امیر قادری ابتدا ضمن خوشامدگویی به مهمانان گفت: در ۴ برنامه‌ای که از این سلسله نشست در مهرماه خواهیم داشت و ۴ قسمت از مستند «بر سینمای ایران چه گذشت» محصول سازمان سینمایی سوره را به نمایش می‌گذاریم، درباره تاریخ سینمای دهه ۶۰ صحبت خواهیم کرد. در ادامه این نشست‌ها که احتمالا در آبان ماه برگزار می‌شود، موضوع سینمای دهه ۷۰ را محل بحث قرار خواهیم داد.

وی ادامه داد: اغلب آنچه در سینمای ایران اتفاق افتاده است، حاصل دو دهه اول است. در ادامه مسیر مدیریت سینمای ایران آنچنان تغییر مسیر نداده و بنیاد آن از همان سال‌ها گذاشته شده است. اگر بخواهیم به سال های منتهی به انقلاب بازگردیم، روایتی وجود دارد که گفته می‌شود سینما در سال ۵۶ در آستانه تعطیلی قرار گرفت و با اکران فیلم خارجی و محدودیت سالن، تقریبا همه چیز به پایان خود رسیده بود. با همین موضوع نشست را شروع می‌کنیم.

در ابتدای این نشست، سیدضیاء هاشمی تهیه‌کننده سینما درباره نقش خود در روزهای نخست سینمای ایران پس از انقلاب گفت: من با حوزه هنری به سینما ورود پیدا کردم. حوزه هنری در ابتدا حوزه اندیشه و هنر اسلامی بود و جمعی از جوانان انقلابی و متعهد برای تشکیل آن پای کار آمده بودند. در سال ۶۰، بخش سینمایی حوزه هنری تازه شروع به کار کرد و به مرور منسجم شد. اولین اثری که در حوزه هنری ساخته شد، فیلم «توجیه» با بازی مجید مجیدی و کارگردانی منوچهر حقانی در سال ۱۳۶۰ بود. نویسنده این اثر محسن مخلباف بود که در واقع نقش پُررنگی داشت.

وی افزود: آقای مخملباف به واسطه ورود به حوزه هنری توانست فیلمساز شود. او خود را اسلام‌گرای تندرو می‌دانست و در تندروی، مشهورترین چهره حوزه هنری بود. به واسطه همین تندروی‌های برخی در اوایل انقلاب، این تصویر از بسیاری از افراد فعال در حوزه هنری آن زمان شکل گرفته بود.

این تهیه‌کننده سینما یادآور شد: در آن دوران، این فیلم‌ها معروف به فیلم اتوبوسی بود؛ چراکه عمدتا با اتوبوس مردم را از جاهای مختلف به سینما و مسجد می‌بردند و فیلم‌ می‌دیدند. زمانی که «برزخی‌ها» با چهره‌های بزرگ سینمای پیش از انقلاب آمد، برخی از افراد جامعه واکنش تندی به آن نشان دادند. در خاطرم است که فیلم «حاجی واشنگتن» اثر علی حاتمی در سینما اکران شده بود و به همراه مخلباف برای تماشای این فیلم رفته بودیم که او بسیار برافروخته و عصبانی شد.

در ادامه مهدی فخیم‌زاده، بازیگر پیشکسوت سینما و تلویزیون با بیان اینکه فیلم «میراث من جنون» را هنوز دوست دارد، در پاسخ به پرسش امیر قادری مبنی بر اینکه بیشترین دل‌مشغولی‌اش پس از انقلاب چه بود، تصریح کرد: من ۶ یا ۷ سال قبل از انقلاب با فیلم «تپلی» ساخته محمدرضا میرلوحی به سینما ورود کردم، در حقیقت با بازیگری شروع کردم و بعد به دستیاری، کارگردانی و… پرداختم. ناگفته نماند که در آن زمان فیلم‌فارسی را نمی‌شد ادامه داد. قبل از انقلاب اگر کارگردانی می‌خواست اثر متفاوتی بسازد، باید به جایی وصل می‌بود.

وی ادامه داد: حتی در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان هم افراد خاصی می‌توانستند ورود کنند و باید نفوذ می‌داشتیم. برای مثال در آن زمان، چهره‌های خاصی ازجمله عباس کیارستمی، اسفندیار منفردزاده، فروزش و..‌. در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان فعالیت می‌کردند.

این بازیگر پیشکسوت در جواب به این سوال امیر قادری که آیا روایتی که می‌گویند سینما در سال ۵۶ در آستانه تعطیلی بود، درست است یا نه، مطرح کرد: این روایتی را که می‌گویند سینما قرار بود در سال ۱۳۵۶ تعطیل شود، به این شکل قبول ندارم؛ بلکه سالن‌هایش را از دست داده بود. چراکه با هجوم فیلم‌های خارجی مواجه بودیم. برای مثال، سال ۱۳۵۱، ما ۹۰ اثر تولیدی داشتیم؛ در حالی که سال ۱۳۵۶، ۱۱ اثر خروجی سینمای ایران بود. سود اکران فیلم‌های خارجی برای سینماداران بیشتر از اکران فیلم‌فارسی بود. لفظ تعطیلی به معنی از دست‌دادن تماشاچی نبود و همان‌طور که گفتم فیلم ایرانی در مقایسه با فیلم‌های خارجی تماشاگر کمتری داشت.

