در ابتدای این نشست هارون یشایایی تهیه کننده «ناخدا خورشید» درباره همکاری با ناصر تقوایی، گفت: این پیشنهاد از سمت گروه و آقای تقوایی مطرح شد و ما هم تهیه فیلم‌ را قبول کردیم‌ زیرا برای گروه اصفهانی، دیگر تهیه این فیلم امکان نداشت.‌ من فیلمنامه را خوانده بودم اما راش‌ها را ندیده بودم اما خیلی قبل‌تر با ناصر تقوایی رفاقت داشتم و با افتخار پذیرفتم.

فیلم هر کارگردان در حکم شناسنامه اوست

یشایایی با اشاره به موفق نشدن این فیلم در گیشه ادامه داد: برخی فیلم‌ها در اکران موفق می‌شوند و برخی فیلم‌ها نمی‌شوند، بسته به سلیقه مردم است و سلیقه مردم نسبت به وضعیت روزانه سیال است. شرکت تولید ما بیش از ۵۰ فیلم ساخته بود و در آن زمان نسبت به فروش فیلم‌ها اصرار نداشتیم.

وی در ادامه گفت: سینمای ایران به عنوان یک هنری که اقتباسی بود بسیار موفق بوده و هست. فیلم‌های سینمای ایران حداقل در منطقه آسیا کاملا دیدنی و قابل تامل بود.‌ هنوز هم سینمایی است که در منطقه معروف است و فیلم‌های ایرانی در کشورهای همسایه موفق هستند. این نکته را هم باید اضافه کنم که من به عنوان تهیه کننده به هیچ‌وجه در فیلمی که توسط کارگردان ساخته شده است دخل و تصرف نمی‌کردم‌ زیرا فیلم شناسنامه کارگردان است.

یشایایی «ناخدا خورشید» را جزو ماندگارترین فیلم های ایرانی دانست و گفت: این فیلم در جشنواره های خارجی نیز مقبولیت زیادی به دست آورد. خاطرم است که در جشنواره بن اکران و استقبال زیادی از آن شد.

این تهیه‌کننده تصریح کرد: اکنون مخاطب سینمای دنیا را می‌بیند و همواره سینمای ایران را با کارهای خارجی مقایسه می‌کند درحالی که در گذشته‌ها اینگونه نبود. هنوز هم در منطقه ما‌ سینمای ایران موفق است و ما‌ کارگردانان بسیار خوبی داریم.

یشایایی در پاسخ به اینکه کدام فیلمش را ببشتر از همه‌ دوست دارد، گفت: من با «ناخداخورشید» ارتباط زیادی دارم زیرا در جریان ساختش بودم.

ناصر تقوایی؛ چهره‌ ماندگار سینمای ایران

در ادامه این نشست داریوش ارجمند با بیان اینکه چندین دقیقه از «کوچک جنگلی» را بازی کرده است، گفت: ابتدا قرار بود من نقش میرزا کوچک خان را بازی کنم‌‌ اما نشد. ناصرتقوایی ماندگار است و آثار بسیار درخشانی دارد. او در سینما آدم‌ بزرگی است. به نظر من در سینمای ایران اول ناصر تقوایی است و بعد از او کسی نیست. به این دلیل که او انسان حکیمی است یعنی به تمام‌ مسائلی که به انسان مربوط است، اشراف دارد.

وی اضافه کرد: بی دلیل نیست که هرچه جلوتر می‌رویم نسل جوان به «ناخدا خورشید» علاقه‌مند می‌شوند زیرا این فیلم دکوپاژ حیرت‌انگیزی دارد. با اینکه از یک اثر خارجی گرفته شده است اما به شدت زیبا است و فرهنگ خاص ایرانی را به این قصه پیوند زد و به نوعی این قصه را مال خود کرده است.

ارجمند ادامه داد: واقعا جفای عالم به «کوچک جنگلی» شد اما بزرگ‌ترین جفا به خود ناصر تقوایی شد که همه‌ می‌گفتند؛ تقوایی تمام شده است. تا اینکه همسرشان به من زنگ زدند و گفتند که ناصر می‌خواهد فیلم جدید شروع کند و از  شما می‌خواهد که با او همکاری کنید و من با کمال میل پذیرفتم و به دیدنشان رفتم و درباره  فیلم صحبت کردیم.

این بازیگر با اشاره به بازی پورصمیمی نیر بیان کرد: سعید پورصمیمی کاراکتر حیرت انگیزی است. خیلی ها درباره جنوب فیلم ساختند اما هیچ کدام به پای «ناخدا خورشید» نرسیدند. واقعا تهیه کننده ای مانند آقای یشایایی هم برای سینمای ایران نعمت هستند. سینما با زمان مسابقه دارد و اگر‌ بتوانید زمان را کوتاه کنید در تهیه فیلم‌ برنده می‌شوید و تقوایی این مساله را کاملا درک می‌کرد. آقای یشایایی وقتی به این پروژه اضافه شدند که در آستانه تعطیل شدن بود. در آن زمان خود من نامه ای به معاون سینمایی و بنیاد فارابی نوشتم ولی گفتند که کار تعطیل و به تهران بیایید.

ارجمند درباره نقش خود در این فیلم  گفت: وقتی نقش من‌ تمام‌ شد و سکانس پایانی را گرفتیم، کنار ساحل کامیونی بود و ما در لنج صحنه‌های آخر فیلم را ضبط می‌کردیم. هر پلانی که می‌گرفتیم‌ ابزار اضافی وارد کامیون می‌شد و نگاتیو هم‌ فقط به اندازه سکانس پایانی در اختیار ما بود. پس از سکانس پایانی که لباس من خونی شده بود و آقای تقوایی کات دادند من لب دریا نشسته بودم و برای ناخدا خورشید گریه می‌کردم. ناگهان دیدم آقای تقوایی از پشت من‌ را بغل کرد و گفت که داریوش تمام شد. من گفتم که ناخدا خورشید خیلی مرد خوبی بود و ای‌ کاش کشته نمی‌شد.

فروش یک فیلم بازتابی از شرایط جامعه است

وی ادامه داد: یادم می‌آید آقای والی یک رادیو پرتابل داشت و ناگهان در گوش آقای تقوایی چیزی گفت. آقای تقوایی سپس به بیابان رفت و من‌ هم دنبالش رفتم. مشغول گریه بود و گفت که دکتر ساعدی در پاریس  فوت کرده است. چنین مرد رقیق‌القلبی بود.

ارجمند خاطرنشان کرد: حتما می‌دانید که اولین فیلم اقتباسی از ساعدی به نام «آرامش در حضور دیگران» را ناصر تقوایی ساخته بود. ناخدا خورشید یک مرد ایرانی جنوبی بندری بود و بسیار دقیق و زیبا و با تمام جزئیات و روابط این شخصیت به درستی نوشته شده بود. یادم  می آید سعید پورصمیمی لنگ‌ می‌بست و بین جاشوها می‌رفت. اصلا کسی نمی‌دانست او بازیگر است و کارهایی را می‌کرد که جاشوها انجا‌م می‌دادند.

وی درباره فروش این فیلم بیان داشت: من معتقدم بازتاب فروش یک فیلم‌، بازتاب جامعه ما است. این که امروزه کمدی های مبتذل می‌فروشند، بازتاب جامعه امروزی ما است. «ناخدا خورشید» هم شرایط اجتماعی آن روزگار را نشان می‌دهد.

ارجمند  با بیان اینکه با «ناخدا خورشید» شروع کردم و با «ستایش» تمام کرده، بیان داشت: با تمام کارگردانان بزرگ کشور به جز علی حاتمی کار کرده ام.‌ ولی امروزه دیگر  فیلمنامه وجود ندارد.

وی ادامه داد:  برای بازی در فیلم «پیر پسر» به من پیشنهاد شد اما در آن بازی نکردم زیرا معتقدم فیلم‌ها و سریال‌های ما هم کپی فیلم‌های خارجی شده است و ما دیگر‌ حتی یک‌ پلیس ایرانی ‌نمی‌بینیم.

انباشته‌های ذهنی بازیگر به ایفای نقش کمک‌ می‌کند

این بازیگر درباره ورم کردن دستش در « ناخدا خورشید» گفت: من عاشق این کار  بودم و اصلا درد را به روی خودم‌ نمی‌آوردم. یک بازوی مصنوعی برای من ساختند. آقای تقوایی دست اصلی من را از پشتم قرار داد و همچنین یک کمربند محکم روی دستم می‌بستند. از صبح تا غروب من در همین وضعیت‌ می‌ماندم اما درد را به روی خودم‌ نمی‌آوردم. یک روز سر صحنه تقوایی دست من را دیدند و خیلی ناراحت شدند و گفتند که دیگر دستش را نبندید و فقط زمانی که می‌خواهیم از او پلان بگیریم دستش را ببندید.

وی ادامه داد: ناصر تقوایی و بهرام ‌بیضایی وقتی تو را نگاه‌ می‌کردند انرژی می‌گرفتی و این‌ اتفاق واقعا عجیبی بود.

ارجمند در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه یک بازیگر چطور باید با نقشش ارتباط برقرار کند، گفت: به طور مثال، منبع اطلاعاتی در ذهن من وجود دارد اینکه وقتی فیلمنامه را می‌خوانم بخش‌هایی از آن با فیلمنامه همخوانی پیدا می‌کند. همه آدم‌ها یکسری چیزها را در طول زندگی تجربه کرده اند‌ اما‌ یکسری چیزها در فیلمنامه وجود دارد که نوشته نشده و میان خطوط سفید فیلمنامه قرار دارد. انباشته‌هایی که شما در ذهنتان دارید کمک می‌کند نسبت به شخصیتی که قرار است بازی کنید، اطلاعات پیدا کنید.

وی افزود: بازیگری ابتدا تاریخ‌شناسی می‌خواهد و سپس باید ببینید که قرار است در کدام جغرافیا بازی کنید. برای یک بازیگر مهم است که فرق بازی کردن در شمال، جنوب و مناطق مختلف را بداند. ایتالیایی ها سال‌ها فیلم‌ گلادیاتوری داشتند اما فیلم‌ گلادیاتور ریدلی اسکات با بازی راسل کورو یک‌ اثر ماندگار شد زیرا بازی شخصیت، جزئیات، فیلمنامه و… همه‌ شاهکار هستند.

وی خاطرنشان کرد: آقای عبدااله اسکندری در فیلم «آدم‌ برفی» به من‌ می‌گفتند که خیلی دست و بالت را تکان می‌دهی. زمان اکران به او گفتم که من هر حرکتی در سینما انجام می‌دهم حتما دلیلی دارد و برای فیلم لازم است.

«ناخدا خورشید» نمایانگر وطن است

ارجمند درباره دلیل انتخاب «ناخدا خورشید» در برنامه «سینمای ایران برای وطن» توضیح داد: این فیلم به خاطر جامعه ایران انتخاب شد. «ناخداخورشید» در جایی از فیلم به سرهنگ می‌گوید: تو ماموریتت که تمام شود از اینجا می‌روی اما من اینجا به دنیا آمده‌ام و دوست دارم در همین مملکت سرم را زمین بگذارم و بمیرم. مفهوم وطن یعنی همین. خاکم به سر، ز غصه به سر، خاک اگر کنم/ خاک وطن که رفت، چه خاکی به سر کنم؟

وی تصریح کرد: من معتقدم «ناخدا خورشید» نمایانگر وطن است. وطن این است که یک‌ سرزمینی را بشناسی و آن را حفظ کنی. حتی اگر‌ خانواده‌ات را حفظ کنی یعنی وطنت را حفظ کردی زیرا خانواده جزوی از وطن است. متاسفانه ما این‌ روزها خانواده را فراموش کرده ایم.

حمیدرضا مدقق  که اجرای برنامه را بر عهده داشت در ابتدای این برنامه گفت: فیلم‌های این برنامه از هفته آینده در ۱۲ سینمای تهران و ۳ مرکز استان اکران می‌شوند. مدت‌هاست که امکان اکران عمومی این آثار وجود نداشته و اتفاق خیلی خوبی است که علاقه‌مندان و نسل جوان این آثار را روی پرده سینما ببینند.

