جشنواره کالر تیپ یکی از معتبرترین و شناخته‌شده‌ترین جشنواره‌های فیلم در نیمکره جنوبی و همچنین یکی از بزرگترین رقابت‌های فیلم چند فرهنگی آسیا-اقیانوسیه است که هنر و فرهنگ جهانی را از طریق فیلم ترویج می‌کند و دیدگاه خلاقانه فیلم‌سازان سراسر جهان را به نمایش می‌گذارد و به زودی به یکی از بزرگترین رویدادهای نمایش فیلم در دنیا تبدیل خواهد شد.

این جشنواره یکی از معدود جشنواره‌هایی است که پذیرش، ورود و گواهینامه تضمینی برای همه فیلمسازان حاضر در جشنواره صادر می‌کند. طی ۶ سال گذشته بیش از چهارهزار فیلمساز در بخش‌های مختلف از این جشنواره جایزه گرفته اند و به صورت حضوری و آنلاین ۴ نوامبر برابر با ۱۳ آبان ماه به‌وسیله بنیاد فیلم کالرتیپ با نمایش زنده فیلم های منتخب در بریسبون استرالیا برگزار خواهد شد.

مستند سینمایی «زمزمه های گمشده در دوردست» پیش از این در بخش جنبی پانزدهمین جشنواره بین‌المللی «سینماحقیقت»، بخش مستند زیر ذره‌بین سی‌وهشتمین جشنواره فیلم فجر و همچنین در بازار فیلم کَن که همزمان با هفتاد و پنجمین دوره جشنواره فیلم کَن برگزار شد، حضور داشت و به مشاهده ای از وضعیت پناهجویان در کمپ های صربستان می پردازد.

پخش بین الملل این فیلم بر عهده مرکز بین الملل سوره است.

نوشته حضور «زمزمه‌های گمشده در دوردست» در جشنواره کالر تیپ استرالیا اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در این مراسم که اجرای آن برعهده محمد دلاوری بود، میثم مهدیار استاد دانشگاه، منصور فروزش کارگردان، سیدمهدی دزفولی تهیه‌کننده و برخی از مستندسازان و منتقدان حضور داشتند.

پس از نمایش مستند، جلسه نقد و بررسی برگزار شد و محمد دلاوری در ابتدا بیان کرد: شاید بتوان گفت در حال حاضر به صورت روزانه با افرادی مواجه می‌شویم که یا از بقیه می‌پرسند، قصد مهاجرت دارند یا نه؟ و یا می‌گویند می‌خواهند از ایران بروند. بر اساس آمار پنجاه درصد مردم ایران تصور می‌کنند که باید بروند، در حال تلاش برای رفتن هستند و یا چیزی به عنوان میل به مهاجرت در آنان یافت می‌شود.

وی تاکید کرد: میل به مهاجرت از خود مهاجرت تلخ‌تر است چراکه یک فرد ممکن است یک عمر در جایی زندگی کند که همواره احساس تعلق به سرزمینش نداشته باشد و زیر پای خود را محکم نبیند.

دلاوری در ادامه با بیان اینکه مردم گاهی احساس بی‌پناهی می‌کنند، بیان کرد: در حقیقت یکی از عوامل مهاجرت شاید این مساله باشد که مردم فکر می‌کنند کسی حواسش به آن‌ها نیست و مهاجرت می‌کنند تا کسی به آن‌ها توجه کند. در این میان سوال اینجاست که وظیفه حاکمیت چیست؟ آیا نباید از این مساله که میزان مهاجرت غیرقانونی در ایران در یک یا دو سال گذشته ۱۸ برابر شده است، بترسد و یا احساس ناامنی کند؟

وی تاکید کرد: حاکمیت در ایران به این نتیجه رسیده است که برای امنیت باید پای قواعد اصلی‌اش محکم بایستد و انقدر در این زمینه انرژی صرف کرده که شاید فراموش کرده است باید به مسایل دیگری نیز توجه کند.

این مجری خاطرنشان کرد: اینکه یک فیلمساز به کمپی که مهاجران غیرقانونی در آن زندگی می‌کنند، سر زده و اثری ساخته است، کار بسیار سخت، مهم و بزرگی‌ست. در حقیقت من می‌خواستم این کار را انجام بدهم اما نتوانستم در حالیکه کارگردان «زمزمه‌های گمشده در دوردست» توانسته با مهاجران غیرقانونی که وحشت‌زده هستند، ارتباط بگیرد و اثری در این زمینه خلق کند.