این هنرمند با اشاره به خط فکری محسن مخملباف ذکر کرد: در سال‌های ابتدایی پس از انقلاب، محسن مخملباف تندروترین فرد سینما بود. نقل می‌کردند زمانی که سر صحنه می‌رفت، پاکتی همراهش بود که تصور می‌کردند، انار است اما بعد متوجه شدند، نارنجک با خود همراه دارد.

وی ادامه داد: محسن مخملباف روزی از فیلم «فرار» که تهیه‌کننده آن بودم و در ژانر دفاع مقدس تولید شده بود، تمجید کرد. حتی به من گفت «معتقد بودم که همه شما باید اعدام شوید؛ اما با این فیلم از شما خوشم آمده!‌‌‌». مخملباف مدام از مدیران وزارت ارشاد و فارابی و… انتقاد می‌کرد که این‌ها فراماسون هستند. حدود دو سال بعد، همراه سیروس الوند بودیم که مخملباف را هم دیدیم‌. کاملا تغییر کرده و از عقاید خود برگشته بود و به ما تذکر می‌داد که مراقب حزب‌الهی‌های تندرو باشید تا وارد شوراهای سینمایی نشوند.

در ادامه سیدضیاء هاشمی با رد برخی سخنان فخیم‌زاده، افزود: مجموعه سینمای پس از انقلاب به این تندی که گفتند نبود. این را هم بگویم به عنوان کسی که در کارهای او به عنوان تهیه‌کننده حاضر بودم، محسن مخملباف حتی چاقو هم همراه خودش سر صحنه نداشت. در آن دوران از حوزه هنری افراد زیادی عازم جبهه شدند و به یاد دارم در عملیات مرصاد تیمی متشکل از کارگردانان و فیلمبرداران رفتند، اما محسن مخملباف در دوران تندرویی‌اش هم هیچ‌وقت جبهه هم نرفت و در اصل، دل و جرات این کارها را هم نداشت.

وی افزود: البته بهروز افخمی از جمله افراد استثنایی بود که از همان ابتدا از محسن مخملباف متنفر بود و هیچ وقت حسی خوبی به او نداشت. افرادی آن زمان در حوزه هنری بودند که عاشق سینما باشند و فیلم‌ها را دنبال کنند، اما کسی به شدت بهروز افخمی پیگیر فیلم نبود. در حقیقت ایشان قبل از انقلاب به شدت اهل سینما بود؛ مدام به سینما می‌رفت و فیلم‌های آن دوران را هم می‌دید و حتی برای هم‌محلی‌هایش به مدت ۲ ساعت کل فیلم را تعریف می‌کرد.

وی درباره طیف بندی سینمای پس از انقلاب ادامه داد: در سینمای ایران آن زمان از حوزه هنری انقلابی‌تر وجود نداشت و حتی فضای تلویزیون که بهروز افخمی در آن مشغول بود، به نسبت بازتر بود. خاطرم هست که آن زمان برخی افراد تلویزیون فیلم «توبه نصوح» را که محصول حوزه بود، مسخره می‌کردند. البته این فیلم واقعا انبوهی از مخاطبان و روحانیون را با خود همراه کرده بود.

در ادامه نشست بهروز افخمی نویسنده و کارگردان پیشکسوت در جواب به این سوال امیر قادری که آیا تجربه‌اش از سال ۵۶ تعطیل‌شدن سینمای ایران است یا خیر، بیان کرد: قطعا تجربه من از سال ۱۳۵۶، تعطیل شدن سینماهاست و اینکه تولید فیلم به زیر ۱۰ اثر رسید. البته آن سال دیگر بحبوبه انقلاب اسلامی بود و این مساله بر رفتار حکومت تاثیر داشت. برای بررسی دقیق‌تر این پرسش باید به سال ۵۵ توجه کرد که در آن سال نیز تولید فیلم به زیر ۲۰ اثر رسید. معتقدم روش‌هایی برای گران‌کردن تولید فیلم از سوی دولت به کار رفته شد که باعث شد بخش خصوصی کاملا ناتوان شود. در حقیقت شاید بتوان گفت هدف دولت کنترل کامل فیلمسازی توسط خودش بود؛ البته بهتر است بگویم سازمان‌های نیمه‌دولتی مانند شرکت گسترش صنایع سینمایی هزینه تولید را افزایش دادند و همین امر موجب شد قیمت تولید فیلم در فاصله کوتاهی ۵ برابر شود.