وی ادامه داد: آقای تقوایی پس از کناره‌گیری از «کوچک جنگلی»، «ناخدا خورشید» اولین فیلم پس از انقلاب‌شان بود‌. «ناخدا خورشید» در پنجمین جشنواره فیلم فجر در کنار آثار ارزشمندی اکران شد و چند سیمرغ دریافت کرد. این فیلم اولین نقش سینمایی سعید پورصمیمی و داریوش ارجمند بود. همچنین مهم‌ترین جایزه بین المللی «ناخدا خورشید» دریافت جایزه یوزپلنگ برنز است.

مدقق ادامه داد:  از زمان اکران «ناخدا خورشید» اکثر مردم تصور می‌کردند که خیلی پرفروش می‌شود اما‌ نمایش عمومی این فیلم فروش زیادی نداشت اما شکست تجاری این فیلم باعث نمی‌شود که فیلم در تاریخ سینمای ایران روز به روز پیشرفت نکند. در رای گیری خانه سینما در سال ۷۷ «ناخدا خورشید» بهترین فیلم حادثه‌ای انتخاب می‌شود و به این‌ فیلم بهترین فیلم اقتباسی ایران نیز می‌گویند. سال ۱۳۸۸در رای گیری که هر ۱۰ سال یکبار انجام می شود، «ناخدا خورشید» هشتمین فیلم برگزیده شد و در سال ۹۸ نیز این فیلم به عنوان دومین فیلم برگزیده منتقدان سینما انتخاب شد. این مساله نشان می‌دهد هرچه منتقدان جوان تر شدند، «ناخدا خورشید» برایشان جذاب‌تر شده است.

افتتاحیه برنامه «سینمای ایران برای وطن» که توسط سازمان سینمایی از شنبه با نمایش و نشست فیلم «خانه دوست کجاست» در موزه سینما آغاز شده بود، با «شیر سنگی»، «گیلانه» و «سرزمین خورشید» ادامه پیداکرد و بعد از ۵ روز با نمایش و نشست فیلم «ناخدا خورشید» به پایان رسید و اکران این ۵ اثر ماندگار تاریخ سینمای ایران از شنبه ۱۱ مرداد ماه در سینماها آغاز می شود.

نوشته داریوش ارجمند: «ناخدا خورشید» نمایانگر وطن است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

احمدرضا درویش با تشکر از نمایش و برگزاری نشست فیلم «سرزمین خورشید» ، گفت: مرور آثار سینمای ایران برای امروز می‌تواند بسیار موثر باشد. آنونسی که از فیلم در ابتدای نشست در سالن پخش شد من را حیرت‌زده کرد زیرا آخرین بار در زمان اکران این آنونس را دیده بودم.

وی درباره فضاسازی فیلم «سرزمین خورشید» افزود: این فیلم داستان یک سفر ادیسه واراست؛ گویا جنگ فقط مختص یک فضا و مکان نیست بلکه تبعات جنگ همه جا را دربرمی‌گیرد. اگر قرار باشد یک شخصیت در فضای خاصی باورپذیر باشد، فضاسازی و جزئیات در آن فیلم خیلی اهمیت پیدا می‌کند. سینما مانند موسیقی می‌ماند و دربرگیرندگی که سینما دارد مانند یک ارکستر است و مخاطب را به شدت تحت تاثیر قرار می‌دهد.

درویش با گرامی‌داشت یاد خسرو شکیبایی، گفت: یادم می‌آید با محمد آلادپوش از هواپیما پیاده شدیم و سپس وارد فضای فیلمبرداری در بیمارستان شدیم.  آلادپوش کمی در لوکیشن  چرخید و به من گفت به نظر شما می‌شود؟ من هم گفتیم می‌رویم که بشود.

وی افزود: ما سکانس بیمارستان را به صورت سکانس – پلان فیلمبرداری کردیم زیرا اگر کات می‌خورد حس صحنه درست درنمی‌آمد. در آن صحنه فقط می‌توانستیم یک‌ برداشت داشته باشیم زیرا همه‌چیز سر صحنه نابود می‌شد. حدود ۲ روز برای آن صحنه تمرین کردیم و هنگام فیلمبرداری حتی مانیتورهم نداشتیم که پلان‌ها را ببینیم. مهم‌ترین مانیتور کارگردان چشم‌ فیلمبردار بود و اگر چشم فیلمبردار از آن پلان راضی بود ما سراغ صحنه‌های بعد می‌رفتیم. این ریسک خیلی بزرگی برای یک کارگردان است زیرا صحنه‌ای که فیلمبرداری می‌کرد یک هفته بعد تازه از تهران می‌رسید و می‌توانست آن را تماشا کند.

درویش با بیان اینکه ما همواره می‌گوییم که جلوی جنگ ایستاده‌ایم، بیان داشت: اینکه از کشورمان دفاع کنیم با اینکه جنگ را نفی یا نقد کنیم کاملا متفاوت است. اگر دشمن به کشور ما حمله کند ناگزیر به دفاع هستیم و اگر این منطق در فیلم نیز وجود داشته باشد مخاطب با آن همراه می‌شود.

وی ادامه داد: ما باید تاریخ را درست روایت کنیم تا مخاطب چند سال بعد که یک‌ فیلم‌ جنگی را تماشا می‌کند برایش قابل فهم باشد که مردم چرا در آن شرایط از کشورشان دفاع کردند و زیر آتش ایستادگی کردند.

درویش تصریح کرد: «سرزمین خورشید» درباره مساله خلقت نیست و این مفاهیم را برخی منتقدان از فیلم برداشت کرده‌اند. این فیلم برای دو صحنه ساخته شد، ابتدا اینکه من دوست داشتم این زن در پایان خودش تبدیل به مادر و شخصیت خسرو شکیبایی تبدیل به مرد شود.

وی با بیان خاطره‌ای ادامه داد: ما یک‌ جیپ جنگی لازم داشتیم تا آن را در صحنه منهدم کنیم. مدام به ما‌ می‌گفتند همه‌چیز درست می‌شود در نهایت دو روز مانده به فیلمبرداری آن صحنه به همراه امیر اثباتی خودمان به جزیره مینو رفتیم تا یک لاشه جیپ پیدا کنیم. در یک کوچه لاشه یک‌ جیپ را پیدا کردیم و به تیم تدارکات گفتیم آن را بیاورند و به ما‌ گفتند که این جیپ وقف حسینیه است اما با ما همراهی کردند و تیم تدارکات جیپ را آوردند تا این صحنه را فیلمبرداری کنیم اما قول دادیم که آن را  برگردانیم.

درویش با اشاره به اینکه این نشست به بهانه اتفاقات جنگ اخیر و برای پاسداشت وطن برگزار شده است، گفت: همانطور که می‌دانید در جنگ‌۱۲ روزه مساله ایران و چیستی ایران برای ما پررنگ‌ شد. همه‌ ما این روزها به ایران فکر‌ می‌کنیم. ناگهان در اوج روزمرگی و گرفتاری‌های اخیر ایران برایمان مساله شد و این اتفاق بسیار مهم است. من‌ معتقدم که فیلمساز باید حرفش را در فیلمش بزند اما وقتی به من گفتند که نام این نشست «سینمای ایران برای وطن» است، مشتاقانه حضور پیدا کردم.

وی با بیان اینکه برای «سرزمین خورشید» شش ماه فیلمبرداری داشتند، بیان داست: چالش ما بردن امکانات و تجهیزات به خانه مردم بود زیرا مردم تازه به خانه‌هایشان برگشته بودند و مشغول بازسازی بودند اما با آغوش باز از ما‌ استقبال می‌کردند زیرا می‌دانستند که ما قصه مردم را روایت می‌کنیم. در آن سال‌ها وقتی آتش که درست می‌کردیم دود آن به خانه مردم می‌رفت و گاهی شیشه خانه‌ها می‌شکست. اما ‌امروزه دیگر با امکانات دیجیتال می‌توان خیلی از این صحنه‌ها را ساخت اما‌ به نظر من جنس نگاتیو چیز دیگری است.

درویش افزود: ما برای فیلمبرداری صحنه زیر آب در فیلم‌ دوئل سختی بسیار زیادی کشیدیم. اما امروز مهم‌ترین ماموریت دیجیتال این است که محدودیت فیلمساز را بردارد و بگوید که ‌فقط رویاپردازی کند.  امروز فهم ‌ما از فیلمسازی دیجیتال فقط کمی است و دوست دارند که صرفا روند ساخت فیلم را سریع‌تر کنند.

وی در پایان بیان داشت: متاسفانه سینمای ایران در بحث توسعه نیروی انسانی و تکنولوژی ضعیف است و باید در این زمینه فکری جدی کرد. امشب که اقای آلادپوش کنار ما هست باید بگویم او روی قله‌های سینما ایستاده و من از او در سینما چیزهای بسیار یاد گرفته‌ام.

درویش هیچ وقت وارد کپی کاری نشد

در ادامه این برنامه حبیب احمدزاده درباره باورپذیر بودن «سرزمین خورشید» گفت: من آثار آقای درویش را همواره دنبال می‌کنم و در ابتدا به عنوان یک مخاطب با ایشان دوست شدم. سینمای وی خاصیت متفاوتی دارد به این دلیل که ایشان در بطن حادثه و جنگ بودند.

وی ادامه داد: سینماگران ما در زمان جنگ فیلم‌‌های تبلیغی می‌ساختند اما پس از جنگ مانند آمریکایی‌ها  فیلم ساختند. یعنی فضایی را نشان دادند که مردم شهر از کسانی که به جبهه رفته‌اند متنفرهستند درحالی که اصلا اینگونه نیست و مردم‌ همین الان‌ هم احترام جانبازان و شهدا را نگه می‌دارند.

احمدزاده تاکید کرد: فیلمسازان در آن زمان چون سوژه نداشتند سعی کردند مانند آمریکایی‌ها کپی‌ کنند اما امثال درویش اصلا وارد این بازی نشدند زیرا خودشان در بطن جامعه با مردم زندگی و این جنگ را اداره کردند. اگر یک بار سینمایی که ما از غرب کپی کردیم بدون اینکه مختصات ایرانی را در آن بگنجانیم را بررسی کنیم متوجه می‌شویم که چه مسیر اشتباهی رفته‌ایم.

«سرزمین خورشید» خود زندگی را نشان می‌دهد

احمدزاده ادامه داد: یک‌ چیزی وجود دارد که  بسیاری از سینماگران جنگ‌ آنرا رعایت نمی‌کنند، اینکه شهر را نشان می‌دهد و می‌گوید که این شهر مهم است و باید از آن دفاع کنیم. اغلب فیلم‌ها به جای شهر یک محیطی را نشان می‌دهند که اصلا هویت ندارد درنتیجه منطق دفاع از آن نیز مشخص نیست. آقای درویش وقتی یک شهر را انتخاب می‌کنند منطق دفاع از آن نیز برای مخاطب قابل فهم می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: اگر توجه کرده باشید مردم با هر تفکری از مردم غزه دفاع می‌کنند زیرا طرف ظلم و مظلوم مشخص است و هنگام حمله به ایران نیز همه‌ می‌دانند که باید از وطن دفاع کنند.

احمدزاده با بیان اینکه جنگ‌ موقعیتهایی را می سازد که خیلی‌ها متوجه آن‌ نیستند، گفت: ما در آبادان گلوله‌هایی که عمل نکرده بودند تعمیر و مجدد در جنگ از آن‌ها استفاده می‌کردیم. وقتی کار تو این باشد که خمپاره پیدا کنی، برایت ناراحت‌کننده است که ناگهان خانه خودت را خمپاره بزنند. درنتیجه وقتی خانه ما را زدند من چند روز از بالای دیده‌بان قبضه‌های دشمن را شناسایی می‌کردم.

وی افزود: یکی از بچه‌های ما ترکش خورده بود و به اتاق عمل رفته بود، خمپاره انداز هم بیمارستان را می‌زد. ساعت ۱۱ _۱۲ شب  پرستار فکر‌ می‌کرد ما خواب هستیم و ما می شنیدیم که او به همسرش در شیراز زنگ زده بود و از دل بمب و آتش آرامشی را به همسر و فرزندانش منتقل می‌کرد. در فیلم «سرزمین خورشید» شما فکر نمی‌کنید یک‌ فیلم‌ تماشا می‌کنید بلکه یک زندگی را نگاه می‌کنید و خودتان را در آن موقعیت قرار می‌دهید.

