به لحاظ دراماتیک این استحاله به شدت به کار خلق داستان و سناریو می آید. این یک واقعیت است که جز وقایع نگاریهای شفاهی یا ژورنالیستی از حال و روز منافقین و البته تعدادی مستند هنوز که هنوز است درامهای سینمایی استاندارد و داستان پردازانه ای که بتوانند فقط یکی از گره های رفتاری اعضای این سازمان که تفکرات ماکیاولیستی آنهاست را بروز دهد پیش رو نداشته ایم و این کم کاری همواره پرسشی بوده در برابر سینماگران ایرانی.

شاید ظهور دوباره این افکار التقاطی و این بار از طریق گروهکی که خود را داعش می نامد بود که باعث شد سال قبل دو محصول با محوریت نقد منافقین تولید شود؛ یکی از آنها «امکان مینا»ی کمال تبریزی بود که در تولید هم حمایت بنیاد سینمایی فارابی را داشت و هم حمایت وزارت اطلاعات را.

«امکان مینا» این روزها روی پرده است و البته فروش خوبی هم ندارد؛ این فروش دور از انتظار آن طور که تهیه کننده و کارگردان گفته اند ناشی از عدم تبلیغات مناسب برای فیلم بوده است. اما آیا واقعیت چنین است؟

حتی اگر پاسخ مان مثبت باشد آن گاه باید بپرسیم دلیل آن همه نقد و ابتدایی خواندن اثر از سوی منتقدان در جشنواره سی و چهارم چه بود؟

مشکل «امکان مینا» تبلیغات نیست که اتفاقا این اثر هم به مانند بسیاری دیگر از آثاری که روی پرده اند از تبلیغات مجازی و تلویزیونی بهره برده است. مشکل اصلی عدم یافتن مخاطب برای «امکان مینا» نوعی تشتت در روایت فیلم است که این تشتت همراه با ضعفهای مفرط در شخصیت پردازی کاملا متأثر از سردستی گرفتن تولید چنین درامی از سوی کارگردان و فیلمنامه نویسان است.

کمال تبریزی کارگردان بی تجربه ای نیست؛ او اگر فیلمنامه خوبی در اختیارش باشد و البته اگر علاقمند باشد به سوژه ای که دستمایه درام کرده می تواند آثاری مانند «لیلی با من است» یا «شیدا» را بسازد که تا سالهای سال مخاطب دارد اما «امکان مینا» را اگر بدون دانستن نام کارگردان ببینید محال است باور کنید این فیلم را تبریزی کارگردانی کرده است. چرا چنین اتفاقی رخ داده است؟

وقتی تبریزی خودش را نقض کرد

تبریزی تابستان دو سال قبل در جریان نقد و بررسی یکی از بهترین مستندهای ساخته شده درباره منافقین یعنی «نامه ای ناتمام برای دخترم سمیه» در سینماروایت، دلیل نپرداختن سینمای ایران به سوژه منافقین را حقیر بودن اعضای این سازمان عنوان کرد! دقت کنید؛ تبریزی حدودا یک سال پیش از آن که درگیر ساخت «امکان مینا» شود چنین گفت: شخصا علیرغم پیشنهاداتی که وجود داشت هیچ وقت سراغ این سوژه نرفتم چون فکر می کنم این گروه آن قدر حقیر است که اصلا در اندازه های ساخت فیلم بلند نیست.

جالبتر اما این بخش از گفته های تبریزی بود که بیان کرد: من فکر می کنم حتی اگر فیلم‌هایی هم با مضمون این سازمان بسازیم مخاطبان به سینما نمی‌آیند تا این فیلم‌ها را ببینند چون مردم از آن‌ها متنفرند!

حالا از یک سو مواجهیم با نقض گفته های تبریزی توسط خودش که از حقارت منافقین گفته ولی سراغ ساخت فیلمی درباره آنها رفته و از سوی دیگر روبرو هستیم با تحقق پیش بینی این فیلمساز درباره عدم استقبال از فیلمهایی با سوژه منافقین.

سوال اول این است که تبریزی چطور در مدت زمانی حدود یک سال چنین تغییر موضعی می دهد؟ مگر نه اینکه او گفته بود منافقین در حدی نیستند که برایشان فیلم بلند ساخت پس چطور به سراغ ساخت فیلم درباره آنها رفته است؟

سوال بعدی این است که آیا دلیل عدم اقبال به «امکان مینا» همان طور که تبریزی گفته بود تنفر مردم از منافقین است؟

سفارشهای خوب را می پذیریم

در پاسخ به سوال اول می توان نگاهی انداخت به عقبه کمال تبریزی و متوجه شد او کارگردانی است که بارها پیش آمده که فیملهای سفارشی بسازد و جالب اینکه همواره نیز آثار سفارشی او با کمترین بازخوردی روبرو شده اند.

برای تبریزی فرقی هم نمی کند سفارش دهنده ایرانی باشد یا فرنگی؛ او همان طور که سفارشهای سازمان محیط زیست را در تولید «طعم شیرین خیال» اجابت می کند با سرمایه فرنگیان هم «فرش باد» و «دونده زمین» می سازد!

درباره «امکان مینا» و اینکه ساخت آن نقض گفته قبلی تبریزی است هم قبل از هر چیز باید به وجه سفارشی فیلم استناد کرد.

تبریزی کارگردان سفارش پذیری است و ارجاع یک سفارش که هم فارابی از آن حمایت می کند و هم یک وزارتخانه متنفذ او را واداشته به حضور به عنوان کارگردان.

اما در پاسخ به سوال دوم باید گفت نه تنها مخاطب برایش نوع سوژه تفاوت نمی‌کند که اتفاقا این دراماتورژی سوژه و البته اجرای متفاوت آن است که باعث می شود مخاطب با سوژه ارتباط برقرار کند. همین امسال در اکران هم «ایستاده در غبار» را داشتیم و هم «اژدها وارد میشود» که بلحاظ سوژه کمتر کسی پیش بینی استقبال مخاطب از آنها را می کرد اما اجرای درست و سنجیده و استاندارد کار سبب ساز آن شد که هر دو فیلم به قدر کفایت مخاطب داشته باشند.

پس اگر «امکان مینا» نمی فروشد دلیل اصلی ضعف در اجراست که خود منتج است از ضعف در فیلمنامه.

قرارگیری یک زوج جوان که یکی از آنها خبرنگار است و دیگری عضو منافقین بهترین محمل بود برای به چالش کشیدن افکار التقاطی منافقین اما فرهاد توحیدی فیلمنامه نویس کار بیشتر از آن که به دنبال تحقیق درباره خاستگاه منافقین و عقبه های اندیشه ای آنها باشد صرفا کوشیده با تیپ سازی های مستعمل و قرار دادن تیپها درون اتفاقات فاقد منطق، صرفا سفارشی که به وی ارجاع داده شده را تکمیل کند و از آن سو تبریزی نیز به جای آن که چنین فیلمنامه فاقد منطق و البته چندتکه ای را برای بازنویسی در اختیار یک فیلمنامه نویس توانا قرار دهد بسنده می کند به کارگردانی آن با حداقل ظرافت ممکن تا سفارش را به موقع تحویل دهد…

همین می شود که تقریبا از همان ابتدای فیلم ماهیت زن منافق داستان لو می رود و هرچقدر هم کارگردان تلاش می کند با ایجاد پیچیدگیهایی در فرع، مخاطب را از پیش بینی اصل داستان منحرف سازد باز هم به هدفی نائل نمی آید.

پراکندگی کاراکترهای فیلم و عدم ارائه شناسنامه برای آنها سبب ساز آن شده که تبریزی گرفتار در تیپ ها و وقایع آیکونیک برای اینکه لااقل یک رودست در اجرا به مخاطب بزند پایان بندی اثر خود را به گونه ای کاملا فانتزی و با حمله سوپرمن‌مابآنه خبرنگار به یک خانه تیمی جمع کند!

اینجاست که دیگر هر چه کارگردان از ابتدا برای جدی جلوه دادن آدمها و ماجراها تنیده بود رشته می شود و شلیک خنده مخاطبان است که به هوا می رود.

برخلاف ادعای تبریزی فیلمسازی درباره منافقین نه فقط برای مخاطبان داخل بلکه برای آنها که فرسنگها دورتر از ایران و مثلا در کشورهای اروپایی زندگی می کنند نیز به شدت لازم و ضروری است تا مشخص شود چقدر عقبه هدایت کنندگان جریانات تکفیری چه منافقین باشند چه داعش به هم نزدیک است.

این نکته ای است که هیچ جای «امکان مینا» از آن سخنی به میان نیامد. چرا؟

منبع: نسیم آنلاین

نوشته چرا «امکان مینا»ی کمال تبریزی نمی‌تواند مخاطبان را به خود جلب کند؟/ وقتی حرمت سفارش‌دهنده رعایت نمی‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

به گزارش سوره سینما؛ این بار اما در ادامه گزارش پیشین به سراغ بررسی و معرفی آثاری رفتیم که با پول و حمایت سایر کشورهای خارجی تولید شده‌اند که اتفاقا تعداد این آثار نیز دست کمی از تولیدات فرانسوی سینمای ایران ندارد! اما مانند گزارش پیشین این نکته لازم به ذکر است که این لیست آثاری است که حمایت‌های طرف غربی از آنها بصورت رسمی اعلام و ثبت شده است، وگرنه چه بسیار تولیداتی که مورد حمایت مادی و معنوی سفارت‌خانه‌ها و محافل هنری غرب قرار می‌گیرند اما این حمایت‌ها بصورت رسمی اعلام و ثبت نمی‌گردند.

همچنین بازهم مانند گزارش پیشین توصیه می‌کنیم برای دستیابی به تحلیل‌های جدی‌تر به مضامین مشترک و همچنین اسامی پرتکرار این دو گزارش دقت بیشتری نمائید؛ در این باره در آینده بیشتر صحبت خواهیم کرد:

آن‌جا (۱۳۸۷)

فیلمی به تهیه کنندگی و کارگردانی عبدالرضا کاهانی که حاصل نویسندگی مشترک عبدالرضا کاهانی و مزدک میرعابدینی است و در سال ۸۷ تولید شد. داستان فیلم در مورد مردی به نام پیمان است که تنها ده روز فرصت دارد خود را از ایران به آمریکا برساند تا گرین کارتش را تمدید کند. اما او براى خروج از کشور نیازمند رضایت همسر سابقش است که مهریه‌ی سنگینش  را به اجرا گذاشته است.

براساس اطلاعت منتشر شده در مورد فیلم و بنابر اذعان شخص کاهانی به عنوان تهیه‌کننده آن، کمپانی آمریکایی ۱۰۵۰V.Mproduction سرمایه‌گذار اصلی این اثر است. اثری که مانند تعداد دیگری از تولیدات همواره پرحاشیه کاهانی هیچگاه مجوز نمایش نگرفت.

جدایی نادر از سیمین (۱۳۸۹)

یکی از معروف‌ترین تولیدات سینمای پس از انقلاب در سطح بین‌المللی که به واسطه دریافت جایزه اسکار فیلم‌های غیرانگلیسی زبان به شهرت بسیار بالایی در سطح جهان رسید. اما شاید بسیاری از طرفداران این فیلم و همچنین اصغر فرهادی کارگردان آن از این موضوع مطلع نباشند که مهم‌ترین فیلم اصغر فرهادی با حمایت مالی «انجمن فیلم آمریکا» ساخته شده است!

براساس گزارشی که رسانه العربیه چند وقت پیش در ارتباط با اصغر فرهادی و آثارش منتشر کرد، مدعی شد که  «جدایی نادر از سیمین»، بدون کمک مالی دولت ایران و با کمک ۲۵ هزار دلاری «انجمن فیلم آمریکا» ساخته شده است. پس با این حساب باید «جدایی نادر از سیمین» را عنوان مهمترین تولید سینمای ایران با حمایت مالی آمریکایی شناخت.

