وی ادامه داد: مردم با هرفرهنگ ، قومی و نژادی سینمای ایران را دوست دارند و در مقابل از مسئولان سینما توقعاتی دارند.

گبرلو در ادامه درگذشت همایون شهنواز کارگردان  فیلم «دلیران تنگستان» را تسلیت گفت.

مجری برنامه «شب های شفاهی» با بیان اینکه در شهرستان ها سالن های سینماها بسیار کم است،افزود: امیدوارم مسئولان تلاش کنند و سالن های سینمایی متعددی را برای همه شهرهای ایران فراهم کنند زیرا شرایط امروز سالن های سینما به گونه ای است که رفت و آمد سخت است، مسیر زیادی را باید طی کنند تا به سالن ها برسند اما با برنامه ریزی صحیح و ساخت سالن های مدرن و متعدد می توانیم مخاطب زیادی را جذب کنیم.

آیین نامه شورای صنفی نمایش به ما ابلاغ نشده است

در ادامه محمدرضا صابری دبیر و سخنگوی انجمن سینماداران در گفتگوی تلفنی درباره فیلم« آن سوی ابرها» به کارگردانی مجید مجیدی گفت: قرار بود این فیلم بعد از جشنواره فیلم فجر از ۲۵ بهمن در سینماهای کشور به اکران عمومی درآید اما با توجه به اینکه همه کارهای فنی فیلم در کشور هند انجام شد و متریالی که فرستاده بودند کامل نبود و قرار بود فیلم با زیرنویس و دوبله اکران شود که این امر مهیا نشد به همین دلیل قرار است از اول اردیبهشت ماه این فیلم با زیرنویس و دوبله به اکران عمومی درآید.

وی درباره آیین نامه شورای صنفی نمایش نیز گفت: با شناختی که از آقای حیدریان داریم توقع داشتیم آیین نامه جدید با صنوف مطرح شود اما نظر صنوف در این آیین نامه دیده نشده و به ما ابلاغ نشده است.

وی ادامه داد: ما تعجب کردیم که چرا نظر ما را جویا نشده بودند. در جلسه فوق العاده در انجمن سینماداران درخواست ملاقات با ریاست سازمان را مبنی بر اینکه چرا نظر ما در آیین نامه لحاظ نشده، را دادیم.

صابری گفت: در سال گذشته مخاطبین سینما ثابت کردند که هر وقت فیلم خوب داشته باشیم، استقبال می کنند. امیدوارم در اسفندماه شاهد رونق سینماها باشیم.

نجفی و بابائیان به ما اعتراض نکردند

غلامرضا فرجی نیز در تماسی تلفنی گفت: آیین نامه شورای صنفی نمایش دو ساله بود که ۷ اسفندماه دوران ۲ ساله اش به اتمام رسید. سال های گذشته آیین نامه هایی که به صنوف ابلاغ می شد ، در آن نقطه نظرات صنوف را جویا می شدند اما آیین نامه سال  بدین شکل نبود و۹۷ هنوز به ما ابلاغ نشده است.

وی ادامه داد: اگر آیین نامه سال ۹۷ را دست اندرکاران سینما خیلی زودتر تصمیم گیری می کردند برای اسفندماه امسال اکران پر رونقی داشتیم. اما متاسفانه در بلاتکلیفی به سر می بریم.

فرجی در پاسخ به اشاره گبرلو درباره کمیته تخلفات نیز گفت: قطعا باید تعدادی از تهیه کنندگان عضو این کمیته باشند تا تخلفات را ابلاغ کنند.

وی درباره صحبت های احمد نجفی و اعتراض هایش نسبت به اکران «من یک ایرانی ام» نیز گفت: قاعده شورای صنفی این بود که  تخلفات را بگویند. ما نه از طرف نجفی و نه از طرف پخش کننده نامه ای مبنی بر اعتراض انها در شورای صنفی نداشتیم.در شورای صنفی نمایش اگراز طرف توزیع کنند گان تخلفی صورت گیردابلاغ و در کمیته تخلفات برررسی می شود. به عنوان مثال، اگر تعداد سانس کم شده باشد شورا اعلام می کند که اکران فیلم باید یک هفته دیگر ادامه داشته باشد.

فرجی تاکید کرد: باید بین پخش کننده و تهیه کننده فیلم هماهنگی وجود داشته باشد تا کم و کاستی ها بر گردن شورای صنفی نیافتد.

فرجی یادآور شد: اکران مناسب فیلم برعهده شورای صنفی نیست. تهیه کننده و توزیع کننده رایزنی می‌کنند، قرارداد می بندند ، در شورای صنفی ثبت می شود و فیلم اکران می شود.

وی درباره اکران نوروزی نیز گفت: اکران نوروزی در حد گمانه زنی است. سینمادار و پخش کننده ها به دلیل اینکه تکلیفشان مشخص نیست نمی توانند برنامه ریزی کنند. سرگروه هفتم نیز هنوز مشخص نشده است.البته می خواهند سینما ماندانا را به چرخه اکران برگردانند اما منتظر وضعیت نهایی آیین نامه هستیم.

فرجی ادامه داد:  امیدوارم در سبد نوروزی امسال تنوع ژانردیده شود تا شروع خوبی برای صنعت سینمای کشورداشته باشم.

بی مهری گریبان نجفی را گرفت

در ادامه داریوش بابائیان پخش کننده فیلم «من یک ایرانی ام» نیز گفت: فیلم آقای نجفی در ژانرهایی ساخته شده که ما درکنار فیلم های طنز و پر فروش به سختی می توانیم به آنها برسیم. ما نباید درباره فیلم ها پیش داوری کنیم که فیلم در آینده می فروشد یا نمی فروشد. باید در ابتدا اکران سانس ها را درست بدهیم اما اگر در روز اول سانس تنظیم شده ندهیم به مشکل می خورد. من نمی گویم فیلم نجفی باید پر فروش می شد اما از ابتدا اکران مناسب نداشت.

وی درباره آیین نامه اکران نیز گفت: خوشحالم که این آزمون و خطا که حدود ۸ سال است فکر می کنیم درست است،اینبار حیدریان خطایی را انجام می دهد که فکر می کنم درست باشد. امیدوارم این آیین نامه برای ۴ سال تدوین شود و تداوم دار داشته باشد . اگر در وسط سال هیچ گونه تبصره و ماده غیر آیین نامه ای به آن اضافه نشود سال خوبی برای سینما خواهیم داشت.

بابائیان یاداور شد: احمد نجفی در دوره قبل ریاست جمهوری در دل شورای عالی سینما بود و چون در این دوره نبود ، بی مهری همکاران گریبان او را گرفت. او در حدود ۳ سال به سراغ سرگروه ها برای اکرا ن فیلمش می رفت اما موفق نشد.

این پخش کننده ادامه داد: روزی که می‌خواستم فیلم را اکران کنم از او امضا گرفتم که با رضایت کامل از شرایط موجود فیلم را اکران می کند اما از فیلم هیچ حمایتی نشد.تقاضا دارم از فیلم هایی که ضرر می دهند حمایت کنیم. امروز شاهدیم بسیاری از دفاتر پخش از بین رفته اند  درحالیکه باید دفاتر فیلم قوی باشد تا بتوانیم حمایت کنیم.

روسری آبی ،هامون، بانو کجاست؟

در ادامه آیدا پناهنده و مستانه مهاجر از دیگر میهمانان شب های شفاهی بودند که گبرلو در ابتدا روز زن را به آنها تبریک گفت.

مستانه مهاجر درباره تهیه کنندگی فیلم آیدا پناهنده و همکاری با او گفت: پناهنده ایشان یکی از معتبرترین کارگردان های سینمای ایران است که موفقیت های زیادی داشته است.علاوه برآن فیلمنامه ای درخشان به دستم رسید، عاشقانه ای اجتماعی که دوست داشتم آنرا تهیه کنم.

وی ادامه داد: علت انتخابم برای تهیه کنندگی فیلم جایزه های فیلم ناهید نبود دلیل اصلی این بود که ایشان یکی از مفاخر کشور ما هستند.

مهاجر درباره نگاه ارزشمند فیلمساز نیز گفت: منظورنگاه مولف است. سینمای مستقل یعنی لوباجت ، با یک دو بازیگر. دراین فیلم همه عوامل حرفه ای بودند و همه با رضایت کامل کار را تمام کردند.

وی ادامه داد: من خاک سینما را خوردم در سینما بزرگ شدم و یاد گرفتم که چگونه نقش مولف را نگه دارم. در طول این سال ها با کارگردان هایی کار کردم که خودشان تهیه کننده بودند. در دهه ۷۰ آدم هایی فیلم تهیه می کردند که موفق هم بودند اما نگاه من از سینما حمایت از کارگردان است.

وی ادامه داد: در این مدت کوتاه با همه ناملایمتی که در اکران داشتیم، موفق بودیم. من آگاهانه فیلمنامه و کارگردان را انتخاب می کنم. جایزه برای من جذاب هست اما تعیین کننده نیست. من معتقدم هر کارگردانی که فیلم اولش موفق باشد در فیلم دوم کارش سخت تر می شود. نگاه و انتخابم درباره این فیلم درست بوده و خوشحالم که با پناهنده کار کردم.

مهاجربا بیان اینکه ۶۲ جلسه فیلمبرداری و ۲ ماه پیش تولید داشته است، گفت: خیلی ها به من می گویند چرا اولین فیلمت را سنگین شروع کردی؟ من معتقدم که یک روز و یک شب تهیه کننده نشدم . من ۱۱ سال کار کردم تا به تهیه کنندگی برسم و همیشه با آداب آن پیش رفتم. این تعاریف در کار برای من کم رنگ و بی معنی است و مهم این است که احساسات کارگردان را به درستی برای مردم بیان کنیم. اسرافیل از نظر تولید کار به شدت سختی بود و من معتقدم سینما هزینه دارد و هزینه ان از نظر روحی و اقتصادی بسیار سنگین است و تهیه کنندگی مساوی است با اقتصاد سینما.

تهیه کننده «اسرافیل» درباهر اکران فیلم گفت: از اوایل تولید پخش ما با هدایت فیلم بود و در پروسه ساخت هم همراه ما بودند اما این فصل اکران فیلم نبود و ما پاییز را برای اکران در نظر داشتیم. چرا فیلم باید زمانی اکران شود که همزمان با اکران های نوروز باشد.آقایان سعیدی پور و سرتیپی،تابش و فرجی به ما لطف بسیار لطف و کمک کردند . چرا الان خود سینمادارها باید متاسف باشند که فیلم با فروش خوب برداشته می شود.

مهاجر در پاسخ به سوال گبرلو مبنی بر اینکه مشکل این است که پیشداوری به فیلم های اصیل و حرفه ای آسیب می زند؟ پاسخ داد:پیش داوری درباره اسرافیل از جشنواره فیلم فجر شروع شد و ما همزمان در جشنواره برلین انتخاب شدیم اما اینکه در جشنواره های خارجی در چه بخشی فیلم حضور داشته باشد، مهم است. با پناهنده مشورت کردیم و می‌دانستم راضی نیست فیلم در آن بخش شرکت داشته باشد و تعامل بین ما از همینجا شروع شد.

وی ادامه داد: ماجرا را سیاسی کردند درحالیکه من با سیاست فاصله دارم. همه جا پر شد که فیلم را به جشنواره برلین ندادیم. هر جا می رفتم می گفتند فیلم شما کند است . من معنی کند بودن فیلم را نمی فهمم. منعقد شدن داستان نسبت به موضوع یک ریتمی دارد. میزانسن طوری است که روایت می کند. این پیشداوری ها صحیح نیست. در ابتدا افتاد گردن سینمادار که فیلم را نمی خواهد. درحالیکه فیلم یک درام عاشقانه است، استار هم داریم، فیلم جایزه زیادی برد و پول هم داشت. سوال این است که مشکل چیست؟ گفتند این فیلم ۳۰۰ میلیون بیشتر نمی فروشد. این صحبت ها از کجاست؟ از خود جشنواره شروع شد. بنابراین جای این نوع فیلم های فاخر در جشنواره فیلم فجر نیست.

مهاجر با بیان اینکه ۲۳ سال در سینما به همه خدمت کرده است، خاطرنشان کرد: درباره فیلم ها پیش داوری نکنیم.سینمای دهه ۷۰ ما کجاست؟ روسری ابی ،هامون، بانو کجاست؟ ما با آن سینما عاشق شدیم. سینما باید چرخه اقتصادی داشته باشد، باید زنده باشد.من صف طولانی برای کلاه قرمزی و شهر موش ها ایستادم. آن سینمای کودک امروز کجاست؟

وی ادامه داد: به من می گویند اکران اسرافیل در نوروز هم ادامه خواهد داشت اما با ۷ فیلمی که نوروز می آید آیا مجالی برای ما می ماند؟. فیلم فروش خوبی دارد. اکران آن در شهرستان ها شروع شده است.

وی با بیان اینکه می خواهد اکران «اسرافیل» ادامه داشته باشد، گفت: یکی از دوستان گفت حیف است که این فیلم با فروش بالا از اکران برداشته می شود.

فیلمسازان را به سمت ساخت فیلم‌های کمدی هدایت نکنیم

در ادامه آیدا پناهنده کارگردان فیلم درباره همکاری اش با مستانه مهاجرگفت: بعد از نوشتن فیلمنامه به دنبال تهیه کننده بودیم و با دو، سه نفر هم صحبت کرده بودیم تا اینکه متوجه شدم مهاجر دوست دارد تهیه کنندگی را دنبال کند. می‌دانستم مهاجر نگاه من را دوست داشتند. آدمی مثل مهاجر تفاوتش با برخی از تهیه کننده های امروز این است که سال ها کارکردن با بزرگان سینمای ایران در کارنامه کاری اش او را در نگاهش متفاوت می کند. مهاجر تهیه کننده ای است که سینما برایش مقدس و قابل احترام است.

وی در پاسخ به این سوال که مستقل بودن را در سرمایه گذاری می داند؟ پاسخ داد: فیلم ما در اشل خود فیلم فاخری بود ضمن اینکه مهاجر بودجه کلانی بر ای ساخت فیلم جذب کرد منظور من از فیلمساز مستقل بحث نگاه فیلمساز مستقل است.

پناهنده درباره پرداختن دوباره به زنان در فیلم دومش توضیح داد: این فیلم فیلمی انسانی درباره ۲ زن و یک مرد است. من فیلم نمی سازم که از زنان حمایت کنم زیرا زنان سرزمین ما نیاز ندارند که یک فیلمساز از آنها حمایت کند. اسرافیل یک فیلم عاشقانه است.

کارگردان «اسرافیل» افزود: من یک سری ایده ها و خاطراتی دارم که فکر می کنم در ذهنم انبار شده و باید انبار ذهنم باید خالی شود. من زن هستم و حس می کنم قصه هایی هست که هنوز گفته نشده و تصاویری از زنان سرزمینم در ذهنم هست که هنوز بر پرده سینما نیامده است اما به این مهنا نیست که فیلم بعدی ام هم درباره زنان باشد.

وی درباره موفقیت دو فیلمش گفت:علت موفقیت ناهید و اسرافیل این بوده که آدم های داستان ها وجود داشتند و ما  فقط آنها را به صورت  قصه ای دراماتیک درآوردیم.

پناهنده درباره انتخاب بازیگران فیلم نیزگفت: پژمان بازغی اولین بازیگری بود که برای «اسرافیل» انتخاب شد حتی قبل از نوشتن فیلمنامه با او برای این نقش صحبت کرده بودم. هدیه تهرانی از لحظه شروع نوشتن فیلمنامه در ذهنم بود. کاریزمایی در جان اوست که فکر می کردم مناسب ترین بازیگر برای این نقش بود و مزیلا زارعی هم به دلیل پیچیده بودن نقش انتخاب شد. مریلا در جاهایی به اوج و قدرتی رسید که می توان گفت در بازیگری بی رقیب است.

پناهنده نیز گفت: اعلام شده گردش مالی سینمای ایران ۱۷۰ میلیارد تومان بوده که ۱۵۰ میلیارد آن از سینمای کمدی بوده است. این درحالیست که بخشی از این فیلم ها نه فیلم هستند و نه کمدی و جای آنها در سینمای ایران نیست، می تواند در قاب تلویزیون باشد. من مخالف شادی مردم نیستم اما باید بگویم تغییر ذائقه مردم خطرناک است. کسانیکه سیاست گذاری می کنند دارند دست به کار خطرناکی می زنند. تلویزیون ما دیگر تلویزونی نیست که رضا عطاران در آن سریال بسازد در این برهوت تلویزیون مردم به سمت سینما هجوم می آورند.

وی ادامه داد: امروز بیشتر سینماگران به سمت ساخت فیلم های کمدی رفته اند. برای سینمای ایران متاسفم. سینمایی که از مهرجویی، بنی اعتماد به اینجا رسیده است.فیلم خوب دیدن، تاتر خوب دیدن و کتاب خوب خواندن یادمان رفته است. بر سر فرهنگ ملت چه می‌خواهد بیاید؟

سینمای اجتماعی اتفاق مهمی است

پژمان بازغی در تماس تلفنی درباره حضورش در این فیلم، گفت: پناهنده تنها کارگردانی است که ۲ بار افتخار همکاری با او را داشتم. سینمای اجتماعی یکی از اتفاقات مهم سینمایی امروز ما است.اولین بار بود در مقابل هدیه تهرانی بازی می کردم او از بازیگران حرفه ای است. پناهنده کارگردان بسیار وسواسی است و این برای من به عنوان بازیگر خوب بود زیرا درباره نقش بسیار باهم صحبت کردیم. امیدوارم برای فیلم بعدی شان هم جایی داشته باشم.

وی درباره همکاری با همسرش مستانه مهاجر نیز گفت: اولین کار مهاجر به عنوان تهیه کننده بود، کار سنگینی برداشت به عنوان بازیگر  از او تشکر می کنم که بسیار صبور بود وناملایمات را با صعه صدر بخشید. من معتقدم تهیه کنندگی او را ۲۰ سال جلو انداخت.

در ادامه امیری یکی از نویسندگان اسرافیل در تماس تلفنی درباره همکاری با همسرش آیدا پناهنده گفت:همکاری مشترک در طی سالیان موجب شده خاطرات زیادی باهم داشته باشیم و نمی‌دانم این خاطرات از خانم پناهنده است یا ذهن من. فیلمنامه اسرافیل یک سال طول کشید و ۲ ماه بعد از اتمام فیلمنامه و انتخاب لوکیشن دوباره بازخوانی شد. همه بخش ها را باهم می نویسیم و در هیچ موردی تفکیک نداریم. من معتقدم فیلمنامه نویس ایده ها را پیاده می کند اما در نهایت کارگردان بیشترین تاثیر را دارد.

نوشته زنان سرزمین ما نیاز به حمایت فیلمسازان ندارند/ سینما تنها برای خندیدن نیست اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

همچنین در برنامه این هفته شب‌های شفاهی، محمود گبرلو به بهانه اکران عمومی فیلم «اسرافیل» در گفتگو با آیدا پناهنده و مستانه مهاجر به جایگاه زنان در سینمای ایران می پردازد.

برنامه تلویزیونی شب‌های شفاهی این هفته به تهیه کنندگی و اجرا محمود گبرلو چهارشنبه ساعت ۲۱ از شبکه شما به صورت زنده پخش خواهد شد.

نوشته علی سرتیپی در برنامه گبرلو به ابهامات و اتهامات پاسخ می‌دهد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نظراتمان را در فضای صمیمی داخلی بیان کنیم

در ابتدا برنامه محمود گبرلو از میزان صمیمیت سینماگران در میان مردم سخن گفت و بیان کرد: مردم به سینماگران ایرانی علاقه مند هستند و طبعا سینماگران نیز مردم را دوست دارند.

وی ادامه داد:هنرمندان سینما باید آزادانه و با احتیاط نظرات خود را پیرامون مسائل گوناگون بیان کنند،اما بهتر است این موضوعات در داخل کشور مطرح شود.باز کردن این مسائل در کشورهای بیگانه فضای بد و منفی را ایجاد می کند.

ای کاش خانم لیلا حاتمی در حضور بیگانگان هنرمندانه تر و قدری با تدبیر بیشتر برخورد و نظرات خود را در فضای داخلی بیان می کردند.

سپس رقیه توکلی و سیاوش حقیقی کارگردان و تهیه کننده فیلم«مادری»از فیلم خود گفتند.

حقیقی درباره فیلم«مادری»گفت: خانم توکلی سابقه بسیار زیادی در ساخت فیلم کوتاه و دریافت جوایز گوناگون دارند.فیلم ما فیلمی محترم است،قطعا دارای نقاط ضعف هست،که همه فیلم ها ضعف هایی دارند،ما بیشتر دراین فیلم تجربه کردیم. توکلی بسیار با فضا وکار خود آشناست و او بیش از من برای فیلم حساسیت داشت و دراصل مادری کرد برای فیلم.

سیاوش حقیقی با اشاره به جذب تهیه کنندگان برای فیلم اول گفت: در همه جا دنیا تکلیف تهیه کننده و سرمایه گذار مشخص است و این دو جدا هستند.در ایران زمانی که اسم تهیه کننده می آید همه تصور می کنند فرد بسیار ثروتمند است درحالی که این فکر اشتباه است،تهیه کنندگی در سینما می تواند تجربه ای در فیلم سازی باشد و نه صرفا بخش مالی کار.

این تهیه کننده سینما ادامه داد: کارگردانان جوان ما بسیار خوب شده اند و در تهیه کنندگی هم افراد جوان پابه عرصه گذاشته اند.باید به جوانان اعتماد کرد.

وی همچنین گفت: فیلمسازان درحال تغیر ذائقه مردم هستند و این خطرناک است،موضوعات فیلم‌ها تنها محدود به آپارتمان‌ها و موضوعات جنوب شهر تهران می شود.

حقیقی در ادامه گفت: مردم این روزها بیشتر تمایل به دیدن فیلم‌های کمدی دارند و تهیه کنندگان هم به دنبال ساخت این فیلم ها هستند .وجود این فیلم‌ها در سینما خوب است اما در سینما ایران بین ساخت موضوعات ماتعادل وجود ندارد،یا فیلم‌ها بسیار تلخ و یا طنز هستند.

حقیقی با بیان اینکه تیم کاری ما جوان و با انگیزه بودند ادامه داد:خانم های بازیگرفیلم به شدت با معرفت و پای‌کار بودند و ما را حمایت کردند.

وی درباره ساخت فیلم در شهرستان ها نیز توضیح داد: کار در شهرستان بسیار سخت است،اما ما با کمک سرمایه گذار و خانواده خانم توکلی هزینه زیادی را متحمل نشدیم.

توکلی درباره مهاجرت هنرمندان شهرستانی به تهران گفت: شاید برای دیده شدن در پایتخت و دور بودن مسافت زیاد سراغ بچه های شهرستان نمی‌روند.

حقیقی در پاسخ محمود گبرلو درباره وظیفه ارشاد و سینما جوان گفت: کدام یک از مسئولان در جمهوری اسلامی دغدغه فرهنگ و هنر دارند؟ دولتمردان آن طور که باید به فرهنگ نمی پردازند،درحالیکه می‌توان از سینما و هنر به پول می رسند و پیشرفت هنرمندان شهرستان با حمایت مسئولین محقق می شود.

رقیه توکلی نیز با اشاره به محتوای فیلم گفت:من بعد از ۱۰سال ساختن فیلم کوتاه به موضوعاتی رسیدم که امکان ساخت در قالب فیلم کوتاه وجود نداشت.من دغدغه های ذهنی خودم و آن چیزی که اطرافم وجود داشت از خانم ها را ساختم. فیلم«مادری» به شدت زنانه است و خانم ها بسیار بااین فیلم ارتباط برقرار می کنند.خیلی جالب است بعد از اکران فیلم در یکی از سالن های سینمایی خانمی آمد و من را بغل کرد و با گریه می گفت تو داستان زندگی من را ساختی!

وی ادامه داد: زن هایی که در فیلم می بینید واقعی هستند.من از ابتدا کار احساساتم درباره این فیلم بسیار زیاد بود و در ادامه کمرنگ تر شد.«مادری» فیلمی است که من ۱۰سال دیگر به آن نگاه می کنم و می بینم در برهه ای از زمان احساساتم به چه شکل بود.

توکلی نیز درباره کارگردانان‌های فیلم اولی گفت: فکر می‌کنم تمام کارگردانان فیلم اولی دغدغه های ذهنی خودشان را می سازند،اثری اگر مولف باشد سازنده باید آن را قبول داشته باشد زیرا تفکر سازنده موضوعات نشأت گرفته از جامعه خود است.

وی همچنین از ساخت فیلم خود در شهر یزد بیان کرد:من تمام فیلم های کوتاهم را درشهر یزد ساختم،اصالت یزد بسیار برای من با اهمیت است و دلم می‌خواهد بازهم در این شهر فیلم بسازم.بسیاری از کارگردانان برای ساخت فیلم خود به یزد می‌آیند و از بناهای زیبای ان استفاده می کنند،اما فرهنگ شهر من در فیلمشان وجود ندارد. ولی من که در این شهر هستم به خوبی میتوانم فرهنگ مردم یزد را به تصویر بکشم.

کارگردان «مادری» درباره مدت فیلمبرداری فیلم نیز گفت: مدت فیلمبرداری ۳۵روز طول کشید و چند ماه برای تدوین منتظر خانم صفی یاری بودیم به دلیل اینکه ایشان مشغول کار تدوین فیلم اقای فرهادی بودند.

توکلی درباره فیلم بعدی خود گفت: فیلمم را در یزد می سازم اما خیلی زنانه نیست تمام تلاشم را می کنم فیلم را به فجر سال اینده برسانم که نام آن«از مهران تا مهران»است.

حیدر مرادی مدیر امورسینمایی حوزه هنری استان کردستان در تماس تلفنی با محمود گبرلو در برنامه شب های شفاهی از استقبال مردم کردستان از سینما ها گفت.

وی گفت: فیلم های اجتماعی در کنار دیگر ژانرها تاثیرگذار است. استان کردستان جز استان‌های فرهنگی و اهل هنر و موسیقی است و هنر سینما نیز از این قاعده مستثنا نیست.

مرادی ادامه داد: در این استان مردم استقبال خوبی از فیلم‌های غیر کمدی داشته‌اند مانند«رگ خواب»، «شیار۱۴۳»، «محمد رسول الله» و«هیس دخترها فریاد نمی زنند»فیلم های ژانر اجتماعی در کنار دیگر ژانر ها می تواند تاثیرگذار باشد.از فیلم های سال ۹۶فیلم های«رگ خواب»و«نهنگ عنبر»پرمخاطب بوده اند.

وی درباره تعامل مسئولان استانی نیز بیان کرد: رابطه بسیار خوبی بین حوزه هنری و ارشاد وجود دارد و تعامل خوب برای احترام به مردم همیشه رعایت شده است.

مرادی ادامه داد: سالن‌های سینما با کیفیت بالا در نمایش وپرده فیلم خوشبختانه توانسته مخاطبان را با خود همراه کند.دراستقبال مردم ازسینما بعد از تهران، اصفهان، مشهد و شیراز جایگاه بعدی مربوط به سنندج هست.

چرا من حق ندارم فیلمم را در عید اکران کنم؟

آخرین مهمان برنامه شب های شفاهی احمد نجفی تهیه کننده سینما بود.او اعتراضات بسیاری به شورای صنفی نمایش داشت.

احمد نجفی با اشاره به روند اکران فیلمش گفت: من بعد ازساخت فیلم«من یک ایرانی ام» مدتها در خانه بودم و سعی می کردم به نحوی پیام خودم را در فضای بسته به آقایون شورای صنفی برسانم.با خیلی ها درباره فیلم صحبت کردیم،اما نتیجه ای نداشت.

وی ادامه داد: این فیلم در جشنواره فیلم فجر در هیچ بخشی پذیرفته نشد و فیلم از یک سال و نیم گذشته آماده نمایش بود.

نجفی یاداور شد: طی صحبت هایی که با آقای فرجی داشتیم قرار شد فیلم بعد از عیدسال۹۵ اکران شود اما فیلم تا عید امسال همچنان رنگ اکران را به خود ندیده است ومن فیلم را برای حوزه هنری بردم .

تهیه کننده«من یک ایرانی ام» همچنین گفت: این فیلم در بدترین شرایط تولید شد،در دمای ۳۰درجه زیر صفر،با قیمت دلار ۴۲۰۰ تومان!با سرمایه ۲/۵میلیاردی! ما کاملا برای نمایش آمادگی داشتیم و فیلم یک سال و نیم در صف اکران بود.

وی ادامه داد: در شورای صنفی قانون وجود ندارد،آئین‌نامه‌هایی است که با نظر افراد تغیر می‌کند. برای اکران فیلم با این کیفیت اکران راضی شدیم،اما یک سردر سینما نداشتیم!

نجفی افزود: من نمی‌خواهم به سلیقه مردم توهین کنم،ما نمی‌توانیم با سرنیزه به سراغ مردم برویم، من معتقدم فیلم می تواند خوب باشد و نفروشد.