«سرزمین خورشید» تقابل آدم‌ها در یک موقعیت خاص است

محمد آلادپوش فیلمبردار «سرزمین خورشید» نیز گفت: وقتی فیلمنامه را خواندم متوجه شدم که فیلم جنگی و اکشن نیست بلکه درباره تقابل آدم‌ها در یک موقعیت خاص است. این فیلم شخصیت محور بود و به همین دلیل علاقه داشتم در این پروژه کار کنم. البته من تجربه جنگ هم نداشتم و خودم را به آقای درویش سپردم تا وارد این حیطه شوم.

وی با بیان اینکه فیلم «کیمیا» را تماشا کرده بود، گفت: قصد نداشتیم در «سرزمین خورشید» مانند محمود کلاری فیلمبرداری کنیم. همانطور که می‌دانید در کار فیلمسازی فیلمبردار اصلا قرار نیست دیده بشود بلکه مهم این است که فیلم دیده شود و قصه‌اش را روایت کند. گاهی می‌گویند که یک‌ فیلم‌ مانند کارت پستال است درحالی که این اصلا اتفاق خوبی نیست. امروز فیلمبرداری دیجیتال سرعت کار را خیلی بالاتر برده است.

آلادپوش بیان داشت: اگر مدیریت آقای درویش در صحنه فیلمبرداری نبود واقعا «سرزمین خورشید» ساخته نمی‌شد. البته تمام‌ گروه برای ساخت این‌ فیلم‌ همکاری کردند.

حمیدرضا مدقق که اجرای برنامه را بر عهده داشت در ابتدای این نشست گفت: فیلم «کیمیا» چهارمین ساخته احمدرضا درویش بود و ۲ سال بعد «سرزمین خورشید» نشان داد که موفقیت «کیمیا» اتفاقی نبوده است. این فیلم در جشنواره فیلم فجر نیز موفق ظاهر شد، در ۱۲ رشته نامزد شد و جایزه ویژه هیات داوران و جایزه بهترین بازیگر نقش اول زن برای گلچهره سجادیه و… را دریافت کرد.

وی همچنین با اشاره به فعالیت‌های ادبی حبیب احمدزاده نیز بیان کرد: «داستان‌های شهر جنگی» کتاب نام‌آشنایی از حبیب احمدزاده در حوزه ادبیات جنگ است که فیلم «اتوبوس شب» کیومرث پوراحمد از روی این کتاب ساخته شده است.

در پایان برنامه مجری اعلام کرد دوم مرداد  زادروز احمدرضا درویش بوده است و به این مناسبت از طرف سازمان سینمایی سبد گلی به این هنرمند اهدا شد.

این برنامه امروز چهارشنبه با نمایش فیلم «ناخدا خورشید» ساخته ناصر تقوایی در ساعت ۱۶ ادامه پیدا می‌کند و در ساعت ۱۸ نشست فیلم با حضور سعید پورصمیمی، هارون یشایایی و داریوش ارجمند برگزار می شود.

گفتنی است این فیلم‌ها توسط فیلمخانه ملی ترمیم و مرمت شده است.

نوشته احمدرضا درویش: همه‌ ما این روزها به ایران فکر‌ می‌کنیم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نمایش فیلم ساعت ۱۶ چهارشنبه ۸ مردادماه در سالن فردوس خواهد بود و در ساعت ۱۸ پنجمین نشست با حضور داریوش ارجمند، سعید پورصمیمی و هارون یشایایی با اجرای حمیدرضا مدقق برگزار خواهد شد.

این برنامه توسط سازمان سینمایی برگزار می‌شود و از روز شنبه ۱۱ مردادماه اکران همزمان این فیلم‌ها در سینماهای تهران و چندین شهر آغاز می‌شود.

گفتنی است این فیلم‌ها توسط فیلمخانه ملی اصلاح و مرمت شده است و در روزهای گذشته به فیلم‌های «خانه دوست کجاست؟» ساخته عباس کیارستمی، «شیرسنگی» ساخته مسعود جعفری‌جوزانی، «گیلانه» ساخته رخشان بنی‌اعتماد و محسن عبدالوهاب و «سرزمین خورشید» ساخته احمدرضا درویش اختصاص پیدا کرد.

نوشته نمایش «ناخدا خورشید» در روز پنجم «سینمای ایران برای وطن» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در ابتدای این نشست بهرام رادان گفت: قبل از اینکه بخواهیم درباره «گیلانه» صحبت کنیم باید بگویم جای رخشان بنی اعتماد، فاطمه معتمدآریا، باران کوثری و ژاله صامتی در اینجا خالی است. آنچه باعث شد «گیلانه» اثر ماندگاری شود روایت یک قصه و همراه کردن مخاطب با رنج کاراکترها بود.

وی با بیان اینکه اپیزود ۳۰ دقیقه «ننه گیلانه» بسیار موفق بود، خاطرنشان کرد: یادم می‌آید در آن زمان گفتند حیف است این سوژه به عنوان یک فیلم‌ سینمایی بلند ساخته نشود. در فیلم «ننه گیلانه» مخاطب کاملا با پسری که از جنگ برگشته و آثار جنگ در زندگی او کاملا مشهود است، همراه می‌شود؛ جنگ‌ تمام شده است اما برای ننه گیلانه و آن پسر هنوز ادامه دارد. فیلم «گیلانه» در زمان حمله آمریکا به عراق ساخته شد و در آن زمان تلویزیون با تصاویر جنگ پر شده بود و این اتفاق باعث شد مردم بیشتر با این فیلم ارتباط برقرار کنند.

‌رادان با بیان اینکه «گیلانه» یک اثر تراژدی است نه یک‌‌ فیلم‌ حماسی، گفت: فیلم در جشنواره تورنتو پخش شد و در این جشنواره فیلم را با افراد غیرایرانی هم تماشا کردیم و آن‌ها نیز با فضای ضدجنگ فیلم بسیار همراه شدند.

وی با بیان اینکه چیزی که انسان را با بقیه مخلوقات خداوند متفاوت می‌کند، اصل قصه‌گویی است، گفت: ما می‌توانیم روایتگر باشیم و روایت در قالب سینما یکی از ویژگی‌های مهم‌ ما انسان‌ها است. فیلم‌‌ «گیلانه» فارغ از تمام المان‌هایی که ممکن است باعث پرمخاطب شدن یک فیلم شود، به دلیل روایتگر بودن و قصه‌گویی نزد اکثر مردم محبوب شد و اکثر مردم این فیلم را تماشا کرده اند.

رادان درباره انتقاداتی نسبت به عدم هماهنگی بخش اول و دوم فیلم توضیح داد: اینکه یک فیلم کوتاه ۳۰ دقیقه‌ای در یک سالی ساخته شود و سال بعد یک‌ اپیزود دیگر به آن اضافه شود مسلما‌ با اینکه از ابتدا یک‌ فیلم منسجم ساخته شود، متفاوت است. به نظرم ‌اگر «گیلانه» یکی از فیلم‌های آن سه‌گانه بود کمتر دیده می‌شد. ای کاش «گیلانه» از ابتدا به عنوان یک‌ فیلم بلند ساخته می‌‌شد اما قطعا‌ آن زمان توقع نداشتند این فیلم اینگونه مورد توجه واقع شود.

رادان درباره بازی در این‌ فیلم بیان کرد: این‌ نقش نسبت به سن و سال من در سال ۸۲ حدود ۱۰ سال بزرگتر بود به همین دلیل ما‌ مدت‌ها تست گریم داشتیم. روز آخری که قرار بود به سمت شمال حرکت کنیم تست گریم آخر را انجام دادیم و خیال خانم بنی‌اعتماد راحت شد. دوستی به نام آقای دبیری خیلی به من کمک کردند زیرا با افراد زیادی که شرایط اسماعیل را داشتند در ارتباط بودند و الگوهایی را به من‌ یاد دادند. من‌ مدت‌ها به آسایشگاه اعصاب و روان و بیمارستان ساسان می‌رفتم و چندبار به خانه کسانی رفتیم که در جنگ شیمیایی شده بودند و مجموعه این تجربیات باعث شد که برای ایفای نقش به الگوریتمی برسم.

وی با بیان اینکه اسماعیل قرار بود آینه‌ای باشد برای رنجی که مادرش می‌کشد، خاطرنشان کرد: من پدرم را چندسال پیش از دست دادم و روزهایی که پدرم از نظر جسمانی ناتوان شده بود در چشمش غمی را می‌دیدم زیرا فکر می‌کرد اطرافیانش را به زحمت انداخته است. اسماعیل مانند یک شمع روز به روز مقابل مادرش آب می‌شد اما مادرش همچنان از او مراقبت می‌کرد با این حال که می‌دانست پسرش هرگز مانند قبل سلامتی‌اش را به دست نمی‌آورد.

وی درباره دیدار با عباس آقا جانبازی که شخصیت اسماعیل از او الهام گرفته شده است، گفت: عباس آقا همان جانبازی بودند که من چند دفعه به منزلشان رفتم. به یاد دارم جانبازی در آسایشگاه اعصاب و روان صدر دیدم و او می‌گفت وقتی اینجا هستم دلتنگ مادرم هستم و وقتی پیش مادرم می‌روم‌ به او آسیب می‌زنم و از این بابت ناراحت می‌شوم. جانبازان ما شرایط ویژ‌ه داشتند و به همین دلیل نه می‌توانستند در خانه خودشان و نه در آسایشگاه بمانند.

رادان درباره ماندگارترین صحنه «گیلانه» خاطرنشان کرد: صحنه‌ای که گیلانه برای پسرش می‌رقصد بسیار ماندگار است. پذیرش رابطه این مادر و پسر در آن زمان برای برخی‌ها مشکل بود‌ اما‌ امروزه ما به این حرف‌ها می‌خندیم. در آن سال‌ها برای صحنه‌ای که گیلانه زیر بغل پسرش را می‌‌گیرد مشکلات زیادی پیش آمد‌ زیرا می‌گفتند که تماسی بین زن و مرد ایجاد شده است.

رادان همچنین گفت: بازی خانم معتمدآریا خیلی به من‌ کمک می‌کرد و حتی پیش از آغاز فیلمبرداری در دفتر کار خانم بنی اعتماد باهم تمرین می‌کردیم.

این بازیگر با اشاره با اینکه کاربرد لهجه گیلکی در فیلم‌ ‌بسیار خوب بوده است، بیان داشت: به دلیل اسم‌ فیلم و تسلط خانم‌ معتمدآریا روی لهجه گیلکی اتفاقات خوبی رقم خورد.‌  البته ما‌ چندنفر را به عنوان مشاور لهجه در پروژه داشتیم و این اتفاق هم‌ روی خروجی کار تاثیر زیادی داشت.

بهرام رادان برای بازنمایی نقش چالش‌های زیادی داشت

آنتونیا شرکا منتقد سینما نیز در ادامه این نشست گفت: قسمت اول فیلم در سال ۶۷ اتفاق می‌افتد و قسمت دوم ۱۵ سال بعد و به شکل ساختاری ممکن است تفاوت‌هایی باهم داشته باشند. این دو بخش به لحاظ استراتژیک نیز دو تفاوت عمده دارند. در قسمت اول یک زن و دختر باردارش سفری را در پیش می‌گیرند و در قسمت دوم به تناسب وضعیت ساکنی که اسماعیل با بازی بهرام رادان دارد ما در وضعیت ایستایی قرار داریم. لوکیشن فقط خانه گیلانه است و ما از خلال رفتار آدم‌های دیگر‌ متوجه قصه و نگرش‌های مختلف آن‌ها می‌شویم. هرکدام از این دو اپیزود در جای خود معنا پیدا می‌کنند و مهم‌ هستند.