قفس طلایی (۱۳۸۹)

محمد زرین‌دست، برادر فیلمبردار سرشناس سینمای ایران یعنی علیرضا زرین‌دست است که به واسطه داشتن تابعیت دوگانه ایرانی- آمریکایی چند سالی را ساکن آمریکا بود. وی از این فرصت برای تولید فیلمی به نام قفس طلایی استفاده کرد که بخش‌هایی از آن در ایران و بخش‌هایی نیز در آمریکا جلوی دوربین رفت. بنابر آنچه که در پوستر تبلغاتی فیلم آمده است، «قفس طلایی» تولید مشترک ایران و آمریکاست. موضوعی که در زمان اکران این فیلم از سوی سازنگان آن نیز بسیار مورد توجه قرار گرفت و در تبلیغات فیلم بارها تکرار شد. البته هیچگاه به طور رسمی نامی از سرمایه‌گذار خارجی این فیلم برده نشد اما با استناد به ادعای سازندگان فیلم – که شاید صرفاً جنبه تبلیغاتی داشته- می‌توان این فیلم را هم جز آثاری دانست که با سرمایه آمریکایی تولید شده‌اند.

ما در بهشت (با نام بین‌المللی بهشت) (۱۳۹۳)

«ما در بهشت» فیلمی به کارگردانی سینا عطاییان دنا و تهیه‌کنندگی یوسف پناهی برادر کوچکتر جعفر پناهی.  محصول مشترک ایران و آلمان (کمپانی Bon Voyage Films ) که مانند بسیاری از فیلم‌های ایرانی با سرمایه خارجی هیچگاه در ایران به نمایش درنیامد و یک‌راست راهی جشنواره‌های اروپایی شد. داستان فیلم در ارتباط با دختری به نام هانیه است که با خواهر و شوهر خواهرش زندگی می‌کند و به عنوان معلم دبستانی در حومه شهر تهران کار می‌کند. درگیری‌های او برای انتقال به مدرسه‌ای در تهران و همزمان با آن، گم شدن دو نفر از دانش‌آموزان مدرسه مسیر زندگی او را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

این فیلم بنابر ادعای کارگردانش درباره نقشی است که خشونت در زندگی هر روزی انسان‌ها بازی می‌کند و در مرداد ماه ۱۳۹۴ در جشنواره بین‌المللی فیلم لوکارنو به نمایش درآمد. علاوه بر حضور برادر کوچک‌تر جعفر پناهی در قامت تهیه‌کننده این فیلم، نکته جالب دیگری که در ارتباط با این اثر می‌توان به آن اشاره کرد، مربوط به نحوه حضور عوامل سازنده آن در جشنواره بین‌المللی فیلم لوکارنو سال ۲۰۱۵ است که در آن، درنا دیباجی بازیگر جوان و نقش اصلی این فیلم و همچنین ریحانه بکایی دیگر بازیگر جوان این اثر با کشف حجاب کامل در این جشنواره حضور پیدا کردند!

برلین -۷ (۱۳۹۱)

«برلین -۷» یکی دیگر از تولیدات مشترک ایران و آلمان است که رامتین لوافی آن را کارگردانی کرده است و سیامک پورشریف تهیه‌کنندگی آن را برعهده داشته است.

داستان این فیلم در ارتباط با چند مهاجر است که عواقب جنگ و حمله امریکا به عراق آنها را به دنبال جایی برای زنده ماندن به اروپا می‌کشاند. عاطف همراه دختر و پسر بیمارش به برلین می‌رسند؛ جایی که خطری زندگی‌شان را تهدید نمی‌کند، اما متوجه می‌شوند که همه‌ی زندگی زنده ماندن نیست.

ساخت این فیلم به دلیل تصویر بیش از حد مثبت و اغراق‌آمیزی که در آن از زندگی در کشور آلمان نشان داده شده بود با اعتراض برخی از اهالی سینما از جمله یکی از بازیگران این فیلم قرار گرفت.

شاهزاده (۱۳۹۲)

«شاهزاده» فیلم بلند مستند-داستانی، که شرح ماجرای واقعی نوجوان پناهنده افغانی به نام جلیل نظریست که هفده سال پیش برای نجات جان خود از دست طالبان به ایران پناهنده شد اما حضور در یک فیلم سینمایی و برنده شدن آن فیلم در جشنواره کن باعث ایجاد تغییراتی اساسی در زندگی این نوجوان شد.

این فیلم که محمود بهرازنیا کارگردان ایرانی ساکن آلمان کارگردانی آن را برعهده داشته، محصول مشترک ایران و آلمان است و در تولید آن از حمایت مالی کمپانی آلمانی «کلاتین فیلم» استفاده شده است.

«شاهزاده» در سی‌ودومین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر در بخش سینمای سعادت نیز حضور پیدا کرد و برنده دیپلم افتخار بهترین دستاورد تکنیکی– هنری از این جشنواره شد.

یک شهروند کاملاً معمولی (۱۳۹۳)

آخرین فیلم از سه‌گانه مجید برزگر که تکمیل‌کننده دو فیلم «فصل باران‌های موسمی» و «پرویز» است و با حمایت بنیاد هلندی HBF ساخته شده است. همچنین بخشی از هزینه‌های این فیلم از طریق حمایت‌های صورت گرفته از جانب کشور چک تامین شده است.

حضور جعفر پناهی، چهره فعال سینمای ایران در حوزه جذب سرمایه‌های خارجی در قامت نویسنده این اثر یکی از موارد حاشیه‌سازی بود که باعث شد نمایش «یک شهروند کاملاً معمولی» در بخش هنر و تجربه سی‌وچهارمین جشنواره فجر با حواشی روبرو شود. هرچند که سازمان سینمایی هرگونه نقش‌آفرینی پناهی در تولید این فیلم را تکذیب کرد، ولی شواهد و پوسترهای منتشر شده برای حضور این فیلم در جشنواره‌های خارجی نشان‌دهنده حضور قطعی پناهی در نگارش فیلمنامه این اثر بود.

دایره (۱۳۷۸)

زوج جعفر پناهی و کامبوزیا پرتوی از جمله زوج‌های هنری فعالی بودند که سهم زیادی در حضور سرمایه‌ خارجی در سینمای ایران داشتند. تولید فیلم سینمایی «دایره» به کارگردانی و تهیه‌کنندگی جعفر پناهی و نویسندگی کامبوزیا پرتوی یکی از نمونه‌های همکاری این زوج در زمینه تولید آثار سینمایی با سرمایه خارجی است. فیلمی سیاه در ارتباط با زنان و دختران خیابانی که به علت اغراق فراوان برای ارائه تصویری معوج و نامطلوب از ایران در وزارت ارشاد دولت اصلاحات و توسط شخص «سیف‌الله داد» معاون سینمایی وقت وزارت ارشاد توقیف شد.

این فیلم به استناد اطلاعات منتشر شده از آن در سایت «IMDB» محصول مشترک سه کشور ایران، سوئیس و ایتالیاست و نام دو کمپانی بین‌المللی DDC؛Direction du Développement et de la Coopération وFoundation Monte Cinema Verità به عنوان تهیه‌کننده‌‌ی فیلم در شناسنامه‌اش درج شده است.‌

رقص با رویا (۱۳۷۹)

محمود کلاری فیلمبردار سرشناس سینمای ایران است که از سال‌ها قبل تصمیم به ساخت اولین فیلم سینمایی خود داشت. او با ساخت فیلمی به نام «ابر و آفتاب» این تجربه را به دست آورد. هرچند که این فیلم به واسطه فضای شاعرانه‌ و سورئالیستی که داشت در داخل ایران چندان مورد توجه قرار نگرفت ولی توانست در یکی از جشنواره‌های فیلم کشور آرژانتین جایزه‌ای را از آن خود کند. اما این جایزه به این ترتیب بود که کلاری می‌بایست با جایزه نقدی‌اش فیلمی مشترک را با عوامل ایرانی و آرژانتینی کارگردانی کند. به همین خاطر او تصمیم به ساخت فیلمی به نام «رقص با رویا» گرفت که محمدرضا فروتن بازیگر نقش اول آن بود. اما حاشیه‌هایی که در زمان ساخت برای این فیلم به وجود آمد و اختلافات میان کلاری با عوامل آرژانتینی، مانع از به سرانجام رسیدن این پروژه سینمایی شد.

دونده‌ی زمین (۱۳۸۸)

«دونده زمین» یکی از پرحاشیه‌ترین فیلم‌های این لیست است. فیلمی به کارگردانی کمال تبریزی و تهیه‌کنندگی  علیرضا شجاع‌نوری که به سفارش یک کمپانی ژاپنی ساخته شده است و پس از شش سال توقیف از اوایل امسال، در گروه هنر و تجربه به نمایش درآمد.

داستان این فیلم در ارتباط با یک دونده‌ی ژاپنی است که قصد دارد دور دنیا را بدود. او در سفر خود به یک دهکده‌ی ایرانی می‌رسد و متوجه می‌شود که به بیماری سرطان مبتلاست. اهالی این دهکده دچار نوعی فراموشی هستند. بالاخره این دونده برای ادامه‌ی راه دچار تردید می‌شود، اما در ایران می‌تواند بر تردید خود غلبه کند.

داستان این فیلم و نحوه نمایش مردم ایران در آن که مصداق توهین به مردم ایران با پول‌های خارجی توسط یک کارگردان ایرانی است صدای اعتراض بسیاری از کارشناسان و رسانه‌ها را دراورد و آن را تبدیل به یکی از جنجالی‌ترین فیلم‌های سالهای اخیر کرد.

فرش باد (۱۳۸۱)

دونده زمین اولین تجربه و همکاری مشترک کمال تبریزی و علیرضا شجاع‌نوری در زمینه ساخت فیلمی با پول ژاپنی‌ها و در حمایت از آن‌ها نبود، چرا که درست ۷ سال قبل از اینکه تبریزی و شجاع‌نوری بخواهند با کمک یک دونده ژاپنی مردم ایران را از خواب غفلت بیرون بیاورند، ساخت فیلمی به عنوان «فرش باد» را در دستور کار خود قرار داده بودند.

داستان این فیلم در ارتباط با یک طراح زن ژاپنی است که بافت یک فرش را که قرار است در کارناوال شهر ناکایاما به نمایش درآید به بافندگان اصفهانی سفارش می‌دهد اما مرگ او باعث ایجاد تغییراتی در مسیر قصه فیلم می‌شود.

«فرش باد» حاصل همکاری مشترک و سرمایه گذاری شرکت سینمایی «به نگر» با کمپانی سینمایی «تری آروز» ژاپن در زمینه تولید فیلم سینمایی بود که با وجود آن که در جشنواره فیلم توکیو ژاپن چندان مورد توجه قرار نگرفت در جشنواره‌هایی چون فجر و جشن خانه سینما توانست جوایزی را به دست آورد.

حافظ (۱۳۸۵)

فیلمی سینمایی به کارگردانی ابوالفضل جلیلی محصول مشترک ایران و ژاپن در سال ۱۳۸۵ است. این فیلم که به صورت نمادین به زندگی حافظ شیرازی می‌پردازد، روایتگر داستان زندگی یک حافظ قرآن با نام شمس‌الدین است. کومیکو آسو بازیگر ژاپنی، در نقش نبات، دختر ایرانی فیلم بازی کرده است. جلیلی فیلم حافظ را با همکاری تهیه‌کنندگان ژاپنی کارگردانی کرده است و نقش دختر فیلم را با پیشنهاد آنها، به این بازیگر ژاپنی سپرد.

حافظ در جشنواره فیلم رم حضور یافت و جایزه ویژه هیئت داوران این جشنواره را نصیب جلیلی کرد. این فیلم در جشنواره فیلم توکیو نیز شرکت کرد و پس از آن در سینماهای ژاپن به نمایش گذاشته شد، اما هیچگاه در ایران اجازه اکران پیدا نکرد.

شکار روباه (۱۳۸۷)

مجید جوانمرد در سال ۸۷ فیلمی را در ارمنستان جلوی دوربین می برد که تمی جاسوسی داشت. داستان این فیلم در ارتباط با ماجرایی عاشقانه است که در جریان یک کنفرانس علمی در ارمنستان شکل می‌گیرد.

روزنامه سینما در یکی از شماره‌های خود گزارشی در ارتباط با تولیدات مشترک سینمای ایران با دیگر کشورها منتشر کرد و در این گزارش فیلم «شکار روباه» مجید جوانمرد را به عنوان یکی از محصولات مشترک سینمای ایران و ارمنستان معرفی نمود؛ هرچند که در اطلاعات منتشر شده درباره این فیلم، تنها «شبکه جهانی سحر» به عنوان تهیه‌کننده این اثر معرفی شده است.

