بالطبع پرسش‌هایی برآمد، از قبیل آنچه مفاهیم و تاریخ می‌نامیم. فیلم‌های تاریخی فقط بازگوکننده تاریخ نیستند و بازنمایی یک چهره یا دوران. بلکه بیش از این‌ها همچون دستگاه ایدئولوژیک دوران خود به کار می‌افتند تا از منظر فیلم‌ساز سوژه و تاریخ را تعریف و تفسیر کنند. چنانچه این تفاوت را در  تعریف و تفسیر بازنمایی زندگی حضرت رسول(ص) نزد عقاد و مجیدی دیدیم و چشیدیم.

«اخت الرضا» نیز به نظر حقیر باید بر مدار ایدئولوژی اش، دیده و تحلیل شود، آنچه که فیلم ادعا دارد نمایش زنان تأثیرگذار تاریخ اسلام است. چیزی که باید دقیق و روشن آن را نوشت و تصویر کرد تا بتوان تاریخ را ورق زد، و باید پلی و نسبتی میان سوژه تاریخی و امروز زد تا دست به دامان ایدئولوژی برساخته شد. «اخت الرضا» در برابر این بازسازی تاریخی، یک فیلم لازم و ضروری است اما نکته قابل تأمل اش، واکنشی بودنش است و نه کنش‌مند بودن آن و این دقیقا مسئله‌ای است که می‌توان سر آن بحث و گفت‌وگو کرد و سؤالاتی مهم پرسید، زمانی که با جهان معاصر خود و نیازهایش آشنا نباشیم نمی‌توانیم در آن جریانی ایجاد کنیم بلکه همیشه به فکر واکنش به دیگر جریانات هستیم و فیلم «اخت الرضا»، به جز مسائل فرمی و هنری، از این مسئله رنج می برد. نباید مسئله زن در جامعه موضوعیت بیرونی پیدا کند تا بدنبال مصادیق تاریخی و دینی اش رفت، بلکه باید پیش از این‌ها تاریخ را ساخت تا دیده و درک و تحلیل شود. با این تفاسیر باید به دیدن فیلم نشست تا آن را قضاوت کرد. و شاید هم فیلم آغازی باشد برای یک راه سخت و صعب العبور. نمی‌توان آینده را پیش‌بینی کرد. اما باید برایش دست به ساخت زد، ساختی در نسبت با امروز و جریانات آن.

نوشته تاریخ، کنش یا واکنش اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در این حرکت جنون‌آمیز هزاران صفحه از مجلات و جراید و بولتن ها و کتب را به‌گزین و گردآوری کردیم و بیش از ۲۵۰ فیلم برگزیده از این چهل سال را به صفحاتی از تاریخ پیوند زدیم، تا پرسپکتیوی درست را پیش روی مخاطبان قرار دهیم.

کتاب «چهل سالگی» ثمره این ایده جنون آمیز و کاری گروهی در راستای تاریخ بی ثبات اما جذاب جشنواره فیلم کوتاه تهران است.»

«چهل سالگی»مرور ۳۹ دوره جشنواره فیلم کوتاه تهران به اهتمام سعید هاشم زاده است. از جمله پژوهشگران و نویسندگانی که او را در جمع‌آوری این اثر یاری کرده‌اند می‌توان به احسان طهماسبی، شهرزاد امیر شاه کرمی، کمال پورکاوه، فاطمه ترکاشوند، درنا معین راد، محمد رنجی، ویراستاران: ابراهیم هاشم زاده و فرید متین اشاره کرد.

این کتاب به زودی توسط انتشارات انجمن سینمای جوانان ایران، توزیع و پخش خواهد شد.

نوشته رونمایی از کتاب «چهل سالگی» جشنواره فیلم کوتاه تهران اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نوشته «زیرنویس» قسمت هفدهم؛ «مغز استخوان» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در این نوبت از پاتوق فیلم کوتاه فیلم‌های‌کوتاه داستانی «شعبده» به‌کارگردانی سیاوش فرهادی، «ارفاق» به کارگردانی رضا نجاتی، «سی تومن نقد» به کارگردانی محمدرضا عبدالملکی و انیمیشن کوتاه «پیوسته» به‌کارگردانی فرزانه قبادی به نمایش درآمد و با حضور سعید هاشم‌زاده به‌عنوان منتقد مهمان مورد نقد و بررسی قرار گرفت.

