«روزی روزگاری»، داستان جوان طلبه‌ای است که در روزهای جنگ دوازده روزه تهران را ترک نکرده است و …

این فیلم کوتاه، به نویسندگی مهتاب ابراهیمی و محصول باشگاه فیلم اشراق از  معاونت فضای مجازی هنر و رسانه دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم است که در مدت زمان پنج دقیقه برای پویش «وطن به روایت من» ساخته شده است.

امیر محمد ذوالفقاری و سیدحسین همایی بازیگران فیلم کوتاه «روزی روزگاری» هستند.

فهرست عوامل این فیلم کوتاه عبارت است از: کارگردان: محمد مهدی محمد حسنی، نویسنده: مهتاب ابراهیمی، مشاور کارگردان: محمد علیزاده فرد، دستیار کارگردان: امیر محسن پور محی آبادی، فیلمبردار: مجتبی یزدی زاده، دستیار فیلمبردار: امیرحسین جوهری، صدابردار و طراحی صدا: مجید نجاتی، دستیار صدا: ماکان نجاتی، منشی صحنه: مریم سادات  آل سجاد، تدوین: امیر محسن پور محی آبادی و مهتاب ابراهیمی، اصلاح رنگ و نور: هستی پور سعادت، مدیر تولید: سیدمحمد رضا همایی، طراح لباس: سحر ابویی، عکس: مهدیه غلامحسینی، طرح پوستر: سحر ابویی، مشاور رسانه‌ای: آزاده فضلی، طراح صحنه: مریم سادات فاضلی، تدارکات: متین نجاتی، تهیه‌کننده: مهدیه غلامحسینی، تهیه شده در باشگاه فیلم اشراق.

نوشته «روزی روزگاری» با موضوع جنگ تحمیلی ۱۲روزه آماده شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

یکی از کارهای شاخص پاک‌نیت، ایفای نقش حسام بیگ در سریال «روزی روزگاری» است.

این قسمت از «۱۰۰۱» امشب، پنجشنبه ۲۲ خرداد ساعت ۲۲:۳۰ روی آنتن شبکه نسیم می‌رود و به عدد ۱۳۷۰ اختصاص دارد.

جناب‌خان نیز در بخش‌هایی از برنامه آنان را همراهی می‌کند.

«۱۰۰۱» برنامه‌ای در قالب گفتگو-سرگرمی است که با محوریت اعداد در زندگی تهیه و پخش می‌شود.

هر قسمت از «۱۰۰۱» حول محور یک عدد خاص می‌چرخد که سوژه‌ها و موضوعات مرتبط با آن عدد در برنامه مطرح می‌شود.

این برنامه به تهیه‌کنندگی و کارگردانی فریدالدین نیکجو ساخته شده و ‌طراح و مدیر هنری آن محمد بحرانی است.

نوشته محمود پاک‌نیت مهمان برنامه «۱۰۰۱» می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما – میثم محمدی : شاید خیلی ها به این روند کاری او عادت کرده باشند که فاصله زیادی میان تولیدات او در تلویزیون باشد. در حالی که مجموعه هایی که امرالله احمدجو ساخته مخاطبان خاص خود را داشته و از یک روند منحصر به فرد از لحاظ داستانی و مفهومی برخوردار بوده است. توجه به جزئیات و حساسیت در روند تولید و البته زبان تند و تیزی که خود نیز به آن اذعان دارد، باعث شده که تصوراتی میان برخی همکاران و مدیران سینما و تلویزیون ایجاد شود. امرالله احمدجو کارگردان مجموعه «روزی روزگاری»، «تفنگ سرپر» و «پشت کوههای بلند» که همیشه رابطه خوبی با مطبوعات و رسانه ها دارد ، با خوش رویی و آرامش به سوالات سوره سینما جواب داد.

تجربه نشان داده که فواصل زیادی بین کارهای شما در تلویزیون بوجود می آید.دلیل این اتفاق چیست؟
امرالله احمدجو : جز اینکه برای فواصل زیادی که بین کارهای من می افتد ، به تقدیر و قسمت معتقد باشم چیز دیگری نمی توانم بگویم.

اما به نظر من همه چیز در این مساله تمام نمی شود . شما کارهایی را برای ساخت به تلویزیون ارائه دادید و یا برای سینما اقدامی کرده اید؟
بله.دو فیلمنامه سینمایی من توسط حوزه هنری از من خریداری شده و ۴ سریال که هیچ کدام کمتر از ۳۰ قسمت نیست در شبکه های یک و سه وجود دارد و در واقع من همیشه برای کار کردن آماده بوده‌ام.