آرمان‌شهر (۱۳۹۴)

«آرمان‌شهر » یکی دیگر از تولیدات مشترک سینمای ایران به شمار می‌رود که البته بعدها به عنوان نماینده سینمای افغانستان در اسکار شرکت کرد!

حسن ناظر فیلمساز ایرانی ساکن اسکاتلند کارگردانی این فیلم سینمایی را برعهده داشته است است. اثری که امیر آقایی بازیگر مشهور سینمای ایران وظیفه نگارش فیلمنامه آن را بر عهده داشته و محسن علی‌اکبری نیز یکی از تهیه‌کنندگان این اثر بوده است.

«آرمان‌شهر» براساس گفته علی‌اکبری تهیه‌کننده آن، محصول مشترک ایران، اسکاتلند و افغانستان است و تمام بخش‌های آن خارج از ایران فیلمبرداری شده است و حتی زبان اصلی فیلم فارسی دَری است. علی‌اکبری در ارتباط با تامین سرمایه این فیلم در نشست رسانه ای آن گفت: هزینه های این فیلم توسط افرادی از اسکاتلند و افغانستان پرداخت شده است و برای ساخت آن از وام و کمک های موسسه فارابی استفاده نکردیم.

داستان این فیلم درباره جنگ است و زنی که در آستانه ۴۲ سالگی می خواهد مادر شود و به رغم تمام مسائل اجتماعی، اعتقادی و خانوادگی برای خواسته‌اش تلاش می کند.

لینا (۱۳۹۵)

این فیلم نیز از جمله تولیدات مشترک سینمای ایران است که از همان روز اول اعلام شد که قرار است با حضور سرمایه‌گذاران ایرانی، افغانستانی و هلندی تولید شود و قرار است ۹۰ درصد این فیلم سینمایی در تهران و بخش کوتاهی از آن در هلند فیلمبرداری شود.

رامین رسولی نویسنده و کارگردان این اثر است که برای اولین بار تجربه ساخت یک اثر سینمایی را پشت سرمی‌گذارد و براساس آنچه تاکنون در ارتباط با این فیلم منتشر شده است، داستان آن با رویکرد دوستی میان ملت ایران و ملت افغانستان روایت می‌شود. اما نکته قابل توجه در ارتباط با این فیلم، حضور سرمایه‌گذار هلندی در تولید اثری است که می‌خواهد ترویج کننده دوستی دو ملت ایران و افغانستان باشد! باید منتظر بود و دید که آیا حضور هلندی‌ها در این پروژه تاثیری بر قصه آن دارد یا نه؟

رستاخیز (۱۳۹۲)

یکی از عظیم‌ترین فیلم‌های تاریخ سینمای ایران که با سرمایه‌گذاری مشترک موسسه فرهنگ تماشا، شرکت دلتا مدیا و شرکت آکو افالز از کشورهای ایران، کویت و انگلستان تولید شد و روایت‌گر قیام عاشوراست.

احمدرضا درویش کارگردان شناخته شده سینمای ایران، عهده‌دار مسئولیت کارگردانی این فیلم بود. فیلمی که با وجود کیفیت بالای فنی آن و اخذ مجوز قانونی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای اکران عمومی، به خاطر برخی حواشی نتوانست فرصت اکران یابد و هنوز بعد از گذشت یک سال از زمانی که قرار بود اکران شود، سرنوشت نمایش عمومی آن در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

هیلانه (لانه‌های سوخته) (۱۳۹۲)

«هیلانه» نام فیلمی سینمایی محصول سال ۱۳۹۲ محصول مشترک ایران و عراق است که شهرام مسلخی کارگردانی آن را برعهده داشت. این فیلم که دارای دو زبان کردی و فارسی است، پس از اکران در سلیمانیه عراق، عنوان پرفروش‌ترین فیلم در عراق را به‌خود گرفت و بعد از آن به عنوان نماینده سینمای ایران در جشنواره‌های سانفرانسیسکو و لندن ۲۰۱۳ حضور پیدا کرد.

داستان این فیلم که براساس گفته‌ی کارگردان آن داستانی واقعی است، در ارتباط با مردی به نام علی است که در ایران بزرگ شده است و پس از فوت مادرش متوجه می‌شود که خانواده اصلی‌اش در کردستان عراق هستند و برای پیدا کردن آن‌ها راهی این منطقه می‌شود.

نام دیگر این فیلم «لانه‌های سوخته» است و به دلیل نداشتن پروانه ساخت در ایران، هیچ‌گاه مجوز اکران پیدا نکرد.

کوهستان قندیل (۱۳۸۸)

اولین ساخته بلند «طاها کریمی» فیلمساز ایرانی کردتبار که «قطب الدین صادقی» بازیگر و نمایشنامه‌نویس شناخته شده کشورمان در آن ایفای نقش کرده است و فردین خلعتبری موسیقی آن را ساخته است.

این فیلم محصول وزارت روشنبیری (فرهنگ و هنر) کردستان عراق است که تقریبا اغلب عوامل تولید آن ایرانی هستند ولی همه بخش‌های آن در منطقه «قره داغ» از توابع استان سلیمانیه در کردستان عراق فیلم برداری شده است.
این فیلم به ارتباط، برخورد و نقاط مشترک چهار فرهنگ کرد، فارس، ترک و عرب درفضایى نمادین همچون کوهستان قندیل مى پردازد و با بررسی لایه هایى از زندگى سه طلبه یک مسجد به تعریف و توصیف زندگى زنانى از چهار فرهنگ که پسران یا شوهر یا برادرانشان ر ا گم کرده اند، مى پردازد.

ژانی‌گه‌ل (۱۳۸۵)

فیلمی به کارگردانی و تهیه‌کنندگی جمیل رستمی که نمونه‌ای از فیلم‌های ایرانی محسوب می‌شود که در سال‌های اخیر و پس از حمله‌ی آمریکا به عراق و بهبود اوضاع اقتصادی اقلیم کردستان عراق، در تبیین مضمون «کرد بی‌وطن» و به سفارش کردستان عراق ساخته شده‌اند. در این فیلم جمعی از بازیگران کرد و عوامل ایرانی حضور دارند و داستان آن به اوضاع سیاسی کردستان عراق در ۵۰ سال اخیر می‌پردازد.

«ژانی گه‌ل» با وجود صرف هزینه‌ی ساخت بالا و تلاش کارگردانش برای دریافت پروانه‌ی نمایش، هیچ‌گاه در ایران مجوز اکران نیافت. با این وجود به حدی در جلب رضایت سرمایه‌گذار عراقی موفق بود که مانند فیلم قبلی او -«مرثیه‌ی برف»- به عنوان نماینده‌ی عراق به هشتادمین دوره‌ی اسکار معرفی شد. هر چند که این فیلم توجه هیچ یک از جشنواره‌های اصلی خارجی را به خود جلب نکرد.

تولدی دیگر (۱۳۸۶)

«تولدی دیگر» فیلمی به کارگردانی عباس رافعی است که به عنوان نخستین همکاری مشترک ایران و لبنان در تولید آثار سینمایی معرفی شد. سرمایه‌گذاری این فیلم برعهده شبکه الکوثر بود و تهیه‌کنندگی آن را رافعی برعهده داشت.

داستان این فیلم درباره ملوان جوانی به نام زهیر است که برای کسب درآمد بیشتر از لبنان خارج شده و در یک کشتی که عازم آفریقای جنوبی است مشغول به کار است. وی هنگامی که با خبر می شود همسرش در جنگ گم شده به لبنان برمی گردد و به جستجوی همسر مفقودش می پردازد…

ابوزینب(۱۳۹۳)

فیلم «ابوزینب» ساخته علی غفاری یکی دیگر از تولیدات مشترک ایران و لبنان است. این فیلم قصه خانواده‌ای مشهور در لبنان است که همگی آنها طی سال‌ها نقش موثری در مقاومت کشورشان در مقابل اسرائیل داشته‌اند. تاکید اصلی این فیلم هم روی ایثار و فداکاری مادر خانواده‌ای‌ است که با تحمل رنج‌های فراوان، رازی را در سینه نهفته دارد.
همه بازیگران این فیلم لبنانی هستند ولی سیار عوامل آن شامل ترکیبی از سینماگران ایرانی و لبنانی می‌شود.

سلام بمبئی (۱۳۹۵)

جدیدترین تولید مشترک سینمای ایران با یک کشور خارجی که به تازگی مراحل تولید خود را پشت سرگذاشته است و یکی از متقاضیان اکران عید فطر است. این فیلم که حاصل همکاری مشترک قربان محمدپور در مقام کارگردان و جواد نوروزبیگی به عنوان تهیه‌کننده است؛ نخستین تولید سینمای ایران با مشارکت سینمای هند است.

محمدرضا گلزار، بازیگر اصلی این فیلم سینمایی در ارتباط با میزان حضور سرمایه طرف هندی در تولید این فیلم گفته بود: «صرفا این طور نبوده که چند بازیگر بالیوودی در این فیلم حضور داشته باشند بلکه کاملا به صورت مشترک تهیه و تولید می شود. همکاری ایران و هند در «سلام بمبئی» اتفاق بزرگی است چون شرکت موشن پیکچرز –سرمایه‌گذار فرانسوی- کارهای سینمایی بسیار بزرگی انجام داده و قرارداد با این شرکت بزرگ فیلمسازی به نفع سینمای ایران خواهد بود.»

فیلم‌هایی همچون «بازمانده» مرحوم سیف‌الله داد که با سرمایه‌گذاری مشترک ایران و سوریه ساخته شد و همچنین انیمیشن موفق «شاهزاده روم» که با سرمایه‌گذاری مشترک ایران و لبنان تولید شد برخی دیگر از تولیدات مشترک سینمای ایران با کشورهای دیگر است که البته از معدود موارد این فهرست بلند و بالا هستند که حضور سرمایه خارجی در آن‌ها اثری مثبت گذاشته است.

البته بدون شک این لیست حاوی تمام فیلم‌های سینمای ایران که با سرمایه‌گذاری مشترک تولید شده‌اند، نمی‌شود و چه بسا آثار بسیاری باشند که با منابع خارجی تولید شده‌اند و هیچ اطلاعاتی در ارتباط با آن‌ها وجود نداشته باشد ولی نکته جالب توجه در ارتباط با این آثار آن است که اغلب آن‌ها یا پس از تولید، به دلایل مختلف از جمله ارائه تصویری دروغ از ایران توقیف شده‌اند یا آن که در صورت اکران در داخل کشور به توفیق چندانی دست نیافته‌اند و پرونده آن‌ها با فروشی اندک بسته شده است.

نوشته گزارش ویژه «سوره سینما»(قسمت دوم)؛ کدام فیلم‌های ایرانی با سرمایه‌‌ی خارجی ساخته شده‌اند؟/ از فیلم پرحاشیه کمال تبریزی تا فیلم‌های برادران پناهی و آثار توقیفی عبدالرضا کاهانی! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی در پاسخ به این سوال که با بازگشت آقای پور محمدی به مدیریت شبکه ۳ شرایط برای شما بهتر شده است یا نه؟ گفت: برای من فرقی نمی کند، از همان اول وقتی آقای پور محمدی از من دعوت کردن راحت بودم و مشکلی نداشتم.

مجری برنامه هفت در پاسخ به این سوال که در ماجرای انتقاد مسعود فراستی به فیلم «دونده زمین» کمال تبریزی آیا مدیران رسانه ملی تذکری به شما دادند یا خیر؟ گفت: به هیچ وجه تذکر و تنبیه ای برای هفت نداشتند و حتی با من تماسی هم نگرفتند.

چندی پیش بود که برخی از رسانه‌های مخالف برنامه هفت پس از توقف یک ماهه این برنامه در ماه مبارک رمضان، این موضوع را به حواشی اخیر برنامه ربط داده بودند و توقف تولید برنامه که به روال سال‌های قبل صورت گرفته، شبیه به اتفاقات پیش آمده در زمان اجرای برنامه هفت توسط محمود گربلو معرفی کردند.