وی ادامه داد:این چه سیستمی است که این شورا دارد؟ چه کار عجیبی است که به ۱۰۰فیلم پروانه نمایش می‌دهند درسینمایی که گنجایش سینماهای ان۴۵فیلم است؟ آقایون چطور فیلم های خود را در بهترین شرایط اکران می کنند؟ چرا فیلم من که یک سال قبل از فیلم اقای اسعدیان  اماده بود در عید اکران نشود؟شما از کجا میدانید فیلم من ظرفیت اکران در عید را ندارد. امروز باخبر شدم ۶فیلم از فیلمیران کاندید اکران عید است که ۴فیلم برای هدایت فیلم است.چرا اکران فیلم ها را با قرعه مشخص نمی کنند؟

نجفی همچنین گفت: فیلم من را یک هفته سالم اکران کنید اگر بد بود بردارید. آئین نامه شورای صنفی قانون شورا اسلامی که نیست،قابل تغیر است.من نه چریک،نه مجاهد و نه منافق هستم،من یک فیلم ساختم اگر بد است برای من،اکران فیلمم را باید درست بدهید.من روزهای آخر به نشانه اعتراض در اتاق اقای حیدریان از ظلمی که به من و دیگران شد، تحسن کردم. یک نامه سرگشاده هم نوشتم و گفتم فیلم من را که سوزاندید من طاقت دارم شما طاقت از بین بردن این سیستم را دارید؟

وی ادامه داد: بعد از ۵سال در سینما مستقل یک فیلم داشتم،این رفتار با فیلم من درست است؟من سیستم را فشل می دانم اگر بزرگ ترین آئین نامه های جهان را نوشته باشند.

وضعیت اکران مانند صندلی بازی شده است

در ادامه برنامه به دلیل اینکه از سمت احمد نجفی چندین بار نام«همایون اسعدیان» آورده شد ایشان با تماس تلفنی به پاسخگویی درباره اتهامات نجفی پرداخت.

همایون اسعدیان گفت: آقای نجفی این روزها نام افراد بسیاری را بردند ظاهرا برای ایشان توهین و تهمت کار ساده‌ای است.نجفی در تلویزیون به من تهمت می زند درحالی که پول ویدئو فیلمم در حوزه هنری بلوکه است.ایشان چطور به خود اجازه می دهند به من تهمت مالی بزنند؟ باید حرف خود را ثابت کنند. اگر اقای نجفی این گونه راحت تهمت بزنند ما هم پاسخ های تندی به ایشان خواهیم داد.

وی یاداور شد: فیلم اقای نجفی در کوروش ۶۰۰هزار تومان فروخت درحالیکه پردیس کوروش هرفیلم را روزی چند میلیون می فروشد!لطفا برای فرافکنی به دیگران تهمت نزنند! شورای صنفی اکران نمایندگان صنوف هستند،اگر اینها بد عمل می کنند صنوف می توانند آنها را تعدیل کنند.

اسعدیان در پاسخ به سوال نجفی بیان کرد:اقای سرتیپی عضو شورا صنفی نیستند و در شورای پخش کنندگان اند. خداروشکر که فیلم من در اکران عید نفروخت،اگر فروش بالایی داشت دوستان چه می کردند؟!

احمد نجفی در پاسخ بیان کرد:چرا من حق ندارم در همان زمان که فیلم شما اکران می‌شود فیلمم را اکران کنم؟

اسعدیان افزود: پخش کنندگان با سینماداران قرارداد می‌بندند،اینکه پخش کننده شما نتوانسته شرایط مساعد اکران برای شما ایجاد کند به شورای صنفی ربطی ندارد.

نجفی پاسخ داد: ببخشید اگر پخش‌کننده من قدرت فیلمیران را ندارد! ببخشید که انحصار پخش فیلم فقط در آنجاست!شما جایی برای عقد قرارداد فیلم نگذاشتید! این شورای صنفی اکران است یا شورای صنفی خصوصی؟

اسعدیان نیز گفت: اگر سینمادار حاضر به قرارداد با فیلم من نشود به معنی وجود مافیا در شورای صنفی است؟

نجفی ادامه داد:چرا هیچ کدام از فیلم های شما در بهمن و اسفند اکران نمی شوند؟بهترین اکران و نمایش فیلم برای شماست.همه چیزمثل روز روشن است،نیاز به ثابت کردن نیست،فیلم من اصلا دیده نشده است،بهتر است اسم شورا را بگذارند شورای نظارت!

همایون اسعدیان درباره وضع فعلی اکران سینما ایران گفت:وضعیت اکران مانند صندلی بازی شده،تناسبی بین ورودی که تولید فیلم و خروجی اکران فیلم است وجود ندارد.  نهایت خروجی ما درسال۶۰فیلم است. کاش اقای نجفی از همکارانشان اطلاعات را بگیرند و بی اطلاع تهمت نزنند.

سینما یعنی عدالت

نجفی در پایان گفت: کشتی گیر جوانی برایم نوشته من زنگ زدم بلیط رزرو کنم گفتند این فیلم اکران ندارد، قبلا افرادی را فرستادیم گفتند سانسی ندارد. که در فیلمیران آشنا دارند باید باعث شود فیلم مردم نابود بشه؟ چند فیلم امسال نابود شده؟سرمایه چند نفر نابود شده؟

متاسفانه اعتماد به کسانی که بخش خصوصی و نیمه خصوصی را در دست دارند از دست رفته است. اجازه بدهند من با صاحبان سینما بدون مانعی روبرو بشوم،هیچ سینماداری فیلم من را ندیده است،سینما یعنی عدالت.

نوشته احمد نجفی: در شورای صنفی نمایش قانون وجود ندارد/ اسعدیان: ای کاش آقای نجفی بی‌اطلاع تهمت نزنند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

همچنین محمود گبرلو این هفته میزبان رقیه توکلی و سیاوش حقیقی کارگردان و تهیه کننده فیلم سینمایی «مادری» در برنامه «شب‌های شفاهی» خواهد بود.

برنامه «شب‌های شفاهی» چهارشنبه ها ساعت ۲۱ از شبکه شما پخش می شود.

نوشته احمد نجفی به برنامه «شب‌های شفاهی» می‌رود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

قدر فیلمسازان‌مان را بدانیم

محمود گبرلو در ابتدای این برنامه بیان کرد: جشنواره فیلم فجر با فیلم هاى خوب و گاه درجه یکى به پایان رسید. اهالی سینما دور هم جمع شدند، فیلم‌ها را دیدند و درباره فیلم‌ها حرف زدند. وی افزود: طبیعی است سینما به معنی گفتمان، سینما به معنی محل تلاقی افکار متفاوت است تا دیدگاه‌هاى مختلف کنار هم قرار بگیرند، افراد حرف‌هایشان را بزنند و فیلم بسازند. اما آن‌چه از همه بیشتر براى مدیران جشنواره فیلم فجر مهم است، این است که چقدر به مفاهیم و آرمان‌های انقلاب نزدیک‌تر شدیم. از سوی دیگر مهم این است که ما چقدر تحمل نقد و نظرات دیگران را داشته باشیم. در چنین فضایی باید قدر فیلمسازان‌مان را بدانیم، فیلمسازانی که حرف این روزهای ایران و منطقه را بیان می‌کنند. ابراهیم حاتمی‌کیا در مراسم اختتامیه صحبتی کرد، به نکاتی اشاره کرد، مفاهیم کلی را مطرح کرد و به فضای موجود انتقاد داشت. مسلما نکاتی که ایشان مطرح کرد با دغدغه بیان شد، ما نباید اجازه دهیم که برخی از این حرف‌ها سوءاستفاده کنند، باید کمی درخصوص حرف‌های ایشان تأمل کنیم.

سیدی: آرا مردمی در شهرستان‌ها برگزار نشد

مسئول هماهنگی استان‌های جشنواره فجر درباره تاثیر برگزاری جشنواره در سراسر کشور بیان کرد: این بخش با توجه به سیاست‌گذاری سازمان سینمایی، خانه سینما و دبیرخانه جشنواره در تمامی ۳۲ استان کشور برگزار شد. فیلم‌ها به تفکیک سیمرغ ۱ و سیمرغ ۲ در استان‌ها نمایش داده شدند. در استان‌هایی که مشارکت بخش خصوصی بیشتر بود فیلم‌های بیشتری اکران شد.

حسین سیدی درباره شیوه دسترسی مخاطبان به فیلم‌های جشنواره توضیح داد: استان‌هایی که به سینماتیکت دسترسی داشتند از طریق این سایت اقدام کردند و در بقیه شهرستان‌ها بلیت فروشی به شیوه مرسوم اجرا شد. در استان‌ها بخش آراء مردمی به شیوه‌ای که خانه سینما مجری آن بود برگزار نشد. در برخی استان‌ها هم براساس شیوه سال قبل، آراء مردمی گرفته شد که تاثیری در روند کلی آراء  مردمی اعلام شده نداشت.

اکران جشنواره، ضربه‌ای به اکران فیلم‌ها در شهرستان نمی‌زند

او افزود: تجربه اکران فیلم‌ها در شهرستان‌ها نشان داده که این کار مانع فروش فیلم‌ها در زمان اکران نیست البته باید این بررسی در یک بازه زمانی چندین ساله انجام شود. امسال نه تنها تهیه‌کننده‌ها مخالف حضور فیلم‌ها در شهرستان‌ها نبودند بلکه به انجام آن رغبت داشتند.

۱۵ فیلم جشنواره در قزوین اکران شد

در همین رابطه اکبر اسکندرنژاد مدیرکل ارشاد استان قزوین در یک گفت‌وگوی تلفنی بیان کرد: ما امسال با پشتیبانی سازمان سینمایی ۱۵ فیلم را به طور هم‌زمان در قزوین اکران کردیم که از این بین ۱۱ فیلم در بخش سودای سیمرغ قرار داشت. در این استان در مجموع سانس‌ها ۶۲۷۲ صندلی وجود داشت که ۶۲۱۶ صندلی آن پرشد و میزان استقبال ۹۹ درصدی بود.

برگزاری جشنواره، مانع حضور سینمادوستان در پایتخت شد

وی اضافه کرد: فیلم‌هایی چون «بمب؛ یک عاشقانه»، «مغزهای کوچک زنگ زده»، «به وقت شام»، «چهارراه استانبول» و «دارکوب» مورد استقبال مردم قزوین قرار گرفت. با حضور احمدرضا معتمدی افتتاحیه خوبی برگزار شد. اسکندرنژاد در پایان افزود: اکران آثار جشنواره با توجه به نزدیکی قزوین به تهران مانع مسافرت‌های سینمادوستان به پایتخت شد.

فیلم‌های حاتمی‌کیا و سیدی پرمخاطب بودند

حمیده ماحوزی مدیرکل ارشاد استان بوشهر دیگر مهمان تلفنی برنامه بود که با اشاره به شور شوق استان‌ها در جشنواره فجر امسال، بیان کرد: فیلم‌های «به وقت شام» و «مغزهای کوچک زنگ زده» بیشترین استقبال را در بوشهر داشتند و پس از آن «چهاراه استانبول» و «بمب» مورد توجه قرار گرفتند.

با جشنواره، پیوند مردم و سینما در استان‌ها محکم شد

حسین فرخنده مدیرکل ارشاد خراسان شمالی نیز به عنوان آخرین مهمان تلفنی برنامه، با اشاره به اینکه برگزاری جشنواره فجر در استان‌ها باعث مستحکم شدن پیوند مردم و سینما می‌شود، افزود: امسال خوشبختانه بخش کودک در جشنواره وجود داشت که باعث می‌شود فرهنگ سینما رفتن از کودکی شکل بگیرد. «مصادره»، «تنگه ابوقریب»، «لاتاری» و «فیلشاه» آثاری بودند که در خراسان شمالی مورد استقبال قرار گرفتند.

بی‌عدالتی و نادیده گرفتنی در داوری‌ها نبود

فرشته طائرپور که به دلیل سرماخوردگی و کسالت نتوانسته بود در برنامه حاضر شود در تماس تلفنی، در پاسخ به پیشنهاد محمود گبرلو درخصوص نمایش مشروح جلسه داوری برای جلوگیری از هرگونه شائبه‌ای بیان کرد: بهانه‌جویان، حتى اگر فیلم مشروح جلسه داورى جشنواره را از آنتن زنده سیما پخش کنید باز هم بهانه‌جویى مى‌کنند. در این دوره هیچ فیلمی دیده نشده باقی نماند و برخی از فیلم‌ها ۲-۳ بار دیده شدند. مسائلی دست ما را می‌بندد، باعث می‌شود که تعداد کاندیدها بیشتر شود. این مسائل به شورای سیاستگذاری منتقل شده است و قرار بر این است که به زود در جلسه‌ای با اعضای این شورا، مسائلی که درخصوص داوری وجود دارد را مطرح کنیم و به نتایجی برای آینده برسیم. امسال هیچ بی‌عدالتی و نادیده گرفتنی صورت نگرفته است. همیشه اعتراض به داوری‌ها وجود دارد.

همه فیلم‌ها قضاوت شدند و چیزی کنار گذاشته نشد

این داور جشنواره فجر اضافه کرد: حرفى که رسول صدرعاملى در تلویزیون گفت، بد برداشت شد. همه فیلم‌ها قضاوت شدند. بعید مى‌دانم منظور آقاى صدرعاملى این بوده باشد که چون ما از فیلمى خوشمان نیامد، اجزاى آن را نادیده بگیریم. البته در قضاوت اختلاف نظرهایى وجود داشت. هر اندازه رای ما به مردم نزدیک‌تر باشد سربلندتر می‌شویم. امسال آن‌قدر فیلم‌ها خوب بود که ما مجبور بودیم به طور طبیعی گزینه‌ها را حذف کنیم. ممکن است اجحافی اتفاق افتاده باشد اما ما همه گزینه‌ها را بررسی کردیم. بازی ساعد سهیلی، جواد عزتی، هادی حجازی‌فر، میلاد کی‌مرام و بابک حمیدیان هم جزو گزینه‌های بازیگری ما بودند اما طبیعتا تعداد آرا تعیین‌کننده است. حیات سینما برای ما مهم است و ما حاضریم از آبروی خودمان بگذریم اما از آبروی سینما نه.

بهمن ارک: در دوران طلائی فیلم کوتاه در ایران هستیم

بهمن ارک درباره سیمرغ فیلم کوتاه «حیوان» در جشنواره سی وششم فیلم فجر گفت: من ده سال است که با برادرم بهرام فیلم می‌سازم و خوشحال هستم که این اتفاق در جشنواره جواب داد. همان‌طور که فیلم در جشنواره‌های مختلف مانند سینه فنداسیون کن، خانه سینما و فیلم کوتاه تهران موفق بود.

در دوران طلایی فیلم کوتاه، هنوز حمایتی وجود ندارد

ارک ضمن اشاره به علاقه‌اش به سینما از دوران کودکی عنوان کرد: درحال حاضر در دوران طلائی فیلم کوتاه در ایران هستیم و آثار خوب این سینما در جشنواره‌های معتبر دنیا وجود دارد. با این وجود به جای آن که این حمایت‌ها بیشتر شود از بودجه این بخش زده می‌شود. فیلم کوتاه را نمی‌شود با جیب خالی ساخت و به عنوان یک شغل مطرح است.

برای فیلم کوتاه هم امکان دیده شدن فراهم کنید

فیلم کوتاه می‌تواند گردش سرمایه خودش را از طریق هنروتجربه، فروش آثار به تلویزیون و تلویزیون‌های اینترنتی داشته باشد. کمترین نوع حمایتف اتفاقی است که براى فیلم هاى مستند انجام داده شد. فیلم کوتاه هم مى‌تواند جایگاهى در پخش تلویزیون داشته باشد. برنامه‌اى براى این فیلم‌ها تولید شود و فیلم نمایش داده شود. این فیلمساز جوان در پایان افزود: جشنواره محل گردهمایی است و باید فیلمساران کوتاه و بلند در آن با هم چشم در چشم شوند.

جایزه نگرفتم اما تلاشم را بیشتر می‌کنم

درناز حاجیها در این بخش از برنامه درباره عدم کسب سیمرغ برای فیلم «مارلون» در جشنواره فجر اشاره داشت: در اختتامیه کنار بهمن و بهرام ارک نشسته بودم و از برنده شدن آن‌ها احساس خوبی داشتم. همه ما به جایزه فکر می‌کنیم اما اگر برنده نشویم بیشتر تلاش می‌کنیم. من حالا تلاشم را بیشتر می‌کنم. ویژگی فیلمسازان کوتاه این است که هوای همدیگر را به شدت داشتند.

فیلم کوتاه را سینمای حرفه‌ای بدانیم

او ادامه داد: متاسفانه هنوز بزرگ‌ترین مشکل سینمای کوتاه این است که، تصور می‌شود، فیلم کوتاه راه ورود به سینمای بلند است. در حالی که سینما، سینما است وکوتاه و بلند ندارد، یعنی همانقدر که سینمای بلند مهم است، سینمای کوتاه هم سینمای حرفه‌ای است و نیاز به حمایت و هزینه دارد. امیدوارم سیمرغ فیلم کوتاه که با پایمردی صنف به جشنواره برگشت در آیین نامه قرار بگیرد و به آن بهای بیشتری داده شود.

بهرام توکلی: جشنواره فجر پاتوق فرهنگی باشد

کارگردان «تنگه ابوقریب» درباره سیمرغ این فیلم در جشنواره فجر عنوان کرد: این چهارمین سیمرغ من از جشنواره فیلم فجر است. ارتباط مخاطبان با جشنواره برای من جذاب است چون نقطه قوت فجر این است که توجه همه کشور به آن جلب می‌شود. حتی اگر جشنواره ضعیف باشد. شاید به همین خاطر است که حاشیه در روزهای جشنواره بیشتر است. اینکه حاشیه‌های در طول جشنواره بیشتر می‌شوند نشان از اهمیت برگزاری چنین اتفاقی و مجموع مسائل موجود در آن دارد. پس نباید از حاشیه‌ها نگران باشیم چرا که نشان‌دهنده فضای زنده جشنواره است.

عصبانیت‌های لجام‌گسیخته مناسب فضای فرهنگی نیست

او ضمن انتقاد از برخی از برخوردها در طول جشنواره بیان کرد: ما به وقت حضور در جشنواره فیلم فجر باید اول توجه داشته باشیم که در یک رویداد فرهنگى شرکت مى‌کنیم. گفتمان و حتى مجادله در این فضا قابل قبول است، اما برخى عصبانیت‌های لجام‌گسیخته باعث مى‌شود حرف‌ها از انصاف و ادب دور شوند و این نوع ادبیات دور از فضاى فرهنگى جشنواره هستند،  مناسب چنین فضایی نیست و همه را دل‌چرکین مى‌کند. مهم این است که ما شبیه هم نیستیم و فیلم‌های متفاوتی می‌سازیم زیبا است.

فجر فقط یک مسابقه است نه پاتوق فرهنگی

او اضافه کرد: جشنواره فجر وجه مسابقه‌ای بالایی دارد به جای آن که پاتوق فرهنگی باشد. خوب است که فیلم‌ها در اختتامیه رقابت کنند و جشنواره پاتوق فرهنگی باشد. فیلمسازها و اهالی سینما یکدیگر را ببینند، گپ بزنند و از دل این دیدارها همفکری‌هایی برای سینما به وجود بیاید؛ اما این فرصت ایجاد نمی‌شود. من به دلیل برنامه‌هاف نه تنها دوستان نزدیک خودم را در جشنواره ندیدم که حتی فرصت نکردم فیلم‌هایشان را ببینم.

اگر فیلم‌های کوتاهم را دنبال می‌کردید از فیلم جدیدم متعجب نمی‌شدید

او درباره ساختن فیلم در ژانر جنگی بعد از ۸ فیلم اجتماعی توضیح داد: من در سینماى کوتاه هم همه فضاها را تجربه کردم. کسى سینماى کوتاه را دنبال نمى‌کند وگرنه کسى از فیلم تازه‌ام متعجب نمى‌شد. در فیلم کوتاه به همه نوع فیلم، پلیسی، جنگی و… علاقه داشتم. همیشه، چه در زمان فیلم کوتاه و چه در سینماى بلند، منتظر فرصت ساخت فیلم دفاع مقدسى بودم اما تا به حال این فرصت برای کار کردن در سینمای جنگ مطرح نشده بود. تا اینکه با پیشنهاد سعید ملکان سرانجام این اتفاق افتاد. سعید ملکان قبل از گفتن طرح داستان این طور شروع کرد که کار خیلی خیلی سختی است اما بازسازی آن ارزشش را دارد. روز ۲۱ تیر ۶۷ به اندازه‌ای در جنگ مهم بود که سه رمان درباره آن نوشته شده است.

اگر هر ۲۲ فیلم هم درباره جنگ بودند، هیچ‌کدام شبیه نبودند

این کارگردان درباره حضور سایر آثار دفاع مقدسی در جشنواره فجر بیان کرد: در زمان فیلمبرداری متوجه شدم که ابراهیم حاتمی‌کیا و محمدعلی باشه‌آهنگر مشغول فیلمسازی در این حوزه هستند. در سینما اگر به دیگران فکر کنید ذهن شما مختل می‌شود باید با حداکثر توان کار کنید. سوژه‌های جنگ تحمیلی آنقدر جای کار دارد که اگر ۲۲ فیلم درباره آن‌ها ساخته می‌شد باز هم متفاوت بودند.

وقتی مردم قهرمانان واقعی را تشویق کردند، به هدفم رسیدم

توکلی در ادامه با اشاره به واکنش‌های مخاطبان نسبت به «تنگه ابوقریب» مطرح کرد: اینکه باعث شوى مردم قهرمانان اصلى‌شان را تشویق کنند بسیار جذاب است. این اتفاق در سینماى مردمى افتاد. زمانى که پایان فیلم اسامى واقعى قهرمانان «تنگه ابوقریب» آمد، مردم آنها را تشویق کردند. این خواسته من بود. وقتى این اتفاق افتاد من به نتیجه نزدیک شدم.

می‌خواستم مخاطب را به درون جنگ ببرم

کارگردان تحسین‌شده سی و ششمین جشنواره فیلم فجردر ادامه افزود: ما همیشه در سینماى جنگ، مخاطب را کنار میدان نگه مى‌داریم. تصور من این بود که مخاطبم را با الگوبردارى از فیلم‌هاى مستند جنگى به میدان ببرم. مثل فیلم‌هاى رسول ملاقلى‌پور و احمدرضا درویش که از همین الگو استفاده کردند و با نگاهی مستندگونه مخاطب را به دل ماجرا بردند. من هم تلاش کردم به این نمونه برسم. سعی کردیم تصاویر جنگ را ملموس کنیم،  همان التهاب و لحظات جنگی را نشان دهیم.

سینمای مستقل به تفکر سینماگر می‌گویند نه منبع مالی فیلم

توکلی درباره اظهارنظر جنجال برانگیزش درباره سینمای مستقل اشاره کرد: بحث من درباره واژه‌ها است و ما نباید پشت واژه‌ها پنهان شویم. هنوز معتقدم در ایران سینمای مستقل نداریم چون موظفیم پروانه ساخت و پروانه نمایش بگیریم. سینمای مستقل از صفر تا صد برآمده از ذهنیت سازنده فیلم است. در همه جهان به تفکر سینماگر سینماى مستقل اطلاق مى شود، اما در ایران تعریف سینماى مستقل به منبع مالى فیلم بازمى‌گردد. این تعریف سینماى دولتى و خصوصى است نه سینماى مستقل. متاسفانه سینمای مستقل نداریم، آرزو دارم که آن‌چه در ذهن ما است ساخته و اکران شود.

عباس کیارستمی تفکر مستقلی داشت

او افزود: ماجرای فیلمسازانی چون عباس کیارستمی متفاوت است. او از هرجا که پول می‌گرفت فیلم خودش را  می‌سازد اما چه طور می‎شود که اگر از شهرداری فلان کشور فاوند بگیری مستقل هستی اما اگر از شهرداری تهران بگیری غیرمستقل است؟ فیلمساز باید به لحظه لحظه فیلم‌اش ایمان داشته باشد. ممکن است فیلمی در بخش خصوصی ساخته شود و همه چیز به ما تحمیل شود. ما سنجش فیلم‌ها را رها کرده و مدام دنبال این هستیم که پول آن از بخش خصوصی است یا دولتی.

مهم نیست بودجه از کجا آمده، فیلمساز باید به فیلمش معتقد باشد

کارگردان «اینجا بدون من » عنوان کرد: خیلی وقت‌ها مستقل را به این خاطر به کار می‌بریم که پول آن از کجا آمده است. این را می‌توانیم دولتی و خصوصی نامگذاری کنیم. هنر این است تفکرى که در فیلم دیده مى شود، متعلق به فیلمساز باشد و به تک تک اتفاقات درون فیلم اعتقاد داشته باشد نه اینکه همه چیز به فیلمساز تحمیل شود اما چون پول از بخش خصوصى آمده اسم خودشان را سینماى مستقل بگذارند. صرف این که بودجه فیلمی از بخش خصوصی آمده فیلم مستقل محسوب نمی‌شود. در این ۴۰ سال فیلم‌هایی که ما به آن افتخار می‌کنیم با مشارکت فارابی ساخته شده است.

دفاع‌مقدس هنوز زوایای جذاب زیادی دارد

توکلی در پایان درپاسخ به این سوال که آیا در زمینه فیلم دفاع‌مقدس دوباره فیلم می‌سازید یا خیر؟ اظهار کرد: در جنگ ۸ ساله زوایای جذاب زیادی وجود دارد. امیدوارم با راهنمایی بزرگ‌ترها در این فضا قدم بزنم. البته اگر حرفی برای گفتن داشته باشم. من «سرو زیر آب» باشه آهنگر را بسیار دوست داشتم.

نوشته یازدهمین برنامه «شب‌های شفاهی» روی آنتن رفت/ بهرام توکلی: وقتی مردم قهرمانان واقعی را تشویق کردند، به هدفم رسیدم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

محمود گبرلو در ابتدای این برنامه بیان کرد: سینماى ایران پس از انقلاب اسلامى توانست با آداب و رسوم مردم هم‌خوان شود. حالا بعد از ۴٠ سال فضاى سینماى ایران نیازمند بازنگرى است. امیدوارم مسئولان و هنرمندان در آستانه برگزارى جشنواره این امکان را آغاز کنند.

جیرانی: سینمای عامه‌پسند محدودیت اجتماعی را می‌شکند

فریدون جیرانی درباره فضای سینمای ایران پس از انقلاب گفت: سینمای ایران مانند موسیقی و تئاتر ایران تابع شرایط سیاسی و عمومی جمهوری اسلامی است. سینما در جمهوری اسلامی دوره‌های مختلف داشته از ۶۰ تا ۶۶- ۶۷ تا ۷۱، ۷۱تا ۷۶، ۷۶ تا ۸۴، ۸۴ تا ۹۲ و از ۹۲ به بعد که یک دوره دیگر است. در هر دوره شرایط جامعه تغییر کرده است. مثلا شهر امروز نسبت به دهه۶۰ تغیرات عمده داشته است و فضای عمومی بازتر شده است. در ۱۰ سال اخیر این تغییرات عمده در تهران و شهرستان‌ها اتفاق افتاده است.

امروز سینمای عامه‌پسند، سینما را سرپا نگه داشته

او افزود: هنوز هم بر سر فضای عمومی دعوا وجود دارد. سینمای عامه‌پسند ایران شکلی از اعتراض به فضای اجتماعی و… است. ما معمولا تلویزیون را نماد حاکمیت می‎دانیم، درواقع تلویزیون رسانه دولتی است که با جامعه کنونی فاصله زیادی دارد. محدودیت‌هایی که در تلویزیون وجود دارد باعث شده که واقعیت‌هایی از جامعه در آن نشان داده نشود و سینما این واقعیت‌ها را به تصویر بکشد. درواقع سینمای عامه‌پسند فضای بیان همین محدودیت‌ها و فاصله‌ها شده است. همین سینمای عامه‌پسند هم سینما را سرپا نگه داشته است.  فاصله تلویزیون و شهر در سینما نمود دارد. این فاصله باعث شد که حسرت‌ها و آن بخش مهجور شهر در سینما نمود داشته باشد.

باید تحلیل کرد چرا «آواز قو» شد «خالتور»

این فیلمساز با اشاره به نزول کیفی سینمای ایران بیان کرد: فیلم‌های موفقی  مانند «عقاب‌ها» ۷ میلیون تماشاچی داشته و «کانی مانگا» احتمالا ۵ میلیون مخاطب داشته است. چنین فیلم‌هایی سینما را سرپا نگاه داشته‌اند. تهیه‌کننده «خالتور» در اواخر دهه ۷۰ «آواز قو» را ساخته است. ما باید فاصله «آواز قو» تا «خالتور» را بررسی کنیم. چرا سینما فرهنگ که پاتوق روشنفکری بوده است «خالتور» را اکران می‌کند و  می‌فروشد؟ به جای فحش دادن و فریاد زدن که فرهنگ از دست رفت تحلیل جامعه‌شناسی کنیم که چرا این اتفاق افتاد. چرا ژانرهای ما به اجتماعی و کمدی منحصر شد و ژانر دیگری نداریم.