در ادامه سیدضیاء هاشمی درباره رویکردهای سینمای ایران پس از وقوع انقلاب عنوان کرد: زمانی که پس از انقلاب، سینمای گلخانه‌ای به راه افتاد، الگوی آن از سینمای روسیه گرفته شد. اساسا فارابی عصاره‌ای از کمونیست بود. اینکه می‌گویند الگویی از سینمای فرانسه بوده، ابدا اینجور نیست. بلکه نگاه واقعی سینمای چپ‌گرای کمونیست بودند. حوزه هنری مخملباف هم اصل سینمای کمونیست بود. اینها متاثر از نگاه افراط و تفریطی به دین بود و این در همه بخش‌ها حتی غیر از سینما وجود داشت. این مساله را حتی در احکامی که آن دوران علیه سینما صادر می‌شد می‌توان دید. آن زمان اغلب سینماهای کشور به جرم آنکه مال حرام داشتند، از مالکانشان گرفته و به بنیاد مستضعفان داده شد. برخی هم البته با دادن خمس مال‌شان پاک شدند. بنابراین به طورکلی الگوی سینمایی خانه سینما و فارابی از روسیه گرفته شده بود و طی سفرهای آقایان به اروپا به سینمای چپ‌گرا متمایل شده بود.

در ادامه امیر قادری با طرح این موضوع که بنابراین شما معتقدید همه اینها انشئابات مختلف سینمای مارکسیسم بوده، نظر فخیم‌زاده را درباره این موضوع جویا شد. وی گفت: اواخر دهه پنجاه به طور کلی دولت غایب بود و نقش چندانی در شکل‌گیری سینما نداشت. به مرور یعنی سال ۶۰ حوزه هنری پیدا شد. قبل از این تنها یک پروانه ساخت صادر می‌شد. بنیاد سینمایی فارابی هم در همان زمان به دنبال پیدا کردن معنایی برای سینمای اسلام‌گرا بود. در واقع دست و پا می‌زدند تا الگوی سینمای اسلامی به وجود بیاورند. به یاد دارم آن زمان از محمد بهشتی می‌پرسیدیم، سینمای اسلامی که می‌گویید، یعنی چه و ایشان یک جایی بالاخره پاسخ داد که “شما نمی‌دانید سینمای اسلامی چیست و من هم نمی‌دانم!”. حوزه هنری سنگ انقلاب و حزب الله را به سینه می‌زد و متشکل از کسانی بود که یا انقلابی بودند یا انقلابی شدند. اما در سوی مقابل در دوره‌ای، بنیاد سینمایی فارابی که بیشتر روشنفکران را به خود جذب می‌کرد، رسما اعلام ‌کرد عرفان، وجه هنری اسلام است و به دنبال ارایه این تعریف از سینمای اسلامی بودند.

قادری در ادامه نشست با طرح این پرسش از افخمی که آیا سینمای ما پس از انقلاب بیشتر به سینمای مارکسیستی گرایش پیدا نکرد؟، بیان کرد: چراکه تعریفی برای سینمای اسلام‌گرا نداشتیم، اگرچه به دنبال آن بودیم. اما باید بگویم که تعریف سینمای مارکسیستی را جای سینمای اسلام‌گرا گذاشتیم چون در دنیا تعریف داشت.

افخمی درباره این موضوع پاسخ داد: با این پرسش تفاوت سینمای فاشیست با سینمای مارکسیست چیست؟ بنظر من این مقایسه خیلی وجهی ندارد. اما اگر با رویکرد محتوایی بخواهیم بررسی کنیم، می‌توان تحلیلی داشت. از آنجایی که بخشی از سینمای کشورهای کمونیستی، قهرمان‌پرداز، امیدآفرین و پرداختن به طبقه فرودست بود و انقلاب را تبلیغ می‌کرد. هرچند این مضمون‌های قهرمان‌پرداز را هم می‌توان در سینمای هند هم پیدا کرد.

این فیلمساز درباره شرایط متفاوت سینما و تلویزیون در دهه ۶۰ با کنایه مطرح کرد: من آن سال‌ها در تلویزیون بودم. البته تلویزیون در آن دوران برخلاف سینما، مشغول نظریه‌پردازی نبود! و یک کار ضروری داشت؛ آن هم این بود که اوقات فراغت مردم را باید پُر کند؛ اوقات فراغتی که هر روز داشت جدی‌تر هم می‌شد. از سال ۱۳۶۱ به بعد، سریال‌سازی در تلویزیون آغاز شد و من هم در سال ۶۲ مدیر گروه فیلم و سریال تلویزیون شدم‌‌. زمانی که مدیر شدم، دیگر مسئولیت پُرکردن اوقات فراغت با این گروه بود و مدام برنامه تولید می‌شد. می توانم بگویم به اندازه مدیریت دو شبکه فعلی حجم و وسعت کار داشتیم. مسئولیت سنگینی هم بود و به محض اینکه در این کار کمی شکست می‌خوردیم و ضعیف عمل می‌کردیم، انواع ناسزاها به ما گفته می‌شد. به یاد دارم آن زمان فیلم‌های آمریکایی را نشان می‌دادیم و برای یک فیلم که حق رایتش تمام شده بود، بعدها در دادگاه لاهه جریمه شدیم و مجبور شدیم چند برابر حق پخش آن را بپردازیم!

در ادامه این نشست فریدون جیرانی نویسنده و کارگردان باسابقه، نظر خود را درباره تعطیلی‌ سینماها در سال ۱۳۵۶ این گونه شرح داد: از سال ۱۳۵۵ بحران سینما آغاز و جلسات مهم حزب رستاخیز درباره این بحران تشکیل شد. فکر می‌کنم تندترین نظرات درباره سانسور در سینما در آن جلسات گفته شده است. افراد زیادی مانند ناصر تقوایی و سعید مطلبی در آن جلسات درباره سانسور تند و تیز حرف زدند.