* طرف گفتگوی «منتقد» مخاطب است نه فیلمساز

سعید هاشم‌زاده در ابتدای این نشست گفت: من همواره امتناع می‌کنم از اینکه در کنار فیلمسازان بنشینم اما جایی مجبور می‌شویم. برای من هم تفاوتی ندارد طرف مقابلم فیلم بلند ساخته است یا کوتاه. دلیل امتناع من این است که نقد را یک آیین گفتگو می‌دانم. من به‌عنوان منتقد قرار است عاملی باشم میان فیلم و مخاطب. از این منظر طرف گفتگوی من اساساً مخاطب است نه فیلمساز. اگر با فیلمساز مواجه شوم، حاصل آن گفتگو می‌شود، نه نقد و نتیجه دیگری هم می‌دهد.

وی افزود: فیلمساز زمانی می‌تواند شنونده نقد باشد که خودش تبدیل به مخاطب اثرش شده باشد و نگاهش به آن مانند فرزندی نباشد که هر نوع نقد و حمله به آن تحمل‌ناپذیر باشد.

* پرسش درباره «ضرورت‌» ها در فیلم کوتاه

هاشم‌زاده در ادامه به فیلم «شعبده» ساخته سیاوش فرهادی پرداخت و گفت: در تماشای فیلم‌های کوتاه یک مسئله همواره برای من مهم است و آن هم مسئله «ضرورت» است. ساده‌اش می‌شود اینکه آیا ضرورتی دارد که ما این نما را ببینیم؟ آیا ضرورتی دارد داستان از اینجا آغاز شود؟ ضرورت اینکه ادامه داستان را اینگونه ببینیم چیست؟ در واقع پرسش‌های ما برسر ضرورت‌هاست و اینکه این ضرورت‌ها قرار است چه چیزی را ایجاد کند؟ حس یا معنا؟

این منتقد در ادامه گفت: «شعبده» برای من نه اثری رازآلود بلکه اثری بود که می‌توانست ضرورت‌هایش را به گونه‌ای حفظ کند که من را به این نتیجه نرساند که فلان فصلش قابل حذف است. مانند فصل قایم‌باشک‌بازی در مزرعه که به راحتی قابل حذف است و هیچ خدشه‌ای به مضمون فیلم وارد نمی‌شود. در فیلم فصل‌هایی وجود دارد که از منظر ضرورت می‌توانند حذف شوند و ضربه‌ای هم به فیلم وارد نشود. فیلم می‌تواند تا ۵ دقیقه‌ای کوتاه شود.

هاشم‌زاده درباره فضای بصری فیلم هم توضیح داد: همه ما با ترکیب‌بندی‌های سینمای کیارستمی آشنا هستیم و می‌دانیم که تقلید از آ‌ن‌ها ما را به مبدأ و منشأ اصلی پرتاب می‌کند. حالا سوال این است؛ چرا از او تقلید می‌کنیم؟ آیا جنس سینمای ما اینگونه است؟ آیا قرار است جنس سینمای او را بگیریم و چیزی جلوتر از سینمای او خلق کنیم؟ این‌ها پرسش‌های مهمی است. مسائل من با «شعبده» همین موارد است.

* همه ژانرها را باید در سینمای کوتاه داشته باشیم

سعید هاشم‌زاده درباره «سی تومن نقد» ساخته محمدرضا عبدالملکی گفت: این فیلم من را خیلی به یاد کمدی‌های داریو فو انداخت؛ نمایش‌نامه‌نویس مشهوری که موقعیت‌های کمیک اینگونه را به‌خصوص با حضور دزدها خلق می‌کند. من با روایت فیلم شما همراه شدم و کاراکتر اصلی از همان ابتدا برای من معرفی شد. این کاراکترسازی بسیار مهم است و فیلم اطلاعات خوبی را در نقطه‌های خوبی به ما می‌دهد.

وی بااشاره به لو رفتن کاراکتر پلیس قلابی فیلم برای مخاطب گفت: ای کاش نشانه‌هایی در لباس و رفتار این فرد بود که مخاطب همچنان نسبت به او حس دو گانه داشته باشد تا در پایان روایت غافل‌گیری به‌وجود بیاید. تنها نکته فیلم مسئله ریتم است که در یک سوم پایانی می‌توانست با تمپو بیشتری جلو برود و غافل‌گیری را به‌وجود بیاورد. تمام شک و تردیدها و تمام پیچش‌ها در روایت درست است. بازی کاراکتر اصلی با بازی بهرام ابراهیمی هم بسیار در فیلم خوب است.

هاشم‌زاده در بخش دیگری از صحبت‌های خود تأکید کرد: همه ژانرها باید در سینمای کوتاه وجود داشته باشد اما می‌فهمم که برای راه پیدا کردن به سینمای بلند باید متکی بر فیلم کوتاه داستانی حرکت کنید. چراکه اغلب تهیه‌کنندگان به دنبال فیلم داستانی کوتاه در رزومه یک فیلمساز کوتاه هستند.