تلویزیون وظیفه فرهنگ را بازی می‌کند

کارگردان «خفه‌گی» ضمن مقایسه سینمای پیش و پس از انقلاب عنوان کرد: پس از انقلاب تمایل تلویزیون به پایین و جنوب شهر است اما سینمایی عامه‌پسند به طبقات بالا، شکل زندگی مدرن و مصرف‌گرایی میل دارد. پنت هاوس، پورشه و… نمادهای فروش فیلم‌های عامه‌پسند فعلی است. در دوران شاه سیستم می‌خواست شهر مدرن سکولار بسازد اما نمادهای بالای شهر در سینمای اجتماعی آن دوره وجود نداشت. آن زمان نظام چیزهای جدید را ترویج می‌کرد اما سنت پیش برنده سینمای فارسی بود. در اوج مدرن شدن ایران «قیصر» ساخته شد. در حالی که تلویزیون وقت یک شو خارجی پخش می‌کرد. امروز این روند امروز معکوس شده و تلویزیون وظیفه فرهنگ را به دوش گرفته است.

فیلم کمدی، خودش را می‌خورد

او اضافه کرد: سینمای عامه‌پسند نشات گرفته از فضای اجتماعی است. این سینما را سود و سرمایه جلو می‌برد و سرمایه‌دار زمانی که می‌بیند فلان فیلم می‌فروشد به سمت تکرار فرمول آن می‌رود. تولید انبوه اگرچه موجب کسب سود می‌شود اما درون سیستم، خودش را اصلاح می‌کند. ده سال پیش نمونه‌هایى از همین فیلم‌هاى کمدى اصطلاحا شانه تخم‌مرغی ساخته شدند، جلویشان را گرفتند، اما بعد که اجازه نمایش پیدا کردند؛ خودشان، خودشان را از بین بردند.

سینمای عامه‌پسند از شرابیط غیرطبیعی بیرون می‌آید

این فیلمساز ضمن انتقاد از فضای صدا وسیما بیان کرد: سینمای عامه‌پسند از دل شرایط غیرطبیعی بیرون می‌آید. تا زمانی که تلویزیون فکر نکند که برای همه برنامه می‌سازد سینما هم تغییر نمی‌کند. تلویزیون می‌تواند از عبوس بودن خارج شده و شاد باشد. تلویزون ما در سوگواری خوب کار می‎کند اما در شادی اصلا عمل  نمی‌کند. تماشا نکردن تلویزیون افتخار نیست اما باید شادی را به جامعه بیاوریم. اگرچه مشکلات و عصبیت مانع شادی است اما سینما به سمت شاد کردن مخاطب می‌رود. سینمای عامه‌پسند تلاش می‌کند این خطوط قرمز را بشکند تا پرفروش شود.

تلویزیون دست خودش را بسته!

جیرانی یادآور شد: از زمانی که علی لاریجانی مدیرعامل تلویزیون شد و طنز اجازه فعالیت پیدا کرد. طنزهای بی‌نظیری در صدا وسیما ساخته شد که نشریه‌های روشنفکری نیز درباره آن نوشتند. در حال حاضر رضا عطاران بهترین طنزپرداز تلویزیون به سینما آمده است. «خانه به دوش»، «بزنگاه» و «ترش و شیرین» بهترین کمدی‌های تاریخ سریال‌سازی هستند. اگر یک فیلم سینمای باشد که قاعده‌های کمدی دارد «خوب بد جلف» پیمان قاسم‌خانی است که از تلویزیون می‌آید. تلویزیون دست خودش را بسته است و این بسته بودن در اجتماع اثر می‌گذارد. چرای آن را باید کارشناس‌ها توضیح دهند.

هر سال فقط ۷ فیلم در فروش  سینما سود می‌کنند

او درباره فروش سینمای اجتماعی توضیح داد: سالی که «ابد و یک روز» فروخت سال خاصی بود. در همان وقت «بارکد» هم خوب فروش کرد. فیلم اجتماعی خوبی مثل «رگ خواب» هم می‌تواند بفروشد منتها این فیلم با هزینه کم ساخته نمی‌شود و ۲ میلیارد هزینه دارد. این فیلم باید ۷-۸ میلیارد بفروشد تا سرمایه‌اش برگردد. از ۶۰ تا ۷۰ فیلم سال ۶-۷ فیلم به سود و ۴-۵ فیلم می‌توانند هزینه خودشان را برگردانند. بقیه فیلم‌ها ضرر می‌کنند. درواقع سینماى ایران شرایط خوبى ندارد. سینما فقط دست و پا مى‌زند که بماند. وضعیت فیلمنامه‌نویسى هم گواه این ماجراست. ما دیگر در سینما فیلمنامه داستان‌گو نمى‌بینیم، فقط فیلم مى‌سازیم که حیات سینما ادامه پیدا کند.

عدم‌ثبات مدیران و اختلاط جناحی مشکل سینماست

کارگردان «قرمز» درباره مدیریت سینما عنوان کرد: مدیریت سینما در سال‌های مختلف ثابت نبوده و دست به دست شده است. آدم‌ها مدام تجربه کسب می‌کنند و می‌روند. مدیریت فرهنگی باید ثابت باشد و اختلافات درون جناح‌ها در فرهنگ اثر منفی نگذارد و قوانین شفاف و روشن باشد و حرف اول و آخر را بزند. چرا فیلم «عصبانی نیستم» باوجود آن که پروانه نمایش گرفته اجازه اکران پیدا نمی‌کند.  ما باید فضا را باز کنیم و مخالفت‌مان را با نقد و بحث نشان دهیم. در این شرایط همانقدر که موافق مى‌تواند حرفش را بزند، مخالف‌ها هم فضاى بیشتر و قابل قبول‌ترى براى حرف‌هایشان پیدا مى‌کنند و تفکرشان نیز نمود بیشتری پیدا می‌کند.

مخاطب خاموش اصلا سینما را قبول ندارد

جیرانی درباره مخاطب سینما اشاره کرد: تماشاگر خاموش آن‌کسی نیست که سینما نرود اما فیلم‌های ایرانی را دنبال کند، مخاطب خاموش سینمای ایران را قبول ندارد، او معتقد است فیلم باید جذابیت دیدن داشته باشد، اما فیلم‌های ما جذابیت ندارند چون داستان‌گو نیستند. این تماشاگران پای ماهواره هم نمی‌نشینند، آن‌ها پای اینترنت هستند و در سایت‌ها فیلم‌ها را با سانسور کم می‌بینند. از این فضا نسلی با تفکر جدید بیرون می‌آید. امروز سایت‌ها حرف اول را می‌زنند. سینمای تجاری هالیوود را هم جوان‌های ۱۲ تا ۲۰ ساله می‌بینند که در آن‌ها ابرقهرمان وجود دارد. جوان‌های ما در اینترنت فیلم‌های خودشان دنبال می‌کنند.

او ادامه داد: موج جدید فیلمسازی از سال ۸۵ فیلمسازان متفکری را وارد عرصه کرد. ۲ فیلم مهم تاریخ سینمای ایران «جدایی نادر از سیمین» و «درباره الی» در سال ۸۵ و ۸۸ ساخته شدند و به رشد کلی فیلمسازها توجه کردند. این نسل مخالف موانعی هستند که طبیعی نیست و برآمده از سلیقه است. سلیقه‌ها مانع نمایش فیلم‌ها می‌شود نه قوانین. «قصه‌ها» رخشان بنی‌اعتماد اکران شد و هیچ اتفاقی نیفتاد. مدیریت سینمایی ما ثابت نیست و در شرایط مختلف تحت فشار است. از سیف‌اله داد تا جواد شمقدری هر کدام در زمانی بسیار تحت فشار قرار داشتند؛ اما جناح‌ها باید سر موضوع فرهنگ به نقطه مشترک برسند.

باید نگاه بدوی به نسل جدید را حذف کنیم

این کارگردان درباره شرایط فعلی سینمای ایران اظهار کرد: حال سینمای ایران به نسبت خوب است. چون تولید سینمایی رشد داشته است. انتظار مردم این است که فیلم‌ها جذاب‌تر باشد و از دل سرگرمی چیزی هم بفهمند اما فیلمسازان دوست دارند فضا باز باشد تا در آن فیلمسازان قدیم، میانه و جدید کار کنند. باید بگذاریم نسل جدید حرف بزند و بدبینانه و بدوی نگاه‌اش نکنیم.  من فیلم «تنکه ابوقریب» بهرام توکلی را دیدم. یک فیلم جنگی  بی‌نظیر با نگاه مدرن و تحولی در سینمای دفاع مقدس ما است. ما همچنین نیاز به تفکر تازه در تهیه‌کنندگی و سرمایه‌گذاری داریم.

اقلیما: تاوان دوست داشتن سینما را می‌دهیم

در بخش بعدی برنامه دو کارگردان حاضر در جشنواره فیلم فجر مهمان برنامه سینمایی «شب‌های شفاهی» بودند. نیما اقلیما کارگردان فیلم اولی و رضا فرهمند مستندساز  برنده جوایز مختلف. این دو کارگردان جوان در گفتگو با محمود گبرلو از شرایط فیلمسازی در شهرستان، پذیرفته شدن در فجر و شرایط اکران فیلم‌هایشان در جشنواره فیلم فجر صحبت کردند.

نیما اقلیما درباره حضور «امیر» در جشنواره سی وششم فیلم فجر گفت: پذیرفته شدن فیلم «امیر» در جشنواره فجر لذت‌بخش است. شاکرم که فیلم پذیرفته شد. گروه کارگردانی و آهنگسازی زحمت زیادی کشیدند و از دل و جان مایه گذاشتد؛ چه به خاطر مسائل مالی و چه به دلیل زحمت‌های فیلمسازی.

از فیلمسازان شهرستانی می‌گذرند

او با اشاره به سینماگران شهرستانی عنوان کرد: رشد و نمو من در مشهد بوده است و اعتقاد دارم که آدم‌ها هستند که به خاک کیفیت می‌دهند اما فضای سینمایی باعث می‌شود که راحت از کنار فیلمسازان شهرستانی می‌گذرند. ما توانایی‌هایمان را ثابت می‌کنیم اما رها می‌شویم. اگر خود فیلمساز به سینما پای‌بند نماند به حاشیه رانده می‌شود. من با این که سال‌ها در سینما کار می‌کنم اما تنها میلاد کی‌مرام از کنار من ساده نگذشت و یک سال تمام پیشنهادهایش را رد کرد و پای کار ایستاد. او در پروسه جذب سرمایه هم کنار ما بود و سیدضیاء هاشمی بدون چشمداشت این فیلم را تهیه کرد.

من سرمایه‌گذارم را قانع می‌کنم، سینما فروش فیلم را به عهده بگیرد

او اضافه کرد: «اقیلما» در مشهد، گرگان و رشت که برای ما شهرهای مهمی است امکان نمایش ندارد. موضوع را از مشهد  پیگیری کردم گفتند باید از تهران انجام شود. از تهران هم ما را به مشهد پاس دادند. ما تلاش‌مان را می‌کنیم اما مسیر را درک نکردم. امیراطهر سهیلی اولین فیلم سینمایی خودش را در مشهد ساخت و من شاهد تلاشش بودم. او هنوز در مشهد مانده است و می‌تواند بیاید تهران. در این شرایط آیا او می‌تواند مسیر فیلمسازی‌اش را ادامه دهد؟ این فیلمسازها در شهرستان مورد بی‌لطفی قرار می‌گیرند و فراموش می‌شوند. اگر به دنبال ارتقای سینما و کشف استعداد هستیم باید وقت زیادی صرف کنیم. من وظیفه قانع کردن سرمایه‌گذارم را دارم اما این که فیلم دیده شود باید به عهده سینمای کشور باشد.

فیلمساز شدنم حاصل یک اتفاق بود

این کارگردان درباره فعالیت‌های سینمایی‌اش بیان کرد: من هیچ وقت به انجمن جوانان و مرکز گسترش مراجعه نداشتم و مسیر آکادمیک را طی کردم. ما نمى دانیم در ایران چه مسیرى را براى فیلمسازى باید بگذرونیم. فیلمساز شدن من حاصل یک اتفاق بود. نه بخش آکادمیک و نه تجربى هیچکدام اتفاق درست و کم دردسرى براى رسیدن به هدف فیلمسازى نیست. فیلمنامه «امیر» را ۴ سال قبل نوشته شد و ما برخوردهای خوب و بد فراوانی دیدیم. ما برای فیلمسازی تاوان آنچه دوست داریم را می‌دهیم. خوشبختانه مدرسه ملی سینما اتفاق خوبی است اما اگر دوستان فردی تلاش نکنند به نتیجه نمی‌رسند.

ما روی شانه بزرگترهای سینما ایستاده‌ایم

او در پایان توضیح داد: غلط یا درست ما روی شانه‌های بزرگترهای‌مان در سینمای ایران ایستاده‌ایم. من مخاطب سینمای دنیا و پیشکسوتان سینمای ایران بودم. نمی‌شود گفت از آثارشان تاثیر نمی‌گیرم. در کودکی «کانی مانگا» سیف‌الله داد روی من تاثیر گذاشت اما سینمای من ارتباطی با آن ندارد. ما موقعیت دریافت زیاد داشتیم اما تجربه کم داریم.

رضا فرهنمند: هیچ فیلمساز فیلم اولی نیست که بدون سختی فیلم‌اش را بسازد

در ادامه بخش اول برنامه رضا فرهمند، مستندساز درباره حضورش در جشنواره فیلم فجر و نمایندگی سینمای مستند سخن گفت.

در عین توجه به مستند بی‌توجهی می‌شود

رضا فرهمند درباره حضورش در جشنواره فجر عنوان کرد: امسال با مستند «زنانی با گوشوراره‌های باروتی» در جشنواره فجر حاضر شدم. آن‌هم در شرایطی که دو مستند در فجر حضور دارند. از یک طرف خوشحال هستیم که توجه بیشتری به سینمای مستند می‌شود به طوری که با آثار داستانی رقابت می‌کنند و از طرف دیگر ناراحت هستیم در دوره‌ای که ظاهرا مستند مورد توجه قرار گرفته بی‌توجهی‌هایی به سینمای مستند می‌شود. تمام آثار داستانی در باغ کتاب نمایش داده می‌شود اما آثار مستند در آن جا به نمایش درنمی‌آید.

وزارت ارشاد کجاست؟

او درباره مشکلات سینماگران شهرستانی اشاره داشت: همه امکانات در پایتخت متمرکز است. از جایی به بعد نمی‌شود در شهرستان کار کرد. چون اتفاق مثبتی در آن‌جا نمی‌افتد و مجبور به مهاجرت می‌شوی. با وجود آن که در همه شهرستان‌ها وزارت ارشاد وجود دارد این اتفاق عجیب رخ می‌دهد. نمی‌گویم در شهرستا‌ن‌ها اما در مرکز استان‌ها باید امکانات فیلمسازی وجود داشته باشد.  سینماگران کار خودشان را مى‌کنند اما متولى امر، وزارت فرهنگ و ارشاد کجاست؟ ما دفاتر ارشاد در همه استان‌ها داریم اما همه فیلمسازان به پایتخت مى‌آیند، چون هیچ حمایت و امکانى برایشان وجود ندارد.

خراسان باید به فیلمسازان مهاجرت کرده‌اش افتخار کند

فرهمند با بیان اینکه، امسال از بین ۲۴ فیلم، دو فیلم از فیلمسازان خراسانی وجود دارد. اما تعجب برانگیز است که آن‌ها در مشهد اکران نمی‌شوند، اضافه کرد: امیراطهر سهیلی کشته شد تا فیلم بلندش را ساخت. سرمایه‌گذار «اقلیما» در مشهد است اما چرا فیلم در تهران ساخته شد؟ وضعیت برای مستندسازان اسفناک است. سینمای مستند که درخت تناوری است و برای سینمای ایران آبروداری کرده است در سال گذشته و در جشنواره فجر به عنوان ویترین سینمای ایران ۳-۴ سیمرغ داشته است. هنروتجربه، فیلم اول و… نیز بخش‌های خودشان را داشتند که امروز وجود ندارد. باید استان خراسان افتخار کند و از فیلمسازانی که حمایت نکرده و مهاجرت کرده‌اند حمایت کند و آثارشان را به نمایش درآورد.

کار سفارش نمی‌شود تو خودت باید همه کار بکنی

کارگردان «اتاق صعود» در ادمه بیان کرد: در سینمای ایران سفارش کار وجود ندارد تا مثلا از کیانوش عیاری بخواهند درباره آداب و رسوم تایباد مستندی تهیه کند. فیلمسار باید بدود و مدام پیگیر باشد تا سرمایه به دست بیاورد که معمولا هم محقق نمی‎شود. من مستندساز هستم و همه کار را خودم برای گروه انجام می‌دهم از رانندگی گرفته تا آشپزی اما هیچ فیلمساز فیلم اولی نیست که بدون سختی فیلم‌اش را بسازد.

در زمینه عدم اکران فیلم‌ها در برخی از شهرستان‌ها، سیدحسن سعیدی مدیر بخش استانی جشنواره فجر مهمان تلفنی برنامه شد در این‌باره توضیحاتی ارائه دهد.

حاتمی‌کیا با تهیه‌کنندگان سر اکران به توافق رسید

سعیدی با بیان اینکه انتخاب سیمرغ ۱ و ۲ توسط خانه سینما و اتحادیه تهیه‌کنندگان انجام شده، گفت: ما جدول را براساس آن تدوین کردیم. انتخاب شهرستان‌ها برای اکران براساس سمرغ ۱ و ۲ است اما اگر به طور مثال «به وقت شام» حاتمی‌کیا در مشهد نمایش داده می‌شود به دلیل توافق مشهد با تهیه‌کننده فیلم است.

اتحادیه تهیه‌کنندگان اکران مستندها را رد کرد

او افزود: قرار نبود مستندهای جشنواره در شهرستان‌ها اکران شوند. این موضوع نیز بنا به نظر اتحادیه تهیه‌کنندگان بود و باید موافقت خودشان را اعلام می‌کردند. این موضوع به ما اعلام شد و بر همین اساس جدول‌بندی نمایش صورت گرفت.

نوشته دهمین برنامه «شب‌های شفاهی» روی آنتن رفت/ جیرانی: سینمای عامه‌پسند از دل شرایط غیرطبیعی بیرون می‌آید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

مجمود گبرلو در ابتدای برنامه با بیان اینکه سینماگران جوان مى‌توانند با روحیه انقلابى حرف‌هاى مردم را بیان کنند، اظهار کرد: «امیدواریم با حضور سینماگران انقلابى جوانى که به عرصه قدم گذاشتند، فضاى تازه‌اى براى بیان خواسته‌هاى مردم ایجاد کنند.»

محمدهادی کریمی؛ تهیه‌کننده و کارگردان و علیرضا شجاع‌نوری بازیگر فیلم سینمایی «کمدی انسانی» مهمانان بخش «ضیافت» برنامه بودند.

فیلمی که از فرط تراژیک‌بودن «کمدی انسانی» شد!

در بخش«ضیافت» نهمین برنامه «شب‌های شفاهی»، محمدهادی کریمی درباره چرایی برگزیدن اسم «کمدی انسانی» برای پنجمین فیلم سینمایی‌اش گفت: تراژدی آنقدر تکرار شده است که به شکل کمدی درآمده است. اصلا زاویه دیگر تراژدی، کمدی است. اوضاع جهان از فرط تراژیک بودن کمدى شده، نام فیلم هم از همین موقعیت کلى جهان آمده است.

«کمدی انسانی» به سرنوشت محتوم انسان می‌پردازد

محمدهادی کریمی در پاسخ به این سئوال که آیا در این فیلم، از دیدگاه فلسفی به سرنوشت انسان پرداخت شده است، توضیح داد: نیمه اول فیلم موقعیت‌های کمدی دارد و در ادامه به سرنوشت محتوم انسان می‌پردازد و از رنگ کمدی آن کاسته می‌شود. هر چیزی که شما  را به تفکر ببرد و از احساسات جدا کند فلسفه است. این فیلم دیالکتیکی است بین فرد و جامعه‌ای که آن را احاطه کرده است.

به سینمای آسان‌پسند تن ندادم

کارگردان «کمدی انسانی» درباره کم‌کاری‌اش گفت: سینما به سمت آسان‌پسندی می‌رود. معتقدم نباید زمانی که خسته هستیم فیلم بسازیم. من در دهه شصت عاشق سینما شدم که سینما به معنای واقعی وجود داشت. هنوز طعم سینماى دهه ۶٠، سینماى رنگ، نور، طراحى چهره در خیالم هست. من نمى‌خواستم به فضاى کنونى وارد شوم. به همین خاطر سینما را با همان اصول پیش بردم و به سینمای آسان‌پسند تن ندادم.

عمر یک فیلم با پایان اکران، تمام نمی‌شود

دکترهادی کریمی با بیان اینکه از نظر من یک فیلم با پایان اکرانش تمام نمی‌شود، بیان کرد: هر کالای فرهنگی تاثیر درازمدت دارد. هر فیلمى که مى‌خواهد تفکرى را منتقل کند مسلما حیات طولانى‌ترى از اکرانش دارد. شاید به نظر برسد فیلمى بعد از اکران دیگر دیده نمى‌شود، اما شاید حتى سه دهه بعد تأثیرى بر فیلمساز جوانى بگذارد. ما دانه‌ای را کاشتیم و امید داریم که سبز شود. امید دارم در سال آینده هر کس با هر سلیقه‌ای که دارد فیلمش را روی پرده ببیند.

«کمدی انسانی» را انتخاب کردم چون به شعور مخاطب احترام می‌گذارد

علیرضا شجاع‌نوری؛ بازیگر فیلم «کمدی انسانی» درباره انگیزه بازی در این فیلم گفت: این موضوع که این فیلم راجع به تفاوت‌ها صحبت می‌کند برایم جذاب بود. باور غلطی که اکثریت جامعه به آن دامن می‌زنند و بچه را وادار می‌کنند با دست راست بنویسد و این موضوع در تمام مراحل زندگی کودک این فیلم تاثیر می‌گذارد. موضوع دیگری که در این فیلم دوست داشتم این بود که در عین‌حال که سرگرم‌کننده و قصه‌گو است، به شعور مخاطب توجه می‌کند، برخلاف بسیاری از فیلم‌ها که به شعور مخاطب توهین می‌کنند…

سینما باید آینه‌ای از جامعه برای ما باشد

شجاع‌نوری با تاکید بر لزوم ساخت فیلم‌هایی نظیر «کمدی انسانی» در سینمای ایران گفت: جامعه ما به چنین فیلم‌هایی که مخاطب را به تفکر وا می‌دارد، نیاز دارد. کوچکترین چیزی که در این فیلم وجود دارد این است که اگر تفاوتی را در کسی می‌بینید خیلی زود قضاوت نکنید. ما به فیلم‌هایی نیاز داریم که به مثابه آینه عمل کنند و اشکالات ما را نشان ندهند.

سینما فقط سرگرمی نیست!

علیرضا شجاع‌نوری در «شب‌های شفاهی» تصریح کرد: باید براى سبد کلى سینما، این فرهنگسازى شود که سینما صرفا سرگرمى‌ساز نباشد، مى‌توان در کنار فیلم‌هاى اصلى فاکتور سرگرمى را هم در نظر بگیریم. این یک استاندارد جهانى است و در همه جهان این واقعیت مورد پذیرش است و اتفاق مى‌افتد. سینما مثل معاشرت‌های ماست که متنوع است. سرگرمی بخشی از این مقوله است نه تمام آن. باید در سبد سینما همه سلیقه‌ها وجود داشته باشد. افرادی که اهل مطالعه و تفکر هستند و شعورشان را جدی می‌گیرند باید خوراکی در سینما داشته باشند.

«کمدی انسانی» قصه‌گو، تاریخی و سیاسی است

علی زادمهر؛ روزنامه‌نگار، در بخش کارشناسی فیلم، «کمدی انسانی» را فیلمی قصه‌گو عنوان کرد و افزود: این فیلم برخلاف بسیاری از فیلم‌ها که داستان ساده‌ای دارند، پیچیده است و داستان شخصیتی را تعریف می‌کند که بعد از سال‌ها به خانه کودکی‌اش باز می‌گردد و مصیبت‌ها و روند زندگی‌اش را مرور می‌کند. همچنین فیلم حین تعریف زندگی این شخصیت به فضای سیاسی و اجتماعی جامعه می‌پردازد و نگاه انتقادی نسبت به وضعیت دوران مختلف دارد.

«هادی کریمی» دو کاراکتر مجزا در سینما دارد

علی زادمهر در ادامه صحبت‌هایش گفت: هادى کریمى را مى‌توان داراى دو کاراکتر در سینما دانست. یکى کارگردان و یکى فیلمنامه‌نویس. با نگاهى به کارنامه او متوجه مى‌شویم که فیلمنامه‌هایى که به تفکر و شخصیت‌اش بیشتر نزدیک است، کارگردانى‌اش را خود به عهده مى‌گیرد. «کمدی انسانی» جز این دسته فیلم‎ها است.

همه چیز در «کمدی انسانی» سرجایش قرار دارد

زادمهر درباره بازی‌ بازیگران در این فیلم گفت: همه شخصیت‌ها درست سرجایشان قرار گرفته‌اند اما آرمان درویش از این منظر که شخصیت اول فیلم را بازی می‌کند در درآوردن حس‌های متفاوت موفق عمل کرده است. جایی که واقعا عاشق است و یا ادای عاشق بودن را در می‌آورد کاملا از هم قابل تفکیک هستند.

باید فضای ساخت فیلم‌های متنوع به‌وجود بیاید

علی زادمهر با بیان این که «کمدی انسانی» فیلمی خانوادگی است افزود: باید اجازه ساخته شدن چنین فیلم‌هایی داده شود که مردم ببیند. شکل سبد سینمایی ما محدود شده است و نمی‌دانم اشکال از کجاست. اگر چنین فیلم‌هایی به اندازه بقیه فیلم‌ها سالن و موقعیت اکران داشته باشند مخاطب استقبال می‌کند.

سینما بدون صنوف دچار یک کسری بزرگ است

منوچهر شاهسواری؛ مدیرعامل خانه سینما، در برنامه «شب‌های شفاهی» گفت: سینمای ایران به عنوان واحدی یکپارچه و مستقل، بدون حضور صنوف حتما کسری بزرگی خواهد داشت. هر جایی که درباره سینمای ایران گفتگو می‌شود در حوزه‌های رفاهی، معیشتی، هویتی و نگاه ملی به طور طبیعی نمایندگان سینما باید حضور داشته باشند. صنف به عنوان نماینده فعالان نمی‌تواند فقط به یک بخش بپردازد و بقیه را به دیگران واگذار کنیم. ما به عنوان صنف نمی‌توانیم بگوییم به ما ربط ندارد.

سینما، ملک مشاع مردم است

مدیرعامل خانه سینما در پاسخ به این سئوال محمود گبرلو، که آیا با واگذاری کل سینما به خانه سینما و اهالی سینما موافق هستید، گفت: اگر بگویم بله؛ زیاده‌خواهی است و اگر بگویم نه؛ تواضع است. تعادل بهترین چیز است. سینمای ایران ملک مشاء ملت ایران است. همه حق دارند اظهارنظر کنند و براساس تفکرات‌شان ایده و پیشنهاد ارائه دهند. اما درباره واگذاری سینما به اهالی سینما در در بعضی موارد این توانایی را داریم و در بعضی موارد خیر.

سینمای ایران نیازمند مفاهمه است؛ حذف معنا ندارد

منوچهر شاهسواری با بیان اینکه، آنچه که ما به عنوان سینمای ایران با آن مواجه هستیم محصول انقلاب است؛ افزود: اینکه در گذشته سینماگران و فیلم‌های خوبی داشته‌ایم را نباید فراموش کنیم اما آنچه امروز از سینمای ایران می‌شناسیم محصول انقلاب است. اگر این واقعیت اثبات شده را بپذیریم که سینما بعد از انقلاب به عنوان پیش‌ران مقوله فرهنگی عمل کرده است متوجه می‌شویم که مسئولیت سنگینی داریم. ما همان اندازه که جزء سینما هستیم، بخشی از مردمیم. حاکمیت نیز اینگونه است. اهالی سینما، حاکیمت و مردم به مثابه سه ضلع مثلث هستند که همه باید به تامین نیاز مردم کمک کنند. همه ما باید کمک کنیم. اگر بپذیریم ما یک ارگانیزم یک پارچه هستیم حذف معنی ندارد. اگر این وحدت را بپذیریم گفتگو به معنای مفاهمه صورت می‌گیرد.

مخاطبان سینما قابل تفکیک نیستند

مدیرعامل خانه سینما درباره سلایق متنوع مردم به عنوان مخاطبان سینمای ایران، گفت: من مردم را قابل تفکیک نمی‌دانم. تصور من این است که آدمیزاد با نیازهای متعدد و متغیری مواجه است. تمرکز بر هرکدام از این خواسته‌های متفاوت تمرکز درستی است. ما نمی‌توانیم بگوییم فیلم می‌سازیم برای یک قشر معین، ما فیلم می‌سازیم برای همه مردم. مردم به تناسب زمان و مکان نیازشان را برطرف می‌کنند. بپذیریم که اگر امروز فیلم کمدی خواهان بیشتری دارد مردم نیازمند آن هستند و باید جامعه‌شناسان به چرایی آن پاسخ دهند.