در ادامه مراسم ابراهیم فیاض پژوهشگر حوزه جامعه‌شناسی و استاد دانشگاه که به صورت اینترنتی مهمان این برنامه بود در سخنانی عنوان کرد: مهاجرت در جهان امروز به واسطه تکنولوژی‌های نوین و صنعت دیجیتال تبدیل به یک بحث بسیار جدی و اساسی شده ا‌ست یعنی همه می‌توانند با یک جستجوی ساده به این نتیجه برسند که در کدام کشور می‌توان به بهترین شغل رسید و در کدام کشور می‌توان مباحث علمی را به واسطه رشته تحصیلی خود دنبال کرد.

وی ادامه داد: تولد، مرگ، ازدواج و مهاجرت جزو چهار واقعه اساسی‌ست که به شدت روی جمعیت اثرگذار است. در حقیقت نسبت به آگاهی از جهان پدیده مهاجرت به وجود می‌آید. تا قبل از دهه ۵۰ بحث مهاجرت در ایران جدی نبود و کسانی که قصد آن را داشتند یا جزو طبقه فرادست بودند و یا دولت آن‌ها را به خارج از کشور می‌فرستاد اما از سال ۵۰ تا ۵۷ شوق ایرانیان برای مهاجرت بیشتر شد. میل به مهاجرت در دهه ۷۰ میان قشر متوسط جامعه، در دهه ۸۰ میان بیشتر اقشار جامعه و در دهه ۹۰ میان همه اقشار حتی روستاییان افزایش پیدا کرد.

این استاد دانشگاه تاکید کرد: هر کشوری که بتواند یک مغز متفکر از ایران جذب کند، امتیازات اساسی برای خود بدست می‌آورند و در حال حاضر مهاجرت از سوی دانشگاهیان بسیار زیاد شده است.

فیاض در پایان سخنان خود مطرح کرد: مهاجرت نه امری مثبت‌ است و نه امری منفی‌ بلکه باید کار کارشناسی در ابعاد مختلف روی آن صورت بگیرد چراکه این قضیه به شدت روی آینده ایران اثرگذار است.

در ادامه منصور فروزش کارگردان «زمزمه‌های گمشده در دوردست» با بیان اینکه اگر هزاران تحقیق و پژوهش در زمینه مهاجرت انجام شود باز هم نمی‌توان نظر قطعی درباره آن داد چراکه انسان مدام در حال تغییر و پیشرفت و تا حدودی غیرقابل پیش‌بینی‌ست، گفت: مستند «زمزمه‌های گمشده در دوردست» از یک پدیده و مساله کوچکی از مهاجرت آن هم مهاجرت غیرقانونی ایرانیان صحبت می‌کند.

وی ادامه داد: ما در این مستند به مهاجرت نخبگان نپرداختیم چراکه زیاد درباره آن صحبت شده و می‌شود و این افراد به اصطلاح همیشه در چشم هستند.

کارگردان «زمزمه‌های گمشده در دوردست» تاکید کرد: مساله این مستند درباره افرادی‌ست که بسیار آسیب‌پذیر هستند و ما آن‌ها را نمی‌بینیم. بحث این افراد استخدام در یک بیمارستان در خارج از کشور و یا تحصیل در دانشگاه سرشناس خارجی نیست بلکه رفتن از جایی‌ست که هیچ سهمی از آن ندارند و پیدا کردن سهمی‌ست که شاید متعلق به آن‌ها نباشد.

فروزش با اشاره به اینکه در این مستند صورت خشن و ترسناک وضعیت کمپ‌ها را نشان نداده است، مطرح کرد: یکسری مسایل را نمی‌توان نمایش داد چراکه کسی باور نمی‌کند. علاوه بر این نمایش یک سری مسایل، اخلاقی نبود و از خط قرمزهایی عبور می‌کرد که برای جامعه ما پذیرفته نیست. باید این نکته را ذکر کنم که هیچ زمان نمی‌توان همه حقیقت را به نمایش گذاشت و آن چیزی که روی پرده سینما می‌بینیم، بازنمایی ناقصی از حقیقت است.

وی با اشاره به اینکه حقیقت در دل انسان‌هاست، گفت: اگر قرار باشد بین فضا و انسان انتخاب کنم، ترجیح می‌دهم انسان را برگزینم و باید بگویم دوربین من با انسان‌ها ارتباط برقرار می‌کند.

فروزش خاطرنشان کرد: من به عنوان فیلمساز قرار نیست راهکار ارایه بدهم بلکه پدیده‌ای را در حد توان و سواد خود نشان داده‌ام و باید افرادی که ساعت‌ها و روزها روی این مساله کار کرده و می‌کنند و درآمدشان از این مسیر تامین می‌شود، بگویند چرا مهاجرت غیرقانونی به وجود آمده است و چه کاری می‌توان انجام داد تا به نتیجه بهینه برسد نه اینکه برطرف و پاک شود.