وی ادامه داد: سینمای جنگ در ایران دوره‌های مختلفی را پشت سر گذاشت. در دهه ۶۰ ما روایت قهرمانانه داشتیم و فیلم‌هایی مانند «کانی‌مانگا» ساخته شدند و ابراهیم حاتمی کیا نوعی ایدئولوژی را در سینمای جنگ مطرح کرد.در دهه ۷۰ فیلم‌ها به سمت رویکرد ضدجنگ حرکت کردند مانند فیلم‌های «عروسی‌خوبان»، «از کرخه تا راین» و… حقیقتا جنگ امر دوست داشتنی نیست و فیلمسازان نیز رنج و مرارت‌های حاصل از جنگ را نشان دادند.

شرکا خاطرنشان کرد: با شروع دهه ۸۰ موضوعات زنانه به دلیل گشایشات جامعه وارد سینما شد و همین مساله باعث شد موضوعات زنانه خودی نشان دهند. کسی مانند رخشان بنی اعتماد که دغدغه‌های زنانه دارد در سینمای دفاع مقدس فیلمی‌ می‌سازد که قهرمانش یک زن است.‌ این اتفاق در نوع خودش بسیار نو بود و این اولین بار بود که قهرمان اصلی فیلم جنگی یک زن بود.

وی ادامه داد: پس از گذشت ۱۰ سال از «گیلانه»، فیلم «شیار ۱۴۳» ساخته شد که نقش اول آن هم یک زن است و او در انتظار فرزند شهیدش است.

نقش «گیلانه» تعمیم پذیر است

این منتقد سینما با اشاره به بازی بهرام رادان گفت: همانقدر که فاطمه معتمدآریا توانایی خودش را در ایفای این نقش نشان داد، بهرام رادان نیز برای بازنمایی این شخصیت چالش‌های زیادی داشت. او نه تنها برای اینکه شرایط فیزیکی یک جانباز را نشان دهد بلکه باید مردی را نشان می‌داد که وضعیت روحی خوبی ندارد و رنج مادری را می‌بیند که حاضر نیست پسرش را به آسایشگاه جانبازان ببرد. این کاراکتر علاوه بر رنج فیزیکی، رنج احساسی زیادی هم تحمل می‌کرد و بهرام رادان باید همه این احساسات را در سکوت نشان می‌داد.

شرکا درباره دلیل ماندگار شدن «گیلانه» نیز گفت: این فیلم تجلیل از یک وضعیت انسانی پررنج فارغ از زمان و مکان خاصی است. فیلم‌های دیگر بنی اعتماد مانند «زیرپوست شهر» نیزهمین ویژگی را دارند. من معتقدم فیلم‌هایی ماندگار می‌شوند که وضعیت بغرنج انسانی و زندگی‌های تَرک خورده را روایت می‌کنند.

وی با اشاره به تعمیم پذیر بودن نقش گیلانه بیان کرد: یکی‌از دلایل ماندگار بودن فیلم‌ همین است. ما زنان زیادی داریم که قربانی جنگ ‌شدند یا در شرایط نابسامانی قرار گرفتند و فداکاری بیش از حدی از خود بروز دادند.

شرکا درباره ماندگار شدن شخصیت گیلانه نیز گفت: وقتی شخصیتی منتخب و برجسته می‌شود بیش از اینکه این توجه به دلیل ظواهر امر باشد به عناصر دیگری بستگی دارد. در دهه ۸۰ سینمای ایران ورق دیگری خورد و تغییرات بنیادینی نسبت به دهه ۶۰ اتفاق افتاد. اینکه شخصیتی مانند گیلانه برجسته می‌شود به این دلیل است که جایگاه مادر همواره در فرهنگ ما قداست بالایی دارد. ازطرفی این‌ مفهوم‌ مادرانه با ماجرای جنگ و دفاع مقدس گره خورده بود. نکته قابل توجه این است که رخشان بنی اعتماد قصد نداشته است صرفا یک تراژدی گریه‌دار از این شخصیت ارائه کند بلکه گیلانه ‌گاهی می‌رقصد، می‌خندد، نفرین‌ می‌کند و… . چندلایه بودن شخصیت گیلانه باعث می‌شود که مخاطب او را باور کند.

«گیلانه» سرشار از کهن الگوهاست

میثم زندی مدیرکل دفتر نظارت بر عرضه و نمایش فیلم هم که در بین حاضران در سالن حضور داشت دلیل کهنه نشدن «گیلانه» را سرشار بودن از کهن الگوها دانست و با اشاره به گفت و گویش با رخشان بنی اعتماد درباره نمایش این فیلم عنوان کرد: در این گفت و گو درباره برنامه «سینمای ایران برای وطن» و موضوعات دیگر صحبت کردیم. ما درباره وطن و قدردانی از همه کسانی که در حوزه فرهنگ و هنر فعالیت می‌کنند، صحبت کردیم. وقتی به بحث قدردانی و قدرنشناسی رسیدیم خانم بنی اعتماد یکی از دیالوگ های فیلم «گیلانه» را گفتند: «پسر من وقتی به جنگ می‌رفت این شکلی نبود، هنوز سبیل درنیاورده بود، یک لب بود و هزار خنده، قدش، اندازه سرو بود» پس از گفتن این دیالوگ بغض کردند و گریه کردند. ای کاش قدردان تمام کسانی باشیم که خودشان را مانند اسماعیل برای وطن قربانی می‌کنند.

در ابتدای این نشست حمیدرضا مدقق که اجرای برنامه را بر عهده داشت با بیان جزئیاتی درباره «گیلانه» و اپیزود ننه گیلانه گفت: نخستین بار در مجله فیلم سال ۱۳۶۲ به «گیلانه» اشاره می‌شود درحالی که هنوز اسم هم نداشته است و به عنوان روایت سوم از این فیلم یاد می‌شد. نمایش عمومی فیلم از سال ۸۴ شروع شد و موردتوجه منتقدان قرار گرفت.

وی با اشاره به کارنامه کاری بهرام رادان ادامه داد: یادم می آید با فیلم «خواستگاری» ساخته مهدی فخیم‌زاده مقوله عشق پس از انقلاب وارد سینمای ایران شد اما نکته جالب توجه اینکه دو شخصیت فیلم مسن بودند و حدود یک دهه بعد فیلم «شور عشق» به نمایش درآمد که ابراز علاقه میان دو جوان بود و برای اولین ‌بار پس از انقلاب این دو جوان باهم فرار می‌کنند. در همان سال‌ها برخی‌ها برای بازی در فیلم‌ «گیلانه» به بهرام رادان اعتراض می‌کردند زیرا معتقد بودند او یک ستاره سینما است و نباید در این نوع فیلم‌‌ها بازی کند.

این برنامه امروز(سه شنبه) با نمایش فیلم «سرزمین خورشید» ساخته احمدرضا درویش در ساعت ۱۶ ادامه پیدا می‌کند و در ساعت ۱۸ نشست فیلم با حضور کارگردان اثر و حبیب احمدزاده ؛ مستندساز و کارشناس سینما برگزار می شود.

گفتنی است این فیلم‌ها توسط فیلمخانه ملی ترمیم و مرمت شده است.

نوشته بهرام رادان: مخاطبان غیر ایرانی با فضای ضد جنگ «گیلانه» همراه شدند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نمایش فیلم ساعت ۱۶ سه‌شنبه ۷ مرداد در سالن فردوس خواهد بود و در ساعت ۱۸چهارمین نشست با حضور احمدرضا درویش و حبیب احمدزاده با اجرای حمیدرضا مدقق برگزار خواهد شد.

این برنامه که توسط سازمان سینمایی برگزار می‌شود در روز پایانی نیز با فیلم‌ «ناخدا خورشید» ساخته ناصر تقوایی به همراه نشست‌های پرسش و پاسخ ادامه خواهد داشت و از روز شنبه ۱۱ مردادماه اکران همزمان این فیلم‌ها در سینماهای تهران و چندین شهر آغاز می‌شود.

گفتنی است این فیلم‌ها توسط فیلمخانه ملی اصلاح و مرمت شده است و سه روز اول به فیلم‌های «خانه دوست کجاست؟» ساخته عباس کیارستمی، «شیرسنگی» ساخته مسعود جعفری‌جوزانی و « گیلانه » ساخته رخشان بنی‌اعتماد و محسن عبدالوهاب اختصاص پیدا کرد.

نوشته نمایش «سرزمین خورشید» در روز چهارم «سینمای ایران برای وطن» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نمایش فیلم ساعت ۱۶ یکشنبه ۵ مردادماه در سالن فردوس خواهد بود و در ساعت ۱۸ دومین نشست با حضور مسعود جعفری‌جوزانی و علیرضا شجاع‌نوری با اجرای حمیدرضا مدقق برگزار خواهد شد.

این برنامه که توسط سازمان سینمایی برگزار می‌شود در روزهای دیگر به ترتیب با فیلم‌های «گیلانه» ساخته رخشان بنی‌اعتماد و محسن عبدالوهاب، «سرزمین خورشید» ساخته احمدرضا درویش و «ناخدا خورشید» ساخته ناصر تقوایی به همراه نشست‌های پرسش و پاسخ ادامه خواهد داشت و از روز شنبه ۱۱ مردادماه اکران همزمان این فیلم‌ها در سینماهای تهران و چندین شهر آغاز می‌شود.

این فیلم‌ها توسط فیلمخانه ملی اصلاح و مرمت شده است.

نوشته نمایش «شیر سنگی» در روز دوم «سینمای ایران برای وطن» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

به این بهانه برای تحلیل و بررسی و ارزیابی سایت «بانک جامع اطلاعات سینمای ایران» به سراغ؛ سعید الهی، رضا حسینی، علیرضا بهرامی، روح‌الله شمقدری، حمیدرضا مدقق، محمد سلیمانی و مهدی خرم‌دل رفتیم.

نیاز به فعالیتِ دوزبانه

سعید الهی کارشناس سینما؛ در خصوص سایت بانک اطلاعات سینمای ایران و ظرفیت‌های آن گفت: اساسا در دنیای امروز که ارتباطات و تکنولوژی با شتاب بالایی رو به رشد است، استفاده از فناوری‌های نوین و چنین ابزارهایی، امری بسیار پسندیده و قابل تحسین است. در عرصه سینما نیز به واسطه اینکه مخاطبان، سطوح متفاوتی از جامعه را شامل می شوند، طبیعتا اطلاعات به سرعت منتشر می‌شود، اگر مرجعی برای ساماندهی و به روز کردنِ این اطلاعات وجود نداشته باشد تا صحت این اطلاعات را بررسی کند، مخاطب با حجمی از اطلاعات نادرست رو به رو خواهد بود و خود نیز به صورت ناخواسته مروجِ این گونه اطلاعات اشتباه می‌شود؛ اطلاعاتی که می تواند سینه به سینه و دهان به دهان به سطح وسیعی از جامعه منتقل شود. بنابراین به اعتقاد من تاسیس سایتی چون بانک جامع اطلاعات سینمای ایران که از سال‌های پیش در سازمان سینمایی حوزه هنری اتفاق افتاده اقدامی شایان تقدیر است و باید در به روز رسانی آن تلاش کرد. اگر بتوانیم بانک جامع اطلاعات سینمای ایران را در ابعاد مختلف دیگری چون حوزه رویدادهای سینمایی، مراکز و شرکت های مرتبط با سینما، دفاتر سینمایی و هر گونه اطلاعات مرتبط با حوزه سینما نیز گسترش دهیم بسیار خوب است. حتی می توان این بانک را به صورت دوطبانه و به زبان های فارسی و انگلیسی فعال کرد تا مخاطبان غیر ایرانی نیز امکان رجوع به این سایت را داشته باشند. از سوی دیگر از آن جهت که یک سازمان و نهاد دولتی به نوعی متولی این سایت است، مخاطبان اعتماد و اطمینان بیشتری نسبت به اطلاعات این بانک اطلاعاتی دارند چرا که آن را قابل استناد و موثق تلقی می‌کنند.

دریافت اطلاعات موثق

رضا حسینی؛ منتقد سینما در خصوص بانک اطلاعات سینمای ایران و ظرفیت های آن گفت: همواره جای خالی چنین مرجعی احساس می شده و هنوز هم جا برای بهتر شدن و رشد این مرجع وجود دارد. به شخصه در حوزه سینمای ایران از مدت ها پیش به طرق مختلف اگر به دنبال اطلاعاتی بودم این مرجع به من کمک کرده است. در حال حاضر نیز در کنار این مرجع ویکی پدیا وجود دارد که پژوهشگر همواره نسبت به اطلاعات مندرج در آن تردید دارد. اما خوشبختانه سایت بانک جامع اطلاعات سینمای ایران این ویژگی را دارد که مخاطب از اطلاعات درج شده در آن اطمینان بیشتری دارد. بنابراین اگر توسعه بیشتری پیدا کند می تواند نیازهای بیشتری را در جست و جوهای اینترنتی برطرف کند.