شما سابقه خوبی در تولید آثار تلویزیونی دارید و می توانید کارهای خوبی در سینما تولید کنید .فکر نمی کنید که باید کمی پی گیرتر باشید تا این پروژه ها به سرانجام برسد؟
آنهایی که در تصمیم گیری موثر هستند عکس این تصور را دارند و به شایعاتی که پیرامون من درست شده توجه می کنند. اکثر کارهای من با تعدد بازیگر و عوامل مواجه بوده ، خوب یک تهیه کننده که با تصور هزینه کم و ساختن یک فیلم پرفروش وارد می شود ، اما با صداقت عمل نمی کند و ابتدا می گوید هر امکانی فراهم می شود تا یک شاهکار بسازیم و بعد با دست خالی و وعده دوستانش شروع می کند، فضای پرتنشی را ایجاد می کند. در واقع حالا که کار را شروع می کنیم هر نیازی را بی‌مورد قلمداد می کند و در نهایت این جریان میان من و او تنش ایجاد می‌کند.

تهیه کننده های بسیاری با این شرایطی که شما از آن یاد می کنید حضور دارند و به نظر می رسد که باید از اینها عبور کرد تا در شرایط دلخواه کار کرد.
این جریان برای هر شخصی منحصر به فرد و خاص است. من وقتی قرار است یک کار را با لحن طنز تغزلی و با حساسیت های خاص خود اجرا کنم ، باید دقت زیادی به خرج بدهم و زمانی که فیلمبرداری به دلیل عوامل ثانویه با کندی مواجه می شود تاب نمی آورم و شاهد دارم در یکی از همین کارها به مدت ۹ روز حدود ۳۰ کیلومتر تا محل فیلمبرداری می رفتیم و آنجا یک چرخ دستی شکسته را لجبازانه می آوردند تا به طرق مختلف درست کنند و زمان از بین می رفت، در حالی که خرید آن هزینه آنچنانی نداشت.

پس تاکید زیادی بر مدیریت زمان و برنامه ریزی تهیه کننده در یک کار دارید؟
بله. در اصل با تمام اینکه همه پیله کردند که سینما و فیلمسازی ما مشکل فیلمنامه دارد ، متاسفانه مشکل تهیه کننده بسیار شدیدتر است و خود من به جز در یک مورد تولید «روزی روزگاری» که با ۱۳۳ جلسه فیلمبرداری و بدون مساله و حاشیه به پایان رسید ، در این خصوص تجربه خوبی نداشتم و در واقع تهیه کننده باید عاشق و آگاه به مدیریت فیلمسازی باشد که آقای خوش رزم آگاه بود ، زمان را نمی شمرد و الویت برای او کیفیت و راندمان مناسب تولید بود.

در مورد شایعاتی که در نتیجه این جریانات بوجود می آمد بیشتر توضیح بدهید.یعنی تصور غلطی از شما میان دست اندرکاران و برخی مدیران سینما و تلویزیون بوجود آمده است؟
بله.به جز همین یک موردی که در «روزی روزگاری» گفتم بقه پروژه ها به این شکل نبوده و تهیه کننده در نهایت شایعات افسانه واری می سازد و این جریان می یابد. یا حتی در عوامل پایین تر تصور کنید که یک آدم بی حال و بی مسئولیت سر کار حضور دارد و ساده ترین وظیفه خود را به درستی انجام نمی دهد. من هم با او دچار اصطکاک می شوم و وقتی او از این پروژه به پروژه دیگری می رود شایعاتی را عنوان کرده و به گوش من هم رسیده است. متاسفانه این حرف ها هم باور می شود و هرگز کسی به گزارش کار که مکتوب شده است رجوع نمی کند تا ببیند کارگردانی که هر روز بهانه می آورده و کار را تعطیل می کرده در ۱۸ ماه ۲۱۰۰ دقیقه را ساخته است و حالا یک کلاغ چهل کلاغ می شود که در حرفه ما هم رایج است و در نهایت ما مجبور به کناره گیری می شویم.

این جریان تبعات دیگری هم در سطح مدیران به وجود می آورد و تصوراتی که از آنها صحبت کردیم را تقویت کرده است؟
فکر می کنم همینطور باشد . ابتدا که باید بگویم . در دوره هر رییسی در سازمان صدا و سیما یک کار داشتم .در زمان آقای هاشمی «روزی روزگاری» ، در زمان لاریجانی «تفنگ سر پر» و در دوره ضرغامی هم «پشت کوههای بلند» را ساختم. عواملی که عرض کردم دست در دست هم دارند و یکی هم اینکه من زبان تیزی دارم و چاپلوسی بلد نیستم. بدبختانه عادتی در مدیران بوجود آمده که باید در مقابل آنها سجده کنی، من این کار را فقط برای خدا می کنم. از طرفی مدیران گماشته می‌شوند که کاری برای ما انجام دهند، نه اینکه ما خواهش و التماس آنها را بکنیم . همه اینها باعث می شود که تصویری که از شما وجود دارد نامطلوب و مخدوش باشد.