نوشته افخمی: مسئولان رسانه ملی حتی به من زنگ هم نزدند/ هیچ تذکری برای صحبت های فراستی نگرفتیم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

از سوی دیگر همزمان با اعمال فشار سینماگران برای تغییر در تیم تولید این برنامه، کمال تبریزی در حالی که هنوز مشغول به فیلمبرداری فاز سوم سریال سرزمین کهن بود، اعلام کرد که ساخت فصل تازه سریال «سرزمین کهن» را تا زمانی که برنامه «هفت» بدین منوال پخش می‌شود، ادامه نخواهد داد. این در حالی بود که او برخلاف ادعایش همچنان مشغول به ادامه فیلمبرداری این اثر بود. اما با گذشت چند روز، تبریزی در یک عقب نشینی آشکار در حالی که مشغول به فیلمبرداری سرزمین کهن بود، با انتشار نامه‌ای، ازسرگیری ساخت «سرزمین کهن» را رسانه‌ای کرد و از برگزاری جلسه‌ای با مدیران ارشد صداوسیما خبر داد که نتایج خوبی خواهد داشت.

با اعلام این خبر، برخی رسانه‌های مخالف برنامه «هفت» به واسطه ادبیات این کارگردان سینما و تلویزیون، چنین برداشت کردند که احتمالاً برنامه «هفت» دستخوش تغییراتی خواهد داشت؛ اما به نظر می‌رسد تصمیم مدیران صدا و سیما برخلاف این تصورات باشد.

بر اساس اطلاعاتی که سایت «تابناک» امروز منتشر کرده است، در جلسه مورد اشاره که با حضور مرتضی میرباقری معاون سیمای رسانه ملی، علی‌اصغر پورمحمدی معاون پیشین سیما و مدیر کنونی شبکه سوم سیما، مهدی ارگانی از مدیران صداوسیما، تهیه کننده برنامه «هفت» و کمال تبریزی برگزار شده، تبریزی بر درخواستش برای تغییرات در برنامه هفت تاکید داشته است.

با این حال پس از اعلام موضع توسط حاضرین، در نهایت به تبریزی اعلام شده که برنامه «هفت» ارتباطی با «سرزمین کهن» ندارد و از او خواسته شده ساخت فصل تازه این سریال را از سر بگیرد که این اتفاق نیز بلافاصله رخ داد. همچنین در این جلسه درباره حفظ برنامه «هفت» با همین ترکیب فعلی جمع بندی و در عین حال قرار شده، فراستی اظهاراتش را اصلاح کند.

بدین ترتیب برنامه «هفت» که یک هفته به خاطر ویژه برنامه‌های پانزده خرداد و چهار هفته نیز به واسطه ویژه‌برنامه های ماه مبارک رمضان در کنداکتور شبکه سوم سیما قرار ندارد، پس از این ماه مبارک مجدداً با همین رویه که در دوره افخمی تاکنون در جریان بوده، پخش خواهد شد و با توجه به عدم اتفاق جدی، بعید است حتی لحن این برنامه نیز تغییری داشته باشد.

نوشته خبر یک رسانه: با وجود بازگشت کمال تبریزی، هفت بدون هیچ تغییری به روی آنتن خواهد رفت اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

اما این روزها که ریتم وقوع حواشی سینمایی تندتر شده است، می‌توان جیرانی را تصور کرد که کنار افخمی نشسته و با همان خنده‌ی هشدارآمیز همیشگی، تعلیق موقت هفت را ناشی از گوش نکردن افخمی به تذکرهایش بداند. حتی می‌توان پاسخ افخمی را هم تصور کرد که باید چیزی شبیه این باشد که «در عوض به هیجانش می‌ارزید!»

جیرانی، به درستی فهمیده بود که هر نوع مقاومتی در برابر هژمونی غالب سینمای روشنفکری در کشور، به افزایش فشارها خواهد انجامید. هژمونی که محصول یک ساخت مهندسی‌شده‌ی لااقل پنجاه‌ساله است و می‌توان آن را در شاخصه‌های زیر جست‌وجو کرد:

۱- از وجوه نظری-هنری، وامدار عینیت‌گرایی رئالیسم فرانسوی، چرک‌نگاری نئورئالیسم ایتالیایی و سمبولیسم سیاسی روسی در دوران ذوب (دوره‌ی پس از استالین) است.

۲- از وجه مدیریت کلان، ضمن اعتراف به صحت و جاافتادگی نظام استودیویی هالیوود و منطق صنعتی- تجاری-رسانه‌ای آن، الگوی شکست‌خورده‌ی مدیریت فرانسوی را دنبال و تبلیغ می‌کند. گذشته از سایر دلایل احتمالی، بدون شک ریشه‌ی این تاثیرپذیری در پیوندی تاریخی، مهندسی شده است که برای ردیابی آن می‌توان در بعد تاریخی تا نمایش «سیاوش در تخت جمشید» فریدون رهنما در سینماتک هانری لانگلوا و در بعد سیاسی تا ذائقه‌سازی فرهنگی فرح پهلوی و حمایتش از جریان موسوم به موج نوی سینمای ایران، به عقب رفت و دوباره همان مسیر را با کیارستمی و مهرجویی و سهراب شهیدثالث و انبوهی نام دیگر بازگشت.

بنابر این نگاه، این پارادایم، به کلیشه‌های مدیریتی دهه‌ی شصت معتقد است یا دست‌کم به نوستالژی آن تمسک می‌جوید.

۳- از وجه کارکردی، سینما را ایستادن بر سکویی برای قرار گرفتن در نظام رتبه‌بندی فرهنگ جهانی می‌پندارد و با این نقطه‌نظر به نوعی، سینما را به ابزاری برای گرفتن ژست شهروند جهانی استاندارد، تقلیل می‌دهد. بدین ترتیب، بدیهی است که فستیوال‌های جهانی اسکار، کن، ونیز، برلین و امثالهم را برندهای معتبر جهانی می‌داند، برای رقابت در آن‌ها تلاش می‌کند و تبعا در مرحله‌ی تولید اثر سینمایی، از ذائقه‌های آنان متاثر می‌گردد تا شانس موفقیت خود را بالاتر ببرد.

بنابراین، انکار ابتنا و اتصال سیاسی این جشنواره‌ها به جهان‌بینی و سیاست صاحبان‌شان، در واقع نه اعتقاد اصلی و صادقانه‌ی این پارادایم، بلکه گریزگاهی است تا از این ژست در برابر بی‌اعتمادی مردم حراست و محافظت نماید. در واقع این هژمونی، هم خدا را می‌خواهد و هم خرما را! هم محبوبیت نزد مردمانی را می‌خواهد که با انقلاب اسلامی و مبارزه با استکبار جهانی شناخته شده‌اند و هم اعتبار جوایزی را که درست توسط دشمنان همین مردم، ساخته شده و برای اعتباربخشی به این فرهنگ جهانی، به کار گرفته شده‌اند.

۴- از وجه سیاسی-فرهنگی، هر نوع همراهی با نگاه رسمی فرهنگی جمهوری اسلامی را مصداق دولتی بودن دانسته و با برچسب سفارشی، ابعاد هنری آن را حاشا می‌کند و از اقبال اجتماعی، اثرات مثبت فرهنگی و نتایج ارزنده‌ی اقتصادی آن می‌کاهد. به علاوه هر نوع نظارتی را مصداق دیکتاتوری و سانسور می‌پندارد و با برچسب‌های سیاسی آنان را به حاشیه می‌راند.

۵- از وجه تکثیر خودی، این هژمونی، عمدتا همراهان فکری خود را در همین دانشگاه‌های هنری جمهوری اسلامی تربیت می‌کند و فضای فکری ایشان را با فیلم‌های همین سینما و در سایر ساختارهای وابسته‌اش خصوصا ژورنالیسم، تداوم می‌بخشد. به همین ترتیب، بدنه‌ی اجتماعی نقش‌آفرین در این پارادایم که خاستگاه اقتصادی-اجتماعی مشخصی دارد و عموما بخشی از طبقه‌ی متوسط شهرنشین را شامل می‌گردد، به مرور از اعتقادات و مسائل روزمره‌ی عامه‌ی مردم فاصله می‌گیرد، خوراک ادبی-هنری خود را درون خود ترجمه، تولید و مصرف می‌کند و نام این درون‌نگری را روشنفکری می‌گذارد و از آن برای خود رسالت آگاهی‌بخشی به توده‌های بی‌اطلاع می‌تراشد.

فشارهای همین هژمونی بود که جیرانی را از افق یک نود سینمایی پرچالش به یک هفت دست‌به‌سینه‌ی مودب به آداب این هژمونی قانع کرد و او را -که خودش هم با «شام آخر» و «من مادر هستم»، به این هژمونی عرض ارادت کرده بود- به عضویت افتخاری درآورد و مبدل به تریبون تلویزیونی آن شد. جیرانی عزم پنجه افکندن در پنجه‌ی این هژمونی را نداشت چرا که انگیزه‌ی کافی هم برایش نداشت؛ ژورنالیست متوسطی که بهترین سال‌های سینمایی‌اش را در لاله‌زار گذرانده و غایتی که به دنبال آن است یک سینمای قهرمان‌محور به معنای پر از آرتیست‌بازی آن است، اصلا چرا باید فشار سرمقاله‌های نشریات و ستون‌های سینمایی روزنامه‌ها و اعتراضات اصناف و نامه‌های سرگشاده‌ی کارگردانان و مشابه این‌ها را تحمل کند؟ حالا یک کمی هم قصه و قهرمان کمتر! به جایی برنمی‌خورد.

هفت اول که رام شد، هفت دوم، عبرت گرفت و اصولا حتی به رجز خواندن هم تن نداد. اما هفت سوم، با کسی وارد میدان شد که خود را «دن‌کیشوت سینمای ایران» نامیده بود تا بگوید که هم قهرمان هست و هم نیست؛ هم سودای شوالیه‌گی و جنگ و فتح در سر می‌پروراند و هم این فتوحات احتمالی را توهمی بیش نمی‌داند و این، شاید دقیق‌ترین پیش‌بینی او بوده باشد.

اما برگ برنده‌ی افخمی این بود که با همه‌ی گفتمان‌های سینمایی ایران یک عکس یادگاری داشت؛ در هر سبک و ژانری فیلم ساخته بود و طبع خطرطلب و کنجکاوش حتی او را تا نمایندگی مجلس ششم نیز کشانده بود. با همین روحیه قدم به استودیوی هفت گذاشت و از همان ابتدا اعلام کرد که مخاطبش را از بدنه‌ی اجتماعی هژمونی غالب سینمای ایران نمی‌گیرد و برایش مهم نیست که آنان، جمعه‌شب‌ها، شبکه سه را نبینند.

جیرانی تلاش می‌کرد تا او را از فشارها و خطرات تهدیدکننده‌تر مقاومتش آگاه سازد اما افخمی خود را جسورتر، و اهدافش را مبنی بر تغییر دادن جریان تولیدات سینمایی به سمت سینمای مخاطب عام -که آن را در دو ژانر کمدی و ترسناک خلاصه می‌کرد- مهم‌تر از آن می‌دید که به این نصایح گوش دهد.

اما حالا ریتم اتفاقات سینمایی تندتر شده است و مخاطبی که به ادعای جیرانی عمده‌ی مخاطبان هفت را تشکیل می‌دهد و به همین هژمونی غالب، تعلق خاطر دارد، نبض به شماره افتاده‌ی هفت افخمی را در دست گرفته است که:

۱- هفت، چیزی از جنس ذائقه‌ی عامه‌پسند فیلم‌های هالیوودی را تبلیغ می‌کند.

۲- هفت، مدیران دهه‌ی شصت را در کنار زدن آرتیست‌هایی چون «جمشید آریا» مقصر می‌داند.

۳- هفت، فستیوال کن را جشنواره‌ی دگرباشان می‌خواند، آن هم درست در زمانی که کارگردان اسکاری ما دو افتخار ملی دیگر را از آن کسب کرده است.

۴- هفت، به کسی تریبون می‌دهد که قادر است «اخراجی‌ها» را بپسندد. پس «ژدانوف‌»ها را برای مدیریت تایید و «شعبان بی‌مخ»‌ها را برای تولید تشویق می‌کند.