همه ارکان موظف به مشارکت در سینما هستند

مدیرعامل خانه سینما گفت: من موافقم که فیلم‌های ما تنوع موضوعی ندارند. باید برای این مشکل راه‌حل پیدا کنیم و با یک درک حرفه‌ای و چشم‌انداز روشن برای آینده برنامه‌ریزی کنیم. شاهسواری در پاسخ به این سئوال گبرلو که چه کسی باید این کار را انجام دهد گفت: سینماگران، دولت به عنوان قوه مجریه و حاکمیت به عنوان سمبل ملی باید در یک گفتگوی مفاهمه‌آمیز این راه‌حل را پیدا کنند. اما اگر هرکس ظن خود را داشته باشد، کاری از پیش نخواهیم برد. همه ارکان موظف به مشارکت در سینما هستند.

سینما تبدیل به یک پیشه شده

منوچهر شاهسواری با اشاره به اینکه نگاه ما به سینما باید فراتر از یک کار حرفه‌ای باشد اضافه کرد: ما هویت سینما رابه یک پیشه تقلیل داده‌ایم. ما از جهت بررسی مفاهیم و پرداختن به موضوع‌ها از دو سو بازار و دایره ممیزی تحت فشار هستیم. مسئله ممیزی یک امر عام است و به ارگان خاصی اشاره نمی‌کنم.

برای جهانی شدن باید اول بازار داخلی داشت

مدیرعامل خانه سینما با بیان اینکه سینما بیشتر از اینکه معضل باشد، راه‌حل است ادامه داد: ما باید این موضوع بپذیریم که سینما آن سوی جهان نیست و همینی است که در کشور داریم. بپذیریم که برای ورود به بازارهای بین‌المللی ابتدا باید بازار داخلی را به اشباع برسانیم. این‌ها فقط از عهده اهالی سینما بر نمی‌آید و ساختار نظارتی ساختار صنفی درست می‌خواهد.

انشقاق گرفتاری اصلی سینماست

منوچهر شاهسواری در گفت‌وگو با محمود گبرلو در «شب‌های شفاهی» گفت: سینما محصول خلاقیت، اراده و نیروی انسانی است و ما هر سه عنصر را داریم. انشقاقی که وجود دارد گرفتاری ماست. من به نوبه خود تلاشم را برای کم کردن این انشقاق کرده‌ام که صنف با کمترین اختلاف اداره شود. زمانی‌که من مسئولیت خانه سینما را پذیرفتم مراقبت، رونق و ارتقا سه شرطی بود که گذاشتم. زمانی که از مراقبت حرف می‌زنم همه وجوه آن را می‌گویم. منظورم از رونق، تنوع تولید، چینش، ایجاد بازارها، تضمین و ورود به بازارهای جدید است. برای ارتقا و اجرایی شدن هم این دو نیاز به یادگیری داریم.

دنبال رونق صنوف نیستم، به رونق حرفه فکر می‌کنم

مدیرعامل خانه سینما درباره چرایی اینکه در این سال‌ها خانه سینما نسبت به صنوف منفعل عمل کرده است گفت: من دنبال رونق صنوف نیستم بلکه دنبال رونق حرفه‌ام هستم؛ به جای اینکه نگاه تسهیلاتی و کمک‌رسانی داشته باشم. همچنین در این مدت همه موانع بیمه تامین اجتماعی را برای اعضا خانه سینما برداشته‌ایم و در صندوق اعتباری هنر حضور داریم. در حال برطرف کردن دیگر معضلات هستیم. ما باید این موضوع را در نظر داشته باشیم که به لحاظ نسلی بخشی از همکاران ما در طول زمان از دایره حرفه‌ای خارج می‌شوند و به دلیل نبود یک نظام رفاهی تامین‌کننده‌ با مشکلاتی مواجه می‌شوند این موضوع که به همه اقشار جامعه مربوط می‌شود. همچنین این حرفه متنوع است و ۳۲ صنف با نیازها و مشکلات متنوع در خانه سینما فعال هستند.

نیمه اول سال آینده تغییر ساختار خانه سینما اتفاق می‌افتد

مدیرعامل خانه سینما درباره تغییر ساختار خانه سینما توضیح داد: سال‌هاست که تغییر ساختار خانه سینما و تطبیق آن با نیازهای امروز جامعه مورد بحث است. با توجه به اینکه این ساختارها مربوط به بیست و هفت سال پیش است با یک گروه مشاوره و پژوهشگران توافقاتی انجام داده‌ایم که امیدواریم در شش ماه آینده این ماجرا به سرانجام برسد.

ما نیازمند تصویب قانون در مجلس هستیم

منوچهر شاهسواری در بخشی از «شب‌های شفاهی» گفت: گروهی را در برنامه تغییر ساختار خانه سینما به کار گرفته‌ایم که قراردادهای تیپمان را تغییر دهیم. البته برای اجرایی کردن این امور به قانونی که از سوی مجلس شورای اسلامی تصویب شود نیاز داریم. بدون داشتن یک قانون مادر هر کاری بکنیم ممکن است با موانعی برخورد کنیم.

خانه سینما با موضع‌گیری، مخالف است

منوچهر شاهسواری در توضیح سکوت خانه سینما در مورد بسیاری از مسائل گفت: ما می‌توانیم دو رویه را در پیش بگیریم . یک روش، رسانه‌ای کردن است و دیگر اینکه در داخل خودمان امور را حل کنیم که ترجیح ما این است در داخل خودمان، به حل معضلات بپردازیم.

سینمای ایران انحصار برنمی‌دارد، سرمایه پاک می‌خواهد

دبیر موقت شورایعالی تهیه‌کنندگان در برنامه «شب‌های شفاهی» گفت: آنچه مهم است این است که ما در حوزه تولید و پخش نیازمند چشم‌انداز، رویه‌ها و دیدگاه‌های جدید هستیم. در حال حاضر گروه‌های تهیه‌کنندگان سینما با هم کنار آمده‌اند، بحث‌ها و جدل‌ها را کنار گذاشته‌اند و در حال تدوین این چشم‌انداز برای کار خودشان هستند. ما نیازمند مطالعه، تحقیق و پژوهش بودیم و در حال حاضر متون مهمی آماده شده است. سازمان سینمایی هم همکاری‌های جدی با ما دارد. همچنین این موضوع را درباره توزیع هم انجام خواهیم داد. سینمای ایران انحصار بر نمی‌دارد و به سرمایه پاک نیاز دارد.

اقتباس را به عنوان عنصر حیاتی به سینما برمی‌گردانیم

مدیرعامل خانه سینما به ساماندهی سیستم بانک فیلمنامه خانه سینما اشاره کرد و افزود: باید همه فیلمنامه‌های بانک فیلمنامه مورد مطالعه قرار بگیرند، ولو اینکه دو فیلمنامه از آن‌ها قابل ساختن باشند. فیلمنامه خوب مثل سوزن در انبار کاه است. همچنین در حال طراحی هستیم که اقتباس در سینمای ایران را به عنوان عنصر حیاتی به کار بگیریم.

بپذیریم که سینما، نشانه اقتدار هویتی و ملی است

منوچهر شاهسواری در پایان صحبت‌هایش در «شب‌های شفاهی» تاکید کرد: همه ما در یک کشتی هستیم. سینمای ایران به وجود همه نیاز دارد. این ارگانیزم یکپارچه را اگر قیچی کنیم در حق آینده کشور جفا می‌کنیم. ما باید بپذیریم سینما راه‌حل و نشانه اقتدار هویتی و ملی ماست. ما موظفیم درک روشنی از این ماجرا داشته باشیم به یکدیگر اعتماد کنیم و با هم به گفتگو بپردازیم. آنقدر سیاهه یأس روی در و دیوار این شهر آویزان نکنیم…

نوشته نهمین برنامه «شب‌های شفاهی» روی آنتن رفت/ «کمدی انسانی» قصه‌گو، تاریخی و سیاسی است/ شش ماه دیگر ساختار خانه سینما تغییر می‌کند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

او درباره این که گفته می‌شد جشنواره از شکوه و تعریف انقلابی به دور است و این هم در اجرا و هم در ماهیت آثار وجود دارد، گفت: به هر حال جشنواره تولید فیلم نمی‌کند و یک رقابت حرفه‌ای دوستانه بین صاحبان آثار یک سال تولیدات سینمایی است و از فضای تولیدات ایران در یک سال قبل خود و از حس و حال خود سینماگران منفک نیست. امسال موضوعات انقلاب و دفاع مقدس را در جشنواره داریم که تعدد آنها، به مسائل روز در منطقه برمی‌گردد و بحث داعش و مدافعان حرم و جنگی که در خارج از مرزها وجود دارد. در واقع این سینماگران هستند که حس و حال این فضا را در فیلم‌ها نمایش می‌دهند و منتقل می‌کنند. نه این که فکر کنید مدیران دستور ساخت چنین آثاری را داده‌اند…

دبیر سی و ششمین جشنواره فیلم فجر در این بخش اظهار داشت: البته این واقعیت را در نظر بگیریم که هیچ جشنواره‌ای نیست که دبیرش تا این حد در معرض رسانه‌ها باشد ، در کشور ما البته زمان پیش‌تولید جشنواره فیلم فجر به‌گونه‌ای است که برخی جریانات فیلم‌ها را رها کرده‌اند و به حاشیه جشنواره پرداخته‌اند، ضمن آن که طی هفته‌های اخیر بسیاری از رسانه‌ها هم به فیلم‌ها و اتفاقات مختلف جشنواره می‌پردازند

او درباره این که این کاهش هزینه‌ها آیا قرار است از شکوه جشنواره کم کند، گفت: قرار نیست هیچ بخش از جشنواره را به خاطر کاهش هزینه‌ها حذف کنیم. ما امسال اتفاقا بخش تجلی اراده ملی را اضافه کرده‌ایم یا آیین قرعه‌کشی برنامه سینمای رسانه را اضافه کردیم که مورد توجه خود اهالی رسانه قرار گرفت.

دبیر جشنواره در پاسخ به این که حذف افتتاحیه با توجه به همزمانی با آغاز جشن‌های انقلاب، چقدر منطقی است، گفت: در ابتدا قرار بود افتتاحیه را حذف کنیم. در بسیاری از جشنواره‌های حرفه‌ای مراسم افتتاحیه وجود ندارد وآلبته . آنها در طول برپایی یک جشنواره، مهمانی‌های متعددی دارند که این فضای جشنواره سینمایی را در طول برگزاری پررنگ می‌کند. اما ما فقط دو مراسم اصلی در جشنواره داریم و نکته دیگر این  که وقتی زمان برپایی جشنواره فیلم فجر از ۱۲ تا ۲۲ بهمن یعنی همزمان با جشن‌های انقلاب است، ممکن است با این نگاه و با حذف افتتاحیه، باعث کمرنگ‌شدن آیین‌های جشنواره در جشن انقلاب شویم. از این رو امسال هم ممکن است مراسم افتتاحیه داشته باشیم.

او افزود: البته بحث کاهش هزینه‌ها همچنان وجود دارد چرا که معتقدیم بودجه سازمان سینمایی بالا نیست و اینگونه هزینه‌ها از بودجه تولیدات سینمایی کم می‌کند. اگر بتوانیم هزینه‌های جشنواره را مدیریت کنیم، این شاید به افزایش بودجه تولید در شرایط موجود کمک کند و این تصمیمی به نفع خود سینماگران است.

داروغه‌زاده در مورد محل برگزاری جشنواره و این شایعه رایج که احتمال بازگشت سینمای رسانه به برج میلاد وجود دارد. توضیح داد: محل برگزاری جشنواره برای اهالی رسانه پردیس ملت است و اسامی سینماهای مردمی هم اعلام شده است.

وی در پاسخ به اینکه همیشه حامی فیلمسازان اول بوده‌اید و چرا در این جشنواره فیلمساز اول کمتری حضور دارد، اضافه کرد: من انتخاب‌کننده نیستم. هیأت انتخابی وجود دارد که فیلم‌ها را می‌بیند و اسامی فیلم‌ها را اعلام می‌کند که ما امسال در آغاز کار، اسامی اعضای هیأت انتخاب را اعلام کردیم. قرار بود این اعضا با معیار کیفی، فیلم انتخاب کنند. حال ممکن است تعداد فیلم‌های اول خوب زیاد باشد یا نه و آنها به این نکته که یک فیلم، چندمین ساخته سازنده‌اش است، توجه  نداشتند بلکه به خود فیلم توجه کردند.

داروغه‌زاده در پاسخ به این پرسش که آیا فیلمی را با حق وتوی قانونی خود بر اساس آئین‌نامه به جشنواره اضافه کرده است، گفت: نه من فیلمی را انتخاب نکردم و هر فیلمی را هم که در جلسه هیأت انتخاب به آنها پیشنهاد کردم، آنها وقعی نگذاشتند و کار خودشان را کردند.

او گفت: اگر بحث بر سر دخالت دبیر و انتخاب توسط او باشد، باید بگویم من با انتخاب «هیأت انتخاب» سلیقه و نگاه‌ام را اعمال کرده‌ام و نه با انتخاب فیلم…

داروغه‌زاده با توجه به این که انتخاب فیلم برای جشنواره فیلم فجر، صرفا یک انتخاب برای جشنواره است و نه چیز دیگر، گفت: بالاخره ما هم محدودیت‌هایی داشتیم، ۶۷ فیلمساز و عوامل آنها بودند که نباید هیچ‌کدام را از چشم هیأت انتخاب دور می‌ماندند اما فقط ۲۲ فیلم داستانی انتخاب شد. ما  اگر بتوانیم فرهنگسازی کنیم که به آنان که پذیرفته شده‌اند و یا برنده میشوند احترام بگذاریم – که این درچند سال اخیر مخدوش شده – اتفاق خوبی خواهد افتاد. همه اهالی سینما، دوست و همکار و عضو یک خانواده هستند، فکر می‌کنم باید مثل همه جای دنیا، از اینکه در یک جشن شرکت می‌کنیم، خوشحال باشیم.

او همچنین در بخش‌ دیگری از برنامه «شب‌های شفاهی» به پرسش‌های مجری برنامه درباره اداره ارزشیابی و نظارت سازمان سینمایی پاسخ داد.

داروغه‌زاده در بخشی از سخنان خود درباره این موضوع، با اشاره به اینکه مسئولان باید حضورسلیقه ای  خود را کمرنگ‌تر کنند، ادامه داد: بین مردم، هنرمندان و مسئولین فاصله وجود دارد و در این صورت به نتیجه نمی‌رسیم. ما باید خودمان حضورمان را کمرنگ کنیم چرا که معتقدیم مردم خودشان نیازهایشان را از طریق واکنش‌هایی که به فیلم‌های نشان می‌دهند، بیان می‌کنند و باید اجازه بدهیم راحت‌تر با فیلم‌ها ارتباط برقرار کنند. گروه‌ها و سلیقه‌های مختلف با توجه به سلیقه، علایق و دانش خود به انواع فیلم گرایش دارد. واقعیت این است که اگر ما اجازه دهیم، فیلمسازان زیادی داریم که هر کدام به نوعی با جامعه در ارتباط هستند و نیازهای آنها را درک می‌کنند. اگر اجازه بدهیم این اتفاق به شکل طبیعی اتفاق بیفتد، اکثریت، جامعه را نمایندگی می‌کنند و صدایشان به فیلمسازان می‌رسد و اقتصاد سینما در شرایط طبیعی قرار می‌گیرد.

او همچنین در این برنامه گفت: شیوه درست این است که در بحث نظارت، تمرکز روی پس از تولید و قبل از نمایش عمومی فیلم باشد.

سی و ششمین جشنواره فیلم فجر از ۱۲ تا ۲۲ بهمن ماه ۱۳۹۶ به دبیری ابراهیم داروغه‌زاده برگزار خواهد شد.

نوشته برگزاری افتتاحیه برای سی‌و‌ششمین جشنواره فیلم فجر اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

شادی و سرگرمی فاکتورهای حفظ مخاطب سینماست

به گزارش روابط عمومی برنامه سینمایی «شب‌های شفاهی»، محمود گبرلو، تهیه‌کننده و مجری در ابتدای برنامه بر شادابی و امید در سینما تاکید کرد و اظهار داشت: «مردم و جامعه در شرایطی می‌تواند موفق و شاد باشد که در مسیر اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی علی‌رغم ناملایمات، در سینما شاهد فیلم‌هایی باشند که برایشان شادی به ارمغان بیاورد. خانواده‌ها در وهله اول به عنوان سرگرمی به سینما نگاه می‌کنند که توأمان با نشان دادن زندگی‌شان و ناملایمات است؛ اما نهایتا شادابی زندگی را به آن‌ها منتقل کند. اینگونه مخاطبان راغب به پیگیری سینما خواهند بود. مردم با این امید به سینما می‌روند که از تماشای فیلم لذت ببرند. امیدوارم این شادابی و امید سرلوحه سینماگران باشد که بتوانند مخاطبانشان را جذب کنند.»

در ابتدای برنامه، محسن قرائی؛ کارگردان فیلم «سد معبر» و علیرضا کمالی بازیگر این فیلم مهمان بخش «ضیافت» بودند. محمود گبرلو بحث را با سوژه ملتهب فیلم آغاز کرد و از قرائی دلیل این انتخاب را پرسید.

قرائی: فیلم اولم مفرح بود، سراغ سوژه پرالتهاب رفتم

محسن قرائی درباره دلایل انتخاب سوژه فیلم «سد معبر» توضیح داد: «فیلم اولم «خسته نباشید!»، فیلم مفرحی بود؛ برای ساخت فیلم دوم می‌خواستم موضوع پرالتهاب‌تری را مطرح کنم. مضاف بر این من در جایی زندگی می‌کردم که دست‌فروشان زیادی را می‌دیدم و شاهد زد و خوردها و ارتباطات ماموران سد معبر با این قشر بودم. ارتباط این دو گروه برایم جذاب بود. چون موضع بسیار حساسی بود، تحقیق بسیاری کردم و با دست‌فروشان و ماموران سد معبر زیادی گفتگو کردم.»

سعید روستایی را از فیلم‌های کوتاهش انتخاب کردم

وی درباره همکاری‌اش با سعید روستایی برای نگارش فیلمنامه «سد معبر» و شباهت این فیلم با «ابد و یک روز» گفت: «طرح این فیلم را سال ۹۲ نوشتم. فیلم‌های کوتاه آقای روستایی را دیده بودم و بسیار دوست داشتم. فیلم‌های او هم درباره همین طبقه اجتماعی بود. فکر کردم همکاری با او می‌تواند خروجی خوبی داشته باشد. این همکاری پیش‌تر از ساخته شدن «ابد و یک روز» بود و فضایی متفاوت از این فیلم دارد.»

صداقت در بحران جامعه، سیاه‌نمایی نیست

کارگردان «سد معبر» درباره سیاه‌نمایی‌های مطرح شده درباره این فیلم توضیح داد: «به نظرم هر موقع فیلمسازی راجع به موضوعی که بحران جامعه است فیلم می‌سازد، تا نگاه جامعه را به آن معضل معطوف کند، گروهی موضع‌گیری می‌کنند. درحالی که مطمئنا بیان معضلات جامعه اگر با صداقت باشد سیاه‌نمایی اتفاق نمی‌افتد. من در ساخت فیلم نهایت سعی‌ام را برای رعایت انصاف کردم و واقعا نمی‌دانم سیاه‌نمایی است یا خیر.»

موقع نگارش فیلمنامه، سد معبر هنوز معضل نبود

قرائی در ادامه گفت: «زمانی که ما روی این موضوع انگشت گذاشتیم هنوز معضل سد معبر در جامعه و فضای مجازی تا این اندازه مطرح نشده بود و حتی فیلم‌های کمی از این ماجرا وجود داشت. زمانی که جلو رفتیم بازخوردهایی بیشتری در جامعه دیدیم و فکر کردم روی موضوع درستی انگشت گذاشته‌ایم.»

همه چیز در متن و در پیش‌تولید انجام شد

وی درباره کارگردانی این اثر گفت: «اعتقاد دارم کارگردانی باید براساس متن انجام شود. سعی کردم همه چیز در پیش تولید اتفاق بیفتد و با فیلم قبلی‌ام «خسته نباشید!» متفاوت باشد. این سوژه و پروژه به پیش‌تولید قوی نیاز داشت و باید همه چیز را از قبل می‌دانستیم، به خاطر لوکیشن امکان برداشت‌های متعدد و فرصت آزمون و خطا وجود نداشت. حتی بازی‌ها را در پیش‌تولید تثبیت می‌کردیم.»

سینمایی که حرف مخاطب باشد، شادی‌آفرین است

وی درباره این سئوال گبرلو که چگونه می‌توان درعین مطرح کردن یک معضلی، شادی را هم به مخاطب منتقل کرد، گفت: «زمانی‌که فیلمساز حرف دل مخاطب را که مجال و فضایی برای مطرح شدنش ندارد، بیان کند؛ تماشگر با شنیدن صدای اعتراضش دلگرم می‌شود و این خود یعنی انتقال شادی به جامعه و مخاطب.»

محسن قرائی در پایان درخصوص فعالیت این روزهایش گفت: «در حال حاضر مشغوال نگارش فیلمنامه‌ای هستم که با دو کار قبلی‌ام بسیار متفاوت است.»

بازی در «سد معبر» ادای دین بود

علیرضا کمالی، درباره دلیل حضورش در این فیلم، با توجه به کوتاهی نقش گفت: «من دوستی داشتم که مادرزاد بیماری دیابت داشت و وضع مالی خوبی نداشت؛ برای درمان و تهیه داروهایش مجبور به دست‌فروشی شد. ماموران سد معبر برخوردهای خوبی با او نداشتند و به دلیل مشاجره‌ای که دفعه آخر با یک مامور سد معبر داشت تشنج کرد، حالش وخیم شد و درگذشت. حضورم در این فیلم نوعی ادای دین به این دوست بود و طول نقش برایم اهمیتی نداشت.»

آسیب‌شناسی در فیلم‌ها اگر کذب نباشد سیاه‌نمایی نیست

بازیگر فیلم «سد معبر» درباره بحث‌های سیاه‌نمایی که درباره فیلم مطرح می‌شود گفت: «وظیفه هنرمندی که دغدغه آسیب‌شناسی اجتماعی دارد شناسایی معضلات است، اگر نسبت به آن‌ها چشم‌پوشی کند مطمئنا این معضلات کل جامعه را در برمی‌گیرد. درست مثل سلول سرطانی در بدن که اگر به آن رسیدگی نشود یا باید قطع شود و یا کل بدن را در برمی‌گیرد. اگر کذب در کار باشد سیاه‌نمایی درست است؛ اما زمانی‌که شما به عنوان فیلمساز می‌خواهید آسیب‌شناسی کنید باید آن توده‌ها را شناسایی کنید. ما نمی‌توانیم به تماشاگر دروغ بگوییم.»

وی به لوکیشن فیلم که کار فیلمبرداری را سخت می‌کرد اشاره کرد و ادامه داد: «در جایی که ما فیلمبرداری می‌کردیم، قشر ضعیفی زندگی می‌کنند و دپوی معتادان است. ما مجبور بودیم یک پلان را یک‌بار فیلمبرداری کنیم زیرا شرایط محیطی و جغرافیا لوکیشن به ما اجازه با مجال کار کردن نمی‌داد.»

سینمای امید فقط یک مسکن است

کمالی با انتقاد به مطرح شدن تحمیلی موضوع نشاط و شادابی در فیلم‌ها‌ گفت: « سال‌هاست دستور ایجاد امید را داده‌اند، اما شاید باید پیش از امید، رحم را به هم بیاموزیم. «سد معبر» نمى‌خواهد امید بدهد، بلکه بى‌رحمى ناشى از معضلات و مشکلات جامعه را نشان مى‌دهد. من سئوال دارم، چه اتفاقی می‌افتد که این حجم از خشم در معابرمان اتفاق می‌افتد؟ چون به یکدیگر رحم نداریم شخص مجبور است برای کسب رزق حلال به خشم روی بیاورد. باید ریشه‌یابی کنیم. اینکه بگوییم امید را به جامعه منتقل کنیم تنها یک مسکن است. تزریق امید به جامعه نیاز به یک ساختار دارد. سینما باید ایجاد انصاف کند و انسان‌ها را به داشتن انصاف ترغیب کند.»

وی در پایان صحبت‌هایش درباره فعالیت‌هایش گفت: «بسیار دست به عصا کار می‌کنم. در حال حاضر سریالی را با آقای همایون اسعدیان کار می‌کنم و جز دو فیلم «سد معبر» و «خانه کاغذی» که الان در حال اکران هستند، فیلم «هاری» را نیز در نوبت اکران دارم.»

در بخش «تحلیل فیلم»، پوریا ذوالفقارى به عنوان کارشناس فیلم، به تحلیل فیلم «سد معبر» پرداخت.

ژانر اجتماعی در سینمای ایران سردرگم است

او مشکل این فیلم را به بسیاری از فیلم‌های اجتماعی سینمای ایران شبیه دانست و گفت: «بسیاری از فیلم‌های اجتماعی ما با مشکل سرگشتگی روبه‌رو هستند. فیلمساز در این فیلم حدود آزادی عملش را نمی‌داند، به همین دلیل گاهی به نعل و گاهی به میخ می‌زند. در «سد معبر» هم فیلمساز دچار همین سردرگمی است و از محدودیت و میزان فضای موجودش آگاه نیست، به همین خاطر زمانی آشفتگی کاراکتر قاسم را در نتیجه شرایط اقتصادی و بیکاری معرفی می‌کند و در ادامه این مشکل را به افراد نسبت می‌دهد. فیلم دلش قرص نیست که مشکل از اجتماع است و یا شخص. سعید روستایی در «ابد و یک روز» هم این مشکل را دارد و حتی در «فروشنده» شاهد این سرگشتگی هستیم.»

«سد معبر» اگر سردرگم نبود اصلا ساخته نمی‌شد!

ذوالفقاری با اعتقاد بر اینکه فیلمسازان بین روانشناسی شخصی و نهادهای عمومی سرگشته‌اند گفت: «این مشکل جدی ژانر اجتماعی است که البته باید بگویم که اگر «سد معبر» این سرگشتگی و سردرگمی را نداشت، شاید اصلا شرایط ساخته شدن پیدا نمی‌کرد.»

پروانه ساخت اولین ضربه را به سینمای اجتماعی می‌زند

این کارشناس در ادامه صحبت‌هایش به موج ساخت فیلم کمدی اشاره کرد و اضافه کرد: «مدتی بود که با موج ساخت فیلم‌هایی شبیه سینمای اصغر فرهادی روبه‌رو بودیم؛ امروز آن موج افول کرده و سینمای کمدی جایگزین شده. آن هم در شرایطی که فیلم‌های اجتماعی در پروانه ساخت اولین ضربه را می‌خورند و زخمی می‌شوند و عملا در رقابت نابرابری با سایرین قرار می‌گیرند. از سوی دیگر چون بسیاری از فیلم‌های کمدی ما فاقد فیلمنامه هستند و بیشتر روی بازیگر و اجرا تکیه دارند، فیلمنامه‌ای برای ارائه به شورای پروانه ساخت هم ندارند پس با مشکلی هم مواجه  نمی‌شوند. درواقع متاسفانه فیلمنامه‌هایی مشکل پیدا می‌کنند که بسیار دقیق و با جزئیات نوشته شده‌اند. فیلم‌های اجتماعی از این موضوع آسیب می‌بیند.»

ذوالفقاری  با ابراز خرسندی از اینکه فیلمسازان نسل جدید درگیر مولف بودن نیستند و دست به تجربه‌های جدید می‌زنند درباره دومین ساخته قرائی گفت: «این فیلم اقتضائش این است که کارگردانی خیلی به رخ کشیده نشود. شهر می‌توانست حضور پررنگ‌تری داشته باشد و دوربین بسیار به شخصیت‌ها نزدیک است. این که کارکتر در جامعه گم شده است را کم می‌بینیم. همچنین تناسب بین رفتار قاسم و شغلش از نکات مثبت فیلم محسوب می‌شود.»

«سد معبر» می‌توانست سند افشاگرانه باشد

وی در ادامه به خشم حاضر در فیلم اشاره کرد  و توضیح داد: «این مناسبات خشن و روابط صریح بین زن و مرد نشان می‌دهد که فقر باعث خشونت کلامی می‌شود و بخش عادی از زندگی این قشر است. این موضوع در بازی حامد بهداد بسیار وجود دارد. موضوعی که فیلم سراغش رفته بسیار حساس و مهم است و شاید اگر امکان سینمای اجتماعی بیشتر بود، به نظرم «سد معبر» می‌توانست سند افشاگرانه یا تاریخی از این دوران باشد.»

این کارشناس در پایان صحبت‌هایش  دیده نشدن بازی حامد بهداد در جشنواره سال گذشته را از گناهان نابخشودنی دانست که اتفاق افتاد.

در بخش پایانی برنامه محمود اربابى، معاون توسعه فناوری و مطالعات سازمان سینمایی و یکی از اعضای هیأت انتخاب سى و ششمین جشنواره فیلم فجر در گفتگو با محمود گبرلو به تحلیل «مسائل روز سینمای ایران» پرداخت.

