ماجرای پارک شفق و بیمارستان محب کوثر، یکی از تکان‌دهنده‌ترین اتفاقات انسانی در جریان جنگ ۱۲ روزه بود و بعدها به نمادی از تاب‌آوری کادر درمان تبدیل شد. این اتفاق در تاریخ ٢۶ خرداد سال گذشته در منطقه یوسف آباد تهران در جریان جنگ ١٢ روزه  رخ داد و قصه فیلم «نیم‌شب» شد.

فیلمنامه فیلم «نیم‌شب» بر اساس طرحی از یاسر انتظامی به نگارش مهدی یزدانی‌خرم و اعظم بهروز روایتگر همین قصه است و این فیلم به عنوان اولین فیلم داوطلب اکران در ایام جنگ تحمیلی سوم راهی اکران شد و تا کنون به فروشی نزدیک به ١٠ میلیارد تومان رسیده است که این یک رکورد برای فیلم اجتماعی در شرایط فعلی سینمای ایران محسوب می‌شود.

طراحى این پوستر بر عهده سیروان مهدوى بوده است و این طرح به بهانه یادآورى موضوع پارک شفق و بیمارستان محب کوثر که قصه فیلم «نیم‌شب» است، طراحى شد.

کارگردانى «نیم‌شب» بر عهده محمدحسین مهدویان و تهیه‌کنندگی آن برعهده حبیب والى‌نژاد است، این فیلم محصول موسسه تصویر شهر و پخش آن بر عهده موسسه بهمن سبز است.

نوشته تازه‌ترین پوستر فیلم سینمایی «نیم‌شب» رونمایى شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

بررسی آمارهای رسمی فروش نشان می‌دهد که استراتژی پخش‌کننده در تمرکز بر جذب حداکثری مخاطب در این طرح سه‌روزه، به یک موفقیت چشمگیر و جهش آماری منجر شده؛ به‌طوری که شاخص حضور تماشاگران این فیلم نسبت به مدت مشابه در هفته گذشته، رشد ۴ برابری را ثبت کرده است.

کالبدشکافی و مقایسه عدد به عدد عملکرد فیلم سینمایی «نیم‌شب» در بازه سه‌روزه آخرهفته جاری با هفته گذشته، دستاورد ملموس این بازاریابی فرهنگی را به تصویر می‌کشد. شاخص حضور تماشاگران از ۵۰۰ نفر( از ۱۴ تا ۱۶ خرداد) در پایان هفته گذشته، با یک جهش خیره‌کننده به ۲ هزار نفر( از ۲۱ تا ۲۳ خرداد) در آخر هفته جاری رسیده که گویای استقبال ۴ برابری مردم است. از سوی دیگر، به دلیل ماهیت نیم‌بهای بلیت در این طرح، رقم فروش فیلم نیز علی‌رغم کاهش ۵۰ درصدی قیمت بلیت با رشد ۲ برابری مواجه شد و از ۹۰ میلیون تومان در هفته گذشته، به بیش از ۱۷۶ میلیون تومان صعود کرد تا موفقیت این طرح در احیای گیشه اثبات شود.

هم‌زمان با این جهش آماری در سالن‌های سینما، طنین روایت مقاومت در قلب پایتخت نیز جلوه دیگری از اکران‌های مردمی را به نمایش گذاشت. «نیم‌شب» که روایتی وفادارانه و صادقانه از ایستادگی و حماسه مردم در جریان یکی از شب‌های مقاومت ۱۲ روزه است، پس از گذشت قریب به ۴ ماه از آغاز اکران سراسری، اکنون گام در فاز جدیدی از نمایش‌های خود گذاشته است. در همین راستا، شامگاه ۲۳ خرداد ۱۴۰۵ در قالب «طرح اکران میادین»، میدان ولیعصر و پل طبیعت تهران به عنوان نخستین ایستگاه‌ها، میزبان اولین اکران‌های میدانی این فیلم بود.

توسعه اکران‌های سیار بستری برای تماشای جمعی آثار سینمایی در فضاهای شهری است. به همین منظور نمایش «نیم شب» در میدان ولیعصر و پل طبیعت، مبتنی بر رویکردهای راهبردی تحقق عدالت فرهنگی و توسعه امکان‌های تماشای فیلم در موسسه «تصویر شهر» (به عنوان مالک فیلم) و «بهمن سبز» (به عنوان پخش‌کننده) اجرا شد.