۵- هفت، مخالف ما روشنفکران است. ما که به سینما می‌رویم، ما که فیلم می‌سازیم، ما که برای فیلم‌ها می‌نویسیم…

و البته گناه نابخشودنیِ شایسته‌ی شلاق هفت، این است که چیزهایی در سینما هست که هفت، آن‌ها را به درست یا غلط «دیاثت فرهنگی» می‌نامد. عبارتی که چه «دونده‌ی زمین» را دیده باشیم و چه نه، باید شدیدا مورد تهاجم قرار گیرد تا باب اعتراض به لختی پادشاه باز نشود. فراستی، شاید مثل همیشه کودکانه فریاد زده است اما حقیقتی در نسبت «دونده‌ی زمین» با بی تعصبی نسبت به ملت خویش هست که برای تردیدافکنی در آن نه تنها می‌ارزد که کمال تبریزی، دست از موقعیت بازتولید سریال متوقف‌شده‌اش بشوید بلکه می‌شود با توسل به شلاق، حتی از گفتمان لیبرالیستی آزادی بیان و درود بر مخالف من هم هزینه کرد.

به هر ترتیب آن چه تا امروز آشکار شده آن است که هژمونی غالب سینمای روشنفکری، اگرچه تاکنون گلوگاه‌های گفتمان‌سازی را در اختیار داشته اما هر بار بیش از پیش، تضادها و تناقضات درونی و فکری آن نزد مردم باز می‌شود و اعتبار خود را متناوبا از دست می‌دهد. اگرچه فاکتور مهم باقی‌مانده یعنی مدیریت دولتی در عرصه سینما نیز سال‌هاست در برابر این هژمونی زانو زده اما انتظار می‌رود که مدیران صداوسیما، در مقابل آن، از دفاع از این اندک مقاومت باقی مانده آن هم با این ادبیات حداقلی نسبت به آرمان‌ها و اهداف انقلاب اسلامی در عرصه‌ی فرهنگ جهانی، باز پس ننشینند و در تغییر گفتمان سینمایی کشور، نقش رسانه‌ای را که باید دانشگاه باشد، فعالانه برعهده گیرند.

منبع: نسیم آنلاین

نوشته چه شد که ارتش روشنفکری به دن کیشوت حمله کرد؟ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

اما تنها به فاصله یک روز بعد از انتشار این خبر، خبرگزاری فارس در گزارشی از قول روابط عمومی شهرک سینمایی دفاع مقدس همراه با انتشار تصاویری از فعالیت کلیه عوامل این سریال در شهرک سینمایی دفاع مقدس، توقف تصویربرداری سریال «سرزمین کهن» به کارگردانی کمال تبریزی را تکذیب کرد! (اینجا)

البته با وجود کذب بودن ادعای تبریزی در ارتباط با کناره‌گیری از ادامه ساخت فاز سوم این پروژه، بسیاری از رسانه‌ها با استقبال از این حرکت خواهان جایگزینی کارگردان‌های موفقی همچون حسن فتحی برای ساخت ادامه سریال سرزمین کهن شدند. (اینجا)

حالا اما کمال تبریزی یک بار دیگر دست به دامن ایسنا شده و با انتشار متنی با اشاره به جدیدترین جلسه‌‌ای که شامگاه ۱۷ تیر ماه در صدا و سیما داشته است، اعلام کرده که فیلمبرداری این سریال را از سر خواهد گرفت!

تبریزی درباره‌ی جلسه‌اش آورده است: «روز دوشنبه ۱۷ خرداد ساعت ۱۹ به جلسه ای در سازمان دعوت شدم که تعدادی از مدیران و مسوولین ارشد تلویزیون در آن حضور داشتند و دکتر میرباقری نیز به جمع این جلسه اضافه شد. صحبت های اولیه حاکی از رنجش و کدورت خاطر همه افراد از اتفاق پیش آمده و پخش آن از شبکه ۳ سیما بود.

ادامه گفتگوها نیز حکایت از اتفاق نظر افراد جلسه مبنی بر این بود که اتفاقاتی از این دست در شان رسانه ملی نبوده و نباید تکرار شود.اما مهمتر از آن بحث مفصلی بود که نوید اتفاقات خوبی را با آمدن دکتر میرباقری به سازمان می داد و مرا امیدوار کرد که از این پس ارتباط هنر اصیل نمایش در سیما و سینما بهبود قابل توجهی پیدا خواهد کرد و حقوق از دست رفته هنرمندان فعال در هردو حوزه اعاده خواهد شد.

بنابراین تصمیم بر آن شد که از امروز همزمان با روز اول ماه مبارک رمضان مجددا فیلمبرداری سریال سرزمین کهن با انرژی و مساعی تمام گروه سازنده از سر گرفته شود تا در آینده نزدیک شاهد آغاز پخش دوباره و کامل این مجموعه از تلویزیون باشیم.»

نوشته پایان تهدیدهای غیرواقعی کمال تبریزی/ درحالی‌ که فیلمبرداری «سرزمین کهن» ادامه داشت کمال تبریزی اعلام کرد که فیلمبرداری این سریال را از سر خواهد گرفت! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

یکم: برای روشن‌تر شدن تاریخچه بحث بیایید ابتدا کمی به عقب برگردیم، به حدود ۴ سال قبل، مهر و ابان و اذر سال ۹۱ و در اوج جنجال‌های فیلم مهم «یک خانواده‌ی محترم»، وقتی در سیر اتفاقات و وقایع آن روزها به یکباره مفهوم «سینمای سفارتی»(واژه‌ای که به نقش پررنگ سفارت‌های غربی در سرمایه‌های خارجی سینمای ایران اشاره داشت) وارد ادبیات سینمایی مملکت شد، خود مبدعان این مفهوم هم شاید گمان نمی‌کردند که موضوع “پول خارجی در سینمای ایران” پاسخ بسیاری از ابهامات اساسی چرخه‌ی معیوب و گاهی عجیب سینمای ایران باشد و پرتاب مفهوم «سینمای سفارتی» به ادبیات سینمایی کشور مساوی باشد با بازشدن در صندوقچه‌ی اسرار هنری شبه‌روشنفکران غرب‌زده‌ی وطنی و فلشی به یکی از اصلی‌ترین مسائل و معضلات هنری مملکت. اما طرح و ردگیری مسئله‌ی سرمایه‌های خارجی سینمای ایران پاسخی برای بسیاری از چراهای سینمای مملکت بود و باید مدتی زمان می‌گذشت و از هیجانات پدیده‌ی «یک خانواده محترم» فاصله می‌گرفتیم تا عمق اهمیت ماجرا خود را نمایان سازد.

حالا، پس از طرح این موضوع، حساب و کتاب‌های مربوط به چرخه‌ی اقتصادی سینمای ایران کمی منطقی‌تر و قابل تحلیل‌تر به نظر می‌رسید و جُز این، طرح بحث سرمایه‌گذاری خارجی حتی توانست بسیاری از سوالات و شبهه‌های محتوایی را هم پاسخ دهد و به تحلیل و تفسیر جریان‌های سینمایی کشور نیز کمک کند.

«سینمای سفارتی» و خاستگاه اقتصادی‌ش در واقع پاسخی به پرسش‌های بی‌جواب سینمای ایران بود. واضح بود که آن مناسبات اقتصادی جهت‌گیری‌های محتوایی مطلوب غرب را هم به سینمای ایران تزریق خواهد کرد و البته این هم واضح بود که شبه‌روشنفکران ظاهرا مستقل ایرانی برای بدست آوردن دلارهای سفارت‌خانه‌های اروپایی تبدیل شده‌اند به «سفارشی‌ساز»‌های اتحادیه اروپا و تنها فرقشان با کسانی که سال‌ها در ایران با برچسب «سفارشی‌ساز» و «فیلمساز نفتی» مورد انتقاد قرار می‌دادند این بود که این‌ها متصل به پول نفت جمهوری اسلامی بودند و آن‌ها روزی‌خوران سفره‌ی مالیات‌دهندگان اروپائی.

دوم: آن روزها البته شبه‌روشنفکران با آنکه از اصل ماجرا خبر داشتند، سعی می‌کردند «هنر سفارتی» را جعلی ژورنالیستی از سوی رسانه‌های طرف مقابل جا بزنند که تنها به کار سیاست‌بازی می‌اید و بس. به همین خاطر هم هیچگاه خط‌دهی محتوایی از سوی سرمایه‌گذار و سفارش‌دهنده و تهیه‌کننده خارجی را نپذیرفتند، بی‌اطلاع از اینکه بزرگان خودشان سال‌ها قبل از تولید و جنجالی شدن آثاری مثل «یک خانواده محترم» به این موضوع اعتراف و حتی به آن انتقاد کرده‌اند.

ناصر تقوایی پس از ساخت آخرین فیلمش؛ «کاغذ بی‌خط» در ابتدای دهه هشتاد در مصاحبه‌ای می‌گوید: «سرمایه‌ی اغلب فیلم‌های فرهنگی ما، توسط خارجی‌ها تامین می‌شود. این از یک طرف ضایعه‌ی بزرگی است برای سینمای ایران چون باورها و چیزهای دیگری به فیلم‌سازان ما تزریق می‌شود، ولی از طرف دیگر اگر آن‌ها سرمایه ندهند همین فیلم‌های معدود هم تولید نمی‌شوند. اما تکلیف فردای ما چه می‌شود؟» (به روایت ناصر تقوایی، گفتگوی احمد طالبی نژاد و ناصر تقوایی)

سوم: سوال مهمی است؛ “تکلیف فردای ما چه می‌شود؟” خب، فردایی که تقوایی منتظرش بود امروز رسیده است و حالا مهمترین چالش، مناقشه و معضل سینمای ایران همین اثاری‌اند که سرمایه‌شان توسط خارجی‌ها تامین شده است. از قضا بحث هم در مورد چیزی است که تقوایی به صراحت به آن اذعان می‌کند و باقی روشنفکران حاضر به پذیرش آن نیستند؛ جهتگیری محتوایی مطلوب سرمایه‌گذار: «این ضایعه‌ی بزرگی است برای سینمای ایران چون باورها و چیزهای دیگری به فیلم‌سازان ما تزریق می‌شود.» (به روایت ناصر تقوایی)

برگردیم به موضوع ابتدای مطلب. به دو بحث اصلی این روزهای سینمای ایران یعنی «دونده زمین» کمال تبریزی و «فروشنده» اصغر فرهادی. تبریزی با سرمایه‌ی ژاپن فیلمی ساخته که در آن یک ژاپنی منجی ایرانیانی‌ست که زندگی را فراموش کرده‌اند. مردگانی متحرک‌اند. خندیدن را بلد نیستند و در تلویزیون برفک می‌بینند. ادعای فیلمساز اما در کمال تعجب نقد دولت احمدی‌نژاد است، یعنی منِ مخاطب باید بپذیرم سرمایه‌گذار ژاپنی حاضرشده پول ساخت دغدغه‌های سیاسی شخصی فیلمساز ایرانی را پرداخت کند! ولی حاصل کار فیلمی از آب درآمده که اساسا ربطی به سیاست ندارد و علیه مردم است، علیه همه مردم(با تعمیم). خب حالا نام چنین فیلم‌سازی را که حاضر است با دریافت اندکی سرمایه تصویری انقدر عقب‌مانده از مردمش به نمایش بگذارد چه باید گذاشت؟

اما اصغر فرهادی هم که پیش از این بخشی از سرمایه فیلم فرانسوی‌ش را به دلیل «تلاش برای ترویج فرهنگ اروپایی» از اتحادیه اروپا گرفت و فیلمی با نگاه فرانسوی به مسئله مهاجرت و مهاجران (مهاجران یکی از مسائل اجتماعی اصلی فرانسه هستند) ساخت، این‌بار با سرمایه‌گذاری خواهر امیر قطر فیلمی ظاهرا علیه خشونت ساخته، به گفته‌ی خودش خشونتی که باعث پدید آمدن معضلاتی مثل داعش و گروه‌های تندرو می‌شود. فیلم فرهادی را البته قبل از هرگونه قضاوتی باید دید، اما همین جالب نیست که نزدیک‌ترین موسسه فیلمسازی به حکومت قطر که یکی از بزرگترین حامیان داعش است بر فیلمی سرمایه‌گذاری کرده است علیه خشونت آنهم در ایران؟

به خاطر می‌آورم چند سال قبل محمود عزیزی برای ساخت فیلمش به طعنه گفته بود؛ «فعلا که منابع مالی در اختیار نیست و البته تهیه‌کنندگان هم برای سرمایه‌گذاری و همکاری در هر پروژه‌ای به تضمین احتیاج دارند. شاید باید امیدوار به پیدا کردن یک سرمایه گذار عرب باشم تا پولی برای ساخت فیلمم در اختیار ما گذارد.» و حالا معتبرترین کارگردان ایرانی- به ادعای طرفدارانش- فیلمساز همین اعراب شده است.