شما در مورد انتقاداتی هم که در زمان پخش «پشت کوههای بلند» می شد ، به نظر مدیران و برنامه ریزی آنها را بی تاثیر نمی دانستید؟
ببینید در این کار یک وجه مهم قضیه این بود که توجه بسیار دقیق و درستی به لهجه اصفهانی شود تا مورد سوء استفاده واقع نشود و از طرفی هم به استعدادها و ظرایف و نکته های دقیقی در بازیها و طراحی لباس و صحنه توجه شد ، اما وقتی کاری که هنوز تدوین آن به نیمه نرسیده بلافاصله پس از اذان مغرب و در اردیبهشت ماه روی آنتن می رود ، طبیعی است که همه عوامل جانبی مخرب به گردن کارگردان می افتد و وقتی به مسئولان می گوییم ، پاسخ می دهند که روال ما این است و من این انتقادات را با صراحت به همان دوستان می گویم.

حالا از تلویزیون که بگذریم به نظر در سینما شرایط برای کار کردن و فیلم ساختن مناسب تر به نظر می رسد. در این زمینه هم قصد ندارید کاری را شروع کنید؟
در سینما چنان با همان فیلم اول سرخورده شدم که دیگر مراجعه نکردم و حالا هم ترجیح می دهم با سرمایه مردم بازی نشود ، چون خیلی از عوامل باید دست به دست هم بدهد تا ابتدا سرمایه برگردد و بعد سودآوری داشته باشد و فقط یک بخش انتخاب فیلمنامه خوب و ساخت در دست توست که البته آنهم نه بطور مطلق ، چون همانطور که گفتم تهیه کننده ها هم اثرگذار هستند و در نهایت فقط یک فیلمنامه خوب می ماند و بعد از تمام اینها باید ببینید چطور به آن نگاه می شود و چگونه به اکران می رسد ، به همین دلایل پرهیز کردم.

اگر قرار بود در سینما کار کنید دوباره سراغ همین کارهای تاریخی که در تلویزیون از شما دیدیم می رفتید؟
کارهای اخیر من تم اخلاقی دارد و جالب است که بدانید بیشتر فیلمنامه هایی که نوشتمبر خلاف تصور بسیاری که من را در فضای سریال ها محدود می بینند ارتباطی با جنگ ایران و عراق دارد ، اما شرایط را برای تولید آنها فراهم نکردند و به قولی من را دور سرشان تاباندند تا در نهایت همه این عوامل دست به دست هم بدهد و همینطور سن کاری ما کمتر شود.

با توجه به اینکه به سرمایه های دولتی اشاره کردید ، حضور بخش خصوصی برای تولید فیلم را موثر نمی دانید؟
بودجه فیلمسازی یا مستقیم از ارگانهای دولتی و جیب دولت می آید و یا اینکه بخشی که شما از آن خصوصی یاد می کنید با وام ها و تامین سرمایه غیرمستقیم از منابع دولتی دست به این کار می زند . ما در ظاهر بخش خصوصی داریم که این جریانات هم خود به خود در ادامه حالت های باندی را بوجود می آورد که هر یک سردسته ای دارد که من هیچگاه در این باندها حضور نداشتم و جا نگرفتم و وقتی هم که خارج از این جریان باشی کار بسیار سخت می شود. در جنبه دولتی هم بیشتر به رابطه تو با مدیران بازمیگردد که من هنوز به جز یک مورد ، مدیر پشتیبان ندیدم و این کافی نیست ، هر چند که شاید مدیران زیادی در تلویزیون و سینما مدافع کار و طرز فکر من باشند ، اما من آنها را نمی شناسم و این چنین برکنار می مانم.

فارغ از مدیران رابطه شما با دست اندرکاران چگونه است. از سوی هیچ همکار و هنرمندی برای کار کردن ترغیب نمی شوید؟
خیر.ارتباط من بیشتر با اشخاصی همانند شما در حوزه مطبوعات و رسانه است و همکاران و بخصوص تهیه کننده ها تصویر توهمی عجیبی از من در ذهن دارند. شاید تصور می کنند کار کردن با فلانی پر خرج است و یا اینکه از لحاظ اخلاقی تند است که به هیچ وجه اینگونه نیست. مثلا هزینه «روزی روزگاری» به اندازه سریال های معمول شبانه بود و یا «پشت کوههای بلند» را طوری شکل و ظاهر بخشیدیم که همه تصور می‌کردند یک سریال الف ویژه است، در صورتی که در گروه ب تولید شده بود.

در خصوص رفتارتان با بازیگران و عوامل دیگر چطور؟
خوب طبیعی است از آنجایی که من به جزئیات دیالوگ ها هم فکر کردم و با بازیگری که فیلمنامه را نخوانده و سر صحنه حاضر می شود و می گوید در کارهای دیگر فقط فضای کلی را به ما می گویند با روی خوش برخورد نمی کنم و از طرفی کسی نمی گوید با بازیگری که کارش را به بهترین نحو انجام می دهد چگونه رفتار می کنم و متاسفانه این شرایط تصور بدی را برای اطرافیان ایجاد می کند.