ارزشیابی در معاون نظارت و ارزشیابی بیشتر است

اربابی در ابتدا در پاسخ به این سئوال گبرلو که اداره نظارت و ارزشیابی بیشتر کار نظارتی انجام داده است یا ارزشیابی، بیان کرد: «همین که فیلمی تولید می‌شود و بنا به هر دلیلی نمایشش متوقف می‌شود نوعی ارزشیابی است. فیلم دیده می‌شود، مورد ارزشیابی قرار می‌گیرد و گاهی حتی به دلیل تفاوت فیلم با فیلمنامه اولیه امکان نمایش پیدا نمی‌کند.»

نگاه اعضای معاونت نظارت و ارزشیابی، حذفی است

گبرلو با بیان اینکه این اداره، بیشتر کار نظارتی انجام داده است، درباره برخوردهای سلیقه‌ای مدیران با فیلم‌ها از اربابی سئوال کرد و این مدیر دولتی در پاسخ گفت: «مدیرکل‌ها در توقف فیلم‌ها شخصا نقشی ندارند. شورای بازبینی فیلم ترکیبی از نهادهای مختلف است. این افراد زمانی که فیلمی را می‌بینند نظرشان را اعلام می‌کنند که البته بیشتر با نگاه حذفی است و مدیرکل این فرآیند را اجرا می‌کند.»

قانون در شرایط خاص اعمال نمی‌شود

وی تصریح کرد: «قانون اصول نوشته شده‌ای است که توسط یک تیم تثبیت می‌شود و برآیند یک تفکر اجتماعی است و دولت‌ها در اجرای این قوانین موثر هستند. ممکن است در فیلمی کلوزآپ یک هنرپیشه زن نشان داده شود و از نگاه یک عضو استفاده ابزاری از زن تلقی شود و عضو دیگری چنینی نظری نداشته باشد.»

معاون سازمان سینمایی در جواب گبرلو که این موضوع را ایرادی برای سینما عنوان کرد، گفت: «خیر، چنین نیست که با این نوع نگاه فیلم‌ها دچار آسیب شوند. بعضی مواقع شرایط جامعه و بازخوردها اقتضاء می‌کند که روند قانونی طی نشود.»

گبرلو به توقف فیلم «آتشکار» و «صد سال به این سال‌ها» در زمان مدیریت اربابی و پس از آن صدور مجوز توسط شمقدری اشاره کرد، اربابی در پاسخ گفت: «آتشکار پروانه نمایش داشت.  بسیاری فیلم‌ها پروانه نمایش داشتند و بنده صادر کرده بودم؛ اما شرایط اجتماعی اقتضائاتی داشت که اجازه اکران نداد».

معاون نظارت و ارزشیابی برای مصلحت جمعی ورود می‌کند

او ادامه داد: «تصمیماتی که به سلایق یا تصمیم شخصی تعبیر می‌شود درواقع متأثر از نگاه و رویه دولت‌ها و شرایط اجتماعی اتفاق می‌افتد. معاون نظارت و ارزشیابی تنها در شرایط خاص برای مصلحت جمعی، ورود فردی می‌کند».

الگوی قانونی ثابتی وجود ندارد

مجری برنامه با بیان این که این اقتضائات اجتماعی و تصمیمات فردی گاهی بیش از اندازه می‌شود و به سینما و سینماگر و حتی مخاطب لطمه می‌زند، پرسید چطور می‌شود جلوی تکرار این تصمیمات را گرفت، اربابی پاسخ داد: سینما موجود زنده است و براساس آنچه در جامعه در حال رخ دادن است برای این حوزه تصیم‌گیری می‌شود، پس نمی‌توان از یک الگوی ثابت برای آن استفاده کرد، چون هرلحظه اتفاقات و شرایط متفاوتی ایجاد می‌شود. البته می‌توان با تمهیداتی چنین رفتارهایی را کاهش داد و قوانینی هم برای این امروجود دارد.»

قوانین در سینمای دنیا هم متغیر است

این مدیر سینمایی به بحث اکران «عصبانی نیستم» در هفته‌های گذشته اشاره کرد و گفت: «ممکن است فیلمی شرایط بحرانی جامعه را دامن بزند و به این دلیل تشخیص داده شود که به اکران در نیاید. البته حقوق ذینفعان باید رعایت شود و من طرفدار این موضوع هستم . اقتضائات سینما با توجه به شرایط ماست. در دنیا هم اینگونه است. یادم می‌آید فیلم «وسوسه‌های مسیح» ساخته مارتین اسکورسیزی برای اکران با مشکلاتی روبه‌رو شد. ما معتقدیم شکل طبیعی این است که اگر نگاه تیمی وجود داشته باشد نباید حذف یک نفر باعث تشنج شود.»

در سینما اعمال سلیقه در هیچ دوره‌ای نداشتیم

وی درباره شائبه اعمال سلیقه افراد برای سیاست‌گذاران و تصمیم‌گیری در حوزه سینما گفت: «من نمی‌گویم سلیقه‌های متفاوت، می‌گویم استنباط‌ها متفاوت بین این افراد وجود دارد. من با سه مدیر سینمایی کار کرده‌ام و استنباطم این نبوده است که سلیقه شخصی وجود داشته، بلکه این استنباط افراد از شرایط و موقعیت بوده. البته موقعیت سختی است و ممکن است اشخاصی اعمال سلیقه هم بکند که برخی از آن‌ها بسیار شفاف هم می‌گویند.»

تهیه‌کنندگان اصرار به وجود پروانه ساخت دارند

وی درباره حذف پروانه ساخت گفت: «اگر هر تهیه کننده‌ای مسئولیت کامل فیلمش را بپذیرد، روند تولید به شکل درست طی می‌شود و پروانه ساخت حذف می‌شود،  البته این حذف نیاز به مصوبه قانونی در مجلس دارد. این را هم بگویم هنوز بسیاری از تهیه‌کنندگان تمایل به گرفتن پروانه ساخت دارند به این دلیل که برایشان نوعی حاشیه امن محسوب می‌شود.»

تعامل نهادهای مختلف در سینما، به نفع جامعه و مردم است

وی درباره انتظارات برخی ارگان‌ها و نهادها از سینما و اعمال سلیقه‌شان در این حوزه گفت: «اظهارنظر ارگان‌های به ظاهر بی‌ارتباط  با سینما زمانی که در مسیر قانونی بیان شوند حق است. وزیر و سایر نهادهای دولت باید دارای یک تعامل باشند، تا در فضای تعاملی و گفتگو نظرات بیان شود، اختلاف نظرها حل شود و البته این‌ها به جامعه منتقل نشود. اگر این روند با تعامل، منطق و تبادل افکار جلو برود حتما به نفع جامعه است. در صورتی که ما یک روز مردم را به حاشیه می‌بریم و روزی که نیاز داریم آن‌ها از حاشیه بیرون می‌آوریم. پیش از هر چیز ما باید روابط اجتماعی‌مان را گسترش دهیم که سینما یکی از این راهکارهاست و اینگونه شاهد فضای تعاملی‌تری خواهیم بود.»

پیشنهاد قرعه‌کشی زمانبندی فیلم‌های جشنواره را ما دادیم

وی درباره حوزه کاربرد تحقیق و پژوهش در سینمای ایران گفت: « ما در دفتر معاونت توسعه فناوری دو دفتر آموزش و مطالعات سینمایی و دفتر توسعه سینمایی داریم که تحقیقاتی را در زمینه سینما انجام می‌دهیم. به عنوان مثال این قرعه‌کشی که امسال در جشنواره اتفاق افتاد حاصل نظرسنجی‌هایی بود که سال قبل در سالن رسانه‌ها انجام دادیم. من در شورای سیاستگذاری جشنواره فشرده پژوهش‌ها را به آقای داروغه‌زاده دادم که به نتیجه قرعه‌کشی امسال رسیدیم. همچنین درباره اخذ سهم از بازار جهان سه پژوهش انجام داده‌ایم که شیوه‌های جدید و خلاق بازارهای جهانی را شناسایی کنیم که نتیجه را به پخش‌کننده‌ها خواهیم داد. علاوه بر این پژوهشی درباره مخاطبان سینما در دست اقدام داریم. اینکه مخاطبانی که فیلم می‌بینند اما سینما را انتخاب نمی‌کنند چه دلایلی دارند. پاسخ به چنین پژوهش‌هایی کمک به اقدامات اصلاحی مثل افزایش مخاطب سنیما می‌شود.»

دفتر جشنواره باید پاسخ معترضان را بدهد نه هیأت انتخاب

این عضو هیات انتخاب سی‌وششمین جشنواره فیلم فجر پاسخگویی هیات انتخاب به فیلمسازان معترضی که فیلم‌هایشان مورد پذیرش قرار نگرفته است را درست نداست و افزود: «آیا ما باید به ۲۵۰ نفری که انتخاب نشدند توضیح دهیم؟ این وظیفه دفتر جشنواره است و وظیفه هیات انتخاب نیست. اصلا ما آداب چنین فضایی را داریم که در این‌باره نشست رودرو برای هیأت انتخاب و فیلمسازان بگذاریم؟»

معیار انتخاب شدن در جشنواره خوب و بد نیست!

اربابی در ادامه با بیان اینکه باید نگاه به انتخاب‌ شدن و نشدن در جشنواره تغییر کند، افزود: ما ۶۷ فیلم دیدیم و از میان آن‌ها ۲۲ فیلم انتخاب کردیم. فاصله فیلم انتخاب شده و بیرون مانده از مسابقه بسیار باریک است. اینطور نیست که فکر کنیم ۲۳امین فیلمی که انتخاب نشد به لحاظ معیارها در سطح بسیار پایین و غیرقابل قبولی قرار داشت، نه؛ ماجرا این بود که ما باید ۲۲ فیلم انتخاب می‌کردیم. درواقع اگر به این واقعی برسیم که فاصله انتخاب شدن و نشدن تنها محدودیت تعداد بوده، نه معیارگذاری خوب و بد، با نتیجه راحت‌تر برخورد خواهیم کرد.»

انتخاب‌های جشنواره برای مردم است

وی ادامه داد: «جشنواره که تمام شود، من به فیلمسازی که بخواهد توضیح می‌دهم. مهمترین قضیه انتخاب فیلم‌های متناسب با شرایط جامعه است و این به معنای حذف فیلم‌های بد نیست. معمولا انتخاب برآیند نظر اعضا است. هیأت انتخاب مجموعه‌ای از معیارها را دارد که آنها را در انتخاب‌هایش لحاظ می‌کند. مردم می‌خواهند فیلم‌ها را ببینند و باید این موضوع  لحاظ شود که فیلم‌های منتخب در جشنواره مورد توجه مردم قرار بگیرد و البته تنوع موضوعی و سبد یک ساله اکران در همین انتخاب‌ها مشخص می‌شود.»

قطعا هر هیأتی انتخاب می‌شد ۱۵ فیلم مشترک بود

اربابی با اشاره به اینکه جشنواره بازتاب سینمای ایران است، اضافه کرد: «جشنواره دیدگاه مشخص خود را دارد و انتخاب‌ها براساس این دیدگاه صورت می‌گیرد. ممکن است فیلمی در تعارض با دیدگاه‌های جشنواره باشد، اما اعمال نظر شخصی در هیأت انتخاب وجود ندارد. تردید ندارم اگر هیات انتخاب دیگری هم بود ۱۵ فیلم مشترک از انتخاب‌های این هیأت موجود در لیستش موجود بود. مجموع آنچه انتخاب شد براساس رأی نظر همه بود، مثلا برخی فیلم‌ها با هفت رای و برخی با شش رای انتخاب شده است.»

سینما در سال آینده هم کیفیت و هم تنوع خوبی دارد

عضو هیات انتخاب جشنواره سی‌وششم فیلم فجر در پایان صحبت‌هایش درباره سال آینده سینمای ایران بیان داشت: «ما حدود ۷۰ فیلم آماده برای نمایش و حدود ده فیلم در حال ساخت هستند، این نوید می‌دهد که سال آینده سینمای ایران به لحاظ کمی وضعیت خوبی دارد و البته با آنچه در ارزیابی‌های جشنواره مشاهده کردیم، سال آینده سینما به لحاظ کیفی هم خوب و دارای تنوع موضوعی است و عموم مردم ارتباطی بینابینی با فیلم‌ها برقرار می‌کنند.»

نوشته هفتمین برنامه «شب‌های شفاهی» روی آنتن رفت/ از سینمای امید تا ناگفته‌های معاونت نظارت و ارزشیابی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

بصیرت مخاطب خاموش را همراه سینما می‌کند

محمود گبرلو، در آغاز برنامه، بار دیگر به بحث حذب مخاطب بیشتر در سینما اشاره کرد. او سخن هفته‌ خود را نیز به این مسئله اختصاص داد و بیان کرد: اگر بخواهیم جریان فرهنگی یک جامعه را افزایش دهیم، بصیرت و دانایی لازمه اهالی آن است. اگر بخواهیم در حوزه فرهنگ و علی‌الخصوص سینما تلاش کنیم باید با آگاهی و دانش و شناخت نسبت به جامعه گام برداریم. ما در ایران سینما داریم، تماشاگر داریم، اما تماشاگر اندک. لازم است که مسئولان و هنرمندان با بصیرت و دانایی خود دور هم جمع شوند و راهکار مناسب برای جذب مخاطب پیدا کنند. تماشاگر خاموشی در سینما هستند که با داستان و آثار این سینما ارتباط برقرار نمی‌کنند و این ما هستیم که باید تلاش کنیم تا با جذب مخاطب به رونق و صنعت سینما نزدیک شویم.

او در بخشی دیگری از حرف‌هایش با بیان اینکه چند وقتی است که بخشی از سینما حالش خوب است و بخشی حالش خوب نیست، افزود: امیدوارم که همه سینما حالش خوب باشد. در برنامه «شب‌های شفاهی» سعی‌مان بر این است که درباره سینما مخصوصا سینمای شهرستان‌ها صحبت کنیم.

محمود گبرلو تهیه‌کننده و مجری برنامه سینمایی «شب‌های شفاهی» میزبان علیرضا رئیسیان کارگردان و تهیه‌کننده سینما بود تا به تحلیل مسائل روز سینما بپردازند.

سه سال وقفه طبیعی است نه هر سال فیلم ساختن

رئیسیان در ابتدای این گفتگو در پاسخ به چرایی کم‌کاری‌اش بیان داشت: «سه سال کار نکردن، اتفاق طبیعی است؛ من تعجب می‌کنم بعضی‌ها چگونه تا این اندازه پرکار هستند. من سختگیر و مقید هستم با وسواس فیلم می‌سازم، به همین خاطر نمی‌توانم مثل سایرین همزمان فیلم و سریال بسازم. برایم این موضوع مهم است فیلمی که می‌سازم اول برای خودم جذاب باشد و بعد مخاطبان را تحت تاثیر قرار دهد.»

نه فامیل خاصی دارم و نه ژن برترم

رئیسیان در پاسخ به سئوالی درباره اینکه در گذشته جز سینماداران بوده، و رانتی در سینما داشته است، گفت: «من نه فامیل خاصی دارم و نه ژن پرترم. سال‌ها به من می‌گفتند، خواهرزداه آقای انوار هستم، تا اینکه روزی آقای نجفی در جمعی گفت انوار اصلا خواهر ندارد. من در همه آن دوران یک فیلم آن هم در بخش خصوصی ساختم. من هیچ فامیل درجه یکی در این وادی ندارم و جر ژن‌های خوب نبوده‌ام. حتی سعی کرده‌ام فرزندانم وارد سینما نشوند که درباره‌شان بگویند ژنشان خوب بوده است.»

در سینما هم رانت داریم هم مافیا

رئیسیان با تاکید بر اینکه رانت در سینما وجود دارد به صحبت‌های هفته گذشته غلامرضا موسوی درباره عدم‌وجود مافیا در سینما واکنش نشان داد و گفت: «در اینکه رانت وجود دارد هیچ‌کس شک ندارد. هرجا که تصمیمات در دولت گرفته شود و قدرت آنجا متمرکز باشد عده‌ای خودشان را به آن مرکز نزدیک می‌کنند و اسمش را رانت می‌گذارند. تعریفی که آقای موسوی، از شکل‌گیری مافیا در صورت وجود قانون بیان کردند، در هیچ دایره‌المعارفی نیست. اتفاقا مافیا در غیاب قانون، در پرده و برای رسیدن به قدرت شکل می‌گیرد.»

فیلمساز مستقلم و از هیچ جریانی سفارش نمی‌گیرم

وی در توضیح اینکه فیلمساز مستقل کیست و او به راستی مستقل هست یا نه، بیان کرد:«وقتی خودتان را به جریانات سیاسی وابسته کنید امتیازات ویژه‌ای خواهید داشت و عده‌ای دیگر محروم می‌ماند و این نقض عدالت است. در سینمای ایران به شکل آشکار و روشن بی‌عدالتی وجود دارد. کسانی که در این سیستم قرار نمی‌گیرند و از این امکانات استفاده نمی‌کنند در حلقه فیلمسازان مستقل قرار می‌گیرند و من مستقل هستم؛ زیرا از سوی هیچ جریاناتی سفارشی قبول نمی‌کنم و سفارشاتم را از قلبم می‌گیرم.»

زیرمجموعه‌های سازمان سینمایی ناکار آمدند

رئیسیان در ادامه صحبت‌هایش عدم‌ثبات، انحصارطلبی، بهم ریختگی در قوانین و نبود چارچوب مشخص را برخی از دلایل توسعه نیافتن سینما عنوان کرد و اضافه کرد: «امروزه بسیاری از زیرمجموعه‌های سازمان سینمایی از جمله فارابی، مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی، انجمن سینمای جوانان ایران، موسسه تصویر شهر ناکارآمد شده‌اند. این مجموعه‌ها به دلیل تغییر مداوم مدیریت‌ها حاضر به کوچک‌سازی و تغییر در نحوه اداره‌شان نیستند و در واقعیت تبدیل به نهادهایی منفعل شده‎‌اند که دیگر کارایی مشخصی برای سینما ندارند.»

انحصار صنفی از انحصار دولتی خطرناک‌تر است

این کارگردان سینما با اشاره به اینکه امروزه با انحصار جریان صنفی نیز مواجه هستیم، افزود: «انحصار صنفی از انحصار دولتی خطرناک‌تر است. دولت را می‌توان بازخواست کرد اما صنف را نمی‌توان. دولت به قوانین خود پایبند است اما صنف پایبندی‌ای نسبت به قوانین ندارد. در کجای دنیا ۴ اتحادیه تهیه‌کنندگی وجود دارد؟ این به معنای مشکل است. کانون کارگردان‌ها چرا به این وضع افتاده است که در مجمع عمومی آن حتی ۲۰ نفر حضور نداشتند. هیچ‌وقت در بیست سالی که در کانون کارگردان‌ها بوده‌ام شاهد چنین اوضاعی نبودم.»

خانه سینما منحل نشود اما بازتعریف داشته باشد

وی در پاسخ به این سئوال که آیا خانه سینما باید منحل شود گفت:‌ «مسلما حذف راه‌حل درستی نیست. خانه سینما هم نباید تعطیل شود بلکه باید اصلاح شود. کار صنف کار سندیکایی است و فرهنگ در آکادمی اتفاق می‌افتد. هیچ‌جای دنیا جز ایران این دو در یک جا نمی‌گنجد. خانه سینما اول باید تعریف و کارکردش را مشخص کند و باید به سندیکایی تبدیل شود و از منافع مادی اعضا دفاع کند.»

حیدریان گفت می‌دانستم انقدر سخت است نمی‌آمدم

رئیسیان درباره اینکه آیا فکر می‌کند آقای حیدریان موفق می‌شود؟ گفت: «او کار سختی در پیش دارد. در ملاقات دوستانه‌ای که با او داشتم، گفت اگر می‌دانستم انقدر مشکل وجود دارد این مسئولیت را قبول نمی‌کردم. آقای حیدریان به  هرحال تلاشش را می‌کند و باید به او فرصت داد زیرا تغییر مدام مدیریت خوب نیست.»

کمیسیون فرهنگی ممیز شده

وی در ادامه به نظارت مجلس اشاره کرد و گفت: «من چندی پیش با نمایندگانی از کمیسیون فرهنگی صحبتی داشتم وبه آنها گفتم شما وظیفه خودتان را فراموش کرده‌اید، شما باید قوانین حوزه فرهنگ را تبیین کنید، ببینید درست اجرا می‌شود یا خیر؛ اما به جای ممیزها فیلم اصلاح می‌کند. اکران یا عدم اکران یک فیلم وظیفه شما نیست.»

ملغمه‌ای فیلمسازی؛ هشت نهاد درگیر ساخت فیلم‌اند

تهیه‌کننده «چهل سالگی» با انتقاد به حضور ارگان‌های مختلف به عرصه فیلمسازی، بیان داشت: «در حال حاضر هشت نهاد درگیر ساخت فیلم هستند. اگر سپاه می‌خواهد فیلمی درباره جنگ بسازید نباید کمپانی راه بیندازد. باید به کسانی که واجد شرایط هستند سفارش دهد. اینگونه سیستم اداری به وجود می‌آید و نهایتا با تعدد نهادهای فیلمسازی و موازی‌کار مواجه خواهیم بود. ضمن اینکه تجربه موفقی در این خصوص نداشتیم. این روش از نظر سیستم منطقی در سینما در هیچ جای دنیا جواب نداده. ممکن است موفقیت موقت داشته باشد اما دائمی نیست. نمونه این سیستم حوزه هنری‌ است که شروع موفقی داشت اما حالا تولیداتش به صفر رسیده است؛ یا موسسه اوج که شروع خوبی داشت اما به سرنوشت حوزه هنری می رسد. در دنیا به کسی که در آن حیطه واجد شرایط است سفارش ساخت فیلم داده می‌شود.»

فرهنگ هنوز اولویت دولت نیست

رئیسیان در ادامه صحبت‌هایش به تاثیر مثبت توسعه فرهنگ اشاره کرد و افزود: «هنوز دولت از فرهنگ غافل است و اولویتی برای فرهنگ ندارد. زمانی که دولت برای ارتقا سطح زندگی به توسعه فرهنگی و اجتماعی اعتقادی نداشته باشد مردم هم اعتماد نمی‌کنند و نهایتا کاری پیش نمی‌رود. اگر فرهنگ اولویت دولت قرار بگیرد، بسیاری از مسائل حل می‌شوند از جمله مشکلات اقتصادی؛ اگر فرهنگ با آن توسعه پیدا کند راحت‌تر حل می‌شود.»

توقع‌مان از سینما باید به تناسب وضعیتش باشد

وی با بیان اینکه همه از سینما توقع دارند اما کسی کمکی به آن نمی‌کند، افزود: «به طور کل دو میلیون نفر مخاطب سینما داریم که کمدی می‌بینند اما ۸ میلیون نفری که سلیقه دیگری دارند را از دست داده‌ایم. این برای ما که سینمایمان در دنیا حرفی برای گفتن دارد بد است. باید برای کشاندن این افراد به سینما و حتی ‌۵ونیم میلیون نفر ایرانی خارج از ایران و کشورهای فارسی زبان برنامه‌ریزی و هدف‌گذاری شود. در چنین شرایطی هنوز همه انتظارها از سینماست. سینما فرهنگ‌سازی کند، آگاهی‌بخشی کند، مشکلات را نشان دهد، راهکار داشته باشد و… درحالی که هیچ‌جای جهان اینطور نیست. سینما فقط سینماست. قرار نیست همه وظایف به عهده سینما باشد.

پاکروان ریسک کرد

این کارگردان به ریسک تهیه‌ چنین فیلمی اشاره کرد و افزود: «خانم پاکروان با قبول تهیه فیلمی جدی و با این موضوع ریسک کرد. در فضایی که فیلم‌های کمدی و سطحی ساخته می‌شوند و خواهان هم دارند تهیه‌کنندگان رغبت کمتری برای تهیه چنین فیلم‌هایی دارند. تلاش من در ساخت این اثر این بود که فیلم آبرومندانه‌ای به تهیه‌کننده تحویل دهم و سطح ذائقه مردم را ارتقا دهم.»

صندوقچه سینما اکران را بهم ریخته

کارگردان «خانه کاغذی» با اشاره به عدم‌اکران صحیح فیلم‌ها افزود: «از ابتدای سال تصمیم درستی برای اکران فیلم‌ها گرفته نمی‌شود و علاوه بر لطمه خوردن فیلم‌ها، مخاطب نیز برای تماشای فیلم سرگردان‌اند. در زمانی که فیلم‌های سال در حال اکران هستند، فیلم‌هایی از درون صندوقچه بیرون می‌آیند که به فیلم‌های در حال اکران ضربه می‌زند.»

امیرعلی را برای شکیبایی نوشتم، او او دیگر نبود

صباغ‌زاده درباره انتخاب بازیگران فیلم توضیح داد: «زمانی‌که «فصل سرد» به نگارش در می‌آمد، نقش امیرعلی را برای مرحوم خسرو شکیبایی نوشتم اما زمان بازنویسی «خانه کاغذی» او دیگر نبود. متاسفانه فیلم به عمر او قد نداد و بعد از او بهترین انتخاب آقای پرستویی بودند که بازیگری توانمندی هستند و بعد از خواندن فیلمنامه نیز بسیار از آن خوششان آمد و نقش را قبول کردند. برای انتخاب هنرپیشه خانم فیلم نیز تعداد زیادی هنرور آوردیم که مناسب نقش نبودند. پرویز پرستویی خود تهیه‌کننده را پیشنهاد داد که هم بازیگر بوده و هم سبقه خبرنگاری دارد؛ پاکروان ابتدا مردد بود اما نظرمان بر این بود که او بهترین انتخاب برای نقش است.»

«خانه کاغذی» شعارزده نیست

وی ادامه داد: «دختر در این فیلم هم نان‌آور خانه است و هم حافظ پدر روشنفکر و نویسنده‌اش. در این فیلم سعی کردم دختری فعال و پرتلاش را نشان دهم، به زندگی و روابط خانوادگی بپردازم و مسائل و مفاسد اقتصادی را به دور از شعار مطرح کنم.»

برای تهیه «خانه کاغذی» ریسک کردم

در ادامه پاکروان تهیه این فیلم را از این سو که فیلم بی‌مهابا حرفش را می‌زند دارای ریسک عنوان کرد و افزود: «من از تهیه چنین فیلمی خوشحال هستم. «خانه کاغذی» علی‌رغم اینکه در جشنواره به آن بی‌مهری شد و حتی در اکران به دلیل زلزله و شلوغی‌های اخیر بدشانسی آورد، فیلم خوبی است.»

نمی‌خواستم بگویند تهیه‌کننده خودش را به فیلم تحمیل کرده

پاکروان درباره حضورش به عنوان بازیگر گفت: «در ابتدا به دلیل حاشیه‌ها، که تهیه‌کننده خودش را به عنوان بازیگر تحمیل کرده ترجیح می‌دادم بازی نکنم اما آقای صباغ‌زاده خیالم را راحت کردند که چون پیش از این تجربه بازی داشتم پس این حواشی اتفاق نمی‌افتد؛ ضمن اینکه بازی در برابر آقای پرستویی و برای آقای صباغ‌زاده بسیار تجربه خوبی برایم بود.»

دست از سیاست حذفی بردارید

پاکروان در پایان صحبت‌هایش با انتقاد از سیاست‌های صداوسیما گفت: «از سازمان صداوسیما دلخور هستم و دوست دارم اینجا بگویم. سینما، تئاتر و تلویزیون را نمی‌توان از یکدیگر تفکیک کرد. اینکه کسی را بخواهیم در یکی از این مقوله‌ها سانسور کنیم میان این سه خط می‌کشیم. من این ممنوع‌التصویری‌ها را نمی‌فهمم. زمانی خانم معتمدآریا و حالا آقای پاکدل، این‌ها سرمایه‌های ما و حتی تلویزیون هستتند که به دلیل سیاست‌های حذفی بی‌توجیه ممنوع می‌شوند. شاید یکی از دلایل نبود مخاطب برای تلویزیون همین سیاست‌ها و بی‌اعتماد کردن مخاطب باشد. اما مخاطب با سرمایه‌هاست که شما را انتخاب می‌کنند نه چون تنها یک رسانه‌اید و سیاست حذفی دارید.»

فیلم مدیون کارگردانی است

وی با بیان این‌که حضور کارگردان باسابقه ضعف‌های فیلمنامه را از بین برده و نتیجه کار همه قسمت‌ها را رضایت‌بخش کرده، توضیح داد: «بازی‌ها خوب است. بازی ثریا قاسمی متفاوت و قابل باور است. در شخصیت آقای پرستویی تضادهایی وجود دارد، با اینکه نشان می‌دهد با شخصیت باهوشی طرف هستیم در جاهایی نقض آن را شاهدیم. فیلم ارجاعات بینامتنی ظریفی دارد. آقای پاکدل و عکس جلال آل‌احمد و شباهت این دو، عکس کیارستمی روی دیوار، پخش صدای شاملو در کتابفروشی همه نشان‌دهنده این است که به نکات ظریفی دقت شده است و با اثری مواجه هستیم که همه عناصر با یکدیگر هماهنگ هستند.»