چهارم: “پول خارجی در سینمای ایران” نخ تسبیح و پیونددهنده‌ی بسیاری از بحث‌ها و جدل‌ها و کمکش‌های این روزهای سینمای ایران است که بسیاری از موضوعات را می‌توان با آن تحلیل کرد، از جمله پدیده “سینمای جشنواره‌ای” را که ظاهرا موضوعی قدیمی است، اما از همین منظر به سادگی قابل ارزیابی‌ست. جالب نیست که سرمایه‌ی ۹ فیلم از ده فیلم ایرانی حاضر در بخش اصلی کن در ادوار این جشنواره با سرمایه‌ای اروپایی- ۸ فیلم با سرمایه فرانسوی- ساخته شده‌اند؟ و باز جالب نیست که «جدایی نادر از سیمین» به عنوان تنها فیلم ایرانی که در محافل آمریکایی بسیار دیده شد با کمک مالی “انجمن فیلم آمریکا” ساخته شده است؟

از این منظر بحث جشنواره‌های خارجی به موضوع افتخار ایرانیان از این جوایز هم گره خواهد خورد. ورزشکاری را تصور کنید که در اوج دوران بلوغ ورزشی‌اش با دریافت مبلغی با پیراهن کشوری دیگر و برای اهداف جایی جز وطن خودش در مسابقات بین‌المللی شرکت کند و افتخار کسب کند، آیا در این حالت ما از قهرمان شدن یک ایرانی احساس افتخار خواهیم کرد؟

سینمای جشنواره‌ای، فیلم‌های زیرزمینی، جریان فیلم‌های مشابه هم با مضامین سیاسی و اجتماعی و …. بسیاری از مسائل سینمای ایران از منظر “سرمایه‌گذاری خارجی” به هم مرتبط‌اند و فیلم وطن‌فروشی که باعث ایجاد جنجال‌های اخیر به بهانه برنامه هفت شده تنها یکی از خروجی‌های این جریان است. این موضوعی است که تا امروز کمتر به آن پرداخته شده و از این به بعد باید بیشتر در مورد آن صحبت کرد.

نوشته افتخارِ قهرمانی با لباس تیم رقیب!/ چند روایت معتبر درباره ناصر تقوایی، «دونده زمین»، «فروشنده»، مسئله پول خارجی و «هفت»! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

هرچند در روزهای اخیر «هفت» با عبارت جنجالی مسعود فراستی (دیاثت فرهنگی و هنری) در تحلیل و نقد فیلم «دونده زمین» کمال تبریزی، توانسته عصبانیت روشنفکران را بیش از پیش برانگیزد، اما این تنها به امروز بازنمی گردد و در ۹ طول ماه گذشته از آغاز این برنامه به سردبیری افخمی بارها روشنفکران از دست این برنامه فریاد زدند.

در زیر سعی شده به ۲۰ دلیل برای عصبانیت روشنفکران از «هفت» افخمی اشاره شود. نکته ای که چندی قبل یکی از منتقدان روشنفکر سینمایی مجبور به اقرار آن در یک مجله سینمایی شد: «سازندگان «هفت» می دانند چه می کنند و به دنبال چه هستند و متاسفانه چیزی که به دنبالش هستند چیز خوبی نیست!» اما افخمی واقعا به دنبال چیست؟

۱. محوری ترین رویکرد «هفت» جدید را باید حمله تند بهروز افخمی به پایگاه سست روشنفکران سینمای ایران دانست. او با طرح سوالات جدی درخصوص وضعیت فعلی سینمای ایران، مسئولین و مدیران دولتی سینمایی را به ارائه پاسخ به این پرسش ها واداشت. او با نامه نگاری و خطاب علنی کردن مدیران در فضای رسانه ای واکنش آنها را برانگیخت. تا جایی که این برنامه را از برنامه ای متملق و تائید کننده سیاست های مدیران، به برنامه ای انتقادی و تبیینی از سینمای ایده آل و ارزشی تبدیل کرد.

۲. تاکید افخمی بر سینمای مخاطب محور و سینمای واقعی. افخمی مشخصا در «هفت» بر این نکته تاکید دارد که سینمای واقعی، سینمایی است که در آن تماشای دسته جمعی فیلم هویت دارد و در جمع دیدن فیلم نفعی بود و با این فرض امروز ۹۰ درصد فیلم ها، «هنر و تجربه» هستند و می توانند در درازمدت در این گروه با تنها چند سالن محدود برای مخاطبان اقلیت خود اکران شوند. او معتقد است ما باید ژانرهای سینمایی نظیر کمدی، کودک، وحشت و … را که سهم زیادی از فیلم های پرفروش دنیا را امروز تشکیل داده اند، تجربه کنیم.

۳. نقد مستمر بر جریان سیاه نمای اجتماعی در سینما با زبان طنز و کنایه و نقد تند بر فیلمسازان دولتی که با بودجه دولت فیلمی بی مخاطب و علیه کشور تولید می کنند. «هفت» همچنین بر فیلم های محدود شده در منطقه سعادت آباد تهران و عدم به توجه به طبقه متوسط و پائین شهری جامعه نقد تندی کرد.

۴. پرداختن به موضوع تولید مشترک در سینمای ایران و نقد اهداف سازمان سینمایی از این کار (جذب مخاطبان جهانی یا موفقیت در جشنواره های خارجی؟) با تبیین گزارشی از انگیزه و پروتکل های کشورهای اروپایی در تولید مشترک با دیگر کشورها که اشاره داشت محصول مشترک با اروپا برای رسیدن به اهداف برنامه ریزی شده و سیاسی آنان است.

۵. نقد بدون پرده فیلم های مبتذل و سخیف کمدی و سیاه اجتماعی در میز نقد «هفت» با رویکرد دفاع از فیلم های قهرمان محور، قصه گو، پرمخاطب و دغدغه من. نظیر نقد تند و تیز فیلم های «۵۰ کیلو آلبالو» که با دستمایه شوخی های سخیف مبتذل درصدد قبح شکنی بودند. نقد این فیلم در «هفت» جنجال های زیادی به پا کرد.

۶. طرح بحث مفصل سینمای قهرمان و پهلوان محور و تأکید بر سینمای آرمانی که از ذات و اصالت سینما می آید و نقد سینمای اجتماعی با قهرمان های کوچک و حقیر. «هفت» معتقد است دیگر پرده سینما برای مخاطبان جذابیتی ندارد و امروز سینمای ما از قهرمان تهی شده است. افخمی در این راه از رویکرد مدیران سینمایی ابتدای انقلاب در تحقیر جمشید آریا به عنوان قهرمان جوانان آن روزگار، پرده برداشت.

۷. نقد گروه «هنر و تجربه» در سینما که از فیلم های هنری و تجربی واقعی خالی شده است و محلی برای تولید فیلم های شخصی یا پخش فیلم های توقیفی پس از چندین سال و دور از آگاهی رسانه ای شده است و تاکید بر خرج سوپسیت دولتی برای تولید فیلم های جریان اصلی سینما. «هفت» در این محور در گفتگو با کارگردان زیادی که فیلم در گروه «هنر و تجربه» داشتند به این مسئله پرداخت کارشناسی کرد.

۸. نقد بر وضعیت اکران و کیفیت سالن های سینمای ایران و تشویق بر تولید فیلم های پرمخاطب و پرفروش با حذف پروانه ساخت و دخالت های سازمان سینمایی در فیلمنامه ها و توجه به مقوله مخاطب در سینما با طرح مباحثی چون مخاطب در رأس هرم اهمیت در سینما است.

۹. طرح بحث عدم تحمل انتقاد در سینمای کشور با بیان آنکه “ما فیلمسازها توقع داریم از همه انتقاد کنیم، اما نمی پذیریم کسی از ما انتقاد کند” که بسیاری از اهالی سینما را ناراحت کرد. افخمی با طرح این سوال که “چطور می توان به اسم فیلم های نقد اجتماعی علیه قصاص فیلم ساخت، اما علیه سینما خیر؟” در یک اتفاق بی سابقه به مسئله کم سوادی برخی فیلمسازان در فیلم های نقد اجتماعی و نفی احکام صریح قرآن در فیلم های روشنفکران نقد تندی کرد.

۱۰. نقد جریان سینمای غرب زده و سفارتی در ایران که با دریافت بودجه و سرمایه خارجی به تولید فیلم علیه منافع ملی و ملت ایران اقدام می کنند و به تحقیر مردم و کشور دست می زنند. فراستی هفته گذشته با نقد تند و تیز بر فروش خانه و مملکت به بیگانه که مصداق کامل بی غیرتی است از آن به عنوان «دیاثت فرهنگی و هنری» نام برد که بسیاری از روشنفکران را برآشفت.

۱۱. تبیین ذات جشنواره های خارجی از جمله کن، برلین و اسکار. افخمی در گزارش های متعدد تحلیلی و پرمحتوا به رویکرد سیاسی جشنواره برلین، رویکرد دگرباشانه و همجنس گرایانه جشنواره کن در راستای قانونی کردن و ارج بخشیدن به مسئله همجنس بازی در اروپا و سرمایه گذاری غرب برای نفوذ در میان فیلمسازان داخلی پرداخت. حقیقتی که سردبیر نشریه معروف «ورایتی» تائید می کند اما منتقدان و مدیران روشنفکر داخلی را سخت برآشفت! همچنین تبیین و شفافیت رویکرد جشنواره های خارجی در پذیرش فیلم های ایرانی با ترغیب فیلمسازان داخلی در تولید فیلمهای سیاه از جامعه ایرانی و امتیازدادن به این فیلمها.

۱۲. نقد جدی سینمای جشنواره ای به عنوان الگوی ترویج شده مدیران سینمایی در سال های پس از انقلاب اسلامی و حمایت تمام قد حاکمیت و دستگاه های دولتی در این سالها از این جنس سینما. حال اینکه در تمام این سوال ها تریبون برنامه های سینمایی تلویزیون در دست کسانی بود که مردان جشنواره پیمای سینمای ایران بودند و در مقابل سینمای نوپای دفاع مقدس به آن سینما بها دادند تا الگو شود.

۱۳. تاکید بر بومی سازی جشنواره فیلم فجر و عدم تطابق الزامی آن با نمونه های خارجی از جمله کن و اسکار، و تلاش برای احیای دوباره این جشنواره با طرح این سوال که “باید دید آیا برای سینمای خود به جشنواره لازم داریم و اگر لازم است باید چگونه باشد؟”

۱۴. نقد اقلیت ۲۰ درصدی مرفه حاکم بر سینما. «هفت» صراحتا گفت سینما امروز نه تنها رانت می گیرد، بلکه خود به دیگران رانت می دهد. امروز سینمای ایران به یک طبقه خاص مرفه اجتماعی رانت می دهد و اقلیت ۲۰ درصدی امروز در سینمای ایران ۸۰ درصد سلایق و سبک زندگی خود را در سینما حاکم کرده اند.

۱۵. نقد جریان ابتدایی تشکیل سینما پس از انقلاب و سیاست های بهشتی و انوار به عنوان معماران اولیه سینمای ایران.

۱۶. بررسی و تببین نقش کمیسیون فرهنگی در سینمای کشور و شفافیت در مسائل ساخت و اکران پروژه «خانه دختر» و مسئولیت سازمان سینمایی در قبال پذیرش مسئولیت های خویش و لزوم پاسخگویی به مجلس.

۱۷. پرداختن به مسئله تاسیس مدرسه ملی سینما توسط دولت و نقد این اتفاق که در زمانی که همه دنیا مدارس سینمایی را کوچک یا تعطیل می کنند، با وجود داشتن چندین دانشگاه سازمان سینمایی با صرف بودجه هنگفت قصد راه اندازی یک مدرسه جدید را دارد.