در پایان شرایط سینما و تلویزیون را چگونه ارزیابی می کنید؟
به نظرم خیلی روابط و واقعیت های حرفه ای مشخص و در ملاء عام نیست. جریان نقد و مطبوعات ما انسان های با حسن نیت و صادقی را نیاز دارد تا واقف به این شرایط باشند تا بلکه باری را جابجا کنند تا جوان های مستعد و با انگیزه ای در آینده بتوانند کار کنند.

نوشته چاپلوسی بلد نیستم/ درباره من شایعات و توهم منفی وجود دارد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما – میثم محمدی: یکی از شخصیت هایی که در سریال «روزی روزگاری» به کارگردانی امرالله احمدجو خاطره ساز شد و از یادها نمی رود حسام بیک، دزد و راهزن پرخاشگری است که لحظات شیرینی را برای مخاطب رقم زد. سریالی که در سوی دیگر آن زنده‌یاد خسرو شکیبایی با ایفای نقش مراد بیک توانایی خود را به ثابت کرد و به چهره ای محبوب تبدیل شد. به بهانه فرا رسیدن ششمین سالروز درگذشت خسرو شکیبایی با محمود پاک نیت بازیگر نقش حسام بیک که دو تجربه مشترک سینمایی با زنده یاد شکیبایی در کارنامه دارد، درباره بازیگر فراموش نشدنی سینمای ایران صحبت کردیم.

در مورد حضور خودتان در مجموعه «روزی روزگاری» و نحوه فراهم شدن شرایط برای ایفای نقش حسام بیک توضیح بدهید.

محمود پاک نیت: در سال ۱۳۶۷ یک فیلم سینمایی به نام «شاخه‌های بید» با امرالله احمدجو کار کرده بودم که همانجا در مورد یک نقش با من صحبت کرد برای سریالی به نام «پسرخاله‌ها».  آن موقع من کارمند وزارت فرهنگ و هنر بودم. احمدجو به من گفت که می‌توانی برای ایفای این نقش بیایی که من هم جواب مثبت دادم تا اینکه سال ۱۳۷۰ قرار داد بستیم و برای فیلمبرداری به میمه رفتیم.

شما آن زمان بازیگر شناخته شده نبودید و عمده فعالیتتان در تئاتر بود. از طرف دیگر خسرو شکیبایی در «هامون» مهرجویی درخشیده بود و سیمرغ بلورین جشنواره فجر را دریافت کرده بود. وقتی متوجه حضور شکیبایی در «روزی روزگاری» شدید چه حسی داشتید؟

به هرحال برای من که هیچ شهرتی نداشتم و در شهرستان به بازیگری در تئاتر مشغول بودم، افتخار بود که با شکیبایی همکاری کنم. در هر صورت علاوه بر «هامون» شکیبایی آن زمان در میان بازیگران تئاتر بسیار سرشناس بود و من قبل از این فیلم بازی او را در چند نمایش از جمله «شاهزاده و گدا» در تالار وحدت دیده بودم و طبیعی بود که آشنایی و کار با او افتخار بزرگی برای من بود.

از مواجهه خود با شکیبایی در «روزی روزگاری» بگویید.

جالب است بدانید من و مرحوم شکیبایی در آن مجموعه فقط یک سکانس در مقابل همدیگر بازی داشتیم و آنهم مربوط می‌شد به سکانسی که حسام بیک بعد از یک راهزنی در بیابان با مراد بیکی روبرو می‌شود که متاثر از خاله راه و رسم زندگی را آموخته و متحول شده و حالا دارد همان سوال‌هایی را که خاله از خودش می‌پرسید را از حسام می پرسد.

اما در کل مجموعه چنین به نظر نمی‌رسد و به دلیل نقش ها به راحتی نمی‌شود چنین چیزی را تشخیص داد.

از طرفی هم به دلیل نوع تدوین مجموعه است که به خوبی انجام شده است.

فکر می‌کنم ایام فیلمبرداری در میمه کنار هم بودید و تجربیات خوبی داشتید.

بله. ما شب ها کنار هم می‌نشستیم و در مورد فضای سریال و شخصیت‌ها صحبت می‌کردیم.

اتفاق افتاد که مرحوم شکیبایی شاهد بازی شما باشد و در مورد کیفیت بازیتان در یک سکانس اظهارنظر بکند؟

اولین سکانس «روزی روزگاری» با من شروع می‌شد و مربوط به صحنه ای بود که حسام بیک وارد می‌شد و با نسیم و بسیم بیک بر سر یک معامله دعوا و جر و بحث می‌کند. یک برداشت انجام شد و آقای احمدجو گفتند که باید یک برداشت دیگر بگیریم که این کار را کردیم. برای استراحت و نوشیدن آب و چای به سمت یک چادر رفتیم که من متوجه شدم کسی پشتم زد. برگشتم و با مرحوم شکیبایی مواجه شدم که به من گفت: امروز اینجا یک بازی بیابانی دیدم و خیلی لذت بردم. من که تا آن لحظه فکر می‌کردم که خوب بازی نکردم، حال خاصی به من دست داد و آن لحظه را همیشه به یاد دارم و اعتقاد دارم هر بازیگری این کار را نمی‌کند و حتی برخی بازیگر مقابل را می کوبند و تخطئه می‌کنند.