ضرورت تبدیل بانک به مهم ترین مرجع اطلاعات سینمایی ایران

علیرضا بهرامی، مدیرکل فرهنگی خبرگزاری ایسنا؛ در خصوص بانک اطلاعات سینمای ایران و ظرفیت های آن گفت: من از سایت بانک جامع اطلاعات سینمای ایران خاطره خوبی دارم چرا که سال هایی بود که ما در هفته یک پرونده درباره یکی از فیلم‌های روی پرده در مجله کار می‌کردیم و از آنجا که می‌خواستیم در مقدمه آن معرفی از سازندگان فیلم داشته باشیم، در مواردی که تردید داشتم نیاز به یک منبع موثق داشتم، اسم هر سینماگری را که در گوگل جستجو می کنیم دو صفحه نخست که پیدا می شود، ویکی‌پدیا و سایت بانک جامع اطلاعات سینمای ایران است. ویکی پدیا که شخصا همواره به اطلاعات آن بی اعتماد بوده ام و در این مورد به خصوص به من ثابت شده که بعضا اطلاعات آن دقیق نیست. نمی توان گفت سایت بانک جامع اطلاعات سینمای ایران کاملا دقیق و بی عیب و نقص است اما دست کم کامل تر و قابل اطمینان تر از هر منبعی است. امیدوارم اگر روزی این مرجع تکامل پیدا کند، به مهم ترین مرجع اطلاعات سینمایی ایران تبدیل شود؛ چرا که پژوهشگران در هر لحظه و در موارد بسیاری به وجود چنین مرجعی نیاز دارند.
لزوم شکل گیری ساختار تعاملی میان سامانه و سینماگران

روح‌الله شمقدری؛ نویسنده و کارگردانِ سینما در خصوص سایت بانک اطلاعات سینمای ایران و ظرفیت‌های آن گفت: در مجموع چنین بانک اطلاعاتی برای سینمای ایران لازم و ضروری است، و به تعبیری می‌توان گفت مدت‌ها یکی از مرجع های اصلی، تنها همین بانک جامع اطلاعات سینمای ایران بود. هر چند در حال حاضر دست کم به لحاظ جست و جوهای اینترنتی جایگاه آن به اندازه قبل نیست که البته به نظر من چرایی این نکته می بایست آسیب شناسی شود؛ چرا که بعضا منابع غیر رسمی به عنوان مرجع‌های بالاتری در جست و جوهای اینترنتی قرار می گیرند که طبیعتا گاهی اطلاعات غیر واقعی و نادرست نیز در آنها درج می‌شود. در این میان آنچه که باید رخ دهد ساز و کارهای تعاملی برای ارتباط با سینماگران است. به طور فرض به شخصه مواردی را سراغ دارم که اطلاعاتشان در این سامانه به صورت ناقص درج شده و اگر سینماگران اطلاع داشته باشند که از چه طریقی می‌توانند اطلاعات خود را برای تکمیل در اختیار سامانه قرار دهند، چنین تعاملی برقرار خواهد شد. اگر این نکته به عنوان مورد نظر قرار بگیرد از یک سو اطلاعات سامانه دقیق تر خواهد شد و از سوی دیگر این سامانه به عنوان مرجع جدی تری میان سینماگران شناخته خواهد شد.

بانک، مدلی از IMDB ایرانی

حمیدرضا مدقق؛ سردبیر علمی، فرهنگی و هنری شبکه خبر در خصوص بانک اطلاعات سینمای ایران و ظرفیت های آن گفت: به خاطر دارم زمانی که این سایت شکل گرفت ما نیز گزارشی از آن تهیه کردیم. ایده بسیار خوبی بود و مدلی از IMDB ایرانی است و تا آنجا که می دانم در میان رسانه ها محل رجوع بسیاری از اهالی مطبوعات است و در دسترس ترین اطلاعات موجود را به صورت آن لاین در اختیار محقق قرار می دهد و من نیز به شخصه در موارد بسیاری از آن استفاده می کنم. اما در کنار این ویژگی های مثبت این سایت در ابتدای راه بسیار خوب کار کرد که البته با یک سری ایرادات فنی همراه بود که البته در یکی دو سال اخیر دوباره احیا شده و در حال تکمیل اطلاعات است. بزرگ ترین ایراد این سایت وجود اطلاعات ناقص و نادرستی است که بعضا در آن وجود دارد. به نظر من بسیار ضروری است که اطلاعات این سایت بروزرسانی شود و در زمینه سینمای قبل از انقلاب نیز می بایست اطلاعات تکمیل شود. در بخش‌هایی مشخصا از منابع دیگری هم بهره‌برداری شده که برخی از آنها نیز کامل نیستند. در بخش جشنواره های داخلی و خارجی نیز نیاز به بازنگری است و نیاز به طراحی جامع تری دارد. اما به رغمِ تمامی این نقاط ضعفی که به آنها اشاره کردم وجود چنین مرجعی بسیار لازم، مفید و ضروری است و به شخصه ترجیح می دهم با وجود این ضعف ها باز هم وجود داشته باشد چرا که بسیار زیاد منبع رجوع است.

نکته مهم در خصوص این بانک اطلاعاتی؛ مسئله اعتماد است

محمد سلیمانی؛ سردبیر مجله جهان سینما در خصوص بانک اطلاعات سینمای ایران و ظرفیت های آن گفت: به شخصه بسیار خوشحال هستم که این سایت که با تلاش بسیار زیاد آغاز به کار کرد، تا به امروز توانسته با تکیه بر بازخوردهای مثبتی که دریافت کرده است به حیات خود ادامه دهد. من به عنوان کسی که فعالیت های تحقیقی بسیاری در حوزه سینما انجام داده ام شاید بیش از هر کس دیگری اهمیت چنین مرجعی را برای فضای تحقیق و پژوهش در عرصه سینما درک کنیم. نکته مهمِ دیگر در این مورد مسئله اعتماد است؛ اینکه محقق بتواند به اطلاعات موجود در یک مرجع اعتماد کند. به اعتقاد من، بانک جامع اطلاعات سینمای ایران به نوبه خود توانسته اعتماد مخاطبان را جلب کند این اعتماد زمانی به دست می آید که اطلاعات مندرج در سایت با دقت گردآوری شده باشد و کم ترین میزان خطا و اشتباه در آن دیده شود. با توجه به جدیت و پشتکار دست اندرکاران این سایت، به نظر می رسد این مهم تا به امرزو محقق شده و در آینده نیز اتفاق خواهد افتاد. من پیشنهاد می کنم تیم فعال در این زمینه برای جلب اعتماد بیشتر، می توان به تیم گسترده تری تبدیل شود و فعالیت گسترده تری داشته باشد تا پروسه گردآوری اطلاعات با سرعت بیشتری انجام شود.

دورنمای بسیار خوب

مهدی خرم‌دل؛ دبیر بخش فرهنگی سایت تابناک در خصوص بانک اطلاعات سینمای ایران و ظرفیت های آن گفت: تا کنون تلاش های بسیاری انجام شده تا مدلی شبیه به  IMDB  در ایران داشته باشیم اما تمامی آنها با شکست رو به رو شدند به جز همین بانک جامع اطلاعات سینمای ایران که متولی آن حوزه هنری و سایت بانک جامع اطلاعات سینمای ایران است. مشخصا شاید بتوان گفت که در طول یک ماه میزان رجوع من به این سایت برای یافتن جزئیات فیلم ها سه رقمی است. به نظر من در بلند مدت و در بیست آینده تبدیل به سرمایه بسیار مهم و بزرگی برای سینمای ایران خواهد شد. در آینده بخش قابل توجهی از SEO سایت ها و مخاطبان بر اساس همین اطلاعات پایه شکل خواهد گرفت. اطلاعاتی که مخاطبان می خواهند با یک جست و جوی ساده اینترنتی به دست بیاورند و دیگر حوصله ای برای خواندن کتب مرجع در این زمینه نیست. به اعتقاد من اگر سازمان سینمایی حوزه هنری یک روز از سرمایه گذاری و تمرکز بر این حوزه بکاهد خسارت عمده ای خواهد دید. امیدوارم در آینده سرمایه گذاری گسترده تری در این زمینه صورت بگیرد تا اطلاعات با کیفیت تری نیز به آن اضافه شود. به عنوان مثال همانند IMDB  هر فیلم یک مجموعه عکس داشته باشد، مجموعه ای از مترجمان را به تیم اضافه کنید تا مطالب به دو زبان ارائه شوند و مطالب از حالت بومی به حالت بین المللی تبدیل شود. در حقیقت به جایی برسد که تمام سینماگران ایرانی درخواست مکرر برای ارائه اطلاعات خود در این سایت داشته باشند. اگر این جزئیات با کیفیت بالا به این بانک اطلاعاتی اضافه شود و گرافیک قدیمی سایت که در واقع میراث سال های دور است به روز رسانی شود، به شخصه دورنمای بسیار خوبی برای این بانک اطلاعاتی می بینم.

نوشته ضرورت تبدیل «بانک جامع اطلاعات سینمای ایران» به مهم‌ترین مرجع اطلاعات سینمایی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی افزود: به ویژه عرض می‌کنم سینما چرا که سینما با دیگر بخش‌ها قابل مقایسه نیست و متن و حاشیه سینما قابل مقایسه با هیچکدام از رشته‌های دیگر فرهنگی نیست. زمانیکه در سال ۸۴ من به عنوان معاون سینمایی مشغول شدم در جلسه معارفه از یک برنامه جامع سخن گفتم و در این برنامه عرض کردم که به سینما باید به عنوان یک سیستم نگاه شود و این جامعیت سیستمی بودن سینما را تشدید می‌کند. این جامعیت که در عملکرد و ماهیت و ذاتش تعریف می‌شود، نظارت و برنامه‌ریزی سیستمی را چندبرابر می‌کند. آن برنامه همان طور دیده شده بود اما به  دفعات رها شد. اگر تغییری صورت می‌گیرد و بخشی از سیستم به برنامه عمل کنند و مابقی عمل نکنند ما به جایی نمی‌رسیم.ممکن است یک جرقه یا نوری را برای لحظاتی ببینیم اما به افق و جای روشنی نخواهیم رسید.

رئیس سازمان سینمایی خاطرنشان کرد: اگر آموزش را ببینیم و تولید را نبینیم و اگر هر دوی این‌ها را ببینیم و تکنولوژی را نبینیم که بروز دارد تغییر می‌کند و رمز حایت سینما است، اگر این بخش‌ها و بعد عرضه و بازار با هم دیده نشده موفق نخواهیم بود.جایی که توسعه متوازن دیده می‌شود سینما است و اگر برنامه ما ناظر به توسعه متوازن نباشد هیچوقت نمی‌توانیم به پله‌های بالاتر برویم.

براساس این گزارش، در ادامه این برنامه رئیس سازمان سینمایی در پاسخ به این سوال که آیا شما به عدم وجود عدالت در سینما اعتقاد دارید یا خیر؟ اظهار داشت: ما ارزش اجزای مختلف سینما را نباید تقلیل بدهیم.مقام معظم رهبری فرمایشی دارند در خصوص ضرورت راه‌اندازی نهضت تامین و تولید محتوا. ما در حوزه فرهنگ لاجرم باید به معنی یک نهضت به تولید فرهنگ اقدام کنیم. تولید فرهنگی اکر بخواهد به عنوان یک نهضت اتفاق بیافتد، لازمه آن استقرار عدالت فرهنگی است. تامین عدالت فرهنگی هم باد تقسیم،تخصیص و توزیع امکانات مختلف انسانی،مادی و ابزار تکنولوژی به نقاط مختلف کشور ممکن است.راه تامین عدالت فرهنگی برای رسیدن به نهضت تامین و تولید محتوا این است که به تکنولوژی بی توجه نباشیم و اگر به تکنولوژی توجه نکنیم ضربه می‌خوریم. امروز دیگر مثل ۳۰ سال قبل نیست که همه چیز در تهران باشد،اگر به تکنولوژی بی توجه باشیم می‌تواند یک تهدید برای ما باشد و اگر به آن توجه کنیم فرصت است.