۱۸. اشاره مستقیم به ابراهیم گلستان و نقد جایگاهی که روشنفکران از او ساخته اند. «هفت» در گفتگو با منوچهر طیاب، از مستندسازان پیشکسوت و بزرگ ایران، علنا این ادعا که او از گلستان تقلید می کرده را رد کرد و به ابهت ساختگی گلستان در اذهان مخاطبان ضربه زد. طیاب در این گفتگو گفته بود: من اصلا ایشان را یک بار هم ندیدم و نمی شناختمش. به اضافه اینکه دلیلی برای تقلید نداشتم. من رفته بودم برای خودم رشته سینما خوانده بودم تا حرفی برای گفتن داشتم. اگر بنا بر تقلید داشتم استادانی در دنیا داشتم که می توانستم از آنها تقلید کنم که نکردم!

۱۹. تحلیل مفصل جشنواره فیلم فجر و نقد مصلحت اندیشی در داوری های جشنواره و مضموم انگاشتن آن و تشویق به داوری واقعی فیلم ها.

۲۰. پرداختن به مسئله جنسیت در سینمای ایران در گفتگو با دکتر ایراهیم فیاض. وی در این گفتگو صراحتا گفت: سینمای ایران مریض و دچار سادیسم جنسی است.​

منبع: نسیم آنلاین

نوشته ۲۰ دلیل برای عصبانیت روشنفکران از «هفت» افخمی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نوشته چرا تهدید «کمال تبریزی» برای قهر از صداوسیما، یک فرصت طلایی است؟/ شرح خسارت‌های متوالی یک فیلمساز تمام شده! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

 فراستی افزود: من به شدت، هم در برنامه، هم در مصاحبه‌ها، تأکید کردم که دیاثت فرهنگی، هنری مصداقش این فیلم است. ایشان دوست دارند این را به خودشان بگیرند. این مشکل خودشان است و اتفاقاً این «دوست داشتن» جای تحلیل دارد.

 این منتقد سینما با اشاره به «پیشنهاد مناظره مدیر شبکه ۳ به آقای تبریزی» گفت: رئیس شبکه ۳ با قدرت و متانت جواب داد. پیشنهادشان هم خوب است، ولی آقای تبریزی و فیلمسازانی از این دست، از آنجایی که از اثرشان مطمئن نیستند جلوی منتقد نمی‌نشینند و به جای دفاع از اثر شلوغ‌کاری و مظلوم‌نمایی می‌کنند.

 فراستی ادامه داد: به اضافه اینکه تمام این به اصطلاح منتقدهایی هم که بیشتر روابط عمومی فیلم‌ها هستند، مرد بحث و مناظره نیستند. برای همین هم شلاق را بر می‌دارند. متأسفم برای این به اصطلاح منتقدها که منتقد نیستند و برای این تیپ فیلم‌سازها که دیگر باید گفت فیلمساز هم نیستند. مسأله این دوستان بیشتر مالی و اقتصادی است تا فرهنگی.

منبع: خبرگزاری دانشجو

نوشته فراستی: جواب دادن به توهین امثال تبریزی در شأن من نیست اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

اما به نظر می رسد امیرحسین علم الهدی متخصص دور زدن واژه هاست وگرنه مشخص است فیلم خاک خورده درون کمد، همان فیلم توقیفی است که نامش عوض شده است.او در جایی دیگر هم در مورد فیلم« باز هم سیب داری» گفته بود: «این فیلم، در دولت نهم و زمان ریاست آقای احمدی‌نژاد پروانه نمایش گرفته است، اما متاسفانه سینماداران به‌دلیل نبود امکانات مالی با اکران این‌گونه فیلم‌ها مخالفت کردند.»

«باز هم سیب داری»، فیلمی با فضای سورئال و اقتباسی از داستان‌های قدیمی ایرانی که موضوع آن روایتی نمادین از سرنوشت قومی است که تحت سلطه گروهی به نام «داسداران» قرار دارند.

استفاده از واژه «داسدار» در فیلم به نحوی است که هر مخاطب منصفی می تواند بفهمد که این فیلم نمادین چه مقصودی داشته است .حتی با خوشبینی صد در صدی هم نمی شود از کنایه های سیاسی کارگردان چشم پوشید و تاکید بر این نکته که این فیلم هیچ مصداق واقعی ندارد خنده تمسخر آمیزی را بر لب هر بیننده ای می نشاند. حال آنکه خود بایرام فضلی، به عنوان کارگردان نیز  برداشت سیاسی از اثر را منکر نشده است. اما اینکه علم الهدی با وجود این مضامین دلیل توقیف ده ساله فیلم را نبود امکانات مالی می داند به همان تخصص دور زدن علم الهدی بر می گردد.

علم الهدی اما به واسطه پشتوانه ی دولتی هنر و تجربه، بعد از اکران آن فیلم از نمایش فیلم های مساله دار کوتاه نیامد تا فیلمسازانی که خودشان هم دغدغه اکران داخلی نداشتند و صرفا برای جشنواره خارجی سفارش می پذیرفتند با برپایی چنین محافلی غافلگیر شوند.

 *جابجایی اکران فیلم های تجربی با اکران فیلم های توقیفی

با نگاهی گذرا به تلاش های علم الهدی برای اکران فیلم های مساله دار در گروه هنر و تجربه مانند نمایش آثاری مثا فیلم «گس» گاهی این گونه بنظر می رسد که می توان دریافت مانیفست هنری این گروه از یک پوسته ی ظاهری فراتر نمی رود و مساله اکران فیلم های مساله دار لابلای پز ظاهرا هنری یک دغدغه مهم از سوی این گروه است . بر همین اساس ادعای اکران فیلم های تجربی با مخاطب خاص با واقعیت ایجاد فضای اکران فیلم های مساله دار جابجا شده است.

اگر هم هنر و تجربه مدعی است که اساسا فیلم های هنر و تجربه محتوای مناسبی ندارند، سوالی مطرح می شود که چرا باید چنین بستری برای اکران این آثار فراهم شود؟

خواب تلخی که بعد از ده سال با هنر و تجربه احیا شد

هنر و تجربه، اگر چه در تجربه اکران فیلم های توقیفی مانند خانه پدری، تلاش هایش به نتیجه نرسید اما با چنین فضاسازی هایی توانست فیلمی مثل «خواب تلخ» که دوازده سال از توقیفش می گذشت را روی پرده بکشاند تا عملا فراخوانی برای نمایش فیلم های مساله دار بعدی را صادر کند.

جالب اینجاست با مرور تلاش های رئیس شورای سیاست‌گذاری گروه هنر و تجربه نمی شود معنی پایبندی به قانون مصوب وزارت ارشاد را فهمید، چهارچوبی که خود درباره آن می گوید: « قانون جایگاه وزارت ارشاد را مشخص کرده و هر پروانه‌ای که از این جایگاه صادر شد باید به رسمیت شناخته شود» اما هنر و تجربه خود مقابل آن می ایستد و حکم جدید صادر می کند.

این بلاتکلیفی در گفتار و عمل علم الهدی نه تنها نشان از عدم اعتقاد او به قانون است بلکه نشان می­دهد تفکرات او پی بر کرسی نشاندن دغدغه های شخصی و سیاسی اوست.

فرار از توقیف ۶ ساله، باز هم هنر و تجربه

اکران دونده زمین که این روزها محتوای آن هم بحث بر انگیز شده است، از دیگر اقدامات خارج از چهارچوب هنر و تجربه است .

فیلمی که از لحاظ محتوایی یک نگاه ضد ملی دارد و دلیل اصلی توقیف ۶ سال پیش آن ، مسائل سیاسی نیست اما این مدیر سینمایی باز هم ترجیح داده است که به قیمت مقابل مردم قرار گرفتن آن را اکران کند. برای همین موضوع است که فراستی واژه ای بهتر از «دیاثت فرهنگی» پیدا نکرده بود تا عمق معنا را انتقال دهد. سخنی که واکنش علم الهدی را نیز برانگیخت و او را به هلاکت و بدنامی میان مردم متهم کرد.

دونده زمین روایت دونده ژاپنی سرطانی است که قصد دارد دور دنیا را بدود و در مسیر سفر خود، به یک دهکده ایرانی می رسد. اهالی این دهکده اما دچار نوعی فراموشی و خوابزدگی و عادات عجیب و غریب هستند. ظاهرا زندگی در این دهکده مرده و همه چیز به خواب یا خوابزدگی عمیقی فرو رفته است. اما دونده ی ژاپنی که خود در آستانه مرگ است، با کمک کودکان این روستا سعی می کند تا دوباره سرزندگی را برای این دیار به ارمغان بیاورد تا شاید آنان والدین خواب زده خود را بیدار کنند.

دو فیلم مساله دار دیگر در صف اکران توقیفی ها!

اما با وجود انتقادات مضمونی به این فیلم ها چهارچوب شکنی محتوایی آنها، علم الهدی شمشیر را در مواجه با این مسائل از رو بسته است و برای رسیدن به مقصود سیاسی خود مصمم است چرا که این روزها او در تلاش است تا دو  فیلم هنجارشکن دیگر را روی پرده بفرستد، یکی فیلمی با نام «این یک رویاست»  به کارگردانی محمود غفاری و دیگری فیلم فرانسوی کاهانی با نام «وقت داریم حالا» .

فیلم هایی که به واسطه همان کلیشه های جشنواره پسند، توفیقاتی داشته اند و به همین سبب هم ساخته شده اند بر اساس سابقه هنر و تجربه دل به اکران های داخلی نیز بسته اند.

 وزیری که بابت پنجاه کیلو آلبالو شرمنده است برای اکران فیلم های توقیفی چه کرده است؟

امیر حسین علم الهدی با این اقدامات نشان داده است، صراحت رفتار او در بیان آنچه که میخواهد بیشتر از گذشته علنی شده است، به نحوی که دیگر حاضر نیست حداقل چهارچوب ها را در پذیرش آثار قبول نماید. اما سوال اینجاست چرا وزیر ارشادی که نسبت به اکران فیلم مثل پنجاه کیلو آلبالو«شرمنده» است در مقابل این موضع گیری های ضد چهارچوب علم الهدی واکنش نشان نمی دهد و فضا را برای اکران توقیف شده برای او باز گذاشته است؟

منبع: نسیم آنلاین

نوشته گروهی برای اکران فیلم‌های توقیفی؟ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سردبیر برنامه «هفت» در متن کامل این نامه با تیتر «دهان ما را بستی، با باقی ملت چه می کنی؟» که در اختیار ایسنا گذاشته،خطاب به کمال تبریزی نوشته است:

«حضرت کمال خان تبریزی سلام!

“شنیده ام عزم سفر کرده‌ای

هوای دلدار دگر کرده‌ای

عشقِ مرا ز سر به در کرده‌ای

تو رو به خدا اگه میشه تنها نرو!”

فرموده‌ای که سریال «سرزمین کهن» را نیمه کاره وِل می‌کنی مگر اینکه برنامه «هفت» تعطیل شود و ما را از تلویزیون اخراج کنند. چرا عزیزم؟ مگر ما چه کرده‌ایم که می خواهی به هر قیمت که باشد خفقان بگیریم؟ تو اگر رئیس جمهور می‌شدی چه بلایی سرمان می‌آوردی؟ لابد دستور صادر می کردی که ما را بگیرند و به زندان بیندازند و اگر رئیس قوه قضاییه می‌گفت نمی توانی چنین دستوری بدهی و قانون اجازه نمی‌دهد، کار مملکت را ول می کردی و قهر می کردی و توی خانه بست می‌نشستی.

عزیز دلم مملکت قانون دارد. اگر خیال می‌کنی ما جرمی مرتکب شده‌ایم، باید از طریق صحیح شکایت کنی. نه اینکه سریالی را گرو بگیری که سال‌هاست حتما میلیون ها نفر منتظراند تا به تماشای آن بنشینند.

از تعطیل کردن برنامه «هفت» می‌خواهی به کجا برسی؟ به فرض که دهان ما را بستی، با بقیه ملت که برای خودشان حق حیات و حرف زدن و اظهارنظر قائل‌اند چه می کنی؟ واقعا خیال می‌کنی می توانی همه را ساکت کنی یا وادار کنی دربارۀ فیلم‌هایت آن طور حرف بزنند که خودت می‌پسندی؟ چرا آنقدر لیبرال شده‌ای عزیزم؟ چرا اصلا تحمل نقد، مخالفت و پرخاش و جدل را نداری؟

مگر از پشت کوه آمده‌ای و خبر نداشتی که وقتی آدم فیلم می‌سازد باید منتظر نقد و نظر کوبنده و بی‌رحمانه هم باشد. چرا اینطوری شده‌ای رفیق قدیمی؟

این‌ها که گفتم برای خودت بود. وگرنه مرا خوب می‌شناسی و می دانی که هیچ بدم نمی آید یکی پیدا شود و پریزم را از برق بکشد.