وی ادامه داد: سانسور در آن زمان وجود داشت. همان سال ۱۳۵۵، فیلم‌هایی همچون «دایره مینا»، «مرثیه» و‌… هنوز توقیف بودند‌. به یاد دارم که با هاشم خردمند که از مدیران ارشاد بود در روزنامه اطلاعات درباره توقیف شدن فیلم «مرثیه» حرف زده بودم و گفتم چرا آزاد نمی‌شود. این فیلم‌ها اواخر سال ۱۳۵۶ پروانه نمایش گرفتند و ۵۷ به نمایش درآمدند‌. در واقع از سال ۱۳۵۳ که نسخه کامل فیلم «گوزن‌ها» در جشنواره فیلم تهران اکران شد، سانسور در سینما هم شدید شد.

جیرانی خاطرنشان کرد: «گوزن‌ها» اثری به روز و بهتر است بگویم تبلیغ چریک‌های فدایی بود و تصاویر زیبایی داشت. پس از نمایش این فیلم، جشنواره هم زیر سوال رفت و هم فضای سینمای اجتماعی، سینمای اعتراضی و یا متفکر بسته‌تر شد. من به طور کلی معتقدم نیمه‌ دوم دهه ۶۰، سینمای متفکر ایران رشد کرده اما گفتمان سینمای دهه ۴۰ و ۵۰، ضدمدرنیسم است و برایش تحلیل دارم. در سینمای اعتراضی یا اجتماعی آن زمان زن مدرن نمی‌بینیم.

وی ادامه داد: گفتمان بومی‌سازی، روشنفکران را در اواخر دهه ۴۰ به خودش جلب کرد. در گفتمان بومی‌‌سازی تفکر و فرهنگ غرب به مثابه پوششی تلقی می‌شود که فرهنگ استعمار را یادآوری می‌کند؛ این همان چیزی است که کوبا و الجزایر هم تجربه‌اش را دارند. ما هم این گفتمان بومی‌سازی را دنبال کردیم که هم روشنفکران در کنارش قرار می‌گیرند، هم طبقه‌ پایین. بنابراین علت اینکه در سینمای اجتماعی و اعتراضی ایران زن و انسان مدرن می‌بینیم، این است.

این ژورنالیست در ادامه عنوان کرد: فرهنگ غرب با فرهنگ امپریالیسمی یکی انگاشته می‌شد، در حالی که این دو موضوع از هم جدا هستند. اما چون ما آن را یکی می‌پنداریم شاهد آثاری مانند فیلم‌های ساعدی هستیم. البته همه این موارد دلیل نمی‌شود که بگوییم این سینما عقب‌افتاده است؛ سینما دچار یک تفکر غرب‌ستیزی است که در آن دوره در تمام دنیا وجود داشت. در آن دوره فرهنگ غرب یک تهاجم محسوب می‌شد و مانند حالا تعاریف تغییر نکرده بود.

جیرانی ادامه داد: آن زمان شهر مدرن با فرمانروایش تعریف می‌شد. آن زمان داستان شهر مدرن، داستان امروزی نبود. آنچه که شاه از مدرناسیون نشان می‌داد؛ حاشیه‌نشینان را دچار از خودبیگانگی کرد و روشنفکران تحت تاثیر بیشتر گفتمان چپ آمریکا لاتین یعنی همان بومی‌سازی قرار گرفته بودند که باعث شد مخالف شهر مدرن باشند. این نگاه باید طبیعتا بعد از انقلاب ادامه پیدا می‌کرد. چراکه نیروهایی که قدرت را در دست گرفتند، دو مدل بودند؛ دولت موقت و نیروهایی که مسئولیت نهادهای انقلابی را داشتند.

وی یادآور شد: پس از آنکه جنگ شروع شد و مهدی کلهر آمد، تفکر دیگری پدیدار شد و اولین روحانی که به وزارت ارشاد رفت، صادقی اردستانی بود. اولین اقدام شورای پروانه نمایش ارشاد بعد از جنگ این بود که جلوی فیلم‌های روسی را گرفت.

این سینماگر خاطرنشان کرد: حال که آقای افخمی اینجا حضور دارند، باید بگویم که تلویزیون در آن زمان با تهیه کردن فیلم بهرام بیضایی در سال ۶۰ نقش مهمی ایفا کرد.