مشاور فرهنگی وزیر ارشاد تاکید کرد: حتما در این برنامه جدید ان‌شاالله ما به سمت توسعه عدالت فرهنگی خواهیم رفت. یعنی اینکه حتما نیازی نباشد اگر کسی می‌خواهد کارگردانی کند، به تهران مهاجرت کند، بلکه در همان شهر و جایی که هست کارگردان باشد و بتواند فیلم حرفه‌ای را کارگردانی کند.بتواند این تجربه را به عنوان یک اندوخته و ذخیره به فعل تبدیل کند  و نگاه ما حرکت به این سمت است.

* باید به سمت استقرار حیات طبیعی برای سینما برویم

وی همچنین خصوص نحوه کمک‌های دولت به تولید و ادامه پرداخت‌ وام‌های تولید توسط فارابی گفت:حتما ما باید به سمت استقرار حیات طبیعی برای سینما برویم.حیات گلخانه‌ای در دوره‌ای لازم بود. متاسفانه برخی مواقع سطحی نگاه می‌‎شود و یادمان می‌رود که پدیده‌ها را در زمان خودش تحلیل کنیم. دهه ۶۰ شروع سینما بود و ۵ یا ۶ فیلم تولید می‌شد اما الان یادمان می‌رود که چگونه می‌توانیم ۱۷۰ فیلم سینمایی در طول سال تولید کنیم. کل عواملی که قبل از انقلاب باقی مانده بودند که قابلیت انجام کار را داشتند ۳۵ نفر بود اما الان فقط کارگردان‌های ما بیش از ۶۰۰ یا ۷۰۰ نفر هستند.

حیدریان ادامه داد:به هرحال دوره حیات گلخانه‌ای گذشته است و بعد از آن دوره تولید صرفا مبتنی بر حمایت هم گذشته است. حمایت ما باید در آگاه کردن تولیدات کنندگان فیلم و تصویر باشد و این بزرگترین خدمتی است که می‌توانیم به مدیریت فرهنگی کنیم. مدیریت فرهنگی یعنی این که ما افراد دخیل در تولید فرهنگ را آگاه کنیم و مسایل مختلف را به آنها گوشزد کنیم. حتما اگر دلسوزتر از ما نباشند کمتر از ما برای مسایل جامعه دلسوزی ندارند.ما آنها را رها می کنیم و در محدوده محدود خودشان یک چیزهایی را دیکته می‌کنیم و بعد آنها همان را می‌سازند و بعد می‌گوئیم این مناسب جامعه نیست، درحالیکه مقصر ما هستیم. پس بزرگترین کاری که یک مدیر فرهنگی می‌تواند انجام دهد آگاه سازی و در اختیار گذاشتن این اطلاعات است. ما اگر این کار را انجام دهیم حتم آن اتفاق نهضت تامین تولید و محتوا می‌افتد و در مسیر حرکت می‌کنیم.

وی همچنین در خصوص انتقادهای برخی اهالی صنوف از عدم حمایت دولت و لزوم حمایت بیشتر دولت گفت: دلیل این صحبت‌ها این است که سیستمی سینما را ندیده‌ایم.ما تولید را دیده‌ایم بدون اینکه پخش را برای بازار ببینیم.حتما این موضوع تولید نارضایتی می‌کند.اگر قبل از اینکه اجازه بدهید ۵۰ فیلم شما تبدیل به ۱۰۰ فیلم بشود تولید بازار نکرده باشید یعنی هدر رفت سرمایه.تولید می‌کنیم برای اینکه نمایش ندهیم و بایگانی کنیم.بازار داخلی ما الان بعد از تغییر و تحولات رسیده به ۲۰ میلیون نفر، یعنی یک چهارم جمعیت کل ایران در سال فقط یک فیلم می‌بینند و این خیلی تاسف‌آور است و بعد می‌گوئیم سینما موثرترین رشته و بازار فرهنگی است.

این مدیر فرهنگی ادامه داد: پس ما بازار داخلی را هنوز پوشش ندادیم و بازار خارجی را هم نداریم و اساسا به بازار خارجی ورود نداریم.ما در جشنواره‌ها حضور داریم، درخشان هم حضور داریم و لازم بوده که حضور داشته باشیم اما ابتر است به دلیل اینکه سیستمی نداریم. ما باید در جشنواره‌ها باشیم برای اینکه سهمی از بازار جهانی بگیریم و این بخش دیگر از برنامه در همان نگاه سیستمی است که می‌تواند آن اشکالات را برطرف کند.

* اضافه شدن مدیرعامل خانه سینما به بدنه شورای معاونین سازمان سینمایی

رئیس سازمان سینمایی همچنین در پاسخ به این سوال که آیا تاکید بر سیستمی حرکت کردن به دلیل اختلاف نظرها در بدنه مدیران سینمایی است یا خیر؟ اظهار داشت: اگر در سازمان سینمایی به معنای دست‌اندرکاران و مدیریت سینمایی می‌فرمائید بله، اما اگر به عنوان تک تک افراد هم می‌گوئید باز هم من حرف شما را تائید می‌کنم. وقتی که برنامه شما در یک سیستم تعریف نشده باشد، اجزاء هیج ضرورتی نمی‌بینند تا با هم تعامل داشته باشد. اگر حیات و توفیقشان مستلزم این تعامل نباشد هیچ ضرورتی به تعامل با یکدیگر نمی‌بینند. هم در سازمان سینمایی این هست و هم در بین دست‌اندرکاران و حالا با رفاقت و آشنایی که در این ۳۵ سال داریم به سرعت و در فاصله همین روزهای اخیر چند مصوبه جدی داشته‌ایم.

وی افزود: مدیرعامل خانه سینما از این به بعد عضو رسمی شورای معاونین و مدیران سازمان سینمایی است و باید هم باشد. ما که برنامه‌ریزی برای اجرا در کشور دیگری را نمی‌کنیم. همین دست‌اندرکاران باید بیایند مطلع شوند و ما را ملطع کنند که کجا هستیم،کجا می‌رویم و چگونه باید برویم. در همین فاصله دو روزه من دو بخشنامه به مدیران صنوف سینما فرستاده‌ام که ورودی سینما باید از دریچه و طریق استانداردهایی که خود اهالی سینما مشخص می‌کنند، اتفاق بیافتد به دلیل اینکه ما می‌خواهیم یک سینمای حرفه‌ای داشته باشیم و زنجیره را کامل می‌بینیم.

حیدریان تصریح کرد: بنابراین تفویض اختیارات به صنوف یکی از سیاست‌های قطعی ما است و من به آقای شاهسواری مدیرعامل خانه سینما هم گفتم که از قول من به روسای صنوف سینمایی بگوئید که قطعا آن دوره گذشته که ما بخواهیم نیابتا کاری را انجام دهیم و حتما خودشان باید این وظایف را بردوش بکشند و ما کمک می‌کنیم.

رئیس سازمان سینمایی ادامه داد: حمایت‌های ما اینجا معلوم می‌شود و اگر ما امکانی برای برگزاری جشنواره داریم در اختیار آنها می‌گذاریم و آنها باید برگزار کنند.اگر بناست قضاوتی کنیم بهترین قاضی صنف تحصصی همان کار است.چرا باید ۵ نفر درباره ده رشته فنی انتظار داشته باشیم نظر دقیق بدهند.خب کاری می‌کنیم که ده نفر درباره یک رشته فنی نظر بدهند و باید این کار را بکنیم.حتما سیستمی نگاه کنیم و سیستمی حرکت کنیم و ما هم باید نظارت کنیم. سیاست‌ها و برنامه‌ها را باهم می‌نویسیم چرا که اگر با هم ننویسیم درست اجرا نمی‌شود. با این سیاست ان‌شاالله جلو می‌رویم.

* تعریف ساختار تشکیلاتی سازمان سینمایی متناسب با برنامه جامع

در بخش دیگری از این گفت‌وگو رئیس سازمان سینمایی در پاسخ به سوالی در خصوص سیاست سبک سازی سازمان سینمایی گفت:این مفهوم یعنی اینکه وقتی ما آن برنامه جامع را نوشتیم که به سرعت این کار را انجام خواهیم داد متناسب با آن تشکیلات را تعریف خواهیم کرد. اگر تشکیلات منعطف نباشد خودش می‌شود عارضه‌ای که جلوی فعالیت ما را خواهد گرفت و سرمایه‌های مارا مصرف می‌کند.

وی افزود: پس حتما با این رویکرد که باید سازمان نظام هنری راه بیندازیم و سازمان نظام هنری را تاسیس کنیم و دست‌اندرکاران اختیار و مسولیت توامان داشته باشند، اگر بهترین قاضی هستند برای استاندارد مسولیت و اختیار آنرا هم باید بپذیرند و این کار را هم می‌کنیم. متناسب با این موضوع آنچه لازم است از سازمان سینمایی باقی خواهد ماند.اگر فرض کنید الان سه معاونت و ۱۷-۱۸ مجموعه وابسته دارد قرار بر این باشد مه بشود ۲ معاونت این کار را خواهیم کرد و در این موضوع تردید نخواهیم کرد. در جهت چابک‌سازی و موثرسازی دولت در آن نقشی که به آن اشاره کردم قدم خواهیم برداشت.

* باید به نگاه و اعتقاد به یک افق واحد نسبت به سینما با ارگان‌های مختلف برسیم

مشاور فرهنگی وزیر ارشاد همچنین درپاسخ به سوال دیگری مبی براینکه منظور او از تحقق هماهنگی بین ارشاد و سایر نهادهای فرهنگی چیست؟ اظهار داشت: یعنی اینکه ما نه تنها در داخل ارشاد و این بخش از خانواده سینما سیستمی نگاه نکرده‌ایم به طریق کلی در پیکره جامعه هم ندیده‌ایم. ما ارگان‌ها و سازمان‌های مختلفی را داریم که فیلمسازی می‌کنند و حتما باید تعدادشان بیشتر بشود اما در چارچوب نگاه و اعتقاد به یک افق واحد. حرکت می‌تواند از مسیرهای مخلتفی باشد، هماهنگ باشیم در اینکه با سینما چه چیزی را به کجا می‌خواهیم ببریم. سازمان تبلیغات اسلامی که آقای خاموشی از دوستان دیرین من مسولیت آنجا را بر عهده دارند نقش مهمی دارد، شهرداری همین طور است و به دنبال کسان دیگری هم هستیم که این نقش را بتوانند ایفا کنند و حتما نشست‌هایی را خواهیم داشت و جلسات را به سرعت خواهیم گذاشت و مسیر را هماهنگ خواهیم کرد و بعد هرکس بسته به نوع علاقه‌اش در افق واحد کار را پیش ببرد.

* آفت و بلای فرهنگ و سینما تعرض سیاست به آن است

حیدریان همچنین در خصوص اینکه آیا همچنان معتقد است سینما در تیررس افراد نا آشنا است یا خیر؟ گفت: متاسفانه می‌خواهم عرض کنم که بلاهای سهمگین‌تری در حوزه فرهنگ بر سر سینما آمده است.آفت و بلای فرهنگ و سینما تعرض سیاست به آن است. فهم سیاسی لازمه آن است و اصلا جامعیت سینما این را می‌‎گوید اما تعرض سیاسیون به آن آفت است و باید مانع این موضوع بشویم. هر کدام از ارگان‌ها وظیفه‌ای را دارند انجام میدهند اگر می‌خواهند سراغ سینما بیایند و با سینما تعامل داشته باشند باید رفاقت کنند از بابت یک مقوله فرهنگی. نه ما باید اجازه بدهیم که از سینما استفاده سیاسی به معنی سیاست‌زدگی شود و ما این کار را دنبال خواهیم کرد.