والسلام

بهروز افخمی​»

نوشته پاسخ بهروز افخمی به کمال تبریزی؛ تو رو به خدا اگه میشه تنها نرو!/ به فرض که دهان ما را بستی، با بقیه ملت که برای خودشان حق اظهارنظر قائل‌اند چه می‌کنی؟ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی ادامه داد: این که در یک برنامه یک فیلم و موضوع آن نقد می‌شود، نه توهین است و نه منتقد و برنامه قصد توهین داشته است، ضمن اینکه فضا برای پاسخگویی آقای تبریزی باز است و هر زمانی که دوست داشته باشند می توانند نظرات خود را مطرح کنند و حتی می‌توان یک مناظره راه اندازی کرد و فرصت برای ایشان هست که بیایند و درباره انتقاداتی که به مضمون و محتوای فیلمشان شده، استدلال های خودشان را مطرح کنند، چون بالاخره در عرصه هنر فقط نگاه تک محوری و تک بعدی نباید باشد و  باید سعه‌صدر داشته باشیم.

میر حسینی در خصوص ادامه برنامه «هفت» عنوان کرد: ماه مبارک رمضان امسال شبکه سه  از حدود ساعت ۲۰ تا ۲ بامداد موظف به پخش مسابقات فوتبال یورو ۲۰۱۶ و لیگ جهانی والیبال است که تیم ملی ایران در آن حضور دارد. تیم ملی ما ۹ بازی دارد که ما باید پخش کنیم و طبیعتاً به غیر از دو شب‌ قدر، این مسابقات به طور کامل پوشش داده می‌شود و تمام برنامه‌های شبکه سه سیما از ساعت ۲۰ تا حدود ۲ بامداد قطع می‌شود و جای خود را به این مسابقات خواهد داد و فقط برنامه «هفت» نیست و برنامه «هفت» هم بعد از ماه مبارک رمضان ادامه خواهد داشت.

میر حسینی ضمن بیان اینکه دلیلی برای تغییرات در برنامه «هفت» وجود ندارد، درباره اظهار نظر تبریزی در خصوص ادامه ندادن تولید سریال «سرزمین کهن» گفت: مشکلاتی که این سریال داشت، در حال حاضر در مرکز نمایش سیما مدیریت می شود و ما هیچ اطلاعی از کم و کیف کار نداریم و اصلا اینکه «سرزمین کهن» تولید بشود و بعد در اختیار شبکه سه قرار بگیرد هم مشخص نیست و باید ببینیم نظر رئیس محترم سازمان و معاون سیما و جمع بندی که راجع به این کار تاریخی می کنند، چیست؟

منبع: باشگاه خبرنگاران جوان

نوشته واکنش مدیر شبکه ۳ به حاشیه های هفت؛ «هفت» با قوت به کار خود ادامه خواهد داد/ آقای کمال تبریزی مختار هستند هر تصمیمی که دوست دارند بگیرند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

تبریزی که در آن مصاحبه گفته بود: ساخت سریال «سرزمین کهن» با توجه به اجرای پرزحمت و سنگین آن، به حمایت و پشتیبانی معنوی و روحیه‌بخش از سوی مدیران تلویزیون نیاز دارد؛ این در حالی است که یک برنامه سخیف تلویزیونی به خود اجازه توهین به من را داده است و مسوولان محترم سازمان صداوسیما هم بی‌هیچ عکس‌العملی در این خصوص سکوت کامل اختیار کرده‌اند!

وی ادامه داد: بنابراین گروه سازنده پس از حوصله و تأمل چند روزه و ادامه رفتار مدیران تلویزیون، تصمیم به تعطیلی پروژه «سرزمین کهن» گرفت تا در اسرع وقت معلوم شود که بین سریالی با موضوع انقلاب اسلامی و برنامه‌ای موهن! کدامیک از نظر سازمان باید بماند و کدام‌یک برود!

حالا اما در اتفاقی قابل تامل، خبرگزاری فارس در خبری که صبح امروز منتشر کرده از قول روابط عمومی شهرک سینمایی دفاع مقدس توقف تصویربرداری سریال «سرزمین کهن» به کارگردانی کمال تبریزی را تکذیب کرده است!

در این خبر آمده است: روابط عمومی شهرک سینمایی عنوان کرد علی رغم مصاحبه آقای تبریزی درخصوص توقف فیلمبرداری فاز سوم سریال «سرزمین کهن» در اعتراض به رسانه ملی، اما عوامل این فیلم از صبح دیروز با حضور در این لوکیشن تا عصر به تصویربرداری مشغول بودند.

مقدم زاده بیان داشت: کلیه عوامل این فیلم از ساعت ۷ صبح در شهرک حضور داشتند و تا ساعت ۱۶:۴۵ دقیقه مشغول تصویربرداری بودند.  حدود ۷ روز است که تصویریرداری فاز سوم این سریال در شهرک دفاع مقدس دنبال می شود و ادامه تصویربرداری در لوکیشن دیگری ادامه می یابد.

این کارگردان در حالی خبر از توقف ساخت «سرزمین کهن» داد که در ۷ روز گذشته با استقرار در شهرک سینمایی دفاع مقدس در حال تصویربرداری این سریال بوده است و دیروز نیز به طور کامل تصویربرداری داشته است. وی در بخشی از گفتگوی خود اظهار داشت صداوسیما باید بین سریالی با موضوع انقلاب اسلامی و برنامه ای موهن یک کدام را انتخاب کند!

تبریزی در حالی صداوسیما را چنین خطاب قرار داده است که چندی پیش و در حین برگزاری جشنواره فیلم فجر به همراه بازیگران فیلم سینمایی آخرش، «امکان مینا» با موضوع انقلاب اسلامی در برنامه سینمایی «هفت» حضور یافت و بهروز افخمی در این برنامه به معرفی فیلمش پرداخت.

اکنون برنامه سینمایی «هفت» همان کارگردان را بخاطر اکران اثر ضدایرانی و توقیفی «دونده زمین» پس از ۶ سال در گروه «هنر و تجربه» به چالش کشید و مسعود فراستی در دفاع از سینمای ملی، این فیلم را مصداق توهین به ملت، بی غیرتی و دیاثت فرهنگی عنوان کرد که به دنبال فروش مملکت به بیگانه است.

به نظر می رسد اعلام توقف تصویربرداری «سرزمین کهن» توسط تبریزی در حالی که عوامل آن همزمان با گفتگوی ایشان در حال فیلمبرداری در شهرک سینمایی دفاع مقدس بودند، تنها تاکتیکی برای فشار بر مدیران تازه رسانه ملی پس از تغییرات اخیر و استفاده از ناآرامی های کنونی رسانه ملی برای تغییر در ماهیت برنامه سینمایی «هفت» بوده است.

برنامه سینمایی «هفت» در ماه های اخیر با نقد تند جریان روشنفکری سینمای ایران، مورد هجمه بسیاری از هنرمندان و مدیران سینمایی کشور قرار گرفته است.

نوشته چرا تبریزی پای تهدیدش نایستاد؟/ ادامه فیلمبرداری سرزمین کهن برخلاف تهدید کمال تبریزی + عکس اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

اصلا یکباره چه اتفاقی می‌افتد که نقد یک فیلم در برنامه تلویزیونی که ساعت یک نیمه‌شب روی آنتن می‌رود، می‌شود مشکل اصلی سینمای مملکت و کار به جایی می‌رسد که حضرات قانون‌نخوانده مدعی آزادی هنر و هنرمند و فضای باز هنری هم از سر اجبار بروند سراغ کتاب قانون و سرکتاب باز کنند و برای منتقد برنامه تجویز شلاق کنند. شوخی از این لوس‌تر نمی‌شود اما این شوخی لوس فقط صورت ماجراست. اصل قضیه چیز دیگری است. اصل ماجرا چیست؟

ماجرا از این قرار است که برنامه هفت بعد از ۲ دوره نه‌چندان موفق و تبدیل شدن به یک برنامه خنثی و بی‌مخاطب و سراسر تعارف، به واسطه خوش‌ذوقی تیم سازنده متعهدش و با هدایت و سکانداری بهروز افخمی (که تاکنون ۵ سیمرغ در جشنواره فجر گرفته است) و با کمک چند نفر از اهالی خبره و پیشکسوت سینما از جمله مسعود فراستی و رسول صدرعاملی تبدیل شد به یک برنامه اثرگذار و موفق. گروه برنامه‌ساز هفت گروهی است که روی مواضعش ایستاده‌ و اهل معامله نیست. گزارش‌هایی که در دوره جدید برنامه «هفت» درباره سینمای جشنواره‌ای، نداشتن قهرمان و سیاهنمایی و… پخش شده نشان می‌دهد این گروه نه اهل تعارف است و نه قصد دارد از برنامه برای خودش پله ترقی بسازد.

شاید همین‌ها هم بود که باعث شد جماعت شبه‌روشنفکر عصبانی شوند و احساس خطر کنند. وقتی هم که احساس خطر کردند، در مرحله اول ساخت برنامه‌هایی مخالف رویه برنامه هفت آغاز شد. برنامه‌هایی با نگاه شبه‌روشنفکری یا دست‌کم با جانبداری زیرپوستی از جماعت شبه‌روشنفکر سینمایی. اما هیچکدام از برنامه‌هایشان چه در فضای مجازی و چه در رسانه‌های تصویری و شنیداری و مکتوب نتوانست میان مردم جا باز کند. همه آنها صرفا با به‌به و چه‌چه همان طیف روبه‌رو می‌شدند و همچنان بی‌خاصیت و خنثی بودند و شامل مجموعه‌ای از تعارفات لوس و البته نان قرض دادن برای کسب فلان منصب و مسؤولیت بهمان جشنواره و…

طبیعتا بعد از شکست در این مرحله، تخریب غیرعلنی در دستورکارشان قرار گرفت. با هر واسطه‌ای تلاش کردند مدیران را مجاب کنند برنامه هفت را از این گروه موفق بگیرند. این بود که شایعه پشت شایعه، خبر پشت خبر و پرونده پشت پرونده ساختند تا شاید آنها را از میدان بیرون کنند و دوباره شبه‌روشنفکرها روی صندلی هفت که حالا داغ و پربیننده شده بود تکیه بزنند اما این کار هم عقیم ماند. حالا فقط در تیردان این جماعت یک تیر مانده بود. تیری که البته باب میل‌شان نبود و رها کردن آن می‌توانست نقاب از چهره‌شان بردارد و رسوایشان کند اما چاره‌ای برایشان نمانده بود. حالا آنها باید شروع می‌کردند به تنگ کردن فضای رسانه‌ای برای برنامه‌سازان هفت. همه دست به کار شدند. یکی حرف‌های افخمی را بهانه کرد و بنا گذاشت به تحریک احساسات مخاطبان و… آن دیگری که پیش‌تر اعتقاد داشت هنگام نمایش هفت همه خوابند، مدعی شد این برنامه برای فرزندانش بدآموزی دارد و… خلاصه خیلی‌ها که خودشان را برای جلوس بر کرسی افخمی آماده کرده بودند، به این برنامه تاختند.  دست آخر هم به واسطه یکی از بحث‌های منتقد برنامه که با استناد به فرمایشات آیت‌الله جوادی‌آملی گفته شده بود بنا گذاشتند به تخریب به واسطه قانون. این تیر آخری حالا پرتاب شده است. حالا مدعیان آزادی هنر دست به ماده و قانون شده‌اند. حالا در یک بیانیه لوس مدعی شده‌اند یک منتقد باید به واسطه نقدش به یک فیلم شلاق بخورد؛ تلاشی لوس و بی‌نمک که به واسطه هم‌طیف‌های «۵۰کیلو آلبالو» صورت جدی به خود گرفته است. حالا باید ایستاد و دید آیا تلویزیون هم گزاره جماعت دست به شلاق را جدی خواهد گرفت یا اینکه پای هفت و افخمی- که پای حرف‌هایش ایستاده است- خواهد ایستاد!

منبع: وطن امروز

نوشته شوخی لوس مخالفان هفت و «اصل ماجرا»/ چرا هفت و افخمی را دوست ندارند؟ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.