«خانه کاغذی» از دین و وجدان سوءاستفاده نمی‌کند

کریمی درباره وجه تمایز این فیلم با «خانه خلوت» توضیح داد:«در«خانه خلوت» با روزنامه‌نگاری که نویسنده است طرف هستیم و در اینجا بیشتر با یک خبرنگار . در آنجا شخصیت مطرح بود و در این فیلم پرداختن به رویدادها اهمیت دارد. نکته‌ای که نباید از آن غافل شویم این است که فیلم، شریف است، به دور از شعار حرفش را می‌زند و در این راه نمی‌خواهد از مواردی مثل دین و وجدان سواستفاده کند. فیلمی است که هم خواص از آن لذت می‌برند هم روشنفکران و روزنامه‌نگاران و هم خانواده‌هایی که به دنبال پیرنگ‌های عاطفی هستند.»

نوشته ششمین برنامه «شب‌های شفاهی» روی آنتن رفت/ رئیسیان: سینما نیاز به قانون و ورود دولت دارد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

اختلافات مدیران سینمایی بر مخاطب اثر می‌گذارد

به گزارش روابط عمومی برنامه سینمایی «شب‌های شفاهی»، محمود گبرلو تهیه‌کننده و مجری این برنامه، در ابتدا با اشاره به اختلافات درخصوص اکران فیلم‌ها، گفت: «متاسفانه تصمیم درست درباره اکران برخی فیلم‌ها گرفته نمی‌شود و دود این اختلاف‌نظرها به چشم اهالی سینما و مردم می‌رود که از تماشای فیلم‌های خوب محروم می‌شوند. از مسئولان دعوت می‌کنم تا با اتحاد و هم‌فکری، این جریان را از پیش ببرند. حقیقتا سینماگران از اختلافات بین مسئولین ناراحت هستند. پیشنهاد می‌کنم مدیران سینمایی کشور اختلافات را درون خود حل کنند، به نتیجه برسند و اجازه ندهند اختلافات به وجود آمده به بیرون درز پیدا کند.»

دیگر نقد تعریف درستی ندارد

گبرلو همچنین به برگزاری مراسم نوشتار سینمایی اشاره کرد و در ادامه صحبت‌هایش خطاب به اهالی قلم و منتقدان گفت: «منتقدان و اهل قلم برای رشد و تعالی باید تلاش کنند و خودشان را با سرعت جهان امروز هماهنگ کنند. متاسفانه امروزه نقد تعریف درستی ندارد وکمتر شاهد نقد با تفکر هستیم و این زنگ خطری است برای این قشر که باید تلاششان را بیشتر کنند که عقب نمانند.»

حسین نمازی و رضا اکبرپور کارگردان و بازیگر فیلم «آپاندیس» مهمانان بخش «ضیافت» برنامه «شب‌های شفاهی» بودند.

اعضای شورا گفتند فیلمت را  اکران نکن، ببر جشنواره

گبرلو به موفقیت  «آپاندیس» در بخش فیلمنامه جشنواره مونترال کانادا اشاره کرد و به نمازی این موفقیت را تبریک گفت. حسین نمازی، کارگردان «آپاندیس» صحبت‌هایش را با مهجور ماندن فیلمش آغاز کرد و ادامه داد: «زمانی که فیلم برای اولین‌بار به شورای پروانه نمایش، ارائه شد فیدبک‌های مثبتی گرفتم، حتی به من گفتند فیلم را برای جشنواره نگاه دارد و اکران نکن. فیلم را در جشنواره جهانی فیلم فجر به نمایش درآمد، در شرایطی که دو نفر از اعضای شورای پروانه نمایش در هیأت داوران جشنواره جهانی هم بودند، اما فیلم نادیده گرفته شد و اتفاق مثبتی برای «آپاندیس» نیفتاد. این موضوع برای من جای سئوال دارد چرا چنین اتفاقی افتاد. زمانی‌که فیلمساز فیلمی می‌سازد انتظار حمایت از سوی مسئولین دارد.»

«آپاندیس» مهجور ماند و فرصت دیده شدن نیافت

وی در ادامه بیان داشت: «من عادت کرده‌ام که جشنواره برایم مهم نباشد اما زمانی که جشنواره فجر آبرو و اعتبار فیلمسازی کشور است و فیلم برای دیده شدن به حضور در جشنواره نیاز دارد معلوم است که این عدم حضور به فیلم آسیب می‌زند. فیلم من در جشنواره مهجور ماند در صورتی که اگر مجال داده می‌شد پتانسیل دیده شدن را داشت.»

«آپاندیس» را نوشتم تا رد شود

نمازی درباره ایده فیلمش توضیح داد: «من برای ساخت فیلمنامه «حرف‌های در گوشی» درخواست پروانه ساخت داده بود که موافقت نشد و از من خواسته شد فیلمنامه دیگری را ارئه دهم و ایده «آپاندیس» زمانی‌که برای عیادت یکی از آشنایانمان به بیمارستان رفته بودم به ذهنم خطور کرد. با خودم گفتم اگر این دفترچه بیمه برای او نبود چه اتفاقی می‌افتاد و این موضوع را بلافاصله به یک طرح سی صفحه‌ای تبدیل کردم و به شورا ارائه دادم؛ با این امید که فیلمنامه رد می‌شود و من فیلمنامه‌ای که دوست دارم را کار می‌کنم. اما طرح «آپاندیس» پذیرفته شد.»

«آپاندیس» را با پلان‌های تک برداشت گرفتیم

کاگردان «آپاندیس» ادامه داد: « با بازیگرها نقش‌شان را تمرین نکردم. ما فقط گذشته نقش‌ها را مثل تئاتر بازی می‌کردیم تا کاراکترها برای بازیگران جا بیفتد. همه فیلم تک برداشت ضبط شده است و کل فیلمبرداری در ۲۴ جلسه انجام شد. جز این موارد، از آنجایی که برای من قصه و شخصیت‌پردازی بسیار مهم است و پس فیلم را فقط برای مردم ساخته‌ام. مردم با تماشای این فیلم می‌خندند و کمی استرس‌هایشان کم می‌شود.»

مردم با «آپاندیس» می‌خندیدند

نمازی در پاسخ به این سئوال که میزان رضایت مردم از فیلم چگونه است؟ گفت: «همه فکر می‌کنند فیلم من تلخ است در صورتی‌که این چنین نیست و در ۷۰ درصد مواقع مخاطب را می‌خنداند. مردمی که فیلم را می‌بینند راضی از سالن بیرون می‌آیند و من کامنت های مثبت زیادی از مردم گرفته‌ام.»

اولین‌بار جایزه مونترال  را اینجا می‌آورم

نمازی در ادامه گفت: «من جایزه فیلمنامه، از جشنواره مونترال گرفتم که تاکنون هیچ‌کس در سینمای ایران در این حوزه چنین جایزه‌ای را نگرفته است اما کسی ارزش آن را ندانست. کلی پیشنهاد کار دارم و فیلمم به سوددهی رسیده است؛ اما در بحث تولید و پشتیبانی انتقاد دارم. در پخش  تنها سئوالی که پرسیده می‌شود این است که بازیگرت کیست؟ فیلم ما با وجود اینکه خط قرمزی را رد نکرده است اما حوزه هنری سالن‌هایش را از آن دریغ کرد.»

نادیده گرفته شدن «آپاندیس» حقش نبود

در ادامه رضا اکبرپور، از بازیگران فیلم به نکات مثبت «آپاندیس» اشاره کرد و افزود: «این فیلم چند چهره جدید به سینما معرفی کرده که بازی‌های قابل قبولی ارائه کرده‌اند، همچنین دراکران عمومی و جذب مخاطب موفق عمل کرده است. اما نادیده گرفته شد و حقش را خوردند. فیلم «زرد» در جشنواره نیست اما ۵.۵ میلیارد مى فروشد. فیلم «آپاندیس» هم در جشنواره نیست اما جایزه بهترین فیلمنامه را از جشنواره مونترال مى گیرد.

هکرهای فیلم از کپی‌کارتر هم قوی ترن!

در ادامه، غلامعباس فاضلی به عنوان کارشناس فیلم، مقابل محمود گبرلو نشست و نگاه خود از این فیلم را بیان کرد: «در طول یکی دو سال اخیر در سینمای ایران دچار عارضه‌ای با عنوان هکرهای فیلم شده‌ایم. ما در دوران‌هایی در سینمای ایران کپی‍‌برداری از فیلم‌ها را شاهد بودیم اما در فرایند هک کردن فیلمساز فیلم موفقی را آنالیز می‌کند، متریال و مفاهیم اصلی را از فیلم برمی‌دارد وفیلمی را می‌سازد.»

«آپاندیس» نمونه موفق هک شده است

وی «آپاندیس» را فیلمی هک شده از «جدایی نادر از سیمین» عنوان کرد و ادامه داد: «دروغ گفتن، سقط جنین، قشر طبقه کارگر، قاضی و… مواردی هستند که از این فیلم برداشته شده است. این فیلم ایده‌های اصلی یک فیلم موفق را هک کرده است و در یک فضای دیگر ساخته است. ضمن اینکه در طول این فیلم همه بد، عصبانی و خشمگین هستند، جای عشق، مهر و قهرمان کجاست؟»

فیلم تلخ نیست و نقد اجتماعی می‌کند

گبرلو این قیاس را مع‌الفارق دانست و گفت: «در طول تاریخ سینما دروغ به کرات به عنوان موضوع فیلم‌ها مورد استفاده قرار گرفته است و نمی‌توان به این دلیل کل فیلم را زیر سئوال برد.» وی برخلاف فاضلی، «آپاندیس» را فیلمی مبتنی بر نقد اجتماعی عنوان کرد که مخاطبش را به فکر فرو می‌برد و ادامه داد: «سینمای امروز پدیده‌هایی مثل آقای فرهادی و نمازی هستند که تماشاگر با آن‌ها ارتباط نزدیک برقرار می‌کند. این فیلم‌ها با وجود درون تلخی که دارند، مفاهیم شیرینی را در ذهن مخاطب ایجاد می کند.»

اصالت داستان «آپاندیس» عبوس و خشمیگین است

فاضلی با تاکید براینکه بافت فیلم تماما بر عبوس بودن و خشم است، اضافه کرد: «اصالت داستان چه قدر از تجربه اجتماعی و زیستی فیلمسازش برآمده؟ و فیلمساز چه فضاهایی را تجربه کرده به اینجا رسیده است؟ اگر در دهه چهل فیلم‌هایی اینگونه را می‌دیدیم همه حاصل تجربه زیستی فیلمساز بود. به نظر من پشت چنین فیلمی باید اورجینالیتی وجود داشته باشد که به نظر من در لحن و بستر این فیلم نیست.

پس از این بخش گبرلو به همراه غلامرضا موسوی به تحلیل مسائل روز سینما پرداخت.

تهیه‌کننده معمار فیلم است و الزام به سرمایه‌گذاری ندارد

موسوی در ابتدای این گفتگو برای «شب‌های شفاهی» که در مدت اندک آغازش موفق به جذب مخاطبان زیادی شده است آرزوی موفقیت روزافزون کرد  و در ادامه درباره نقش تهیه‌کننده در سینما گفت:«تهیه‌کننده نقش هماهنگ‌کننده را دارد و کسی است که بنای تولید فیلم را می‌گذارد. اگر بخواهم دقیق‌تر بگویم او معمار فیلم سینمایی و کسی شبیه مدیرمسئول در مطبوعات است.»

الزامی به سرمایه‌گذاری نیست، اضافه کرد: «سرمایه می توان از جای دیگری تامین شود. اساسا در کشورهای دیگر سرمایه از طریق بانک‌ها تامین می‌شود. در بسیاری مواقع تهیه‌کننده‌ها ریالی سرمایه‌گذاری نمی‌کنند.»

مافیا زایده قانون است و در سینمای ایران قانونمندی وجود ندارد

این پخش کننده سینما درباه بحث مافیا در مقوله پخش گفت: « مافیا زاییده قانون است و در جایی که قانون‌مند باشد، رشد می‌کند؛ اما در سینمای ایران فکر نمی‌کنم چنین بستر و قانونمندی وجود داشته باشد. به گمان من این واژه بیشتر شبیه شوخی است و اغلب گوینده‌ها با مفهوم آن آشنا نیستند.»

وی تصریح کرد: «مافیا جایی به وجود می‌آید که پول باشد. فروش سالیانه سینمای ایران چیزی در حدود ۱۷۰ میلیارد تومان است و رقمی نیست که جایی برای این ماجراها داشته باشد.»

زیرساخت‌های سینمای مفید و موثرند

موسوی در ادامه وضعیت زیرساخت‌ها و سالن‌سازی سینما را در کشور مثبت ارزیابی کرد و ادامه داد: «در سال‌های اخیر صاحب زیرساخت‌های خوبی شده‌ایم و سالن‌های خوبی برای نمایش فیلم‌ها ساخته شده است. در مجمع‌های تجاری نیز کسبه به این نتیجه رسیده‌اند که سینما می‌تواند به فروش آن‌ها کمک کند و این بدین معناست که سالن سینما ارزش افزوده دارد.»

گلایه درخصوص شیوه اکران پذیرفته نیست

وی درباره پشتیبانی پخش‌کننده‌ها از برخی فیلم‌‌ها گفت: «ما از سال گذشته سیاستی را در شورای تهیه‌کنندگان پایه‌ریزی کرده‌ایم که هر فیلمی سه سانس به طور چرخشی نمایش داده می‌شود. قبل از این اقدام در شورای صنفی نمایش ممکن بود یک فیلم را در یک سانس نمایش بدهند اما درحال حاضر چنین اتفاقی رخ نمی‌دهد و فیلم‌ها در شرایطی یکسان اکران می‌شوند. هرگونه گلایه‌ای در اینباره اشتباه است.» وی اضافه کرد: «هر فیلمی نیز باید جداقل قرارداد هفت سینما را داشته باشد. اما اینکه فیلمی مورد توجه مردم قرار می‌گیرد آن انتخاب مردم است و تماشاچی انتخاب می‌کند که چه فیلمی را ببیند و برای آن وقت و هزینه کند. موضوع مهم این است که باید فیلمی بسازی که مردم دوست داشته باشند.»

از وزیر به اندازه توانایی‌اش انتظار داشته باشید

موسوی درباره نقش فرهنگسازی و ذایقه‌سازی سینما، گفت: «۱۶درصد بودجه کل کشور در اختیار وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است و کمتر از نیم درصد آن به سینما اختصاص دارد. اما با هر حرکتى می‌خواهند جناب صالحى را تا پاى اعدام مى برند؛ درحالیکه باید به قدر همان نیم درصد از ١۶ درصد بودجه از او توقع داشته باشیم. باید واقع بین باشیم و از سینما به اندازه خودش انتظار داشته باشیم.»

به قدر خرج سینما ازش انتظار داشته باشید

این پخش‌کننده سینما تصریح کرد: «مگر ما چه قدر تماشاگر سینما داریم؟ ایرانی‌ها هر سه سال یک بار سینما می‌روند و به طور کلی یک میلیون مخاطب دائمی سینما داریم. آنچه اهمیت دارد این است که سینما را به اندازه خودش ببینیم. اصلاح جامعه را نمی‌توان از سینما انتظار داشت به اندازه‌ای که از آن استفاده می‌کنیم باید انتظار تاثیر داشته باشیم.»

همه زیر چتر شورای عالی تهیه‌کنندگان هستند

موسوی در پاسخ به این صحبت گبرلو که تشکیلات متعدد سینمایی و از جمله گروه‌های مختلف تهیه‌کنندگان، اختلاف بین سینماگران و چندشاخگی باعث عدم نتیجه‌گیری درست شده است، گفت: «کار صنفی در ایران به شدت مشکل است و ما در شواری عالی تهیه‌کنندگان با همفکری کارها را انجام می‌دهیم و جلو می‌بریم. طبیعت هنر این است که هر راهی را ببندند هنرمند راه جدیدی را پیدا می‌کند و ما در همه این سال‌ها تلاش کرده‌ایم که راه را باز کنیم.»

کارگروه صنعت‌سینما راه‌اندازی شد

موسوی در ادامه صحبت‌هایش به تشکیل کارگروهی اشاره کرد و افزود: «معاونت سینمایی آقای حیدریان کارگروهی به دبیری آقای اربابی تشکیل داده است که به زودی بحث صنعت سینما مورد بررسی قرار بگیرد. بعد از چهل سال سینما را به عنوان صنعت معرفی کنند واین موضوع در هیات دولت نیز مطرح شود. پذیرش سینما به عنوان صنعت امکاناتی را به وجود می آورد که می تواند به بالندگی سینمای کشور کمک کند.»

تلویزیون جای خالی اشتغالزایی سینما را پر می‌کند

موسوی در ادامه به اشتغال اهالی سینما در تلویزیون اشاره کرد و بیان داشت: «هر زمانی که تولیدات تلویزیون افزایش پیدا کرده است توانسته به اشتغال سینماگران کمک کند. خانه سینما ۵ هزار عضو دارد که بخش اعظم این‌ها در تلویزیون فعال بودند. سینما با این حجم تولیدات و این میزان زیرساخت برای نمایش فیلم‌ها توان اشتغالزایی برای همه اهالی سینما را ندارد. در طول سال ۵۵ تا ۶۰ فیلم در سینمای بدنه و ۳۰ تا ۴۰ فیلم در گروه هنر و تجربه اکران می‌شود. باید ایجاد شغل داشته باشیم که در حال حاضر ظرفیت تولید بیشتر در سینما وجود ندارد.»

همه وظایف را برعهده اهالی سینما بگذارید

وی در پایان تاکید کرد: «وزارت ارشاد باید همه وظایف را برعهده اهالی سینما بگذارد. طول می‌کشد تا یاد بگیرند اما یاد می‌گیرند. اهالی سینما باید یاد بگیرند خودشان از عهده کارهایشان بربیاند و حقشان را بگیرند. سینمای ایران می‌تواند به جایگاه رفیعی که حقش است برسد و این مهم تنها با اعتماد به هنرمندان امکانپذیر خواهد بود».

گبرلو نیز در پایان پنجمین برنامه «شبهای شفاهی» بیان داشت: «سینمای ایران نیاز به تدبیر، مدیریت صحیح و همفکری فیلمسازان، دولت، مجلس و همه نهادها و ارگان ها دارد. امیداوارم این همفکری و همراهی در سینمای ایران ایجاد شود.»

نوشته پنجمین برنامه «شب‌های شفاهی» روی آنتن رفت/ غلامرضا موسوی: کارگروه صنعت سینما راه‌اندازی می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

دانشجوی انقلابی خارج، عموجان سینمای ایران

جعفری‌جوزانی‌، در ابتدای سخنانش درباره نخستین سال‌های ورودش به عرصه فرهنگ گفت: «دانشجوی انقلابی خارج از کشور بودم، با خیلی از مدیران و مسئولان حکومتی مثل کمال خرازی و جواد لاریجانی آن زمان رفیق بودم. این رفاقت‌ها با بازگشت‌مان به ایران سرآغاز فعالیت ما در تلویزیون شد. خارج از کشور که بودیم هرکدام یک لقب داشتیم که شناخته نشویم. عموجان هم می‌گفتیم. وقتی ایران آمدیم عموجان دیگر لقب من شد، حتی سر صحنه هم همه مرا با همین عنوان صدا می‌کردند. حالا دیگر همه اینطور می‌شناسندم.

ملت از فرهنگ و فرهنگ از هنر هویت می‌گیرد

این هنرمند در ادامه به دلایل وجود معضلات فرهنگی اشاره کرد و گفت: «ما مردم ایران جزو آن دسته‌ای نیستیم که معنای جهان رو درک کرده باشیم و در آن غوطه‌ور شده باشیم. انسان متکی به فرهنگ است. فرهنگ مجموعه از اعتقادات و اعتقادات به معنای اخلاق است. تا زمانی یک فرهنگ زنده است که تولید می‌کند و اگر نکند از ادب و اخلاق فاصله می‌گیرد. همین اتفاق معنای یک ملت را نیز تعریف می‌کند. تعریف ملت به آب و خاک نیست بلکه به فرهنگ است، ملت زمانی معنا پیدا می‌کند که به فرهنگ تولیدکننده مقید باشد. مهم‌ترین بخش فرهنگ، هنر و مهم‌ترین بخش هنر، سینماست چراکه مجموعه‌ای از هنرهاست چون این حس را می‌دهد که گویی واقعیت زندگی را می‌گوید.»

دلیل تغییرات زیرساخت‌های فرهنگ است

او در ادامه از سینما به عنوان مهمترین بخش فرهنگی نام برد و گفت: «مهمترین بخش فرهنگ،هنر است و مهمترین هنر سینماست. بعد از قرن ۱۸ به علت عقب‌افتادگی از انقلاب صنعتی در جهان، جریان روشنفکر ما ناگهان تسلیم شد و خود را عقب یافته احساس کرد. روشنفکران چون آگاهی نسبت به آنچه در جهان اتفاق افتاده بود خودش را تحقیرشده احساس کرد و به این جهت تحقیر شد. قشر سنتی هم به جای گفتمان با روشنفکران مبارزه کردند و همین شکاف عمیقی ایجاد کرد که ما را عقب انداخت و نزدیک به ۸۰ سال طول کشید تا در دهه ۳۰ و ۴۰ تحول اتفاق افتاد با یک نگاه جدید که این رشد تکنولوژی به معنای عقب‌افتادگی معیارها و ارزش‌ها هم هست و آن‌ها هم باید تغییر کنند. این باعث می‌شود دوباره بازنگری شود و درنهایت به انقلاب منجر شود. به نظرم بیش از همه مسئولان فراموش کردند چرا این اتفاق افتاد و زیرساخت‌هایی که پیش آمد تا درنهایت به مبارزات خیابانی برسد را از یاد برده‌اند.

امام گفتند سینما باشد، اما کسانی هنوز نمی‌خواهند سینما باشد

جعفری‌جوزانی در ادامه با اشاره به مباحث اول انقلاب گفت: من جزو کمیته استقبال بودم. یکبار در جلسه آقای طالقانی بحث فرهنگی را پیش کشیدیم و پرسیدم که سرانجام مسئله سینما بعد از انقلاب چیست. بحث می‌شد که حکومت برای شکل‌گیری و پایداری نیاز به رسانه دارد و سینما یکی از مهم‌ترین رسانه‌هاست. بحث‌های اول انقلاب نتیجه مثبتی برای سینمای امروز داشت. وی با اشاره به بیانات امام خمینی(ره) در بدو بازگشت به ایران، افزود: «روز اول امام گفتند «ما با سینما مخالف نیستیم». درواقع ایشان معتقد بودند که سینما باید باشد، اما اکثریتی بودند که گفتند سینما باید تعطیل شود! همچنان آن افراد وجود دارند، کله سخت‌هایی که هرچقدر برایشان می‌گوییم باز هم در سرشان نمی‌روند و مانع کار می‌شوند. ما هنوز برای این عده، سینما را تعریف می‌کنیم.

فرهنگ به رئیس‌جمهور و سیاستمداران ربطی ندارد

این کارگردان سینما در ادامه با بیان اینکه مشکل اصلی این است که گسست وجود دارد، افزود: فرهنگ نیاز به مراقبت دارد اما هیچوقت فرهنگ جدی گرفته نمی‌شود و با سیاست مخلوط می‌شود. به همین خاطر با تغییر یک رئیس‌جمهور همه مدیران فرهنگی تغییر می‌کنند. اصلا مگر فرهنگ ربطی به رئیس‌جمهور دارد؟ به آقای نماینده مجلس رای دادند که بیاید به تناسب مشکلات مملکت قانون وضع کند، اما می‌نشیند در مورد سینما حرف می‌زند. مشکل این است که تنها حرف نمی‌زنند، دستور می‌دهند و چون سینما جذاب است مردم حرفهایشان را می شنوند. اما این حرف‌ها از دلسوزی برای سینما نیست، این‌ها بازی سیاسی است. همان‌طور که در زمان انتخابات ما ناگهان عزیز می شویم. اما همین سیاستمداران حتی رئیس‌جمهور در حساس‌ترین موقعیت‌ها، فرهنگ را رها می‌کنند. اصولا فرهنگ رهاست و خودش خود را اداره می‌کند. درواقع فرهنگ آنقدر محکم و مقتدر است که کسی نمی‌تواند از بین ببردش وگرنه تابه حال از بین رفته بود. چراکه سیاستمداران ما فقط با صحبت درباره فرهنگ از آن سوءاستفاده می‌کنند و هیچ کار مفیدی برای آن انجام نمی‌دهند. اهمیت دادن به فرهنگ و طراحی یک نظام ارزشی که هنرمندان را رصد کند و به آن‌ها توجه کند، کمترین اتفاقی است که باید رخ دهد و انجام نمی‌شود.

هنرمندان ماهی‌گیران فصلی

وی در ادامه شاهدمثالی برای وضعیت موجود آورد و بیان کرد: وضعیت تاسف‌آور است. مسئولان بیمه اصلا سینما را به رسمیت نمی‌شناسند و نگاهشان به ما همچون ماهى‌گیران فصلى است. این حرف را به همسر یکی از دوستانم که به تازگی فوت کرده گفته بودند. آنها هنرمند راهم به رسمیت نمى شناسند، اما هر روز به تناسب اقتضائاتشان یک رنگ تازه مى گیرند یا تغییر می کنند. در  چنین شرایطی مدیر فرهنگی هم بدون شناخت از فضا، یک روز با تلفن منصوب می‌شود و روز بعد از کار برکنار می‌شود؛ دیگر چه انتظاری می‌توان داشت. مدیر فرهنگی به هیچ‌وجه نباید در اختیار جریان‌های سیاسی باشد که بتوانند تغییرش دهند. آنها پاسدار ستون‌های مهم این مملکت هستند.

دولت وقت اضافه‌اش را صرف اقتصاد کند نه فرهنگ

چرا رئیس‌جمهور یک مدیر سینمایی یا مدیر فرهنگى را تغییر مى‌دهد. اصلا فرهنگ چه ارتباطى به رئیس‌جمهور دارد، یعنى آنقدر فرصت هست که چنین جزئى به مسائل وارد شوند؟ چرا این فرصت را براى حل مشکل اقتصادى نمى‌گذارند؟ کار دولت حل مشکلات اقتصادی و سیاست خارجی و… است. در مبحث فرهنگ دولت باید به سینماگران و مسئولان فرهنگی کمک کند تا خودشان مشکلاتشان را حل کند.

هنرمند ساختن هم بازی خودمان است

او درخصوص نقش هنرمند نیز با بیان اینکه اصولا هرکس که فیلم می‌سازد هنرمند نیست، افزود: سى و هفت سال است که جشنواره درست مى‌کنیم اما هنوز سیاست‌مان مشخص نیست. یک عده را هم داور مى‌کنیم و مى‌گوییم فیلمساز است و کلى جایزه گرفته، جایزه‌هایى که بازى خودمان است.

ما نیاز به وزارت ارشاد نداریم

ما در شرایط پیچیده‌ای قرار گرفتیم که یک طرف دولت‌ها (اشاره به هیچ دولت خاصی ندارم) هستند و یک طرف مافیا. مقصودم از مافیا هم تصاویر گانگستری نیست. زمانی که یک گروه محدود با استفاده از رانت‌ها، سینماها را مجانی گرفتند، در هیأت پخش هستند و خودشان هم تولید می‌کنند یعنی مافیا؛ در این شرایط ما دیگر وزارت ارشاد نمی‌خواهیم چون یک گروه کوچک همه تصمیم‌ها را می‌گیرد. این در تناقض وجودی فردی و صنفی است که صاحب سالن می‌شود جزو اعضای پخش؛ این وضع در کنار تغییرات مدام مدیران سینمایی نابودکننده است.

در ادامه برنامه محمد حمزه‌ای و حمیدرضا آذرنگ مهمان «شب‌های شفاهی» شدند تا درخصوص فیلم «آذر» و حواشی ایجاد شده در آن صحبت کنند.

حاشیه‌های «آذر» باید درون خودمان حل شود

گبرلو در ابتدای صحبت از محمد حمزه‌ای درباره علت ایجاد حواشی برای اولین فیلم بلندش سوال کرد و این کارگردان گفت: «فیلم آذر اولین فیلم در سینمای ایران نیست که دچار حاشیه شده است، اما من به عنوان کسی که سال‌ها در سینما به عناوین مختلف تلاش کرده‌ام، اعتقادم بر این است که ما در سینما خانواده هستیم و باید مشکلات بین خودمان حل شود. خانواده سینما به قدر کفایت از بیرون دچار حمله و لطمه قرار گرفته. وی درادامه با بیان اینکه من قائل به گفتگو هستم، گفت: گفتگوهای زیادی انجام دادم اما  تا به حال کلمه‌اى درخصوص حاشیه «آذر» صحبت نکردم که به این اتفاقات دامن زده شود.