جیرانی درباره موفقیت فیلم‌هایی نظیر «سوته‌دلان» و «در امتداد شب» در در رقابت با فیلم‌های خارجی در سال‌های منتهی به انقلاب بیان کرد: رقابتی در کار نبود. تماشاچی فیلم فارسی، طبقه پایین و حاشیه‌نشین، و تماشاچی فیلم خارجی طبقه متوسط و مرفه بودند. سینماهای‌ نمایش‌دهنده فیلم‌های ایرانی از میدان انقلاب به بالاتر نبودند. یعنی بهترین سینمای نمایش دهنده فیلم ایرانی «کاپری» در میدان انقلاب بود. با نمایش فیلم‌های «دایره مینا» و «سفر سنگ»، فیلم ایرانی در بالاشهر نیز نمایش داده شد. رقابت بین فیلم‌های ایرانی و خارجی سخت بود و مهمترین مساله در بحران سینما علاوه بر رقابت، بریدن تماشاچی از فیلم ایرانی بود. ۲ فیلم در سال ۵۷ خوب فروخت؛ اثری از ایرج قادری و و فیلم «در امتداد شب» که رکورد تاریخ را شکسته است و من معتقدم تفکری که پشت فیلم در «امتداد شب» بود، می‌توانست سینمای ایران را مانند سینما‌ی ترکیه کند.

جلسه دوم سلسله نشست «بر سینمای ایران چه گذشت» امشب سه شنبه ۴ مهر با نمایش قسمت دوم این مستند و میزگردی با حضور فریدون جیرانی، مهدی مسعودشاهی، سیدمحمد حسینی و هوشنگ گلمکانی ساعت ۱۷ در سالن شهر هفتم سینما آزادی ادامه خواهد یافت.

نوشته محسن مخملباف تندروترین فرد سینما در سال‌های ابتدایی پس از انقلاب بود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

موضوعات استراتژیک آثاری هستند که بازگشت سرمایه ندارد

هاشمی در پاسخ به انتقاد سعید الهی نسبت به بی توجهی صنوف تهیه کنندگان به تولید و ساخت فیلم هایی با موضوعات استراتژیک گفت: فیلم های با موضوعات استراتژیک مخصوصا سینمای انقلاب و دفاع مقدس آثاری هستند که بازگشت سرمایه ندارد لذا باید این اتفاق توسط نهادهایی رقم بخورد که ظرفیت ساخت این آثار را دارد. نهادی مانند انجمن سینمای انقلاب و دفاع مقدس شاید بودجه ای برای ساخت اثر ندارد ولی می تواند به واسطه ارتباطش با نهادها و ارگان های نظامی تسهیل گر ساخت آثار با موضوعات دفاع مقدس و استراتژیک شود.

سینمای ایران سینمای ورشکسته است

وی ادامه داد: بخش خصوصی اگر نتواند پولش از مردم بگیرد دیگر نمیتواند ادامه دهد . سینمای ایران سینمای ورشکسته است که از اول انقلاب تا کنون سود نداشته است. بهترین سال های سینمای بعد از انقلاب اواخر دهه شصت و اوایل دهه هفتاد بوده است که آنها هم سود نداشته است. توجه داشته باشید در هر سال ۷۰ فیلم ساخته شده است ۵۰ فیلم از اینها نابود شده اند و ۸ تا ده فیلم توانسته است هر سال در لیست پر فروش ها باشند. این یعنی سینمای ورشکسته!

ادغام ۴ صنف تهیه کنندگان پس از سالها

رییس جامعه صنفی تهیه کنندگان در ادامه برنامه از ادغام تشکل های تهیه کنندگان به صورت واحد خبر داد و اظهار داشت:  ۴ تشکل در حوزه تهیه کنندگی داشتیم که مطلوب سینما نبود و اختلاف سلیقه ای بین سینماگران پیش آورد و در ماه های اخیر تصمیم بر این شد که اتحادیه تهیه کنندگان به عنوان صنف واحد برای همه امور فعالیت کند.

وی در ادامه افزود: ما حدود ۴۰۰ تهیه کننده داریم که تعداد زیادی از تهیه کنندگان در عرصه کسوت هستند و فعالیت جدی ندارند ولی در مجموع ۳۰ درصد تهیه کننده فعال داریم که در سینمای ایران فیلم تولید می کنند.

جدایی قریب الوقوع اتحادیه تهیه کنندگان از خانه سینما

سید ضیا هاشمی از جدایی قریب الوقوع اتحادیه تهیه کنندگان از خانه سینما خبر داد و گفت: ما مخالف حضور اتحادیه تهیه کنندگان در خانه سینما هستیم و این موضوع به صورت جدی در حال پیگیری است و شک نکنید به زودی این اتفاق خواهد افتاد. ضمن اینکه پس از خروج سینماداران، پخش کنندگان نیز باید از صنوف خانه سینما خارج شوند و اساسا هر کس که نقش کارفرمایی در سینما را دارد نباید در صنوف خانه سینما باشد. این اتفاق به معنی خالت در امور صنفی خانه سینما است.

وی در ادامه ضمن انتقاد از عملکرد صنفی خانه سینما اظهار داشت: خانه سینما باید وظایف اصلی خود را انجام دهد. در ایام کرونایی وظیفه این نهاد صنفی بسیار اهمیت دارد و خانه سینما بیشتر از اینکه درگیر تولید برخی فیلم ها شود باید به وضعیت رفاهی، بیکاری و بیمه اهالی سینما رسیدگی کند. ما به عنوان اتحادیه تهیه کنندگان نیز وظیفه رسیدگی به سینما داریم.

جشنواره عمار به دنبال احیای سینمای امید است

محمد رسول منفرد مسئول اکران های مردمی جشنواره فیلم عمار نیز در آستانه برگزاری این جشنواره فرهنگی با حضور در برنامه افق سینما به تشریح برنامه های امسال جشنواره پرداخت.