سیدمهدی دزفولی تهیه‌کننده «زمزمه‌های گمشده در دوردست» در ادامه نشست با اشاره به اینکه مساله مهاجرت به دو دسته مهاجرت قانونی و غیرقانونی تقسیم می‌شود، مطرح کرد: موضوع این مستند مهاجرت غیرقانونی‌ست که طبق آمار و ارقام بیش از ۸۰ تا ۹۰ درصد مهاجرت از ایران را شامل می‌شود. همچنین بر اساس آمار مهاجرت، جزو ۱۰ چالش اصلی جامعه کنونی ماست. در حقیقت مانند خونی می‌ماند که از بدن جامعه خارج می‌شود و می‌تواند آن را زمین‌گیر و آسیب‌پذیر کند.

وی ادامه داد: وحشتناک است که بین یک دوم تا یک سوم ایرانیان به دلیل مسایل اقتصادی و معیشتی به دنبال مهاجرت هستند. پس باید به این مساله بدون لکنت زبان و تعارفات مرسوم پرداخت.

این تهیه‌کننده یادآور شد: کارهای زیادی در یک تا دو دهه اخیر درباره مهاجرت ساخته شده است که بدون تعارف کارهای صریحی نبودند اما اینکه فیلمسازی این جسارت داشته باشد که به قلب اروپا سفر و با پناهجویان به صورت صریح صحبت کند، اتفاق ویژه‌ای‌ست که در «زمزمه‌های گمشده در دوردست» رخ داده است.

دزفولی با بیان اینکه فرم مستند مشاهده‌گر و کارگردان شعار نداده است، خاطرنشان کرد: دست خارجی در این مستند در کار نیست و واقعیت مهاجرت غیرقانونی به تصویر کشیده شده است. در حقیقت «زمزمه‌های گمشده در دوردست» تلاش کرده است که با سوژه ارتباط نزدیکی برقرار کند تا بتواند با مخاطب صریح حرف بزند و وفادار به حقیقت باشد.

در ادامه مراسم، میثم مهدیار استاد دانشگاه در سخنانی عنوان کرد: درباره مهاجرت بسیار صحبت شده و در حوزه علوم اجتماعی این موضوع ادبیات فربهی دارد اما من می‌خواهم از زاویه‌ای که کمتر به آن توجه شده است، به این مساله نگاه کنم.

وی ادامه داد: ما به این مساله که چه عواملی میل به رفتن را زیاد می‌کند، کمتر پرداختیم. زمانی که تعلقات کمتر می‌شود، میل به رفتن زیاد می‌شود. از سوی دیگر تصویری که در خارج از کشور نشان داده و در حقیقت ساخته می‌شود، جذاب است اما مساله این است که تصویرسازی چه قدر واقعی‌ست. در این میان تصویری که از خودمان داریم نیز مهم و عدم تقارن بین تصاویر یکی از زمینه‌های اصلی گسترش بحث مهاجرت بوده است

این استاد دانشگاه تصریح کرد: درباره تصویری که از خارج از کشور وجود دارد، زیاد صحبت شده است و عده‌ای فکر می‌کنند جایی‌ست که همه مشکلات برطرف شده است و انسان‌ها در آرامش، رفاه و امنیت هستند اما من قصد دارم درباره تصویری که از جامعه ایران وجود دارد، صحبت کنم که در چند دهه اخیر پُررنگ شده است و آن چیزی‌ست که به عنوان خلقیات ایرانیان می‌شناسیم. در این میان هیچ صفت منفی نیست که به ایرانیان نسبت ندهند..

مهدیار در پایان خاطرنشان کرد: تصور من این است که یکی از عوامل کمتر شدن تعلقات ایرانیان نسبت به جامعه، تاریخ و هویت‌شان تحت تاثیر این ژانر بوده است اگرچه عوامل دیگر نیز در این اتفاق دخیل بوده است. زمانی که چنین تصویری از ایران می‌سازیم که کل تاریخ ایران را تاریخِ راکدِ یکپارچه سیاه و استبدادی نشان می‌دهیم، دیگر کسی نمی‌تواند آینده‌ای برای خود و خانواده‌اش متصور باشد. در حقیقت کسانی مهاجرت می‌کنند که احساس می‌کنند دیگر آینده‌ای ندارند.

«پاتوق مستند» عنوان جدیدترین برنامه‌ای‌ست که به همت سازمان سینمایی سوره با مشارکت پردیس سینمایی آزادی در راستای هم‌اندیشی و هم‌افزایی میان مستندسازان و علاقه‌مندان به سینمای مستند، راه‌اندازی شده است و به نمایش و نقدوبررسی مستندهای روز ایران و جهان می‌پردازد.