سعی کردم با گفتمان از گروه «آذر» دفاع کنم

حمیدرضا آذرنگ با تاکید بر اینکه قبل از مصاحب بارها با تهیه‌کننده فیلم «آذر» صحبت کردم، افزود: سعی کردم با گفتمان دیالکتیک این موضوع را حل کنم و از تلاش همه گروه دفاع کنم؛ اما وقتی جوابی نگرفتم به جایی رسیدم که مصاحبه کردم. نه تنها در پیام‌هایم به تهیه‌کننده و نه در مصاحبه‌ام هیچ‌جا از خودم اسم نبردم و فقط از گروهى که بسیار تلاش کرده بودند حرف زدم.

فقط تلاش می‌کنم از سلامت اکران حمایت کنم

محمد حمزه‌ای با اشاره به حق و حقوق کارگردان و تهیه‌کننده در یک پروژه سینمایی، بیان کرد: با وجود همه اتفاقاتی که رخ داده وظیفه صنفی و حرفه‌ای خودم می‌دانم که از سلامت اکران «آذر» حمایت و دفاع کنم. بهتر است که درخصوص این حواشى صحبت نکنیم و از «آذر» بگوییم.

دغدغه مضامین اجتماعی را داشتم نه فیلم پرفروش

حمزه‌ای در پاسخ به این‌که چرا برای نخستین فیلم سینمایی سراغ یک اثر پرفروش نرفته، بیان کرد: سه سال پیش پروانه ساخت برای یک فیلمنامه داشتم که آن‌هم مشکلاتی داشت و امکان ساختش فراهم نشد. جز آن چند پیشنهاد هم وجود داشت که مرتبط به سینمای بدنه بود، اما آن نوع سینما آدم خودش را می‌خواهد ولی برای من حتی در سینمای کوتاه و ویدیویی‌ام به دنبال مضامین انسانی بودم. این دغدغه را نداشتم که فقط یک فیلم پرفروش بسازم.

حواشی فیلم جهت‌دار است و واقعیت نیست

در ادامه پرویز آبنار، صدابردار و صداگذار این فیلم روی خط تلفن برنامه آمد و با بیان اینکه در طول سال‌ها فعالیت این اولین‌بار است که می‌بینم برای یک فیلم روی اکران چنین حواشی‌ای به وجود می‌آید، افزود: در بحث تبلیغات عجیب است که این حرف‌ها را می‌شنوم، تهیه‌کننده به تناسب دغدغه‌ای که برای فروش دارد، مسلما نوع تبلیغات را انتخاب می‌کند. اعتراضات آقای آذرنگ که تنها به این حواشی دامن می‌زند و حرف‌های آقای حمزه‌ای که یک کارگردان فیلم اولی هستند دور از انصاف است. به نظرم این دوستان باید تشکر می‌کردند. معتقدم حاشیه به وجود آمده جهت‌دار است، واقعیت اتفاقات اینطور نبود. من خودم نام کارگردان و بازیگر فیلم «آذر» را روى سردر سینماها دیدم و حذفى وجود نداشت.

تهیه‌کننده خدایی دیگر معنایی ندارد

بازیگر این فیلم در ادامه با تاکید بر اینکه از تصاویر عمومی این فیلم در شهر و سردرهای سینما مشخص نیست من چه‌کاره فیلم هستم، اما آرزومندم «آذر» مشکلات مالی تهیه‌کننده را مرتفع کند و مورد رضایت مخاطبان قرار بگیرد، افزود: با این وجود در هیچ جامعه‌ای خصوصا در جامعه ما که به اخلاق پایبندیم، کارگردان خدایی یا تهیه‌کننده خدایی معنا ندارد. سوالم این است که اگر صداى فیلم هم دچار مشکل مى‌شد، آقاى آبنار باز هم سکوت مى‌کردند و یا از تهیه‌کننده تشکر مى‌کردند یا معترض مى‌شدند!؟ متاسفم که خودمان را عضو خانه سینما مى‌دانیم اما نسبت به حذف کارگردان از همه تبلیغات و اتفاقات فیلم «آذر» واکنش نشان نمى‌دهیم.

پای «آذر» ایستاده‌ام تا اکران تمام شود

محمد حمزه‌اى در پایان در واکنش به سخنان پرویز آبنار، خطاب به محمود گبرلو بیان کرد: شما از حواشی پرسیدید و من سکوت کردم، هنوز هم سکوت می‌کنم. «آذر» فیلم من است. من با تمام انرژی پاى آن ایستادم. اگر تابه حال از حاشیه‌ها حرف نزدم به این خاطر بود که فیلم روى پرده اکران است و تلاشم را مى‌کنم تا از حاشیه دور بماند و در نمایش ضربه نخورد. نکاتی مانده که در فرصت خودش از آن صحبت کنیم.

متخصصان مفهوم کارگردان و تهیه‌کننده را بازتعریف کنند

حمیدرضا آذرنگ در پایان با توجه به مباحث شکل گرفته حول حواشی برنامه، خطاب به محمود گبرلو، مجری و تهیه‌کننده برنامه عنوان کرد: با احترام به همه متخصصین سینما، می‌خواهم خواهش کنم یک برنامه درخصوص مفهوم کارگردان، تهیه‌کننده و تأثیرات و تأثراتشان بر یک اثر را با حضور متخصصان امر داشته باشید. من بعد از این‌همه سال کار کردن؛ قبل از این فیلم‌ها و تئاترها، که دستیار سه صحنه بودم، تا به حال به جد دیدم که چطور حضور یک تهیه‌کننده در اثر می‌تواند آرامش را به گروه منتقل کند و در کیفیت، بازدهی اثر تاثیر داشته باشد. مبحث دیگری که وجود دارد قراردادهایی است که یک طرف آن تهیه‌کننده و طرف دیگر تخصص‌های دیگر هستند. هیچ‌کجای این قرارداد اشاره نشده است که اگر متخصصان طرف قرارداد احساس کردند که به اعتبارشان لطمه می‌خورد و یا با حضور در یک فیلم مورد هجمه قرار می‌گیرد چه راهکاری برای فسخ قرارداد وجود دارد.

حواشی فیلم در ضمائم آن نوشته نمی‌شود

در بخش «تحلیل فیلم»، امید نجوان به عنوان کارشناس فیلم، مهمان چهارمین برنامه محمود گبرلو بود. نجوان در ابتدا بحث با بیان اینکه آذر نخستین فیلمی نیست که دچار حاشیه شده است، افزود: حواشی فیلم در ضمائم آن نوشته نمی‌شود و مخاطب تنها فیلم را می‌بیند. بسیاری از فیلم‌های ماندگار تاریخ سینمای ایران و جهان، در سر صحنه حواشی زیادی داشتند، مثل فیلم «پدرخوانده» که درگیر حاشیه بود اما درنهایت فقط این فیلم ماند نه حواشی‌اش.

شتاب فیلمنامه و کارگردانی قابل قبول

وی در ادامه با اشاره به کاهش تماشاگران اصیل سینما که موجب شده سطح سلیقه مخاطبان بسیار پایین بیاید، بیان کرد: «آذر» فیلم بینابینی است. شتاب در نگارش فیلمنامه  و نبود تحقیقات در آن مشخص است. البته درخصوص کارگردانی، فیلم اول برای این فیلمساز قابل قبول است. تأثیر سال‌ها دستیاری به محمد حمزه‌ای کمک زیادی کرده است.

داستان قابل حدس اما جذاب

کارشناس فیلم در ادامه با بیان اینکه تماشاگر اگر سینما و تلویزیون را دنبال کرده باشد، بسیاری از داستان‌ها برایش قابل حدس است، گفت: به طورخاص داستان قصاص که موردنظر «آذر» است، مشخصا در سریال «زیر تیغ» به بهترین شکل تصویر شده بود. وی در ادامه با اشاره به داستان زن‌محور این فیلم گفت: اسم فیلم بیان‌گر استراتژی زنانه فیلم است و پرداختن به موضوعات زنانه در سینما، همیشه جذاب بوده است. ‌بحث کار کردن زنان هنوز در جامعه عادی نشده و یک بحث ریشه‌دار و قدیمی‌ به شمار می‌رود، ضمن آن که پرداختن به آن، ضرورت جامعه‌ای است که هنوز در حال پوست‌اندازی است.

پایان کپی فیلم‌های فرهادی است

این منتقد باسابقه نحوه پایان‌بندی فیلم «آذر» را نامناسب و کپی‌برداری نادرست از کارگردان‌های موفقی همچون اصغر فرهادی دانست و گفت: پایان فیلم کپی‌برداری شده از کارهای اصغر فرهادی است و نقطه ضعف سینمای ایران در این اواخر نحوه استفاده از این پایان باز است که در «آذر» این پایان باز خیلی مبهم و بی معنی وجود داشت. در هر حال تاریخ مشخص می‌کند چه فیلمی تاثیرگذار می‌شود و هیچ یک از آثار از این قاعده مستثنی نیستند.

نوشته از بررسی سینمای بومی و ملی با مسعود جعفری‌جوزانی تا حواشی فیلم «آذر» در «شب‌های شفاهی» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

بودجه سینما تزئینی نیست، نیاز به تدبیر و مدیریت صحیح دارد

محمود گبرلو در سرمقاله سومین برنامه «شب‌های شفاهی» در واکنش به لایحه بودجه سال ۹۷ و میزان بودجه فرهنگ و هنر، تعیین میزان آن را با توجه به مدیریت دانست و گفت: طبیعتا تنظیم بودجه برای یک مرکز فرهنگی به خصوص سینما نیاز به تدبیر و مدیریت درست دارد. اگر بخواهیم بودجه سینما را تنظیم کنیم حتما باید شناختی از سینما داشته باشیم. باید شناختی از سینمای ایران، ابزار و وسایل آن و مشخصا شناختی از فیلمسازها و فیلم‌های آن داشته باشیم. اگر می‌خواهیم بودجه سینمایی را تامین کنیم حتما باید شناخت بهتری نسبت به سینما در جهان داشته باشیم. اگر این شناخت نباشد مسلما مدیریت صحیحی برای تعیین بودجه سینما نخواهیم داشت. مسلما تصویب بودجه‌ای که تنها به تولید فیلم‌های فاخر به تعداد انگشتان یک دست یا تنها ۷۰ یا ۸۰ فیلم سینمایی در طول سال برسد، اشتباه محض است. این ایام، زمان تعیین بودجه کل کشور و بودجه سینماست. انتظار داریم که مدیران محترم و دست اندرکاران بودجه و دولت محترم، با نگاهی که در رأس امور و برنامه‎‌هایشان قرار دارد به سینما توجه کنند و بودجه سینما را تعیین کنند. بودجه سینما نباید یک بودجه تزئینی باشد، بلکه باید یک بودجه واقعی باشد که ما بتوانیم به سینمایی که نیاز مخاطب امروز است دست پیدا کنیم.

صنف تبدیل به بنگاهی برای چانه‌زنی و مواضع شخصی شده

محمود گبرلو در بخش «کافه ستاره» در گفتگوی ویژه خود رودررو با مهدی کرم‌پور نشست. گبرلو در ابتدای گپ با این فیلمساز و فیلمنامه‌نویس سینمای ایران، از او تحلیلی درخصوص وضعیت صنفی خانه سینما خواست. کرم‌پور در پاسخ به این سوال با بیان برای ما که جنون خدمت به مردم داریم، این تفکر همیشه هست که برای خدمت به مردم حرکت خواهیم کرد، گفت: من هم با چنین تصوری وارد کار صنفی شدم و بسیاری از لحظات خوب زندگی‌ام را در کار صنفی گذراندم. اما واقعیت این است که تشکل‌های ما هیچ‌گاه به شکل صحیح خود رشد نکرده‌اند و تبدیل به باشگاه‌هایی شدند که یا اعضای شورای مرکزی، از سایر افراد به عنوان اهرم استفاده می‌کنند تا به اعمال فشار یا چانه‌زنی خود برسند، یا نخبگان تصمیم گرفتند که در کارهای صنفی حاضر نباشند همین موجب شده که دلسردی و دلزدگی در کارهای مشارکتی به وجود بیاید. البته مقصودم تلاش‌های فردی نیست. من از منوچهر شاهسواری که مدیریت فعلی خانه سینما را به عهده دارد صحبت نمی‌کنم. او توانایی‌هایش را وقف کارهای صنفی کرده، اما به صورت عام، اساس کارهای صنفی در ایران به درستی پایه‌گذاری نشده و ما نیازمند یک بازتعریف دوباره هستیم. متاسفانه امروزه با تجمع نخبگان در رأس کارهای صنفی مواجه نیستیم و بیشتر کسانی که کاری ندارند در این امور مشارکت می‌کنند. همین باعث شود که افراد از مواضع صنفی برای کارهای شخصی خود بهره ببرند و درنتیجه سایرین از مشارکت در امور صنفی دلزده شوند.

وجود مافیا در صنعت سینما شبیه شوخی است

کرم‌پور درخصوص حضور تأثیر مافیا بر رونق سینمای ایران، با اشاره به اینکه گردش سینمای ایران اصلا گردش حیرت‌انگیزی نیست، بیان کرد: وضعیت فروش سینماها که رقمی نزدیک به ۱۵ میلیارد است در مقوله صنعت سینما بیشتر شبیه شوخی است. مافیا زمانی رشد می‌کند که سودهای کلانی در آن اتفاق بیفتد. اینکه بعضی از افراد امکانات بهتری دارند، اینکه عدالت در امکانات وجود ندارد، مسائله غیرقابل انکار است اما من به مافیا معتقد نیستم.

اولویت دولت روحانی هم مثل دولت‌های تکنوکرات سینما نیست

مهدی کرم‌پور در تحلیل عملکرد دولت‌های مختلف و دولت فعلی که زمانی مدافع آن بوده است، با بیان اینکه به تناسب موجودی‌ای که وجود داشت و به نسبت وظیفه‌اش در مقام یک هنرمند، در هر دو دوره به آقای روحانی رای داده است، بیان کرد: اما همیشه می‌دانستم که اولویت دولت روحانی هیچگاه بخش فرهنگ و هنر نبوده است.  اولویت این دولت هم مثل سایر دولت‌های تکنوکرات، سیاست خارجی و اقتصاد است، مثل دولت مرحوم هاشمی رفسنجانی. مشخصا بودجه‌ای که برای این بخش درنظر گرفته شده، نشان‌دهنده این ماجراست. چون سینما همیشه در قاب دیده می‌شود، تصور می‌شود که پول زیادی دارد، اما حقیقت این است که همه قدرت سینما از مردم است، اگر مردم دوستش داشته باشند مطرح است و اگر نه نیست.

باید نقشه را تغییر دهیم، نه با افراد تکراری دستورالعمل را عوض کنیم

وی در ادامه افزود: ناپلئون بناپارد می‌گوید اگر از مسیری رفتی و شکست خوردی، یا فرمانده را عوض کن، یا آدم‌هایت را عوض کن یا نقشه‌ات را تغییر بده. به نظر من با این آدم‌های تکراری، نه آقای ایوبی، نه آقای حیدریان قادر به ایجاد تغییر نیستند. تغییر متعلق به زمانی است که نقشه این راه عوض شود، پس همه چیز باید تغییر کند. نه اینکه همان افراد قبلی دوباره کنار هم قرار بگیریم و تنها دستورالعمل را عوض کنیم؛ بی‌تردید دوباره شکست خواهیم خورد. ابتدا باید برای نیازهای جدیدمان به این برسیم که ملزم به تغییر هستیم.

روزی که هنرمند از جامعه عقب بماند، روز مرگ اوست

گبرلو، بحث را به سمت جایگاه هنرمندان در مقوله رونق سینما معطوف کرد و کارگردان «سوفی و دیوانه» در این خصوص با بیان اینکه بسیاری از افراد سینمای ایران که سبقه خوبی داشتند امروز از مخاطبان خود عقب افتاده‌اند ادامه داد: زمانی که هنرمندی از جامعه خود عقب بماند روز مرگش است و هیچکس هم نمی‌تواند به او کمک کند. یک هنرمند تنها اگر بتواند با مردم و فضای دنیا پیش بروند موفق خواهد بود.

همیشه همراه مخاطب بودم و به سود اقتصادی رسیدم

او در پاسخ به این سوال که چقدر توانسته با مردم پیش برود، گفت: سعی کرده‌ام فقط با مردم پیش بروم. کرم‌پور در واکنش به این سوال که پنج فیلم کارنامه او نتوانسته مخاطب را جذب کند و آیا این نمونه‌ای از عدم همراهی هنرمند با مردم جامعه نسست، بیان کرد: همیشه مخاطب برای من مهم بوده است و در هر پنج فیلم که تهیه‌کننده هم بوده‌ام، توانستم سود اقتصادی داشته باشم.

بضاعت هالیوود در سینمای ایران نیست

مجری برنامه با بیان اینکه سود اقتصادی با جذب اکثریت مخاطبان سینمای ایران متفاوت است، از مهمانش پاسخ شنید: هیچ فیلمی در سینمای ایران نداریم که بتواند ۱۰ میلیون مخاطب به سینمای ایران بکشاند؛ که اگر این اتفاق بیفتد برای یک کشور ۸۰ میلیونی که حتی پرفروش‌ترین فیلم‌هایش جزو سینمای مخاطب خاص محسوب می‌شوند، اتفاق فوق‌العاده‌ای است. اساسا بضاعت این اتفاق که در هالیوود رخ می‌دهد در سینمای ایران وجود ندارد. امروز اگر کمدی در سینما پرفروش می‌شود به این معنی نیست که همه مردم فیلم را تماشا کرده‌اند. معتقدم مردم خیلی باهوش‌تر از این هستند که چنین سلیقه‌ای داشته باشند، حتی بسیاری از مردم سینمای ایران را دوست ندارند و از اساس تماشا هم نمی‌کنند. سال‌هاست که مردم سینما را از سبدشان بیرون گذاشته‌اند، شاید به گالری‌های نقاشی سر بزنند و به سالن تئاتر بروند اما برای فیلم سراغ بهترین‌های سینمای جهان می‌روند و آن را در خانه‌شان تماشا می‌کنند؛ چون معتقدند که همه سینمای ایران همین فیلم‌هایی است که با عنوان پرفروش به خوردشان داده می‌شود.

من برای قشری فیلم می‌سازم که دنبال جریان اصلی نیست

وی در ادامه افزود: در جواب مردمی که سینمای ایران را دوست ندارند، بگوییم همه سینمای ایران این نیست. خوب است که کسی مثل من برای قشری از مردم فیلم می‌سازیم که به دنبال جریان اصلی موجود سینما نیستند. هرکسی باید بتواند مخاطب خودش را به درستی بشناسد. زمان اکران فیلم «چه کسی امیر را کشت؟» روی سردر سینماها و بعدها روی سی‌دی‌های فیلم نوشتیم این فیلم را برای سرگرمی نبینید، همان فیلم چهار برابر هزینه تولیدش فروش داشت، رقمی که آن سال هیچ فیلمی بدست نیاورد.

سینما باید مثل گردشگری مسیر صنعتی شدن را طی کند

محمود گبرلو این مسئله را ضربه‌ای به صنعت سینما می‌داند، اما کرم‌پور معتقد است در ایران چیزی به نام صنعت سینما وجود ندارد. کرم‌پور در توضیح این مسئله که یکی از مهم‌ترین اتفاقات برای سینمای ایران تبدیل شدن به یک صنعت است، بیان کرد: مهم‌ترین بحث ما در شورای راهبردی سینما که بارها درباره آن صحبت و هفت بیانه هم منتشر کردیم، همین صنعتی شدن سینما بود، اما تا زمانی که ما نپذیریم از سینما چه چیزی می‌خواهیم اتفاقی نخواهد افتاد. ما با سینما شبیه بمب اتم برخورد می‌کنیم، درحالی‌که در هیچ جای جهان با سینما اتفاق عجیبی نیفتاده است. درواقع سینما باید مسیری را که گردشگری طی کرد که تبدیل به صنعت توریسم شد، برود.

دولت باید سینما را از فضای بینابینی خارج کند

کارگردان «پل چوبی» ادامه داد: آنچه ما از دولت می‌خواهیم این است که همه مسائل مشمول صنعت شامل حال سینما هم بشود. تمام مشمولات برای صادرات، گسترش و توسعه به سینما هم اختصاص داده شود. این اتفاق نیاز به همیت دولت دارد؛ اما هنوز سینمای ایران یک اتفاق بینابینی است که گاهی خصوصی و گاهی دولتی است. همین مشکلاتی که برای پروانه ساخت و نمایش پیش می‌آید به خاطر این فضاست. ما اگر صنعت بودیم اصلا نیازی به پروانه ساخت نداشتیم، یک بودجه‌ای برای تولید در نظر گرفته می‌شد و فیلم به پروانه نمایش ارائه می‌شد. حتی سیستم اکران بلاتکلیف است. نه دولت سرگروه‌ها را مشخص می‌کند و نه به بخش دولتی می‌سپارد و هنوز هر فیلم بعد از تعیین سرگروه‌هایش باید مجزا با زیرگروه‌ها قرارداد ببندد؛ مثل ماجرای تاید و پودر که هنوز مشخص نیست کدام درست است! درواقع در هیچ بخشی تکلیف ما مشخص نیست، سینمای ما دچار بحران مشروعیت است و هنوز برخی فکر می‌کنند، اصلا چرا این سینما هست؟ وقتی تکلیف سینما به عنوان صنعت و هنر مشخص شود تازه باید همه چیز را ذیل این صنعتی شدن بازتعریف کنیم. اگر امروز موفقیتی حاصل می‌شود نتیجه تلاش‌های فردی است، جریانی وجود ندارد. به همین خاطر اگر کسی بتواند ظرف مخاطب خودش را بشناسد موفق است.

صنعتی شدن نیازمند تصمیم حاکمیت و تشکیل نهاد تهیه‌کنندگی است

کرم‌پور متولی اصلی این امر را در درجه اول حاکمیت دانست که باید به واسطه یک قانون باید صنعتی شدن سینما را رقم بزند. پس از آن باید سینما به بخش واگذار شود. ما همچنین نیازمند یک نهاد تهیه‌کنندگی قوی هستیم که این صنعت را تحویل بگیرد و با قوانین مشخصی که وجود دارد نسبت به آن پاسخگو باشد.

فارابی هم درگیر تسلسل مشاوران تکراری است

وی در پاسخ به سوال مجری، درخصوص عملکرد فارابی مبنی بر حرکت به سمت بخش خصوصی، بیان کرد: نمی‌دانم روشی که فارابی می‌رود به نتیجه برسد، چراکه مثل همیشه در دور تسلسل مشاوران تکراری هستند، اما اگر شعار ندهیم و تلاش کنیم تا کمپانی شکل بگیرد، مسلما اتفاق مثبتی است.

سینما نیاز به تشکیلات بزرگ ندارد، یک سازمان کوچک و نهادهای پرقدرت می‌خواهد

وی در ادامه افزود: می‌دانید چرا چهار تشکل تهیه‌کنندگی وجود دارد. این‌ها باید کمپانی می‌شدند و چون نتوانستند، دور هم جمع شدند و گعده تشکیل دادند. درواقع ما هنوز به یک نهاد مدنی صنفی نرسیدیم. ما یک چیز از شوروی سابق یاد گرفتیم به نام خانه سینما، که حتی دیگر آنجا هم وجود ندارد. هیچ جای جهان نهاد مشابه خانه سینما وجود ندارد که کارفرما و کارگر کنار هم باشند. سینما نیاز به چنین تشکیلات بزرگی ندارد، سینما باید یک جمع کوچک باشد که در یک ساختمان چند طبقه قرار بگیرد و شما هروقت خواستید حتی رئیس سازمان سینمایی را در همان ساختمان پیدا کنید. ما نیازمند نهادهای کارفرما و کارگری هستیم که بتوانند پاسخگو باشند و همه مسئولیت‌ها هم در اختیار این نهادها قرار بگیرند تا پاسخگو باشند.

سینمای دورهمی ما بی‌مخاطب محکوم به مرگ است

ما در دنیا یک سینمای مخاطب خاص داریم که با پول کم فیلم می‌سازند و مخاطب محدود دارند. اما متاسفانه ما در ایران همیشه چرخ را از نو اختراع می‌کنیم. سینما در همه جهان یک پدیده تعریف شده است، ما یا می‌خواهیم به صنعت سینمای ایران تبدیل شویم یا یک دورهمی داریم که با آن بهمان خوش می‌گذرد. هرکس توانست از یک ارگان دولتی، حاکمیتی و خارجی پول بگیرد و فیلم بسازد، اما تا وقتی که این جریان مخاطب نداشته باشد محکوم به مرگ است.

بهمن گودرزی: مسئولان کمدی را جدی نمی‌گیرند و آن را به سمت سخیف‌سازی برده‌اند

بهمن گودرزی، کارگردان و یزدان فتوحی، فیلمنامه نویس و بازیگر فیلم «ثبت با سند برابر است» مهمان بخش «ضیافت» برنامه «شب‌های شفاهی» بودند. در ابتدا کارگردان اثر به سوالات مجری پاسخ داد.

این سینما آرمانی نیست اما ایده‌آل من است

محمود گبرلو در ابتدا با معرفی کارگردان که کارشناسی ارشد کارگردانی از سینما را دارد، پرسید چرا یک تحصیل‌کرده سینما چنین فیلم‌هایی می‌سازد؟ این مسیری است که برای خودتان انتخاب کردید؟ گودرزی در پاسخ با بیان اینکه نمی‌توانم در مورد آینده نظر بدهم، افزود: این مسیر برایم ایده‌آل بوده، گرچه آرمانی نبوده اما مسلما سینمایی بوده که دوستش داشتم. از نظر من سینما زمانی معنا پیدا می‌کند که مخاطب داشته باشد و اگر فیلم‌تان مخاطب نداشته باشد، درواقع فیلم شخصی ساخته‌اید و به سینما به عنوان یک صنعت و تجارت خیانت کرده‌اید. به نظرم اتفاقا باید کمدی بسازیم، کمدی آبرومند و هدفدار؛ درواقع خط و مشی انتخاب مخاطب را ما فیلمسازان تعیین می‌کنیم.

دغدغه‌ام نیست اما کمدی استاندارد می‌سازم

او در پاسخ به این سوال که ساخت چنین فیلم‌هایی دغدغه‌اش است یا به این سمت کشانده شده، گفت: نمی‌توانم بگویم این فیلم دغدغه من است اما اجباری هم برای ساخت وجود نداشته است. در سه فیلمی که ساختم تا به حال نشنیدم که بگویند، لودگی داشت، مبتذل بود، گدایی خنده می‌کرد؛ بلکه فیلم ریتم دارد، دکوپاژ و کارگردانی دارد. فاکتورهایی که در کنار هم یک فیلم استاندارد را می‌سازد.

اکران نیمه دوم سال ناجوانمردانه است

اما تفکری در سینمای ایران حاکم است که هیچوقت فیلم کمدی را جدی نمی‌گیرند، جشنواره ما نیز همین‌طور است در همه دوره‌ها فقط چند فیلم کمدی حضور داشتند. انگار که به نوعی حضور کمدی در جشنواره افت محسوب می‌شود. درحالی که فیلم‌های جدی جشنواره یا اجازه نمایش پیدا نکردند یا عمدتا در گیشه شکست خوردند. جز این ما دچار معضلی به نام ترافیک اکران هستیم. ترافیک بیش از حد فیلم‌ها در نیمه دوم اکران نامنصفانه و ناجوانمردانه است. فیلم‌هاى ما که در این زمان اکران مى‌شوند اگر در نیمه اول روى پرده مى‌رفتند خوش به حالشان مى‌شد. سالن سینما که ساخته نمى‌شود فقط تعداد فیلم‌ها بیشتر مى‌شود.

کمدی ما براساس نقد اجتماعی شکل گرفت

یزدان فتوحی در ابتدا با اشاره به اینکه متاسفانه نگاه به کمدی در سینمای ایران تنها با یک زاویه کمدی سخیف شکل گرفته، گفت: کمدی هم دسته‌بندی‌های خودش را دارد. ما در فیلمنامه، ساخت و اجرا به شدت به کیفیت توجه کردیم و به سمت سخیف‌سازی نرفتیم. قصه‌ای روایت کردیم که برخلاف برخی از کمدی‌ها براساس یک نقد اجتماعی شکل گرفت.

مسئولان راه سخیف‌سازی را باز کرده‌اند

فیلمنامه‌نویس و بازگیر فیلم «ثبت با سند…» ادامه داد: معتقدم سینما باید آزاد باشد که هر گروه و تفکری فیلم بسازند و مخاطب انتخاب کند چه فیلمی را ببیند. درواقع این مسئولان هستند که راه را برای کمدی‌های سخیف باز می‌کنند. اگر کمدی جدی گرفته شود و استانداردهایی برای آن در نظر گرفته شود حتی به جشنواره هم راه پیدا می‌کند.  فتوحی در ادامه یکی از بزرگترین معضل سینمای ایران را ممیزى‌ها دانست و گفت: ممیزی‌هاى فیلمنامه‌ها بیش از حد زیاد شده است. خودمان هم چهارچوب را نمى‌شناسیم. تکلیف ما با ممیزى‌ها مشخص نیست چون این تصمیم‌ها ماحصل سلیقه‌هاست.