وی در این خصوص با اشاره به چرایی برگزاری جشنواره فیلم عمار گفت: جشنواره عمار کار خود را در سال ۸۹ آغاز کرد. این جشنواره پاسخ اهالی فرهنگ و سینماگران انقلابی در قبال اتفاقات فتنه ۸۸ بود.

عضو شورای سیاست گذاری جشنواره مردمی عمار اظهار داشت: در ۱۰ سال گذشته هم در حوزه تولید و در توزیع توانستیم در موضوع اعتراض و عدالت طلبی، در موضوع مدافعان حرم، نقد درون گفتمانی و موضوعات سینمای امید فعالیت های جدی داشته باشیم .

وی در ادامه افزود:  طی سالهای گذشته سینمای امید در سینمای ایران به معنای سینمای سفارشی یا سینمای ایدئولوژی عنوان می شود در حالیکه در غرب سینمای امید به عنوان یک اصل قلمداد می شود و تمام تلاششان کاشت نهال امید دل مخاطبینش مخصوصا کودکان و نوجوانانش است. جشنواره عمار به دنبال احیای سینمای امید است

منفرد در ادامه برنامه با اشاره به برنامه گسترده جشنواره عمار در طول سال برای اکران و پخش آثار سینمایی و مستند در شهرهای فاقد سینما عنوان کرد:  یکی از حوزه های مهم جشنواره عمار موضوع اکران و تماشاست. ما در پوشش جشنواره عمار اکران فیلم های سینمایی در روستاها را فراهم کردیم . در حال حاضر فیلم های روز سینما به واسطه سامانه «سینماسیار» در روستاهای دور افتاده سراسر کشور در حال اکران است.

وی در پایان گفتگو خاطر نشان ساخت: جشنواره فیلم عمار و عوامل برگزار کننده اش هیج وقت منتظر آماده سازی زیرساخت ها و تصمیم ها نمی شود و آستین بالازده است تا کار کند و به کمک فرهنگ ایران بیاید.

نوشته اتحادیه تهیه‌کنندگان به‌زودی از خانه سینما جدا می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

ساداتیان: موضوع اغلب فیلم ها به خانواده ها ارتباط ندارد

سید جمال ساداتیان اغلب  قصه فیلم ها در سالهای اخیر را دارای مضامینی دانست که  بیشتر به مشکلات جوانان می پردازد و گفت: حضور ناخواسته  انبوه جوانان در سینما به فیلمسازان این خط  را می دهد که در مورد آنها فیلم بنویسند و بسازند.

سیدجمال ساداتیان تهیه کننده سینما و مدیر پردیس سینمایی قلهک در گفت و گو با سوره سینما در این مورد بیان کرد: در سالهای اخیر دغدغه و مشغولیات ذهنی مردم افزایش پیدا کرده ؛ آنقدر مردم درگیری های روزمره زندگی دارند که سینما در سبد خانواده آنها جایی ندارد.

مدیر پردیس سینمایی قلهک  ادامه داد: گاهی در میان مخاطبان سینما خانواده ها را هم می بینیم، اما این خانواده ها از آن دست خانواده هایی هستند  که از آرامش رفاهی بیشتری برخوردار هستند و وقت خالی در زندگیشان بیشتر وجود دارد. در حالیکه قشر متوسط جامعه اگر هم وقت خالی داشته باشند به دغدغه خود فکر می کنند تا اینکه تفریح کنند. مردم باید اول خرج زندگی شان را بدست بیاورند بعد به امورات دیگر زندگی فکر کنند.

وی گفت: موضوع وداستان  فیلم ها هم دراین مورد بی تاثیر نیست .اغلب  قصه فیلم ها در سال های اخیر بیشتر به مشکلات جوانان می پردازد و حضور ناخواسته  انبوه جوانان در سینما به فیلمسازان خط می دهد که در مورد آنها فیلم بنویسند و بسازند.

ساداتیان همچنین، برخوردشایسته پرسنل سینما، سالن های مجهز و به روز با سیستم سرمایشی گرمایشی را بی تاثیر در عدم حضور خانواده ها درسینما  ندانست و گفت:کاملا مشخص است  از زمان ریاست آقای روحانی آرامش در جامعه بیشتر شده و گیشه سینماها رونق پیدا کرده است؛ این یعنی مردم زمانی که آرامش داشته باشند به تفریح خود اهمیت می دهند.

شرف الدین:سینمای ما از دل جامعه برداشت نشده است

محمدرضا شرف الدین معتقد است: جامعه ما درگیر مسائل دیگریست و سینما داستان های دیگر را مطرح می کند به عبارت واضح تر سینمای ما از دل و مغز جامعه گرفته نشده و تنها به پوسته آن اشاره دارد.

محدرضا شرف الدین تهیه کننده و مدیر سابق انجمن انقلاب و سینمای دفاع مقدس در مورد این عدم حضور به سوره سینما گفت: متاسفانه سینما در کشورمان آن جایگاه واقعی خودش را ندارد که اگر صاحب جایگاه و تعریف بود همچون دیگر کشورها  به عنوان ملزومات جامعه ما مطرح می شد.