نوشته محمد دلاوری: احساس بی‌پناهی یکی از عوامل اصلی مهاجرت است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

اولین جلسه «پاتوق مستند» با عنوان «مهاجرت؛ از رویا تا رنج»، به نمایش و نقدوبررسی مستند «زمزمه‌های گمشده در دوردست» به کارگردانی منصور فروزش اختصاص دارد.

این برنامه با اجرای محمد دلاوری و با حضور میثم مهدیار پژوهشگر و استاد دانشگاه، منصور فروزش کارگردان و سیدمهدی دزفولی تهیه‌کننده روز چهارشنبه ۱۲ مردادماه ساعت ۱۷ تا ۱۹ در سالن شهر هنر سینما آزادی برگزار می‌شود.

مستند ۶۰ دقیقه‌ای «زمزمه‌های گمشده در دوردست» که محصول سال ۱۴۰۰ است، پیش از این در بخش جنبی پانزدهمین جشنواره بین‌المللی «سینماحقیقت» و بخش مستند زیر ذره‌بین سی‌وهشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر حضور داشته است.

این مستند همچنین در بازار بین‌المللی فیلم «کَن» که همزمان با هفتاد و پنجمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم «کَن» برگزار شد، حضور داشت.

در خلاصه داستان این مستند آمده است: گروهی از پناهجویان ایرانی و افغان در شهر کوچکی در صربستان زندگی می‌کنند. آن‌ها برای زندگی بهتر می‌خواهند از مرزهای اروپا عبور کنند. این پناهجویان از آینده‌ای که برای خود متصور هستند، صحبت می‌کنند.

عوامل این پروژه عبارتند از کارگردان: منصور فروزش، پژوهشگران: فرانک غلامپور و منصور فروزش، تصویربردار: منصور فروزش، صدابردار: ویلاد مورفی، صداگذار: احسان قایضی، تدوینگر: امین فروزش، آهنگساز: سروش کمالیان، مدیرتولید: فرانک غلامپور، تهیه‌کننده: منصور فروزش و سیدمهدی دزفولی و محصول: میج پیکچرز و مرکز مستند و تلویزیونی سوره.

نوشته اکران و نقدوبررسی «زمزمه‌های گمشده در دوردست» در «پاتوق مستند» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

جمعیت ایرانیان خارج از کشور طبق آمار غیررسمی بین ۷ تا ۸ میلیون نفر است که اگر با جمعیت کنونی ایران مقایسه کنیم که جمعیت ۸۵ میلیون‌نفری است، به درصد حیرت‌انگیز بیش از ۱۰ درصدی می‌رسیم. یعنی چیزی معادل حدوداً ۱۰ درصد جمعیت ایران در خارج از ایران هستند و اگر این جمعیت در داخل کشور بودند و توان و پتانسیل آن‌ها به کار گرفته می‌شد و به کمک کشور می‌آمد، هم جمعیت کشور در حال حاضر بیش از ۹۳ میلیون نفر بود و هم رشد اقتصادی و … کشور بیش از این می‌شد.

این یعنی مهاجرت مسئله‌ای به‌شدت خسارت آمیز برای ایران است. هم استعدادهای انسانی از کشور خارج می‌شود و به کشورهای دیگر می‌روند و هم بعضاً توان مالی و اقتصادی و حجم پول قابل‌توجهی از داخل به خارج کشور می‌رود.

همه این مسائل و دغدغه مهم اینکه بسیاری از افراد سالیانه از ایران می‌روند بدون آنکه دیگر به کشور بازگردند، باعث این شد که ما به سراغ تولید مستند «زمزمه‌های گمشده در دوردست» برویم و بخواهیم درباره این موضوع، صریح و جدی کاری تولید کنیم بدون آنکه درگیر مسائل سیاه‌نمایی و سیاسی و … شویم.

دغدغه من و دغدغه منصور فروزش به‌عنوان کارگردان این مستند این بوده و هست که به مسئله مهاجرت و ایرانیان خارج از ایران پرداخته شود. همگی ما اعضای یک پیکره به نام ایران هستیم و باید سرنوشت و آینده خودمان و کشورمان برایمان مهم باشد. به همین دلیل این مستند تولید شد تا بتوانیم با مسئولین داخل کشور و حتی افراد دیگر درباره مسئله مهاجرت و دشواری‌ها و خسارت‌های آن صحبت کنیم.