آمار کلی فیلم سینمایی «نیم‌شب» تا ۲۵ خرداد ۱۴۰۵ با عبور از مرز ۱۱۰ هزار مخاطب و فروش کل نزدیک به ۱۰ میلیارد تومان، اثبات کرده است که سینمای دغدغه‌مند، ملی و حماسی می‌تواند ارتباطی وثیق، پایدار و ارگانیک با توده مردم برقرار کند. با توجه به مضمون حماسی و ساختار غیرکمدی این اثر، اکران «نیم‌شب» با شروع ماه محرم و ایام عزاداری سیدالشهدا (ع) با قدرت در سینماهای سراسر کشور ادامه خواهد داشت.

نوشته فتح پایتخت به وقت «نیم‌شب» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این مستندها از زوایای مختلف به موضوع جنگ ۱۲ روزه می‌پردازند، ورود به این جلسه و تماشای فیلم برای علاقه‌مندان رایگان است.

«پاتوق مستند» دوشنبه و چهارشنبه هر هفته ساعت ۱۶ در سالن حقیقت مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی (میدان شهید قندی، شماره ۱۵) برقرار است.

نوشته نمایش ۷ مستند کوتاه در «پاتوق مستند» مرکز گسترش اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در یک سال گذشته آثاری چون «قمارباز»، «نیم‌شب»، «سقف» و «کافه سلطان» در سینما و مستندهایی مانند «نامش زن»، «راش» و… به سراغ ثبت روزهای جنگ، زندگی مردم و پیامدهای آن رفتند. اما شاید مهم‌تر از تعداد آثار ساخته‌شده، این پرسش باشد که چرا اساساً پرداختن به جنگ ۱۲ روزه اهمیت دارد و چه روایت‌هایی هنوز ناگفته مانده‌اند؟

جنگ‌ها تنها در خطوط مقدم رخ نمی‌دهند. آنچه در حافظه تاریخی یک ملت باقی می‌ماند، صرفاً گزارش عملیات، آمار خسارت‌ها یا روایت فرماندهان نیست؛ بلکه مجموعه‌ای از تجربه‌های انسانی است که در لایه‌های مختلف جامعه شکل می‌گیرد. اگر این تجربه‌ها ثبت نشوند، بخشی از واقعیت جنگ برای همیشه از دست خواهد رفت.

در سال‌های گذشته، تجربه جنگ هشت‌ساله ایران و عراق نشان داد که هرچه از زمان وقوع یک رویداد فاصله می‌گیریم، اهمیت ثبت روایت‌های متنوع بیشتر می‌شود. بسیاری از داستان‌هایی که امروز درباره جنگ تحمیلی می‌شناسیم، سال‌ها پس از پایان آن کشف و روایت شدند؛ از خاطرات مردم شهرهای مرزی گرفته تا روایت پزشکان، امدادگران، خبرنگاران، رانندگان، مادران و کودکانی که هیچ‌گاه در مرکز توجه قرار نداشتند.

جنگ ۱۲ روزه نیز از همین جنس است. اگرچه مدت آن کوتاه بود، اما تأثیرات اجتماعی، روانی، فرهنگی و سیاسی آن بسیار فراتر از دوازده روز ادامه یافت و به‌نوعی بستر ایجاد جنگ «رمضان» بود. به همین دلیل سینما، تلویزیون و مستندسازی باید از زاویه‌های مختلف به آن بپردازند.

یکی از مهم‌ترین این زاویه‌ها، زندگی مردم عادی است. در هر جنگی، شهروندان نخستین کسانی هستند که با اضطراب، ناامنی، مهاجرت موقت، قطع ارتباطات و نگرانی برای عزیزانشان مواجه می‌شوند. روایت خانواده‌هایی که شب‌ها را در به چه صورت گذراندند، والدینی که تلاش کردند ترس را از فرزندانشان دور نگه دارند و مردمی که در میانه بحران به زندگی روزمره ادامه دادند، بخش مهمی از حافظه جمعی این دوره را شکل می‌دهد.

در کنار آن، نقش زنان در روزهای جنگ نیازمند توجه جدی است. بسیاری از روایت‌های جنگی در طول تاریخ بر محور مردان شکل گرفته‌اند، در حالی که زنان در بحران‌ها مسئولیت‌های سنگینی را برعهده می‌گیرند؛ از مدیریت خانواده تا امدادرسانی، فعالیت‌های داوطلبانه و حفظ انسجام اجتماعی. ثبت این تجربه‌ها می‌تواند تصویری کامل‌تر از واقعیت جنگ ارائه دهد.

کودکان و نوجوانان نیز از دیگر گروه‌هایی هستند که روایتشان کمتر شنیده می‌شود. جنگ برای نسل بزرگسال معنایی متفاوت از تجربه یک کودک دارد. ترس از صدای انفجار، تعطیلی مدرسه، نگرانی برای آینده و مواجهه ناگهانی با مفهوم مرگ، موضوعاتی هستند که می‌توانند دستمایه آثار مهم سینمایی و مستند قرار بگیرند.