در ادامه برنامه «شهر فرنگ» مشاور فرهنگی وزیر اشاد و رئیس سازمان سینمای همچنین درخصوص نمایش برخی فیلم‌های به نمایش در نیامده مانند «رستاخیز» خاطرنشان کرد: فیلم‌های که اجازه نمایش پیدا نمی‌کنند دلایل بسیار متفاوت و متعددی دارند، بعضی نباید نمایش داده بشوند. هیچکس در هیچ جای دنیا اینگونه نیست که هرچی ساختیم در حوزه فرهنگ در معرض استفاده عموم قرار بگیرد. لذا برخی اینگونه خواهد بود که باید بنشینیم و بررسی کنیم. نظام جمهوری اسلامی خطوط قرمز خودش را دارد  هر کدام که از این خطوط عبور نکرده باشند به دلیل اینکه تابع یک سلیقه‌ای هستند جلوی آنها گرفته نخواهد شد. اصلا هنر وام دار و مستقر بر سلیقه است. اما کاری مانند «رستاخیز» که یکی از نگین‌های فیلمسازی است و یکی از ارزشمندترین و سرمایه‌های سینمایی ما این اثر را ساخته است که یک اختلاف نظر فقهی درباره آن وجود دارد، هرچند ما نهایتا در حوزه فرهنگ تابع نظرات فقهی مقام معظم رهبری هستیم و توصیه خود ایشان این بوده که همیشه باید رضایت کارشناسان مذهبی را فراهم کنیم و به همین جهت ما هیچ جدلی نداریم و باید ببینیم اگر نمایش و یا اصلاح آن شدنی است فیلم را نمایش می دهیم. این فیلم با سرمایه بخش خصوصی ساخته شده و عمری از سازندگان صرف شده و اخیرا به همراه یک تیمی بررسی کردیم و بزودی نتیجه آن توسط آقای درویش اعلام خواهد شد.

وی افزود: درباره سایر آثار هم بازنگری خواهیم کرد. خط مرزی و پایبندی به خطوط قرمز برای ما اصل است اگر در این دایره قرار داشته باشند و بحث سلیقه‌ای حاکم باشد مانعی برای نمایش نیست. سینما بناست ارتقای فرهنگی ایجاد کند اگر صرفا به جهت سرگرم کردن هم فیلم می‌سازد و و فعالیت می‌کند سلامت و اخلاقیات را نباید فراموش کنیم و با حفظ این موارد مشکلی برای نمایش فیلم‌ها وجود ندارد. حتما بیش از این تعامل سازنده و رودرو با فیلمسازان خواهیم داشت و سیستم رو به گونه‌ای ترمیم و اصلاح می‌کنیم به اینجا ختم نشود. البته ما داریم در مورد ۴-۵ فیلم از بین ۲۰۰ فیلم صحبت می‌کنیم و ان‌شاالله مسیر به گونه‌ای ترسیم می‌کنیم که سرمایه‌ای هدر نرود.

رئیس سازمان سینمایی همچنین در خصوص احیای شورای عالی سینما بیان داشت:اینکه شورای عالی سینما با آن تعریف قبلی من آمادگی ارزیابی آنرا ندارم، اما اگر معنایش این باشد که یک شورای هماهنگی اجرایی در حوزه فرهنگ داشته باشیم، آنرا تشکیل می‌دهیم و حتما این کار را خواهیم کرد. همین الان ما یک شورای مشورتی  داریم از صاحب نظران حوزه فرهنگ که دغدغه‌های مقام معظم رهبری را درباره بایدو نبایدهای فرهنگی ترسیم می‌کنند که تبدیل به میثاق ما می‌شود.

وی افزود: پس آن شورای عالی را با حضور مدیران اصلی و تصمیم‌گیر حوزه‌هایی که دارند کار اجرایی فرهنگی می‌کنند برای هماهنگ سازی تشکیل می‌دهیم.

براساس این گزارش، در ادامه این گفت‌وگوی زنده مشاور عالی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با انتقاد از شیوه برگزاری جشنواره‌ها تصریح کرد: اجزا به یکدیگر وابسته و پیوسته نیست و در حال حاضر تولید، جشنواره، سینما، فیلم و قسمت های مختلف باید در یک مسیر باشد که تاکنون هیچ جشنواره ای به این شکل نبوده و چنین هدفی نداشته است.

او با تاکید بر بازنگری بر عملکرد سازمان های سینمایی گفت: باید در دو سطح عالی فرهنگی اقداماتی صورت بگیرد.

حیدریان همچنین درباره مدرسه ملی سینما و کارکرد متفاوت آن گفت: اگر چه زود است که نظری در این خصوص  ارائه شود اما آموزش و تکنولوژی و به روز نگه داشتن از جمله اقدامات جدی ماست اما شیوه ورود به آن مشخص خواهد شد. اگر امروز آموزش‌های خصوصی داریم این خوب است اما مدرسه ملی سطوح عالی را مد نظر دارد.

رئیس سازمان سینمایی همچنین با تاکید بر حفظ گروه هنر و تجربه تاکید کرد: هنر و تجربه جایگاه خود را دارد و باید تقویت شود، راهی است که باید مسیر جدید را کشف کند و. همه فرصت تجربه ندارند.اما برای ادامه مسیر این گروه تعریف‌ها در هنر تجربه بازنگری، تقویت و حفظ خواهد شد.

محمدمهدی حیدریان در بخش پایانی سخنان خود در برنامه «شهر فرنگ» ضمن انتقاد از عدم اجرای ایده‌های جدید در مدیریت سینما بیان داشت: دولت‌های سینمایی عوض شدند اما ایده های سینمایی هنوز اجرا می شود و لزوم به کارگیری ایده‌های جدید در مدیریت سینما احساس می‌شود.

او در خاتمه از ادامه حضورش به عنوان مشاور فرهنگی در کنار وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی خبر داد.

نوشته نخستین حضور رسانه‌ای رئیس سازمان سینمایی/ از تاکید بر راه‌اندازی نهضت تامین و تولید محتوا تا لزوم تشکیل سازمان نظام هنری اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی افزود: سینمای ایران امروز یک کلیت است و به تعبیری به مثابه یک کشتی است که همه ما سوارش هستیم. مسیر یکی است. مقصد یکی است. امنیتش امنیت همه است و سلامتش سلامت همه است. ماجرای گفتمان درون گفتمانی و درون خانواده با مناظره فرق دارد. و این بداخلاقی که عده‌ای از این برنامه به مناظره تعبیر کردند شبیه بداخلاقی های دیگری است که در حق حوزه هنری مدام می کنند. گفتگوی ما درون خانودگی است و فرق می‌کند با آنچه که در انتخابات و وضعیت های سیاسی معمولاً مطرح می کنند.

محمد حمزه زاده با بیان اینکه بحث تحریم هم تعبیر غلطی است. خاطر نشان ساخت: تحریم برچسبی است که بعضی از کسانی که فیلم هایشان در سینماهای ما اکران نشد روی کار ما گذاشته اند و یک عبارت و تعبیر ناصحیح و غلط و نامربوطی است.

وی ادامه داد: اگر کاری که حوزه هنری می‌کند اسمش تحریم باشد پس همه سینمادارانی که فیلم‌هایی را نمی‌توانند اکران کنند یا اکران نمی‌کنند مشغول تحریم هستند. یعنی هر سینماداری که فیلمی را انتخاب نمی‌کند با این رویکرد انگار آن فیلم را تحریم کرده است.

قائم مقام رئیس حوزه هنری معتقد است اساساً عبارت تحریم عنوان غلطی است که روی کار ما گذاشته اند. ما هم مثل هر سینمادار دیگری در چهارچوب قانون و ضوابطی که وجود دارد و همه دارند به آن عمل می‌کنند این امکان و این حق را داریم فیلم‌هایی را برای اکران انتخاب بکنیم و یا انتخاب نکنیم.

وی اظهار داشت: طبق قانون کارمان را انجام می‌دهیم و تا الان یک خط از قوانین تخطی نکردیم.  تاکنون هم  هیچ نوشته – مصوبه و آئین نامه‌ای هم از جایی در نیامده که کاری که ما انجام می‌دهیم را غیرقانونی بداند و یا اسمش را تحریم  بگذارد. بنابر این ما با این نگاه موافقت نداریم و  در واقع ما فیلم‌ها را برای اکران گزینش و انتخاب می کنیم و این اسمش نمی‌تواند تحریم باشد.

رئیس سازمان سینمایی حوزه هنری با بیان اینکه حوزه یک سوم سینماهای کشور را در اختیار دارد. خاطرنشان ساخت: فرض کنید اگر این سینماها در اختیار حوزه هنری نبود. فرض کنید ۹۵ سینمای فعال حوزه در اختیار ما نبود دو حالت داشت یا باید سرمایه دولت و یا شریک خارجی می آوردیم تا این سالن ها را بسازند. اما حوزه با تمام سختی‌ها تمام قد ایستاده است. اگر جایی هست که بیاید در عرصه سینما سرمایه‌گذاری کند کجاست؟ بگویید بیاید ما هم خوشحال می‌شویم و استقبال می کنیم.

وی ادامه داد: صدها میلیارد تومان از سرمایه‌های حوزه‌هنری درگیر سینماست. فرض کنید این سینماها نبود و می‌خواستید بر اساس سیاست‌های دولت امروز چنین سرمایه‌ای را از داخل یا خارج کشور جذب کنید. آیا با این ادبیات با او صحبت می‌کردید؟ آیا ادبیاتی که بعضی از آقایان درباره‌ی این سرمایه‌گذار بزرگ به کار می‌برند، دوستی با منافع سینماست؟

یا این که فرض کنید این سینماها در اختیار بعضی سازمان‌های اقتصادی بود که قبلاً هم بود. رفتاری که آن سازمان‌ها با سینما داشته‌اند و دارند پسندیده است؟

شک نکیند سینماهایی که در اختیار آن سازمان ها بوده الان تبدیل شده بود به ساختمان بانک، پاساژ، مال و همین الان هم که حدود ۲۵ سینمایی را که داریم تحویل می‌گیریم هنوز تیشه و کلنگ شان روی این بناهاست که این‌ها را تبدیل کنند به همان فضاها.

وی یادآور شد: همین چند شب پیش در اصفهان یکی از این سینماها را که داشتند تخلیه می‌کردند تا تخریب کنند فقط توانستیم با حکم قضایی جلوی تخریبش را بگیریم.

وی اضافه کرد: در همین فاصله‌ای که این سینماها در اختیار حوزه قرار گرفته بعضی از همین دوستان مدام عنوان می‌کنند که سینماهای حوزه دارند مثل شمع آب می‌شوند و حوزه هنری به سینماهایش نمی‌رسد. توی برنامه‌ها می‌آیند می گویند. اما سینماها مفاهیم بی‌هویت و بی مصداق خارجی نیستند. عدد و رقم دارد. روی زمین است. سینماست دیگر و چیزی پنهانی هم نیست. می‌توانند بیایند ببینند.

وی تصریح کرد: متاسفانه می آیند می‌بینند. دوستان موسفیدی که در روزنامه‌ها علیه حوزه هنری حرف می‌زنند خود این‌ها در برنامه‌های بازگشایی و رونمایی سینماها و افتتاحیه‌ها هستند و همین اخیراً هم بودند و عکس یادگاری‌شان را هم با ما گرفتند.

رئیس سازمان سینمایی حوزه هنری تصریح کرد: سینمای ایران تاب و توان درگیری و اختلاف را ندارد. از بزرگان و عقلای سینمای ایران توقع داریم که شلوغ‌کاری‌ها و رفتار‌های دور از شأن سینما را از بعضی از جوانان و بعضی موسپیدان سینما برنتابند و به نوعی تدبیر کنند.

حمزه زاده با بیان اینکه حوزه هنری در هشت ماهه سالجاری ۴ هزار صندلی به ظرفیت سینماهای کشور اضافه کرده و تا سال ۹۶ هشت هزار صندلی دیگر هم اضافه می کند افزود: این نهاد فرهنگی سینماها را نه به عنوان مرکز تجاری یا پاساژ که حالا به عنوان طعمه دو یا سه تا سالن در طبقه آخرش بسازند نگاه نمی کند. سینما را می‌سازد به عنوان یک مرکز فرهنگی  و این فرصت را برای اکران فیلم‌ها فراهم می‌کند و از اول سال تا الان ۱۴ سینما را در شهرهای مختلف از جمله در تهران، اصفهان، تبریز، زنجان و آبادان مورد احداث، بازسازی و نوسازی قرار داده است که جامعه سینمایی هم ما را همراهی می‌کنند و شرکت می‌کنند.