فارغ از بحث بازیگری چه ویژگی های بارز اخلاقی در شخصیت مرحوم شکیبایی سراغ دارید؟

علاوه بر توانایی بازیگری یک انسان واقعی، با اخلاق و الگو بود. کسی بود که آنچه با روح و دل خود حس می‌کرد را می گفت و منجر می‌شد از ارتباط با او لذت ببرید.

به غیر از سریال «روزی روزگاری» به کدامیک از آثاری که خسرو شکیبایی در آنها بازی کرده علاقمند هستید؟

من اکثر کارهای او را دوست دارم، «کیمیا» و «هامون» که از بهترین‌های سینمای ایران هستند. تئاترهایی که اجرا می‌کرد هم درخشان بود. در کل باید بگویم که فضای کارهای شکیبایی گرم و دلنشین بود.

شما دو فیلم سینمایی هم با خسرو شکیبایی بازی کردید. در مورد این تجربه ها هم صحبت کنید.

بله. من در «سرزمین خورشید» و «دلشکسته» با او همبازی بودم. در «دلشکسته» مقابل هم کم بازی داشتیم، اما در «سرزمین خورشید» بیشتر با هم بودیم. در کار علی رویین تن زنده‌یاد شکیبایی از لحاظ جسمانی ضعیف شده بود و به دلیل دیابت، پرهیز غذایی و مصرف دارو داشت و حتی حدود یکسال بود که بیماری سرطان سراغش آمده بود، اما کسی نمی‌دانست و او با انرژی کار می‌کرد. این درس بزرگی بود که کاری کنید تا همه از حضورتان لذت ببرند. جمله معروف «آن چه از دل برآید لاجرم بر دل نشیند» مصداق رفتار خسرو شکیبایی بود.

در فیلم «سرزمین خورشید» ساخته احمدرضا درویش حضور بیشتری در کنار او داشتید . تجربه بازی در این فیلم چطور بود؟

در «سرزمین خورشید»  ۷ ماه در آبادان و روزهای کمی در شمال کشور با هم بودیم. من نقش یک افسر عراقی را ایفا می‌کردم که به اسارت درآمده بود و باید اطلاعاتی برای آزادسازی خرمشهر می‌داد و مرحوم شکیبایی نقش پزشک ایرانی را برعهده داشت که به واقع لحظاتی که با او همبازی بودم درس های زیادی گرفتم. ایشان سمت استادی برایم داشت و از لحاظ منش و اخلاق کم نظیر بود.

چطور یک هنرمند به چنین جایگاهی می‌رسد که مانند خسرو شکیبایی حتی پس از مرگ هم فراموش نمی‌شود؟

من در مورد شکیبایی به طور خاص می توانم بگویم که یک فاکتور مهم وجود داشت و آن هم صداقت او بود که می‌تواند برای تمام اقشار الگو باشد. او از معدود هنرمندان متعهدی بود که به کار بازیگری مقابلش اهمیت می‌داد. در طول فیلمبرداری «روزی روزگاری» با اینکه اکثر عوامل منتظر بودند، بعد از ۲۵ روز کار ۵ روز تعطیلی داشته باشند تا به کارهای دیگرشان برسند، مرحوم شکیبایی آپارتمانی در میمه گرفته بود و می‌گفت نمی خواهم از این فضا دور شوم و هر از گاه خانواده پیش او می‌آمدند. من نمونه چنین هنرمندی را کمتر دیدم که به کارش این قدر ارزش بدهد و صداقت داشته باشد.

نوشته صداقت، مهمترین ویژگی اخلاقی شکیبایی بود/ در بازیگری از شکیبایی آموختم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما- این روزها دو مجموعه خاطره انگیز از شبکه تماشا پخش می‌شوند. «روزی روزگاری» ساخته امرالله احمدجو و «آوای فاخته» به کارگردانی بهمن زرین‌پور. با بهروز خوش رزم تهیه کننده این مجموعه‌ها درباره روند تولیدشان صحبت کردیم. خوش رزم یکی از پرکارترین تهیه کننده‌های تلویزیون در دهه ۷۰ بوده و در کارنامه اش می توان تهیه مجموعه‌های «گرگ‌ها»، «ورثه آقای نیکبخت»، «یلدا» و … را دید. مرور خاطرات این مجموعه‌ها از زبان تهیه‌کننده آنها خالی از لطف نیست.