دشواری تولید این مستند در اروپا فراوان بود، اما زمانی که مستند به اتمام رسید، شیرین بود که توانسته‌ایم به دغدغه مهمی اشاره کنیم و درباره‌اش فیلم تولید کنیم و امیدوارم حرفمان در جشنواره سینماحقیقت امسال شنیده شود. اینکه باید به مهاجرت توجه کرد و به اینکه چه بر سر هم‌وطنان ما در خارج از کشور می‌آید.

امیدوارم اکران این مستند در جشنواره سینماحقیقت امسال مجدداً نگاه‌ها را به موضوع مهاجرت جلب کند و امیدوارم بتوانیم این راه و مستندسازی درباره آن را ادامه دهیم.

اگر مسئله اول کشور اقتصاد و معیشت و بعد محیط‌زیست همانند خشکسالی و تأمین آب و … است قطعاً مسئله بعدی که نتایج مسئله اول و دوم است، بحث مهاجرت است.

مهاجرت و مهاجرینی که از ایران می‌روند، همانند خونی می‌ماند که از پیکره کشور خارج می‌شود و باعث تضعیف توان کشور می‌شود. کاش این مسئله را جدی بگیرمی و به آن توجه کنیم.

نوشته مهاجرت و خونی که از رگ‌های ایران می‌رود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

شاید بتوان گفت علاوه بر خالقان این سه اثر یکی از دغدغه‌های اصلی مرکز مستند سوره به‌عنوان یکی از حامیان مستندسازان، دردهای اجتماعی است.

یاسر فریادرس مدیر مرکز مستند سوره سازمان سینمایی حوزه هنری در گفت‌وگو با خبرنگار سوره سینما درباره این موضوع توضیح داد: تمرکز این مرکز از سال ۹۹ روی مسائل اجتماعی و ساخت مستندهایی با این موضوع است و کار بزرگ را زمانی انجام می‌دهیم که بتوانیم گوشه‌ای از مسائل اجتماعی را مطرح و به حل آن کمک کنیم البته این کار بزرگ با حمایت مخاطبان به سرانجام می‌رسد یعنی اگر با تماشای مستند توسط مخاطبان مطالبه‌گری شکل بگیرد سرعت حل این مسائل بیشتر از پیش می‌شود.

وی با اشاره به اینکه اعتیاد، مهاجرت غیرقانونی، مشکلات مرزنشینان و قاچاق سوخت موضوع سه اثری است که در جشنواره سینماحقیقت به نمایش درآمده‌اند، گفت: «هیچ‌کس منتظرت نیست» اثر محسن اسلام‌زاده مشکلات زنان معتاد و کارتن‌خواب را به تصویر کشیده است. «من زنده برگشتم» ساخته مجتبی حیدری به سوخت‌بری و قاچاق سوخت در مناطق مرزنشین پرداخته است و «زمزمه‌های گمشده در دوردست» به کارگردانی منصور فروزش و تهیه‌کنندگی سیدمهدی دزفولی و منصور فروزش از مهاجرت غیرقانونی می‌گوید.

مدیر مرکز مستند سوره در ادامه با اشاره به اینکه امیدوار است مستند «هیچ‌کس منتظرت نیست» در بخش مستندهای بلند جشنواره سینماحقیقت موردتوجه قرار بگیرد و دیده شود، درباره آن توضیح داد: محسن اسلام‌زاده در این مستند علاوه بر آنکه به زندگی سپیده علیزاده مدیر مرکز نور سپید هدایت و تلاشی که برای ارائه خدمات به این قشر از زنان می‌کند، می‌پردازد از زندگی زنان آسیب‌دیده یعنی معتاد و کارتن‌خواب در این مرکز می‌گوید.

به گفته فریادرس، «هیچ‌کس منتظرت نیست» جزو کارهای جدی مرکز مستند سوره بود که باتوجه‌به سختی پروژه از آن حمایت و کار تولید شد.

وی درباره مستند «من زنده برگشتم» که خروجی یکی از سفرهای کارگردان آن است، مطرح کرد: مجتبی حیدری کارگردان این اثر پیش‌تر به‌عنوان عکاس اجتماعی شناخته می‌شود چراکه سال‌هاست در این حوزه فعالیت می‌کند و در حال حاضر هم آژانس عکاسی سو را با همکاری دوستان خود راه انداخته است.

مدیر مرکز مستند سوره افزود: من احساس کردم ازآنجاکه کارگردان برای عکاسی سفر و سوژه‌های خوبی را پیدا می‌کند، می‌تواند مستندی را هم تولید کند که «من زنده برگشتم» خروجی یکی از این سفرهاست البته ساخت مستندهایی بدین شکل قرار است ادامه‌دار باشد.