همچنین نباید از نقش رسانه‌ها و خبرنگاران غافل شد. خبرنگارانی که در میدان حضور داشتند، تصویربردارانی که وقایع را ثبت کردند و فعالان رسانه‌ای که در شرایط بحرانی اطلاع‌رسانی کردند، هرکدام بخشی از داستانی هستند که هنوز به‌طور کامل روایت نشده است.

از سوی دیگر، روایت نیروهای امدادی، پزشکان، پرستاران و کارکنان خدمات شهری نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. در بسیاری از بحران‌ها، قهرمانان اصلی کسانی هستند که دور از دوربین‌ها برای حفظ زندگی مردم تلاش می‌کنند. بیمارستان‌ها، مراکز امدادی و تیم‌های خدماتی در روزهای جنگ، خود می‌توانند سوژه ده‌ها فیلم و مستند باشند.

نکته مهم دیگر، ثبت تجربه شهرهاست. هر شهر جنگ را به شکلی متفاوت تجربه می‌کند. تهران، تبریز، اصفهان، شیراز یا شهرهای مرزی هرکدام حافظه‌ای متفاوت از آن روزها دارند. ثبت این تفاوت‌ها می‌تواند به شکل‌گیری تصویری چندلایه و واقعی از جنگ کمک کند.

سینمای مستند در این میان نقش ویژه‌ای دارد. مستندها می‌توانند پیش از آنکه خاطرات کمرنگ شوند، شاهدان را مقابل دوربین بنشانند و روایت‌های دست اول را ثبت کنند. تجربه تاریخی نشان داده است که بسیاری از ارزشمندترین منابع پژوهشی درباره جنگ‌ها، نه گزارش‌های رسمی بلکه روایت‌های شفاهی و مستندهای میدانی بوده‌اند.

سینمای داستانی نیز وظیفه دیگری برعهده دارد؛ تبدیل واقعیت‌های تاریخی به تجربه‌ای انسانی و ماندگار. فیلم‌های جنگی موفق جهان معمولاً آثاری هستند که از سطح نبرد فراتر می‌روند و به سراغ انسان‌ها می‌روند؛ انسان‌هایی که در دل بحران با عشق، ترس، امید، فقدان و انتخاب‌های دشوار روبه‌رو می‌شوند. در نخستین سالگرد جنگ ۱۲ روزه، شاید مهم‌ترین ضرورت فرهنگی نه صرفاً ساخت آثار بیشتر، بلکه ساخت آثار متنوع‌تر باشد. جنگ زمانی به‌درستی در حافظه یک ملت ثبت می‌شود که همه صداها فرصت شنیده شدن پیدا کنند؛ از فرمانده و سرباز تا مادر، کودک، پزشک، خبرنگار، راننده، معلم و شهروند عادی.

تاریخ را تنها پیروزی‌ها و شکست‌ها نمی‌سازند؛ تاریخ را روایت‌هایی می‌سازند که اگر امروز ثبت نشوند، فردا دیگر امکان بازسازی‌شان وجود نخواهد داشت. جنگ ۱۲ روزه نیز برای ماندن در حافظه جمعی، بیش از هر چیز به همین روایت‌های متعدد، متنوع و انسانی نیاز دارد.

هرچند درباره جنگ «رمضان» نیز سریال هایی مانند «اهل ایران» نیز ساخته شد اما مواردی که ذکر شد درباره جنگ «رمضان» نیز صادق است و باید با هنر به سراغ روایت روزهایی رفت که در خاطره جمعی همه مان با غم و غرور ثبت شده است.

نوشته یک سال پس از جنگ ۱۲ روزه؛ روایتی که هنوز کامل نشده است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

آقالری ادامه داد: ما مستندسازان، باید دائماً شرایط را رصد کنیم و مراقب باشیم چه چیزی در حال رخ دادن است تا بتوانیم آن را به تصویر بکشیم. بسیار مهم است که دست فیلم‌سازان و مستندسازان برای فعالیت باز باشد و در زمینه‌ی صدور مجوز با محدودیت روبه‌رو نشوند. در جنگ ۱۲ روزه، متأسفانه این مجوزها برای اکثریت صادر نشد و فقط تعداد اندکی توانستند فیلم‌برداری کنند. بسیاری از مستندسازان ناچار بودند دوربین خود را خاموش نگه دارند و از این موضوع که مجوزی برای ثبت رویدادها نداشتند، گلایه‌مند بودند.