برای شروع بحث باید به گذشته فلاش بک بزنید. ماجرای «روزی روزگاری» چطور پیش آمد؟

بهروز خوش رزم: آقای امرالله احمدجو کارمند تلویزیون و کارگردان بود، فیلم‌های کوتاه ساخته بود و البته فیلم سینمایی «شاخه های بید» ایشان هم مورد توجه قرار گرفته بود. من از سوی آقای فرید حاج کریم خان که مدیر وقت گروه فیلم و سریال بود دعوت به کار شدم و او توضیح داد که این فیلمنامه تصویب شده و شروع کنیم به کار. آن زمان مجموعه امام علی (ع) هم در حال تولید بود، قرار بود من آن مجموعه را تهیه کنم اما آقای کریم خان پیشنهاد «روزی روزگاری» را داد و به این پروژه پیوستم.

شما کارمند تلویزیون بودید؟

بله.

یادتان هست فیلمبرداری «روزی روزگاری» چه زمانی شروع شد؟

بله. اسفندماه ۱۳۶۹ پیش تولید را آغاز کردیم. ۸ خردادماه ۱۳۷۰ فیلمبرداری شروع شد و ۴ آذرماه فیلمبرداری به پایان رسید.

با دوربین ۳۵ کار کردید؟

نه. دوربین ۱۶ میلیمتری.

هزینه تولید این مجموعه خاطرتان مانده؟

بله، حدود ۶۰ میلیون تومان.

آن موقع تقسیم بندی مجموعه ها به الف و ب و … وجود داشت؟ درجه «روزی روزگاری» چند بود؟

این مجموعه الف بود، آن موقع الف ویژه نداشتیم.

یکی از امتیازهای «روزی روزگاری» عوامل و بازیگران آن هستند. فرهاد صبا، فرهاد فخرالدینی و خسرو شکیبایی. شکیبایی گزینه اول بازی در نقش مراد بیک بود؟

برای نقش مرادبیک ابتدا قرار بود جمشید هاشم پور در این پروژه کنار ما باشد، اما ایشان آن روزها ستاره سینما بود و دستمزد بالایی داشت. ما توان پرداختن دستمزدی که شایسته ایشان بود نداشتیم. لیستی داشتیم و به همه گزینه های مناسب فکر می کردیم. آقای احمدجو از  آن کارگردان‌هایی است که وقتی می‌نویسد به بازیگرش فکر می کند و خیلی زود به نتیجه می‌رسد. خسرو شکیبایی عزیز هم یکی از گرینه‌های جدی بود که خوشبختانه توانستیم حضور او را در کنارمان داشته باشیم. مرحوم شکیبایی در این مجموعه واقعا درخشید و بازی اش در یادماندنی است. فرهاد صبا یکی از بهترین فیلمبرداران سینما بود که با مسعود کرانی و مجید فرزانه در این پروژه حضور داشت و همکاری با او به بهتر شدن کار انجامید. موسیقی فرهاد فخرالدینی هم خاطره انگیز و در یادماندنی است.

محمود پاک نیت و محمد فیلی را هم خیلی ها نمی شناختند، آن ها را چطور انتخاب کردید؟

آقای احمدجو با آنها همکاری کرده بود، خیلی خوب توانایی هایشان را می‌شناخت و باور داشت.

آن زمان آقای شکیبایی در «هامون» بازی کرده بود؟

نه. بعد از پایان «روزی روزگاری» به کار آقای مهرجویی ملحق شدند.

فیلمبرداری هم خارج از تهران انجام شد. حوالی اصفهان؟

بله. کل کار در میمه اصفهان، در بیابان های اطراف فیلمبرداری شد. حدود ۶ ماه فیلمبرداری طول کشید، در روزهای داغ تابستان ساعاتی طولانی کار مفید داشتیم. بیشتر نماها خارجی بود، فضاهای متنوعی داشتیم و این کار را دشوار می کرد اما گروهی که در این پروژه با ما همکاری می کردند درجه یک و همدل بودند. این همکاری گروهی عالی نتیجه خوبی داشت.

یک اتفاق جالب درباره «روزی روزگاری» افتاده، هر بار که پخش شده امتیازهای آن بیشتر دیده شده. خودتان فکر می کردید این مجموعه تا این حد مورد توجه واقع شود؟

نه واقعا. از اول فکر نمی‌کردیم. اما در طی سال ها به ما ثابت شد.