فریادرس دلیل قرارگرفتن مستند «زمزمه‌های گمشده در دوردست» در بخش خارج از مسابقه جشنواره سینماحقیقت را اکران آن در جشنواره جهانی فیلم فجر دانست و درباره موضوع آن تصریح کرد: این مستند درباره پناه‌جویان و مهاجرت غیرقانونی است و فراموش نکنیم که ما همیشه در آثارمان کشورهای مهاجرپذیر را یا مدینه فاضله و یا سیاه مطلق ترسیم کرده‌ایم.

وی با بیان اینکه شاید بتوان گفت همیشه در آثار مستند به مسئله مهاجرت با مختصات واقعی پرداخته نشده است، اظهار کرد: دلیل حمایت ما از این مستند این بود که تلاش کرده است تصویری واقعی از کسانی که می‌خواهند به‌صورت غیرقانونی از کشور خارج شوند، ارائه دهد.

مدیر مرکز مستند سوره با اعلام این خبر که این کار در آینده‌ای نزدیک در چند قسمت از تلویزیون پخش می‌شود، مطرح کرد: در هر قسمت از این مستند تلویزیونی به سرنوشت هرکدام از سوژه‌هایی را که در این مستند به آن‌ها توجه شده است، می‌پردازیم.

فریادرس در ادامه با بیان به اینکه تولیدات مرکز مستند سوره همیشه در جشنواره سینماحقیقت موردپسند مخاطبان قرار گرفته است، عنوان کرد: جشنواره سینماحقیقت سال ۹۹ و امسال به دلیل شیوع کرونا قدری محدودتر برگزار شده اما اکران آنلاین مستندها مزیتی است که باعث می‌شود مخاطبان گسترده‌تری کارها را ببینند. اگرچه سالن‌های سینما تب‌وتاب گذشته را ندارند اما پیش‌بینی من از استقبال مخاطبان از مستندهای تولید شده در مرکز مستند سوره این است که مانند سال‌های گذشته موردپسند مخاطبان واقع شود.

وی در بخش دیگری از صحبت‌های خود با اشاره به اولویت‌ها و دغدغه‌های این مرکز برای مشارکت در ساخت مستند اظهار کرد: یک فرد زمانی در کارش موفق است که دغدغه تولید کاری را داشته باشد اما معمولاً دوستان که به ما مراجعه می‌کنند، می‌پرسند اولویت شما برای مشارکت در ساخت چیست؟ طبیعی است که ما یکسری اولویت برای تولید داریم اما این اولویت‌ها باید به دست کاردان سپرده شود به‌عنوان‌مثال کسی که دغدغه کار اجتماعی ندارد، نمی‌تواند مستندساز اجتماعی خوبی باشد.

فریادرس در پایان خاطرنشان کرد: اعلام یکسری اولویت‌ها باعث می‌شود مستندساز خود را با آن‌ها وفق دهد و این به نظر نتیجه مطلوبی ندارد درصورتی‌که دغدغه می‌تواند به‌صورت مشترک پدید آید یعنی ما اگر قرار است کار اجتماعی بسازیم باید به دنبال مستندسازی برویم که دغدغه کار اجتماعی دارد. البته چند اولویت در مرکز مستند به‌اصطلاح جا افتاده است که آن هم کار در حوزه اجتماعی و حوزه پهلوی است که اکثر مخاطبان مرکز مستند سوره را با آثار تولید شده در حوزه پهلوی می‌شناسند. همچنین ما از کارهای خوبی که به هر دلیلی با مشکلاتی در ساخت مواجه شده‌اند، حمایت می‌کنیم.

نوشته تمرکز مرکز مستند سوره روی تولید مستندهای اجتماعی است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

مصاحبه اختصاصی سوره سینما با سیدمهدی دزفولی، تهیه‌کننده مستند «زمزمه‌های گمشده در دوردست» (بخش اول)

نوشته مصاحبه با تهیه‌کننده مستند «زمزمه‌های گمشده در دوردست» (بخش اول) اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در ابتدای جلسه سیدمهدی دزفولی به‌عنوان تهیه‌کننده کار و مجری مراسم توضیحاتی درباره تولید این مستند داد.

