از زمانی که خودم را شناختم آن‌قدر در کارگردانی و تلاش خود تنها بودم که امروز همه تلاش‌های تنهایی را درک می‌کنم. بخشی از موفقیت جامعه این است که نسل جدید را دریابیم. من ۲۶ سال پیش با فیلم «دختری با کفش‌های کتانی» هشدار خودم را دادم و باید این روند را ادامه داد گرچه نمی‌توان امروز این سبک فیلم‌ها را تولید کرد.

این تهیه‌کننده درباره اینکه کارگردان تا چه اندازه به کاراکتر نزدیک شده بود گفت: به گفته خودش خیلی به این کاراکتر نزدیک است و چون در همان دانشگاه فارغ‌التحصیل شده مجموعه‌ای از خاطرات خود را تصویر کرده است.

وی در ادامه درباره اینکه فیلم ژست روشنفکرانه دارد یا خیر گفت: این ژست روشنفکرانه نیست بلکه دوران است و کسی که دوره‌های ادبی و هنر را گذرانده است متوجه می‌شود این روشنفکری نیست. ریاکارانه هم نیست فیلم تلاش می‌کند تا این گذر را به نمایش بگذارد و فکر می‌کنم تا اینجا هم موفق بوده است.

صدرعاملی درباره پیش‌بینی خود از استقبال مخاطبان نیز گفت: به نظرم فیلم مخاطبان خود را خواهد داشت.

وی همچنین در ادامه بحث توجه به جوانان سینما اظهار داشت: فقط من نیستم که به جوانان اهمیت می‌دهم و بسیاری از اهالی سینما این کار را کردند. به‌هرحال باید به جوانان بها داد.

تهیه‌کننده فیلم «جنگل پرتقال» درباره ساخت فیلم در لوکیشن شمال نیز بیان کرد: همه کسانی که در خطه تنکابن زندگی می‌کنند با دیدن آن حالشان خوب می‌شود و همه کسانی که از این سرزمین هم دور هستند باز خوشحال می‌شوند و وظیفه سینماست که به این امر بپردازیم. اصلی‌ترین وظیفه پرداختن در ادبیات، شعر و سینما پرداختن به ایران است.

وی با اشاره به اینکه این فیلم نسخه نهایی نیست، بیان کرد: نسخه نهایی هنوز آماده نشده چون موسیقی آن هنوز نهایی نشده است و قرار است به‌زودی آماده شود. موسیقی فیلم بهتر از آن چیزی است که در نسخه نمایش شده در جشنواره دیدید.

آرمان خوانساریان کارگردان فیلم «جنگل پرتقال» که از میانه نشست به جمع اهالی رسانه پیوست از کسالتی که داشت خبر داد و دلیل دیر رسیدن به نشست را این موضوع دانست.

این کارگردان جوان با بیان اینکه از بیمارستان و به احترام عزیزانی که تشریف آوردند، خودش را به نشست رسانده درباره جزییات فیلمش توضیح داد: به نظرم بخش زیادی از هر فیلمی از تجربه‌های شخصی خود کارگردان می‌آید. تمام لحظه‌های فیلم خاطرات مختلف شخصی خودم بود که همه آن‌ها را در فیلم جمع کردم.

وی در پاسخ به این سؤال که به چه دلیل به عنوان فیلم اول به سراغ داستانی رفته که به دنبال دگردیسی و تحول است؟ عنوان کرد: این فیلم در ادامه فیلم‌های کوتاه ام بود و دنبال این بودم که قصه متفاوت‌تر و در شهر جدیدتری باشد و دوست داشتم در فیلم زیاد دادوفریاد وجود نداشته باشد.

او درباره پرداختن به خرده روشنفکری در فیلم بیان کرد: من آدم‌ها را گلاسه بندی نمی‌کنم، شخصیت فیلم هم به واسطه رشته تحصیلی که دارد این طور فکر می‌کند و قصدم نبود که درنهایت این شخصیت به روشنفکری ختم شود.

درباره ساختار فیلم‌نامه و شباهت آن به فیلم «سعادت‌آباد» توضیح داد: من به عنوان فیلم‌ساز از فیلم‌های دیگر تأثیر گرفتم اما فیلم من مشابه این فیلم نبود.

این کارگردان در انتها از همه عوامل فیلم قدردانی کرد که پشت فیلم ایستادند تا فیلم ساخته شود.

نوشته صدرعاملی: «جنگل پرتقال» در اکران موفق خواهد بود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.