رئیس سازمان سینمایی حوزه هنری  عنوان کرد: ما از سال ۹۲ که به اقتضای ضرورت‌هایی دست به انتخاب فیلم‌ها زده ایم با جامعه سینمایی و سینماگران تعامل داشته‌ایم. نه به خاطر اینکه مجبور باشیم بلکه به دلیل اینکه خودمان بخشی از این سینما هستیم.

حمزه زاده با بیان اینکه سینمای حوزه‌هنری بخشی مهم از سینمای ایران است. سینماهای حوزه‌هنری یکی از بادبان‌ها و یا موتورها و پیشران‌های مهم کشتی سینماست. هر چه باد موافق در آن بپیچد، همه زودتر به مقصد می‌رسیم.

وی ادامه داد: با همه دوستان جلسه داشتیم. با آن چند فیلمی که بر خلاف میل ما و در یک حرکت ناجوانمردانه در رسانه‌ها منتشر کردند با همه آن‌ها نشستیم و صحبت کردیم. نه فقط با آن‌ها بلکه با خیلی از فیلمسازان و تهیه کنندگان که الان فیلم هایشان اکران شده و در تعامل برخی از آرای ما را اعمال کردند صحبت کردیم. حتی فیلم‌هایی را که انتخاب هم نمی‌کنیم هم با فیلمسازانشان صحبت کردیم و می کنیم. گاهی صحبت‌های ما بدون سرو صدا به نتایجی منجر می‌شود و مواردی هم نمی پذیرند و یا اشکالات طوری هست که نمی‌توان اصلاح کرد.

حمزه زاده با بیان اینکه در حوزه هنری به روی همه سینماگران کشور باز است خاطرنشان ساخت:  حوزه هنری چهار تا در دارد درها به روی همه باز است از هر دری وارد شوند به اتاق ما می رسند. ما اهل گفتگو و تعامل هستیم یا ما به جلسات و محافل شان می رویم . همواره این تعامل و گفتگو برقرار است.

وی اضافه کرد: باید از کسانی که به جایگاه و شان فرهنگی و اجتماعی حوزه احترام می‌گذارند  تشکر کنم. بعضی از کسانی که بعضا صحبت می‌کنند متأسفانه هیچ توجهی به شان تاسیس و رسالت های حوزه هنری و جایگاه فرهنگی و اجتماعی‌اش ندارند و آن را به عنوان یک نهادی انقلاب  به رسمیت نمی شناسند و می‌گویند شما یک سینمادار و سالن دار هستید و مثل بقیه سینماداران.

رئیس سازمان سینمایی حوزه هنری با بیان اینکه اهداف ، شرح وظایف و آئین نامه فعالیت حوزه هنری در رسانه‌ها موجود است گفت: با یک جستجوی ساده در اینترنت می‌توان به شاخصه ها، استانداردها و اولویت های این نهاد پی برید. ضمن اینکه اسنادمان را در اختیار قرار می دهیم. صریح بگویم: ما انقدر شفافیم که دیگر دیده نمی شویم. با یک جستجو ساده و کوتاه در اینترنت می‌توانید به مقالات، اسناد، گفتگوها، سخنرانی‌ها و مصاحبه‌های رئیس حوزه هنری و بنده را ببیند که بارها به صورت روشن و شفاف دغدغه ها و اولویت هایمان را مکرر در مکرر گفته ایم.

وی خاطرنشان ساخت: از شروع مدیریت آقای مؤمنی شریف چهار مضمون به عنوان محورهای اصلی و سرفصل در برنامه‌های تولیدی و ترویجی مان انتخاب کردیم. و این‌ها را رسما اعلام کردیم. در سخنرانی آقای مؤمنی در سال۹۲ رسما به معیارها و شاخص های فیلم‌هایی که مورد حمایت حوزه هنری قرار می گیرند مطرح گردیده است.

حمزه زاده بیت الغزل این‌ محورها را حوزه خانواده و حوزه سبک زندگی ایرانی و اسلامی عنوان کرد و افزود: هدف مان این است که کمک کنیم به ارتقای زندگی خانوادگی بر مبنای سبک زندگی ایرانی و اسلامی.  آثاری چون «یه حبه قند» در تولیدات ما تابلوی این‌جور فیلم هاست که با افتخار بالای سرمان می گیریم. «حوض نقاشی» یک نوع دیگرش است. خسته نباشید نوع دیگرش.

وی تأکید کرد: اساساً فیلم‌های که در راستای تقویت نظام خانواده ، تقویت ارتباطات بین خانواده ، ترویج امید به زندگی و بقیه مفاهیمی که می‌تواند به محور خانواده به عنوان هسته اصلی اجتماع  و به عنوان جایگاهی که هر جور رفع آسیب های اجتماعی در کشور منوط به اصلاح و رشد آن است مد نظر ماست.

حمزه زاده حوزه هنری را یک نهاد انقلاب زاده خواند و ادامه داد: اگر به اسناد نگاه کنید حوزه هنری چند روز قبل از پیروزی انقلاب اسلامی تاسیس می شود. مباحث انقلاب و  آرمان‌های انقلاب رویکرد ماست. انقلاب هم که می گوئیم منظورمان فقط ده روزه دهه فجر و سال ۵۷ نیست. حتی اتفاقات و وقایع خود ۵۷ هم نیست. حتی از خرداد ۴۲ تا ۵۷ هم نیست. انقلاب به معنای یک مفهوم و به معنای یک آرمان و یک سبک و نوعی نگرش در زندگی است  از آثاری که در این راستا باشند هم در تولید و هم ترویج و عرضه حمایت می کنیم.

وی حوزه جنگ و دفاع مقدس را سومین محور  حمایتی حوزه هنری عنوان کرد و خاطرنشان ساخت: در این زمینه هم در عرصه ادبیات و هم در حوزه سینِما کارنامه بدی نداریم  و دستاوردهای قابل دفاع و مثال زدنی داریم.

به گفته وی حوزه کودک و نوجوان او مضامین مرتبط با این ژانر هم جدیداً به کارهای حوزه هنری اضافه شده است و دلیلش هم ابعاد جمعیت شناختی و ویژگی‌های فعلی جمعیت ماست و هم برای اینکه نسلی را برای آینده تربیت کنیم.

رئیس سازمان سینمایی حوزه هنری با بیان اینکه فیلم‌های اجتماعی گونه‌ای مهم از سینمای کشور است گفت: فیلم‌های اجتماعی یک گونه مهم از سینما هستند. اینکه آیا فیلم‌های اجتماعی اصولاً با وضعیت فعلی اقتصاد و تجارت کشور با این کمیت و تعدادی که ساخته می‌شوند و درصد بالایی – حدود ۱۰۰ فیلم در سال – را به خود اختصاص می دهند آیا این تعداد فیلم اجتماعی کمکی به تجارت و اقتصاد سینما است بحثی ندارم. تصریح کرد:  اما در مورد مضامین اجتماعی ما موافق هستیم و فیلم‌هایی که خودمان ساختیم هم اجتماعی بودند. مگر «حوض نقاشی» اجتماعی نیست؟ مگر «تاج محل» اجتماعی نیست؟ فیلم «بیست و یک روز بعد» که دارد ساخته می‌شود مگر اجتماعی نیست؟ و ده‌ها فیلم دیگر در سینما، فیلم‌های کوتاه و مستند و انیمیشن.

وی ادامه داد: یک نکته‌ای در باره برخی فیلم‌های اجتماعی وجود دارد و به آن می‌گویند آسیب های اجتماعی . یک مثالی بزنیم. یک دوگانه ای است بین پزشک و حکیم. در گذشته که پزشکی اینقدر پیشرفت نکرده بود و حکما با علم و بصیرت شان به دردهای ما می پرداختند. وقتی پیش شان می‌رفتیم ام .آر آی، سی .تی. اسکن و … نبود . درد را تشخیص می‌داد و به بیمار نمی گفت. فقط نسخه‌ای می داد. این نسخه خوراکی فقط هم نبود. یک‌جور تغییر زیست و مشی زندگی بود. االان فرق کرده. پیش دکتر که می‌روی با بهره گیری از امکانات و تکنولوژی واضح و صریح می‌گوید به عنوان مثال سرطان داری و …

قائم مقام رئیس حوزه هنری افزود: بعضی از این فیلم‌های اجتماعی که ساخته می‌شود درست است به آسیب های اجتماعی می پردازند ، درست است که درد مردم را اشاره می‌کنند اما لزوماً این منجر به اصلاح و یک رفتار مصلحانه در  اجتماع نمی شود.

وی معتقد است ما به عنوان سرمایه گذاران و تولیدکنندگان و بعد توزیع کنندگان و نمایش دهندگان فیلم‌ها به سهم خودمان این اجازه را به خودمان نمی‌دهیم که از درد مردم سوء‌استفاده کنیم. درد مردم را به خودشان نشان دهیم بدون اینکه آن‌ها بتوانند این درد را درمان کنند.

حمزه زاده اظهار داشت: تعدادی از فیلم‌های اجتماعی که الان با عدم اکران ما مواجه می‌شوند البته باید اذعان کنم که چندتایی هم نمی‌شوند ، نه تنها دردی از اجتماع را درمان نمی‌کنند بلکه به عقیده من با عرض معذرت یک‌جور لاشه خواری از معضلات اجتماعی است. و خودش یک امر مذموم است.

رئیس سازمان سینمایی حوزه هنری با بیان اینکه هر تماشاگری یک سرمایه است برای سینما یادآور شد: الان اوضاع سینما خوب است. به چه دلیلی معلوم نیست و ممکن است سال آینده این تماشاگران نباشند یا … دلیل اقبال یا عدم اقبال بررسی نمی شود چه کسی دارد بررسی می کند؟

وی اضافه کرد: سینماهای حوزه میزبان بیش از ۵ میلیون نفر در طول سالجاری بودند و تا پایان سال این رقم به ۸ میلیون نفر می رسد. ما داریم این را بررسی می کنیم. واقعاً هم سلیقه شخصی ما نیست. در تمام تصمیم گیری ها ما هیچ‌گاه سلیقه ای رفتار نکردیم . یک بخشش مطالبات بالادستی و بخش دیگرش هم مطالبات مردمی است.

حمزه زاده با اشاره به ویژگی و مشخصه سینماداری حوزه هنری گفت: حق مضاعفی از ما و  از همکاران من ضایع  می‌شود وقتی ببینند زحماتشان در بازسازی و نوسازی سینماها ندیده گرفته می‌شود. وقتی زمین سوخته و ویرانه را تحویل می‌گیرند و تبدیل به سالن و سینمایش می‌کنند و تحویل ناوگان سینمایی کشور می‌دهند و به چشم دوستان نمی‌آید و مدام تخریب و تخطئه می کنند.

وی خاطرنشان ساخت: واقعیتش این است حوزه هنری نه بر مبنای سلیقه بلکه بر اساس تکالیف و اساسنامه و براساس شوراها و هم فکری با خیلی از بزرگان سینما انجام وظیفه می کنند.

این مدیر سینمایی اظهار داشت: البته نکته قابل تأمل این است بعضی از سینماگرها در مواردی که می‌خواهند فیلم شان جذاب شود بقیه مواردی که می‌توانست باشد و مؤثر و مفید هم باشد را رها کردند و چسبیدند به خط قرمزها. هی اصرار دارند تا زهرش را زیاد کنند که فیلمش بفروشد ولی ما نمی‌توانیم فیلمی که آرمان‌های انقلاب را ، آرمان‌های جنگ را و باورهای مردم را زیر سوال می‌برد و آن‌ها را ناامید می‌کند و روزگار را تیره و سیاه نشان می‌دهد حمایت کنیم.

نوشته تحریم برچسب غلطی است/ سینمای ایران تاب و توان درگیری و اختلاف را ندارد/ نمی‌توانیم فیلمی که آرمان‌های انقلاب و باورهای مردم را زیر سوال می‌برد حمایت کنیم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نوشته گزارش تصویری نشست فیلم «گنجشکک اشی مشی» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.