دزفولی با بیان اینکه تولید این مستند در حدود ۳ سال زمان برده است از دشواری تولید مستند در خارج از ایران به‌خصوص در اروپا گفت. وی در ادامه بیان داشت: تولید این مستند در سال ۱۳۹۷ آغاز شد و در اواخر سال ۱۳۹۹ به پایان رسید و دوستان حوزه هنری نیز حاضر به خریداری و توزیع آن در داخل و خارج از کشور شدند. به دلیل شرایط دشوار تولید مستند در اروپا به خصوص پس از ظهور ویروس کرونا، این مدت زمان برای تولید این مستند ۵۴ دقیقه ای به طول انجامید. دغدغه ما در تولید مستند در واقع ایران و آینده ایران است و بحث مهاجرت غیر قانونی ایرانیان بحثی است که ما سال هاست با آن مواجه هستیم و موضوع مبتلابه امروز ماست. اگر بخواهیم ریشه شناسی این موضوع را انجام بدهیم باید بگویم موج اول مهاجرت در ایران،  مربوط به دهه شصت و سال‌های ابتدایی انقلاب و دوران جنگ تحمیلی می‌باشد. پس از آن در دهه هفتاد به دلیل بروز مشکلات شدید اقتصادی به خصوص در اوایل دهه هفتاد شاهد موج دوم مهاجرت بودیم. پس از آن در سال ۸۸ و وقایع بعد از آن، موج سوم مهاجرت شکل گرفت و موج چهارم نیز در ابتدای دهه نود به دلیل بروز مشکلات شدید اقتصادی و معیشتی جلوه گر شد که تا سال ۹۸ نیز ادامه داشت و در این دو سال به دلیل بحث کرونا و بسته شدن کامل مرزها در اروپا تا حدی موج مهاجرت کم شده است. اما یقیناً در طول ماه‌ها و سال‌های پیش رو با فروکش کردن کرونا باز مجدداً شاهد موج‌های جدید مهاجرت خواهیم بود. واقعیت این هست که بحث مهاجرت ارتباط مستقیمی با بحث معیشت و اقتصاد مردم دارد. هرچه وضعیت معیشت مردم بهتر باشد و رفاه بیشتری داشته باشند مهاجرت نیز کمتر و کمتر می‌شود اما بالعکس، هرچه مشکلات اقتصادی و معیشتی بیشتر شود، موج مهاجرت مردم نیز بیشتر می‌شود و طبق آمار ما حدود ۸ میلیون ایرانی در خارج از ایران داریم که بخش عمده آن‌ها به صورت غیرقانونی از ایران خارج شده اند و مهاجرین غیرقانونی می‌باشند که در اروپا و استرالیا و بخش‌هایی از کشورهای غرب آسیا آواره می‌باشند و یا حتی با رسیدن به مقصد خود، اما وضعیت مطلوبی ندارند.

مهاجرت مسئله امروز ایران است و باید به آن توجه جدی کنیم و ما هم در این مستند سعی کردیم همین توجه را به جامعه و مسئله امروز کشور داشته باشیم. حقیقت این است که ما این مستند را برای ایران و آینده اش تولید کرده ایم چون دغدغه ایران را داریم و حقیقتاً آینده کشور و مردممان برایمان مهم است. امیدواریم که بتوانیم این موضوع را در فصل‌های دیگر ادامه دهیم و قسمت‌های بعدی این مستند هم تولید شود.

پس از دزفولی، امین فروزش به عنوان تدوینگر مستند، به سخنرانی پرداخت و گفت: مسئله این مستند، مردم ایران و خود ایران است. این که به مهاجرت پرداخته شود و بگوئیم چه آسیب‌هایی را برای ایران و مردم ایران دارد و نگاه‌ها را به این سو جلب کنیم.

ما این مستند را به دلیل دغدغه مندی شخصی خود تولید کردیم و احساس کردیم باید این حرف‌ها گفته شود و جدی و دقیق و درست هم گفته شود. مسئله مهاجرت مسئله ای است که همانند خروج خون از یک پیکره می‌باشد. این هموطنانی که از ایران می‌روند و به اروپا و کشورهای دیگر مهاجرت  می‌کنند در واقع خون‌های پیکره ایران هستند که اگر از ایران خارج شوند کشور ضعیف و آسیب پذیر می شود و همین افراد هم خود آسیب می‌بینند و در واقع هم برای این افراد و هم برای کشور خسارت بزرگی است.

پس از امین فروزش، منصور فروزش به عنوان کارگردان مستند نیز با ارتباط مجازی از مجارستان با سالن اکران فیلم به بیان نکات خود پرداخت. وی گفت: ایران جزء ده کشور اول در زمینه مهاجرت می‌باشد و بسیاری از اتباع آن سالیانه از ایران خارج می‌شوند. در کنار این آمار نکته جالب اینجاست که ایران نه درگیر جنگ داخلی و یا خارجی است و نه حتی تهدید نظامی چشمگیر دارد. اما با این حال در کنار افغانستان و عراق و سوریه و … که کشورهایی با جنگ داخلی و خارجی بوده و هستند قرار دارد که نرخ بالایی از مهاجرت را سالیانه شاهد می‌باشند و همین مسئله بسیار قابل تامل می‌باشد.