کارگردان مستند «تنها کنار هم» افزود: در جنگ فعلی نمی‌دانم نهادهای مسئول چه تدابیری اندیشیده‌اند، اما امیدوارم تمهیداتی فراهم شده باشد تا مستندسازان بتوانند وظیفه‌ی خود را در ثبت وقایع انجام دهند. در شرایط جنگی، زمانی که بچه‌های مستندساز در محل حادثه حضور پیدا می‌کنند، نباید آن‌ها را در جایگاه مقابل دید، بلکه باید حمایتشان کرد. آن‌ها قرار است به لحاظ رسانه‌ای کمک‌کننده باشند. اگر خبررسانی طرف مقابل را ببینید، می‌فهمید که چقدر حرفه‌ای و آزادانه عمل می‌کنند. دستشان باز است و بدون مانع کار می‌کنند.

وی ادامه داد: اگر ما می‌خواهیم ثبت دقیق وقایع را داشته باشیم، باید ارگان‌های مختلف در کنار مستندسازان باشند و اجازه دهند کار خود را انجام دهند. حتی می‌توانند برای اطمینان، هویت و مأموریت آن‌ها را استعلام کنند تا خیالشان راحت شود که این افراد صرفاً مستندسازند. در جنگ ۱۲ روزه لازم بود مسئله‌ی مجوزها آسیب‌شناسی شود تا امروز گرفتار مشکلات مشابه نشویم.

آقالری درباره مستند «تنها کنار هم» از مجموعه مستندهای «ایران» گفت: این فیلم روایت زندگی زنی است که همراه با نوه‌هایش در کنار یکدیگر زندگی می‌کنند. من دوازده دقیقه از زندگی روزمره‌ی آن‌ها را ثبت کرده‌ام. پخش این مستند در پلتفرم‌های آنلاین، اتفاقی خوشایند و ارزشمند است. اینکه در این پلتفرم‌ها بخشی با عنوان ایران وجود دارد، تصمیمی هوشمندانه است. در این روزهای جنگی، دیدن بیست فیلم از مجموعه‌ ایران در جمع خانواده‌ها می‌تواند تجربه‌ای مفید و امیدبخش باشد؛ فرصتی برای نگاه‌کردن به جنگ ۱۲ روزه از بیست قاب متفاوت.

مستند کوتاه «تنها کنار هم» تولید مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی در فیلم‌نت و هاشور عرضه شده است.

نوشته فرصت تماشای جنگ ۱۲ روزه از ۲۰ قاب متفاوت اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی با بیان اینکه سینماها از جمعه ۲۲ اسفند می‌توانند فعالیت خود را از سر گیرند، افزود: سینماهای کشور با توجه به شرایط شهرها، مجوز اداره کل ارشاد استان‌ها و با صلاحدید مدیریت سینماها می‌توانند فعالیت خود را از سر گیرند.

مدیرکل دفتر نظارت بر عرضه و نمایش فیلم بیان داشت: به جز فیلم‌های کمدی، تمامی آثار سینمایی که قبل از جنگ رمضان بر روی پرده سینماها بودند می‌توانند به نمایش خود ادامه دهند.

وی با تأکید بر فعالیت فرهنگی سینماهای سراسر کشور در ایام جنگ، ادامه داد: سینماها در شرایط فعلی می‌توانند محلی مؤثر برای حضور مردم در یک فضای فرهنگی باشند. این را باید در نظر بگیریم که سینمای ایران در دوره‌های مختلف اجتماعی، رفتاری هوشمندانه و مسئولیت‌پذیر در قبال مردم ایران داشته است. به نظر من شروع فعالیت سینماها از جمعه و در بحبوحه جنگ رمضان، نشانگان مهمی از مسئولیت‌پذیری سینمای ایران در قبال وضعیت واقعی جامعه ایران است.

وی ادامه داد: سینمای ایران در شرایط حساس همواره کنار مردم و لحظات پر حماسه ایرانیان بوده است. سینماهای کشور در ایام جنگ دوازده روزه هم حضوری مستمر و فعال داشتند و امیدواریم سینماها در این روزها، محلی برای فعالیت‌های مضاف فرهنگی شوند.

بهزادیان در پایان بیان داشت: سعی داریم یک یا دو فیلم مرتبط با جنگ ۱۲ روزه را طی روزهای آینده به چرخه اکران اضافه کنیم. این فیلم‌ها در جشنواره فیلم فجر ۴۴ رونمایی شدند و با استقبال مخاطبان و اهالی رسانه مواجه شدند.

نوشته یک یا دو فیلم مرتبط با جنگ ۱۲ روزه به چرخه اکران اضافه می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.