معمولا این روزها بیشتر تهیه کننده ها و بازیگرها از تهران خارج نمی‌شوند و حوصله کارهای غیرآپارتمانی را ندارند. زمان تولید «روزی روزگاری» با توجه به دوری از شهر و دشواری کار در بیابان حاشیه ای به وجود نیامد؟

اصلا آن زمان ماجراها به این شکل نبود، بازیگرها و عوامل احساس تعهد و مسئولیت بالایی داشتند، برایشان حضور در یک پروژه خوب با همه دشواری‌هایش مهم بود و برایش زمان می گذاشتند. به عنوان نمونه آقای شکیبایی ۲ ماه زودتر از آن که بازی‌اش شروع شود به میمه آمد، هر روز سر صحنه بود، وقتی از او می‌پرسیدم چرا هر روز سر صحنه می آیی؟ می‌گفت: باید بدانم قصه و فضای کار چطور است؟ باید بدانم بقیه چه کار می کنند؟ چه اتفاقی می افتد و روند کار چطور است؟ بازیگران بزرگی مانند خسرو شکیبایی با رنج و احساس مسئولیت فراوان به جایگاهی که به دست آوردند رسیدند.

و بازیگرهای امروز دیگر آن عشق به کار را ندارند؟

نه. به بیشتر بازیگرها که زنگ می‌زنید می گویند چه مدتی کار دارید و چقدر دستمزد می دهید؟ قبلا درباره نقش، فیلمنامه، کارگردان و گروه می پرسیدند و برایشان مهم بود با چه افرادی همکاری کنند.

«آوای فاخته» هم یکی دیگر از کارهای محبوب کارنامه شما است. این قصه از کجا شروع شد؟

آقای بهمن زرین پور قبل از «آوای فاخته» مجموعه «عطر گل یاس» را کارگردانی کرده بود که پربیننده بود، کم در آن پروژه هم با آقای زرین پور همکاری کرده بودم و آشنایی و دوستی داشتیم. آقای زرین پور که فیلمنامه «آوای فاخته» را نوشته بود درباره تولید آن با من صحبت کرد و روع به کار کردیم. به نظرم فیلمنامه خوبی داشتیم و البته آن زمان فرزندان من کوچک بودند و تدوین «آپارتمان» ادامه داشت، من به مدیر گروه فیلم و سریال وقت گفتم که درگیر «آپارتمان» هستم اما دوستان آن به پروژه را به سرانجام رساندند و من به گروه «آوای فاخته» پیوستم.

فیلمبرداری آن پروژه هم خارج از تهران بود.

۱۵ ماه در کرمان و یک ماه در تهران کار کردیم.

در «آوای فاخته» بسیاری از بازیگرهای شناخته شده آن دوره بازی کردند، این مجموعه پرهزینه بود؟

اصلام هیچ کدام از این پروژه های در یادماندنی گران نبودند. ما برای «آوای فاخته» به بازیگرها ماهانه بین ۵۰ تا ۱۵۰ هزار تومان دستمزد می‌دادیم و این رقم بالایی نبود. مخصوصا اگر رقم قراردادها را با امروز مقایسه کنید. آنچه این مجموعه ها را در یادماندنی کرده، هزینه تولیدشان نیست، انرژی و عشقی است که برای ساختشان گذاشته شده است. برای آن بازیگرها کیفیت کارشان مهم بود نه دستمزدی که می گیرند.

یک ویژگی درباره هر دو مجموعه این است که شخصیت های میانسال در آنها در مرکز قصه قرار دارند و جوان ها در حاشیه اند. سال ها است که شخصیت اغلب فیلم ها و مجموعه ها جوان هستند و خبری از گروههای سنی دیگر نیست.

بله. در سال های اخیر بیشتر شاهد موج هایی در تلویزیون و سینما بوده ایم. موج فیلم‌های جوانگرا، فیلم‌های کمدی، ملودرام و …

اما در آن سال ها در تلویزیون تنوع و تکثری وجود داشت، مثلا به مضمون و محتوای مجموعه ها که نگاه کنیم هم ملودرام در آنها هست، هم مجموعه اجتماعی، «روزی روزگاری» یک وسترن خوب بومی شده است.

تنوع و تکثری که وجود داشت به دلیل نگاه مدیران رسانه بود، آنها سعی می کردند این تنوع را در قصه ها و ژانرها داشته باشند، بسیاری از سلیقه ها آن موقع پای مجموعه ها می‌نشستند. الان گفته می شود جامعه ما جوان و غمگین است و نیاز به شادی و طنز دارد، نباید این نکته را فراموش کنیم که ایجاد امید و انگیزه فقط با تولید مجموعه های طنز و کمدی محقق نمی‌شود. در مجموعه‌هایی که درباره زندگی ایرانی و سنت های ما است، اخلاق و آداب نیکمان را ترویج می دهد هم می توان شادی و امید را به مردم نشان داد.

البته الان تلویزیون رقیبان قدرتمندی مثل ماهواره و اینترنت دارد.

مطمئن باشید اگر اثری درست تولید شود مردم ترجیح می‌دهند مجموعه ها و فیلم هایی را ببینند که درباره فرهنگ خودشان است. با زبان خودشان است و درباره سنت های خودشان. مگر قبلا ویدئو نبود؟ مجموعه «ستایش» که این روزها روی آنتن رفته و مخاطب بالایی دارد با ماهواره و اینترنت رقابت کرده و مخاطب جذب کرده. من متاسفم که بعضی مواقع مردم ما مجبورند برای سرگرمی پای سریال های سخیفی بنشینند که ربطی به سنت، دین و آیین‌های اصیلشان ندارد. مشکلی که این روزها در جذب مخاطب داریم باید در سطح کلان حل شود. مدیران فرهنگی باید برای این موضوع برنامه ریزی کنند.