وی با بیان این مسئله که جایگاه  بسیاری از رسانه ها در میان خانواده ها پایین آمده  و در حال حاضر فضای مجازی بیشترین مخاطب را به خود اختصاص داده گفت: به عقیده من سینما باید به عنوان پایگاه فرهنگی جایگاهش را در میان خانواده ها پیدا کند؛ این درحالیست که در کشورهای توسعه یافته سینما به عنوان ابزار موثر اجتماعی در بین خانواده ها و جامعه مطرح است و راجع به آن بحث می شود .درست مثل مسائل اقتصادی و سیاسی ما که دغدغه مردم جامعه ماست و در کوچه و بازار در مورد آن اظهار نظر می کنند، حتی اگر نگاه مثبتی به موضوعات نداشته باشند اما همین که در موردش نظر می دهند یعنی وجود دارد اما متاسفانه سینما از این جایگاه برخوردار نیست و نتوانسته به این رتبه برسد.

تهیه کننده فیلم «دلتنگی های عاشقانه» در بخش دیگری از صحبت خود گفت: از حق نگذریم برخی سریالهای ایرانی و خارجی جای خود را بین مردم باز کرده اند ،چه سریال شهرزاد و چه سریالهای کره ای یا مختارنامه  مجموعه هایی هستند که مردم راجع به آن  اظهار نظر و بحث می کنند. اما مردم یا نمی روند  فیلم های سینما را ببینند یا اگر می ینند تاثیر پذیری آنها از فیلم ها کم رنگ است و خیلی زود داستان فیلم ها را فراموش می  کنند.

وی به چرایی این مسئله پرداخت و گفت: یکی از مهمترین دلیل این مسئله این است که سینمای ما راهش از جامعه ما جداست ؛جامعه ما درگیر مسائل دیگریست و سینما داستان های دیگر را مطرح می کند به عبارت واضح تر سینمای ما از دل و مغز جامعه گرفته نشده و تنها به پوسته آن اشاره دارد.

شرف الدین همچنین گفت: دهه ۷۰ یا شصت فیلم های سینما علی رغم فروش و گیشه تاریخی که داشتند؛به موضوعات و مشکلات مردم بیشتر می پرداختند و تاثیر گذار بودند.به اعتقاد من فیلم هایی هم که در حال حاضر به فروش بالا دست پیدا می کنند یا فیلم های کمدی سخیف هستند و یا فیلم های سیاه نما. مردم هم با اینکه موضوعات فیلم های حال حاضر هیچ ربطی به دغدغه  آنها ندارد اما از آنجاییکه فیلم ها برای آنها  از عقده هایشان می گویند از آن استقبال می کنند. بسیاری از فیلم هایی که در حال حاضر به راحتی فرصت نمایش بدست می آورند در دهه هفتاد و یا شصت اگر همین فیلم ها اکران می شدند مردم سینماها را آتش می زدند که چنین بی حرمتی را به اجتماع  می کنند.

وی به راهکار این مسئله اشاره کرد و گفت: پیشنها د می کنم با مردم بیشتر صادق باشیم مردم ما متاثر از مسائل سیاسی هستند اما متاسفانه فرهنگ در کشورمان تنزل پیدا کرده و به عنصر بی اثر یا حداکثر خنثی در ذیل مسائل اقتصادی و سیاسی قرار گرفته است؛در حالیکه در یک تفکر پویا فرهنگ به عنوان یک اصل و چتری بر مسائل اقتصادی سیاسی است.

سیدضیاء هاشمی: سینمای یأس آور برای خانواده‌ها جذابیتی ندارد

هاشمی معتقد است بلای جان سینمای امروز ما فیلم های رئال هستند چرا که مشکلات مردم ما را دوباره بر پرده سینماها نشان می دهند و امید را از آنها دریغ می کند.

سیدضیاء هاشمی تهیه کننده سینما درگفت و گو با سوره سینما در مورد پایین آمدن استقبال خانواده ها از فیلم های سینمایی گفت: به اعتقاد من از دهه هفتاد به بعد خانواده ها به مرور سالن های سینما را ترک کردند و رفته رفته تعدادشان در میان مخاطبین سینما کم شد.

وی با متعدد دانستن  دلایل این بی علاقگی گفت: وضعیت معیشت  خانواده ها و کیفیت فیلم ها را می توانیم مهمترین دلایل بدانیم.

هاشمی افزود: یکسال سینمای ایران انبوهی از فیلم های کمدی را به نمایش می گذارد؛ سال بعد فیلم ها به صورت یکسان تم تلخ دارند. در حال حاضر تعدادی فیلم بر پرده سینماها نمایش داده می شود که شاید مطلوب مسئولین سینمایی نباشد اما مخاطب عام از این فیلم ها استقبال می کند.

تهیه کننده فیلم «عروس» در بخش دیگری از صحبت خود با اشاره به این نکته که تنها افت کیفی فیلم ها را نمی توانیم دلیل کاهش مخاطب سینما رو بدانیم گفت: هر زمان که در جامعه شاهد اتفاقی ناگوار باشیم؛ سینما  اولین جایی است  که مردم آن را  تحریم می کنند. واقعیت امر هم این است که هر وقت مردم دلخوشی داشته باشند به سینما می روند.