* «ارفاق» یکی از بهترین‌های سال‌های اخیر است

در سومین بخش از این نشست نوبت به فیلم «ارفاق» به کارگردانی رضا نجاتی رسید که هاشم‌زاده درباره آن گفت: این فیلم از نظر من یک فیلم استاندارد با روایت کلاسیک است. فیلمی که نقطه‌گذاری، شخصیت‌پردازی‌، قاب‌بندی‌ها و اندازه‌هایش در این قالب فیلمسازی به‌درستی رعایت کرده است. همه نکات را که مدنظر بگیریم، «ارفاق» نمره خوبی می‌گیرد و آنچه در این فیلم باید به آن دقت کرد، مسئله اندازه بودن ریتم است.

این منتقد با اشاره به اجزای درست فیلم افزود: همه نشانه‌های فیلم واضح و شفاف است و تم موردنظر را برای ما ایجاد می‌کند و حس موردنظر خود را هم به گونه‌ای می‌سازد که ما با شخصیت آن درگیر می‌شویم. این مهمترین ویژگی فیلم است. فیلم خیلی کوتاه درباره شخصیت‌ها صحبت می‌کند اما ما همه آن‌ها را باور می‌کنیم. به نظرم در میان فیلم‌های کوتاه، «ارفاق» یکی از بهترین فیلم‌های چند سال اخیر است.

نقدوبررسی انیمیشن کوتاه «پیوسته» به دلیل غیبت فیلمساز در این جلسه برگزار نشد.

بخش پایانی پنجمین پاتوق فیلم کوتاه به پرسش و پاسخ حاضران در سالن درباره فیلم‌های به نمایش درآمده با حضور منتقد مهمان برنامه اختصاص پیدا کرد.

نوشته سعید هاشم‌زاده: طرفِ گفتگوی منتقد، مخاطب است نه فیلمساز اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در پنجمین جلسه از فصل هفتم پاتوق فیلم کوتاه که توسط انجمن سینمای جوانان ایران برگزار می‌شود، فیلم‌های‌کوتاه داستانی «شعبده» به‌کارگردانی سیاوش فرهادی، «ارفاق» به‌کارگردانی رضا نجاتی، «سی تومن نقد» به‌کارگردانی محمدرضا عبدالملکی و انیمیشن کوتاه «پیوسته» به‌کارگردانی فرزانه قبادی به نمایش درمی‌آیند.

در این رویداد سعید هاشم‌زاده، منتقد سینما به‌عنوان کارشناس ویژه جلسه پنجم، پس از اکران آثار با کارگردانان فیلم‌های به نمایش درآمده به گفت‌و‌گو نشسته و آثار را مورد تحلیل و بررسی تخصصی قرار خواهد داد.

اجرای این برنامه را مصطفی ساجدی بر عهده دارد.

فیلم کوتاه «شعبده» به‌نویسندگی و کارگردانی سیاوش فرهادی و تهیه‌کنندگی سیاوش و حسن فرهادی در ژانر رازآلود، از تولیدات انجمن سینمای جوانان بجنورد است.

«ارفاق» به‌نویسندگی و کارگردانی رضا نجاتی و تهیه‌کنندگی موسسه فرهنگی و هنری پویا نوین ماندگار و سولماز وزیرزاده، فیلمی در ژانر معمایی است که سیمرغ بلورین بخش فیلم کوتاه چهلمین جشنواره فیلم فجر را در کارنامه دارد.

محمدرضا عبدالملکی «سی تومن نقد» را در ژانر پلیسی نویسندگی و کارگردانی کرده و این فیلم به‌تهیه‌کنندگی انجمن سینمای جوانان ایران و بنیاد بین‌المللی امام رضا (ع) ساخته شده است.

انیمیشن کوتاه «پیوسته» را نیز فرزانه قبادی ‌نویسندگی و کارگردانی کرده و تهیه‌کنندگی آن را انجمن سینمای جوانان شاهرود برعهده داشته است.

پنجمین جلسه فصل هفتم پاتوق فیلم کوتاه، دوشنبه‌ ۱۶ خردادماه ساعت ۱۵ در پردیس سینمایی چارسو، سالن شماره ۶ برگزار می‌‌شود و شامل نمایش آثار و جلسه نقد و بررسی خواهد بود.

حضور برای تمامی علاقه‌مندان آزاد و رایگان است.

نوشته پاتوق فیلم کوتاه با حضور سعید هاشم‌زاده برگزار می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نوشته «زیرنویس» قسمت پانزدهم؛ «بتمن» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نوشته «زیرنویس» قسمت چهاردهم؛ «لامینور» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نوشته «زیرنویس» قسمت هفتم؛ قدرت سگ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نوشته «زیرنویس» قسمت پنجم؛ اکران نوروزی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نوشته «زیرنویس» قسمت چهارم؛ «بالا را نگاه نکن» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.