وقتی سریال هایی که تولید کردید پخش می شود چه احساسی دارید؟ ضعف‌هایشان را هم می‌بینید؟

همه آنها را دوست دارم، با لحظه لحظه همه آنها زندگی کرده‌ام. هرگز حسرتی درباره این که کاش این طور آن را می‌ساختیم یا آن کار را می کردیم ندارم. «روزی روزگاری» بارها از شبکه های مختلف تلویزیون به زبان‌های مختلف پخش شده بارها تماشایش کرده‌ام، هنوز آن را دوست دارم. هنوز هم با دیدن صحنه مرگ قلی خان روی کوه، وقتی چپق می کشد منقلب می شوم، واقعا چطور می شود مرگ را به این زیبایی نشان داد؟ یادش بخیر.

سال‌هایی که از تلویزیون دور بودید چه اتفاقی افتاد؟

این روزها برای تصویب یک فیلمنامه انرژی زیادی از ما گرفته می شود، مناسبات خیلی تغییر کرده و شرایط دشوار شده. گاهی فکر می کنم اگر این میزان حساسیت و وسواس در نوشتن وجود دارد و تصویب فیلمنامه این قدر سخت است، بعضی آثار چطور ساخته شده و روی آنتن می‌روند؟

بعضی سریال‌ها مثل «یک مشت پر عقاب» و «سرزمین کهن» زمان پخش هم دچار مشکل می شوند.

بله. دقیقا. دوستان خوبی دارم که آثار درخور توجهی ساخته اند اما آنها هم شرایط دشواری برای کار دارند و در این مناسبات سردر گم شده اند.

نوشته ۶۰ میلیون تومان هزینه تولید «روزی روزگاری»/ خسرو شکیبایی به جای هاشم‌پور اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما- ابراهیم داروغه زاده از تولید و پخش زنده این ویژه برنامه ورزشی، پس از ماه مبارک رمضان خبر داد و افزود: این ویژه برنامه ۵۰ قسمتی در هر بخش به زندگی یکی از قهرمانان و افتخار آفرینان ورزشی دهه های گذشته می پردازد و با دعوت از آنان و حضور در برنامه خاطرات تلخ و شیرین آن دوران را مرور می کند.

تهیه کننده این مجموعه، هدف از تولید روزی روزگاری را علاوه بر گفتگویی صمیمی با نام آوران عرصه ورزشی کشور و مرور خاطرات تلخ و شیرین ایشان، آسیب شناسی ساختار ورزش دیروز و مقایسه آن با وضعیت کنونی قهرمانی عنوان کرد.

با پایان ماه مبارک رمضان، «روزی روزگاری» با اجرای شهرام شکیبا، به کارگردانی فواد صفاریان‌پور و تهیه کنندگی ابراهیم داروغه زاده، چهارشنبه شب ها از ساعت ۲۳ به صورت زنده از شبکه ورزش سیما روی آنتن خواهد رفت.

نوشته زندگی قهرمانان ورزشی در «روزی روزگاری» روایت می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

احمدجو درباره فعالیت کنونی خود به سوره سینما گفت: از مدتی پیش نگارش فیلمنامه سینمایی با موضوع و مضمونی مرتبط با دفاع مقدس را شروع کرده‌ام که طرح کلی آن آماده شده است. این فیلم به لحاظ تولیدی کمی سخت است. موقعیت این فیلمنامه روایتی از اوایل جنگ در یک منطقه مرزی نامشخص است که شخصیت‌های آن مانند کاراکترهای سریال‌های من شمایلی نمایشی و پرجزئیات  دارند.

وی افزود: مذاکره برای تهیه‌کنندگی این فیلم انجام شده و با پایان نگارش فیلمنامه و تامین بودجه برای دریافت پروانه ساخت و مراحل بعدی تولید این فیلم اقدام خواهیم کرد. امیدوارم بتوانیم تا اواخر تابستان و اوایل پاییز تولید این فیلم را به پایان برسانیم.

امرالله احمدجو مجموعه‌های «روزی روزگاری»،‌ »تفنگ سرپر» و ‌«پشت کوههای بلند» کارگردانی کرده است و این فیلم دومین فیلم سینمایی وی بعد از «شاخه‌های بید» است‌.. مجموعه «تفنگ سرپر» با بازی حمیدرضا پگاه، ژاله علو، فتحعلی اویسی و … این روزها از شبکه آی فیلم پخش می‌شود.

نوشته کارگردان «روزی ‌روزگاری» فیلم ‌دفاع مقدسی می‌سازد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.