هاشمی گفت: واقعا تاسف برانگیز است که از جمعیت هشتاد میلیونی؛ سینمای ایران ده میلیون هم مخاطب ندارد و من مهمترین دلیل را در واقع گرا بودن داستان های فیلم می دانم. فیلم های ما بیشتر به سمت واقع گرایی می رود و عنصر تخیل در آن هیچ جایگاهی ندارد این درحالیست که باید فیلم ها قوه تخیل مخاطب را به کار گیرد. مردم به سینما نمی روند تا  بدبختی های خود را بر پرده سینماها ببینند؛ مردم در فیلم ها باید به آمال و آرزوهای خود دست پیدا کنند. با قطعیت می توانم بگویم که بلای جان سینمای امروز ما فیلم های رئال هستند چراکه مشکلات مردم ما را دوباره بر پرده نشان می دهند و امید را از آنها سلب می کنند.

وی تاکید کرد: داستان فیلم ها باید به مخاطب امید و انگیزه بدهد  و مردم را به آرزهایشان برساند نه اینکه ناامیدی را به آنها تزریق کند. ناامیدی که برای خانواده ها جذابیتی ندارد.

این تهیه کننده به صحبت هایش افزود: سینما می تواند پرسودترین صنعت باشد به شرط آنکه بتواند مستقل عمل کند ولی همواره می بینیم که همه خود را محق می دانند که  راجع به سینما  نظر دهند. از طرف دیگر به شدت جریانات سیاسی و تغییرات مدیریتی  در امور سینما تاثیر می گذارد؛ یک مدیر با جریانات فکری خاص خود همراه است و مدیر دیگر با تفکرات دیگر، لذا این تفکرات در نوع و چگونگی اکران فیلم ها دخالت مستقیم دارد و به همان میزان تعیین کننده میزان مخاطبان هم هستند.

نوشته سینمای ما از متن جامعه فاصله دارد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی با متعدد دانستن دلایل این بی‌علاقگی گفت: وضعیت معیشت خانواده‌ها و کیفیت فیلم‌ها را می توانیم مهمترین دلایل بدانیم.

هاشمی افزود: یکسال سینمای ایران انبوهی از فیلم‌های کمدی را به نمایش می‌گذارد؛ سال بعد فیلم ها به صورت یکسان تم تلخ دارند. در حال حاضر تعدادی فیلم بر پرده سینماها نمایش داده می‌شود که شاید مطلوب مسئولین سینمایی نباشد اما مخاطب عام از این فیلم ها استقبال می‌کند.

تهیه کننده فیلم «عروس» در بخش دیگری از صحبت خود با اشاره به این نکته که تنها افت کیفی فیلم‌ها را نمی‌توانیم دلیل کاهش مخاطب سینما رو بدانیم گفت: هر زمان که در جامعه شاهد اتفاقی ناگوار باشیم؛ سینما  اولین جایی است  که مردم آن را تحریم می‌کنند. واقعیت امر هم این است که هر وقت مردم دلخوشی داشته باشند به سینما می‌روند.

هاشمی گفت: واقعا تاسف برانگیز است که از جمعیت هشتاد میلیونی؛ سینمای ایران ده میلیون هم مخاطب ندارد و من مهمترین دلیل را در واقع‌گرا بودن داستان‌های فیلم می‌دانم. فیلم‌های ما بیشتر به سمت واقع گرایی می رود و عنصر تخیل در آن هیچ جایگاهی ندارد این درحالیست که باید فیلم ها قوه تخیل مخاطب را به کار گیرد. مردم به سینما نمی روند تا  بدبختی های خود را بر پرده سینماها ببینند؛ مردم در فیلم ها باید به آمال و آرزوهای خود دست پیدا کنند. با قطعیت می توانم بگویم که بلای جان سینمای امروز ما فیلم های رئال هستند چراکه مشکلات مردم ما را دوباره بر پرده نشان می دهند و امید را از آنها سلب می‌کنند.

وی تاکید کرد: داستان فیلم‌ها باید به مخاطب امید و انگیزه بدهد و مردم را به آرزهایشان برساند نه اینکه ناامیدی را به آنها تزریق کند. ناامیدی که برای خانواده ها جذابیتی ندارد.

این تهیه کننده به صحبت‌هایش افزود: سینما می‌تواند پرسودترین صنعت باشد به شرط آنکه بتواند مستقل عمل کند ولی همواره می بینیم که همه خود را محق می دانند که  راجع به سینما‌ نظر دهند. از طرف دیگر به شدت جریانات سیاسی و تغییرات مدیریتی در امور سینما تاثیر می گذارد؛ یک مدیر با جریانات فکری خاص خود همراه است و مدیر دیگر با تفکرات دیگر، لذا این تفکرات در نوع و چگونگی اکران فیلم ها دخالت مستقیم دارد و به همان میزان تعیین کننده میزان مخاطبان هم هستند.

نوشته سیدضیاء هاشمی: سینمای یأس‌آور برای خانواده‌ها جذابیتی ندارد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.