فروزش همچنین با بیان دشواری ساخت مستند در خارج از ایران به مسئله دریافت مجوز و قانع کردن مهاجرین برای مصاحبه اشاره کرد و گفت: این افراد به سختی حاضر به انجام مصاحبه می‌شدند و مجوزهای لازم نیز به سختی صادر می‌شد. اما ما صبر و استقامت به خرج دادیم و سرانجام هم موفق شدیم این مستند را تولید کنیم. این مسئله دغدغه شخص خود من است و در کنار شخصیت فیلمسازی که دارم، این مسئله مهاجرت از نظر روحی برای من بسیار مهم است. این‌ها هموطنان ما هستند که سالیانه از ایران می‌روند و باید به این مسئله اشاره کرد که چرا این افراد می‌روند و چه دشوارهایی را به جان می‌خرند و چرا این شرایط به وجود آمده است. امیدوارم که این مسائل مورد توجه مسئولین قرار بگیرد و متوجه باشند که مشکلات معیشتی و اقتصادی علاوه بر مشکلاتی که در داخل کشور برای خانواده ایجاد می‌کند، باعث ایجاد موج مهاجرت بین جوانان و افراد میانسال نیز می شود و افراد امید خود را نسبت به بهبود شرایط از دست می‌دهند.

جلسه نقد و بررسی مستند، پس از سخنرانی عوامل سازنده آن در حضور مخاطبین، در حوالی ساعت ۲۲ به اتمام رسید.

مستند «زمزمه‌های گمشده در دوردست» در روزهای دوشنبه و چهارشنبه هفته جاری از پلتفرم‌های نماوا و هاشور نیز برای علاقمندان پخش می‌شود و مخاطبین علاقمند می‌توانند این مستند را در جشنواره سینماحقیقت در روزهای باقی مانده مشاهده نمایند.

نوشته مسئله ما در مستندسازی، ایران و آینده آن است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

مستند بلند «هیچ‌کس منتظرت نیست» به کارگردانی و تهیه‌کنندگی محسن اسلام‌زاده جدیدترین محصول مرکز مستند سوره است که به‌تازگی تولید آن به پایان رسیده و برای اولین‌بار در بخش مسابقه ملی فیلم‌های بلند سینماحقیقت رونمایی خواهد شد. این مستند روایتی از مرکز نگهداری زنان کارتن‌خواب در میدان شوش تهران است. زنانی که دچار آسیب‌های اجتماعی، از قبیل اعتیاد و روسپیگری شده‌اند و خانواده آنها را ترد کرده است.

مستند کوتاه «من زنده برگشتم» به کارگردانی و تهیه‌کنندگی مجتبی حیدری نیز محصول جدید مرکز مستند سوره است که در بخش مسابقه کوتاه سینماحقیقت حاضر است. این مستند ماجرای یک مهندس عمران اهل شهرستان سرباز سیستان و بلوچستان است که تجربه هر کاری را دارد، اما درآمد او کفاف زندگی‌اش را نمی‌دهد و همیشه در معرض یک شغل وسوسه‌برانگیز به نام سوخت‌بری است که با جان انسان‌ها طرف است.

در کنار این دو اثر جدید، مستند «زمزمه‌های گمشده در دوردست» که سال گذشته برای نخستین‌بار در بخش مسابقه مستند زیر ذره‌بین سی‌وهشتمین جشنواره جهانی فیلم فجر رونمایی شد، در بخش خارج از مسابقه نمایش‌های ویژه پانزدهمین دوره جشنواره حقیقت به نمایش درخواهد آمد. این مستند به کارگردانی منصور فروزش و تهیه‌کنندگی سیدمحمدمهدی دزفولی، به واکاوی مسأله پناه‌جویان می‌پردازد. فروزش در مستند «زمزمه‌های گمشده در دوردست» به کمپ صربستان رفته تا به کنکاش درباره پدیده مهاجرت غیرقانونی و تبعات آن بپردازد.

پانزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم مستند ایران «سینماحقیقت» ۱۸ تا ۲۵ آذرماه برگزار می‌شود و موضوعاتی نظیر کارتن‌خوابی و معضلات اجتماعی، قاچاق سوخت و مهاجرت غیرقانونی از جمله سوژه‌های تولیدات جدید مرکز مستند سوره حوزه هنری برای حضور در این رویداد است.

نوشته حضور مرکز مستند سوره با سه اثر در جشنواره سینماحقیقت اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.