مخاطب ته فیلم منتظر آمدن یک بازیگر از پشت پرده است

گودرزی در بخش دوم گفتگو، آغاز سینمایش را همکاری با ایرج قادری دانست. او که دستیاری قادری را در کارنامه‌اش دارد، حضورش در سینمای کمدی را از همان سال‌های دستیاری که همزمان با دانشگاه بود، دانست. کارگردان «ثبت با سند…» که در نگارش فیلمنامه نیز مشارکت داشته، با تاکید بر اینکه در زمان نگارش همه چیز را درنظر می‌گرفتیم، گفت: پس از اتمام فیلمنامه آن را برای دوستانی فرستادیم و نظراتشان را جویا شدیم. یکی از کسانی که به پیشنهاد تهیه‌کننده برای خواندن فیلمنامه انتخاب شد محمدرضا شریفی‎‌نیا بود. او فیلمنامه را دوست داشت و در پروسه تولید به ما اضافه شد. گودرزی در بخش پایانی با اشاره به پربازیگر بودن فیلمش بیان کرد: فیلم این حسن را دارد که هر پرده که شروع می‌شود یک بازیگر چهره هم اضافه می‌شود، تا جایی که تماشاگر پایان فیلم و در زمان تیتراژ منتظر است چهره دیگری از پشت پرده بیرون بیاید.

حسام مقامی‌کیا در تحلیل فیلم «ثبت با سند برابر است»: گودرزی از آزمون این فیلم سربلند بیرون آمده است

در بخش «تحلیل فیلم» سومین برنامه «شب‌های شفاهی»، حسام مقامی‌کیا به عنوان کارشناس فیلم حضور داشت. او که برای تحلیل «ثبت با سند برابر است» آمده بود، سخنان خود را با توصیه تماشای این فیلم آغاز کرد.

«ثبت با سند…» را با احتیاط توصیه می‌کنم

حسام مقامی‌کیا در ابتدای سخنان خویش با طرح این سوال که آیا فیلم «ثبت با سند برابر است» را به دیگران توصیه می‌کند، گفت: با احتیاط بله. این احتیاط به چند دلیل است. نخست اینکه در حوزه کمدی، چه طنز مکتوب و چه فیلم کمدی، خیلی سلیقه‌ها متفاوت است. به طورمثال یک استاد طنزنویس درخصوص «خوب، بد و جلف» گفت، اما من اصلا به آن نخندیدم؛ اما سلیقه‌ام به گونه‌ای بود که در مواجه با این فیلم خندیدم. نکته دیگر این است که در تولید و با توجه به مقیاس سینمای ایران، کمدی‌های حال حاضر نسبت به آینده امیدوارمان می‌کند. از جمله فیلم «ثبت با سند برابر است»؛ با وجود اینکه آنونس فیلم به مخاطب غلط می‌دهد و چنین تصوری ایجاد می‌کند که مبادا این هم یکی از همان کمدی‌های دیگر باشد.

با حذف شوخی‌ها یک فیلم معمایی جدی ساخته می‌شد

اگرچه ایراداتی به این فیلم وارد است اما محاسنش به آن می‌چربد. این فیلم داستان پررنگی دارد. کم پیش می‌آید که یک کمدی با داستان آن هم با رگه‌های معمایی ببینیم، حتی با حذف شوخی‌ها و بعضی موقعیت‌ها، با تسامح می‎‌توان گفت این یک فیلم معمایی جدی از آب درمی‌آمد. روایتی که برای فیلم به واسطه اول شخص، راوی انتخاب شده دلیل دیگر جذب مخاطب فیلم است. علاوه بر این «ثبت با سند…» فیلمی است پر از جزئیات، که اگرچه می‌شد با هزینه و زمان کمتر تولیدش کرد اما پر از لوکیشن و تعدد نماست و پربازیگر؛ که توانسته در نقش‌های فرعی هم خوب عمل کند. با توجه به این‌که دکوپاژ فیلم کمدی، دکوپاژی متفاوت و مختص به این سینماست، بهمن گودرزی موفق عمل کرده است.

کمدی همه جای دنیا جدی گرفته می‌شود

مقامی‌کیا در ادامه در مقایسه با نگاهی که به کمدی‌های سینمای ایران می‌شود، به کمدی لورل و هاردی اشاره کرد و گفت: این کمدی نه پیام اخلاقی و نه شوخی‌های متفاوتی در آن پیدا می‌کنید، همان ایراداتی که منتقدان به کمدی‌های امروز سینمای ایران نیز می‌گیرند. درحالی که در آن نوع، کمدی جدی گرفته می‌شود. یعنی یک موقعیت کمدی که صرفا برای خندیدن تولید شده کاملا جدی اجرا می‌شود؛ تفاوت کمدی نازل با کمدی خوب دقیقا همین جاست.

دسته‌بندی کمدی مشکل خانوادگی دیدن این فیلم‌ها را حل می‌کند

کارشناس فیلم در بحث پیشنهاد یک فیلم کمدی برای خانواده، «ثبت با سند برابر است» را یک نمونه پیشنهاد به خانواده دانست و گفت: بحث فیلم دیدن با خانواده را می‌توان با درجه‌بندی یک فیلم حل کرد و انتخاب نهایی را به عهده تشخیص خانواده‌ها گذاشت. اتفاقا می‌خواهم توصیه کنم که این فیلم را دسته جمعی ببینند چرا که اساسا کمدی دسته جمعی دیدن لذت بیشتری دارد. این فیلم نکاتی دارد که همه طیف‌ها را در برمی‌گیرد، پس این احتمال که بالاخره شوخی موردپسندشان را در فیلم پیدا کنند وجود دارد. در شخصیت‌پردازی‌ها هم تنوع خوبی وجود دارد که هر نوع مخاطبی را جذب می‌کند. به طورکلی می‌توان گفت سوای اینکه می‌توان به آن ایراداتی گرفت، فیلم رضایت‌بخشی است. به طورمثال ایرادات فیلمنامه‌ای که چون این فیلم کمدی بود اساسا روی آن مکث نکردم.

نوشته وجود مافیا در صنعت سینما شبیه شوخی است/ دولت باید سینما را از فضای بینابینی خارج کند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

ناجوانمردانه سر «انزوا» را می‌برند

مرتضی‌علی عباس‌میرزایی، کارگردان؛ لعیا عباس‌میرزایی و امیرعلی دانایی، بازیگران و مهدی ایل‌بیگی، فیلمبردار مهمانان این بخش بودند. در آغاز بحث محمود گبرلو تهیه‌کننده و مجری برنامه، از اوضاع اکران نخستین اثر کارگردان جویا شد. عباس‌میرزایی با بیان اینکه اصلا از وضعیت اکران فیلمش راضی نیست، بیان کرد: اکران بدی داریم و من در تمام مصاحبه‌هایم این را بیان کردم. ناجونمردانه سر «انزوا» را مى برند. البته فیلم خوب دیده مى شود. اما شما اکر بخواهید برای این فیلم بلیت تهیه کنید نمی‌توانید، «انزوا» سانس شب ندارد. درواقع ماجرای اصلی به دلیل حجم بالای اکران است که در نیمه دوم سال اتفاق می‌افتد و در سال ۹۶ و پس از رفع توقیف فیلم‌ها، فشار زیادی به سینما وارد شد، تصمیم بر آن بود که همه فیلم‌ها به سرعت اکران شوند تا به فجر برسیم. بخشی از شرایط اکران هم به این وضعیت بازمی‌گردد؛ با این وجود این مسئله دلسردمان نکرده، به تناسب واکنش‌هایی که از مخاطب دیدیم، انرژی گرفتیم و کار خودمان را می‌کنیم.

چرا به نامزد استعداد درخشان خانه سینما نقد می‌کنند!؟

در ادامه  لعیا عباس‌میرزایى مخاطب قرار گرفت تا درخصوص تدوین فیلم که یکی از نکات موردتوجه این اثر در جشنواره فیلم فجر از سوی اهالی رسانه و منتقدان بود، صحبت کرد. وی با اشاره به اینکه در تدوین «انزوا» آنچه را از برادرم آموخته بودم پیاده کردم، بیان کرد: با ذهنیت‌های برادرم پیش می‌رفتیم. یک جاهایی از تدوین تعریف و یک جاهایی فکر کنم تنبیه‌ام کردند،. برخی منتقدان و اهالی رسانه به تدوین و ساختار کارگردانی نقد داشتند. یکبار در پاسخ به این نقدها در مصاحبه‌ای گفتم اگر جای نقد منفی برای این فیلم وجود دارد چطور کارگردان، از طرف انجمن منتقدان و نویسندگان خانه سینما به عنوان نامزد استعداد درخشان انتخاب شده. با همه این نقدها معتقدم، تدوین «انزوا» که برگرفته از آموخته‌هایم توسط مرتضی‌علی و ذهنیتش بود، ساختار درونی اوست، بدون تقلید و با سبک نو که اتفاق افتاده.

مدیون مرتضی‌علی هستم

مهدی ایل‌بیگی، مدیر فیلمبرداری «انزوا» ابتدای صحبت‌هایش را به شیوه آشنایی با کارگردان اختصاص داد. ایل‌بیگی با بیان اینکه مدت‌ها در فضای فیلم کوتاه کار کرده است و همیشه دوست داشته با فیلمی به سینمای بلند قدم بگذارد که تاثیرگذار باشد، گفت: این اتفاق با «انزوا» برایم افتاد. درواقع من مدیون ذهن پرورش یافته کارگردانی هستم به نام مرتضی‌علی که خیلی به من کمک کرد تا بتوانم توانایی‌هایی را که در درونم وجود داشت را کشف کنم و به خودم ایمان بیاورم که می‌توانم.

فیلم خوب راه خودش را در اکران پیدا نمی‌کند، در خانه مردم پیدا می‌کند

امیرعلی دانایی، بازیگر نقش اول فیلم  نیز در ادامه با توضیح اینکه فیلمنامه را زیاد خوانده و با کارگردان درخصوص نقش صحبت‌های زیادی کرده، گفت: این نقش درونی است. زمانی هم که مقابل دوربین رفتم با این نقش بسیار راحت بودم. امادرخصوص مسئله اکران که صحبت کردید، گرچه من هم معتقدم که فیلم خوب راه خودش را پیدا مى‌کند، اما وقتى سالن و سانس براى فیلم وجود ندارد چطور مخاطب مى‌تواند فیلم را پیدا کند. در بالاترین سطح که یک فیلم ۲ میلیارد می‌فروشد ۲۰ میلیون مخاطب دارد، اگر ما می‌گوییم فیلم خوب راه خودش را پیدا می‌کند در مسئله اکران  نیست بلکه بعد از اکران این فیلم به شبکه نمایش خانگی می‌آید و سرانجام دیده می‌شود.

در بخش بعدی مجری برنامه با اشاره به داستان ملتهب فیلم این سوال را مطرح می‌کند با وجود اینکه داستان‌هایی چون «انزوا» ماجراهای روز جامعه ماست اما در سینمای امروز کمتر شاهد هستیم فیلمسازها به سمت این‌جور داستان‌ها بروند. شاید فیلمسازها درگیر ممیزی‌های شخصی شده‌اند.

فیلم اصلاح نخورد چون تلخ نبود/ ذات سینمای اجتماعی تلخ است

مرتضی‌علی عباس میرزایی در پاسخ به این موضوع مطرح می‌کند: این ممیزی‌ها از مجموع ممیزهایی که در فضای اطراف شما رخ داده است در وجود شما شکل می‌گیرد. وی با بیان اینکه به تازگی ادبیات جدیدی به پروانه ساخت وارد شده است، شما ممکن است به جای هرگونه مشکلی که منجر به عدم‌دریافت پروانه ساخت شود، بشنوید: به صلاح‌ات نیست این فیلم را بسازی. در چنین شرایطی من شانس آوردم که زمان دریافت پروانه ساخت حبیب ایل‌بیگی مسئول اداره نظارت و ارزشیابی بود، چراکه او از سال ۷۶ که روابط عمومی انجمن سینمای جوان بود، مرا می‌شناخت؛ در غیر این‌صورت امکان نداشت دوستان حاضر در آن شورا من را به عنوان کارگردان قبول کنند؛ ضمن اینکه اصولا فاکتورهای متفاوتی داشتند و حتی بسیار با جهان فیلم کوتاه بیگانه بودند. «انزوا» واقعا اصلاح نخورد، اگر بازنویسی اتفاق افتاد به خاطر علاقه شخصی من و پیمان جعفری بود. باید قبول کنیم که در مورد مسائل اجتماعی حرف زدن تلخ است. تا زمانی که نخواهیم قبول کنیم که جامعه مشکل‌داری داریم و به عنوان هنرمند سمتش نرویم تا نشانشان دهیم و برایشان راهکار ارائه ندهیم، همین وضعیت پیش می‌آید که نتیجه نگاه‌مان شده این سینما، با فیلم‌هاى کمدى که حتی برخى از آن‌ها سخیف‌اند.

حبیب ایل‌بیگی مخالف حضورم در «انزوا» بود

مهدی ایل‌بیگی در ادامه مخاطب محمود گبرلو قرار می‌گیرد تا درخصوص این مشکل سینمای ایران با توجه به شناخت‌اش درباره حضور عمویش در اداره نظارت و ارزشیابی اظهارنظر کند. ایل‌بیگی در ابتدا با بیان اینکه من و حبیب ایل‌بیگی فقط عمو و برادرزاده‌ایم در نسبت فامیلی، اما در سینما هیچ ارتباطی نداریم. اصولا آشنایی من با مرتضی‌علی در یک گروه مجازی فیلم کوتاه بود. اما یکی از کسانی که مصرانه معتقد بود من نباید فیلمبردار این اثر باشم، عمویم بود.

خط قرمز برای همه یا هیچکس

امیرعلی دانایی نیز با بیان اینکه خط قرمزها در سینما نامشخص است، ادامه داد: اگر خط قرمزی هستند که باید برای همه باشد، این محدودیت‌ها چطور برای برخی راحت‌تر و برای برخی سختگیرانه‌تر است.

لعیا اجبارم بود نه انتخابم!

مرتضی‌علی عباس‌میرازیی در بخش دیگر در پاسخ به اینکه این همکاری خواهر و برادری شبیه همان اتفاقات درون سینماست، پاسخ داد: من در زمان فیلم بسیار بی‌رحم‌ام. لعیا فیلمساز خوبی است، ضمن اینکه تدوین‌گر خوبی هم هست. خوشحالم که «انزوا» را لعیا تدوین کرد، چراکه برخلاف حرفش خیلی اجازه دخالت به من نداد و این نتیجه کار و توانایی خودش است. لعیا عباس‌میرزایی نیز درخصوص ایفای نقش زهره بیان کرد: من اصلا گزینه انتخابی نبودم و دو روز مانده به شروع کار و از روی اجبار به گروه اضافه شدم.

در بخش دوم برنامه، شاهین شجری‌کهن مقابل مجری برنامه نشست تا به تحلیل فیلم «انزوا» بپردازد.

«انزوا» را باید برای سینما بودنش دید

شجرى‌کهن سخنانش را اینگونه آغاز کرد: مردم باید «انزوا» را ببینند. چراکه سینما فارغ از همه مسائل کارشناسی، و موضوعات فرمی و ساختاری و اجرا، رسانه‌ای است که به واسطه مردم زنده است. می‌توان درخصوص «انزوا» که پر از ویژگی‌های مثبت است و از سویی دیگر خالی از ایراد هم نیست، مفصل صحبت کرد؛ اما ترجیح می‌دهم این فیلم را از این منظر که یک اثر اجتماعی به مخاطب بشناسانم تا مخاطب به دیدن آن بروند. از نظر من این فیلم ویژگی‌هایی دارد که می‌تواند بحث‌برانگیز باشد و تماشاگر را درگیر بحث می‌کند و از سویی دیگر صحنه و ماجراهای دراماتیک جذابی را در خود دارد. المان‌های فنی خوبی هم دارد هرچند که در بخش تدوین و موسیقی گویی از کنترل خارج شده و تاثیر منفی بر کلیت فیلم گذاشته است.

«انزوا» به لحاظ جامعه‌شناختی سنگ بنا اشتباهی دارد

کارشناس فیلم در ادامه با اشاره به تلخی فیلم‌های اجتماعی سینمای روز، «انزوا» را به دور از فضای تلخ مورد اتهام سینما می‌داند. فارغ از این ماجرا موضع‌گیری اجتماعی فیلمساز را دچار اشکالاتی می‌بینم. فیلمساز مبنا را بر سنگ بناى اشتباهى گذاشته است. برخى صحنه‌ها به لحاظ جامعه شناختى ایرانى اشتباه است. درحالى که در جامعه ایرانى افراد درگذشته تطهیر مى‌شوند در این فیلم این باور جامعه ما شکسته مى‌شود.

رویکرد کارگردان و اغراق در بعضی بازی‌ها «انزوا» را چهار ستاره نکرد

این منتقد سینما با بیان اینکه قصه «انزوا» تکرار یک موقعیت است، چیز دیگری ندارد. درست است که شخصیت‌های جذابی در این داستان وجود دارند اما اشارات و بازی‌ها دچار اغراق شده‌اند که دیگر در تلویزیون هم اینچنین دیده نمی‌شود. در این فیلم بعضی از بازیگران، مثل امیرعلی دانایی که از اوج و با همکاری با فیلمسازانی چون داریوش مهرجویی آغاز کرد در این فیلم به بلوغ رسیده است و ما شاهد یک بازی بسیار خوب از او هستیم، اما بعضی از بازیگران به واسطه رویکرد کارگردان در برخی صحنه‌ها اغراق شده است و خود بازیگر هم از سلیقه استفاده نکرده و درنتیجه فیلم یک رتبه افول می‌کند. همین دلایل ریز باعث می‌شود که «انزوا» فیلم چهار ستاره‌ای نیست.

هیأت انتخاب جشنواره فیلم فجر ۱۸ آذر، همزمان با رونمایی پوستر آغاز به کار می‌کنند

در ادامه مسعود نجفی، مدیر روابط عمومی سی و ششمین جشنواره فیلم فجر به عنوان مهمان تلفنی، روی خط برنامه «شب‌های شفاهی» قرار گرفت. نجفی در ابتدا با اشاره به معرفی اعضای هیأت انتخاب بخش سودای سیمرغ و مستند این جشنواره در پاسخ به این سوال که اعضای انتخاب شده سال‌هاست که با این عنوان انتخاب شده و فعالیت می‌کنند، بیان کرد: انتخاب اعضای این هیأت باید از میان کسانی باشند که در فیلم‌های جشنواره هیچ نقشی نداشته باشند و از سوی دیگر ترکیب فنی این هیأت باید شامل همه بخش‌ها شوند. از انتخاب اعضای هیأت انتخاب جشنواره امسال استقبال خوبی صورت گرفت چرا که ترکیب سینماگران حاضر در این جمع بیشتر از سال‌های گذشته بوده است. وی در ادامه با بیان اینکه از شنبه ۱۸ آذرماه هر دو هیأت انتخاب سودای سیمرغ و مستند رسما کار خود را آغاز خواهند کرد، افزود: براساس اعلام قبلی امسال ۲۲ تا ۲۴ فیلم در جشنواره حضور خواهند داشت. تلاش بر این است که درنهایت همین تعداد انتخاب شوند.

نجفی با تاکید بر این خبر که هیأت انتخاب کار خود را از شنبه آغاز خواهند کرد، افزود: ۱۸ آذر طی مراسمی پوستر سی و ششمین جشنواره فیلم فجر نیز رونمایی خواهد شد.

در بخش آخر برنامه «شب‌های شفاهی»، مسعود ده‌نمکی مهمان محمود گبرلو بود. در بخش «کافه ستاره» که هر هفته با طرح یک موضوع کلان سینما گفتگو میان مجری و مهمان شکل می‌گیرد، این هفته مسعود ده‌نمکی به عنوان فیلمسازی که توانست بخش عظیمی از مخاطبان را با فیلم‌های خود به سینما بکشاند، مهمان این برنامه شد تا درخصوص موضوع دلایل رونق و عدم‌رونق سینما صحبت کند.

حالا دیگر چه «اخراجی‌ها» باشد و نباشد سینما مخاطب دارد

مسعود ده نمکى در ابتدا با اشاره به اینکه هر فیلمی که فروخته می‌شود حتما حرفی برای گفتن دارد و حتی آنان که مخالف هستند نیز به دیدن فیلم‌هایم می‌روند، بیان کرد: قبل از سال ۸۵ پرفروش‌ترین فیلم سینمای ایران نهایتا به ۹۵۰ میلیون تا یک میلیارد می‌رسد، فروش نزدیک به دو میلیارد با «اخراجی‌ها ۱» تجربه شد. با وجود اینکه بلیت ۲۰۰۰ تومان بود و فیلم در زمان اکران قاچاق شد و «اخراجی‌ها ۲» با ۸.۵ میلیارد فروش نزدیک ۴۰ میلیون مخاطب را به سینما کشاند. این یک جهش برای سینما بود که بعد از یک دهه به واسطه این فیلم‌ها در سینماها اتفاق افتاد. از آن مهم‌تر آشتى دادن مردم با سینماى جنگ بود. حالا دیگر سینمای اجتماعی بعد از جنگ بود که می‌توانست مخاطب را جذب کند. این مجموع فیلم‌ها در خدمت سینما بود و این جریان جدید آشتی مخاطب با سینما که تاکنون حفظ شده، دیگر چه «اخراجى‌ها» باشند و چه نباشد مردم را در سالن سینما آشتى کردند و ماندگار شدند. البته اگر سطح سینما را به تناسب سطح سلیقه مخاطب بالا بیاورند تا بار دیگر مخاطب اعتمادش را از دست بدهد.

سینما نسبت به سایر حوزه‌های فرهنگی رونق بیشتری دارد

این فیلمساز که به تازگی مجوز فیلم جدید خود با عنوان «زندانی‌ها» را گرفته است، در پاسخ به این سوال که در کنار همه فاکتورها هنوز سینما رونق ندارد بیان می‌کند: کشورهای صاحب صنعت سینما در جهان محدود است و ما با ۱۰۰ فیلم تولیدی در سال جزو آن چند کشور محدود جهانی هستیم. این امتیازی است برای ما که تولید می‌کنیم و مصرف‌کننده صرف نیستیم، نکته اول این است که نباید این ویژگی را از دست بدهیم. در کنار این تهدیدی وجود دارد که ما دچار ریزش مخاطب می‌شویم چون مردم به دنبال راحت فیلم دیدن رفتم و به جای انتخاب سینما، در خانه فیلم دیدن را می‌پسندند. با این وجود سینما در شرایط موجود نسبت به سایر حوزه‌های فرهنگی دارای رونق بیشتری است. در جهان براى سینما رفتن مردم، اول آن‌ها را کتابخوان کردند. اما اکنون سینماى ایران نسبت به بخش‌هاى مختلف فرهنگى وضعیت بهترى دارد. تیراژ کتاب‌ها و آمار کتابخوانى به نسبت فروش سینما قابل مقایسه نیستند. واقعیت این است که سینما مثل کتاب مى‌ماند، عمیق‌تر است و تلویزیون مثل روزنامه مى‌ماند و مسائل روزمره را بیان مى‌کند. هرچند این روزها این تعریف هم جابه‌جا شده. تلویزیون به مسائل چالشى مى‌پردازد و سینما دست به عصا راه مى‌رود. از طرفی سینما در بخش‌های دیگر خود را از جامعه جدا کرده و نقش اپوزسیون به خود می‌گیرد، دقیقا در همان مسائلی این نقش را می‌گیرد که مسائل اصلی مردم هستند و جالب‌تر اینکه غالب فیلم‌ها با چنین شکلی با پول‌های دولتی ساخته می‌شوند.

تا تعامل سینما و دولت اتفاق نیفتد سینما با کمدی جنسی پرمی‌شود

ده‌نمکی در ادامه بخشی از دلیل عدم‌رونق سینما ایجاد تعامل میان سینما و دولت می‌داند و می‌گوید: برای اینکه سینما بتواند از دولت مطالبه حمایتی داشته باشد باید به یک تعامل برسند نه اینکه یکدیگر را مقابل هم ببینند. دولت، سینما را مهاجم نبیند و سینما دولت را ممیز. اگر این فضای تعاملی شکل بگیرد در ادامه باید به فرهنگ‌سازی برای جذب مخاطب اندیشه شود و عملی کرد. او در ادامه در پاسخ به اینکه آیا دولت‌ها تاکنون گامی برای کمک به سینما برنداشتند، می‌گوید: این قضیه دو طرفه است، ببینیم سینما چقدر برای نزدیکی به دولت‌ها گام برداشته است. نمی‌توان به عنوان سینماگر به دولت حاکم اعتقادی نداشت اما توقع حمایت کند و از طرفی هم نمی‌توان به عنوان دولت مدام از تهاجم و شبیخون فرهنگی حرف زد اما حمایتی از سینما نکرد. این فاصله در همه دولت‌ها با سینما وجود داشته و مختص یک دولت نیست. ما باید پذیرش سلیقه‌های مختلف را داشته باشیم؛ اینکه یکی حرف مخالف بزند و منتقد باشد و یکی حرف موافق داشته باشد را باید بپذیریم. نه اینکه فقط دایره نزدیکان‌مان فیلم بسازند، آنهم کمدی‌های فاخری که پر از شوخی‌های جنسی است و خانواده آن را برای تماشا انتخاب نمی‌کند. هنر مدیریت فرهنگی این است که ذائقه‌سازی کند و سینما فاکتورهای جذب مخاطب را ایجاد کند.

باید زمان بیان هر حرفی را بدانید

این فیلمساز در ادامه درخصوص اینکه به واسطه فیلم‌هایش توانست بخشی از معضل سینمای ایران، مخاطب، را حل کند؛ این از چه شناخت می‌آمد، گفت: زمان‌شناسی مهم است. باید بدانید چه حرفی را چه زمانی بزنید. وقتى ١۵ سال پیش فیلم «فقر و فحشا» ساخته مى‌شود و بارها این فیلم تماشا و تکثیر می‌شود، یعنی زمان بیان آن حرف بوده است، حالا بعد از پانزده سال هنوز هم همان حرف را می‌زنند اما استقبالی نمی‌شود، این الگوبرداری دیگر مخاطب را جذب نمی‌کند چون زمان بیان آن حرف گذشته است. یکی از فاکتورهایی که همیشه برایم مهم بوده، این است که حرفی را بزنم که مخاطب احساس کند تا به حال نشنیده یا قرار است به زبان تازه‌ای بشنود. فیلم «معراجی‌ها» داستان شهدای غواص بود، بعدتر شهدای غواص به ایران آورده شدند و فیلم‌هایی هم درباره آن‌ها ساخته شد.

جذب مخاطب با فیلمسازی جنسی اتفاق نمی‌افتد

ده‌نمکی در ادامه با بیان اینکه برای جذب مخاطب باید با تفکر عمل کرد و از هر راهی استفاده نکنیم گفت: نباید به بهانه جذب مخاطب به فیلمسازی بدون تفکر بها دهیم. فیلمسازی بدون تفکر نتیجه‌اش همان فیلم‌هایی است که موضوعات جنسی را درون خود دارند تا مخاطب را جذب کنند. نمی‌شود در فضای اندیشه دست فیلمساز را برای بیان مسائلی چون آقازاده‌ها و ژن خوب و بد ببندیم اما درخصوص غرایض جنسی فیلمساز مجاز باشد که هرچه می‌خواهد بیان کند. بعضی اوقات شرایط عوض می‌شود لبه تیغ را به سمتی می‌بریم که فیلمسازها را مجبور می‌کنیم به سرگرمی‌سازی صرف برسند. البته این به معنی نفی طنز نیست. شما با زبان طنز می‌توانید نقد کنید و خیلی از مباحث اجتماعی و دینی را ارائه دهید.  به همین خاطر است که می‌گویم از هر نکته‌ای مهم‌تر ایجاد فرهنگ فیلم دیدن است. اتفاقی که تنها با ساخت پردیس‌های سینمایی رخ نمی‌دهد؛ اگرچه افزایش سالن‌های سنیمایی کمک بسیاری به سینما کرده است اما ما نیاز داریم تا فرزندان‌مان از کودکی با فرهنگ فیلم‌بینی عجین شوند. زنگ فیلم دیدن در مدارس داشته باشیم، در دانشگاه‌ها دانشجویان را به فیلم دیدن ترغیب کنیم و از سوی دیگر مردم‌مان را به سمت کتابخوانی و روزنامه‌خوانی سوق دهیم. به نظرم به جای این مسکن‌ها، این اتاق فکر پیش برویم که جمعی از دولت و سینماگران در آن به این برسند که چطور می‌شود مخاطب را به سمت فرهنگ و سینما رفتن کشاند. به نظرم در این بخش مسئولان بیشتر از سینماگران مقصر هستند. امیدوارم این حرف‌ها به عنوان غر تلقی نشود و مسئولان آن را بشنوند و چاره‌ای برایش بیاندیشند.

نوشته ذات سینمای اجتماعی تلخ است/ ده‌نمکی: سینما نسبت به سایر حوزه‌های فرهنگی رونق بیشتری دارد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در این برنامه محمود گبرلو، تهیه کننده و مجری «شب‌های شفاهی» با مسعود ده نمکی شیوه‌های رونق سینما و ایجاد نهضت سالن سازی به گفت و گو می‌نشیند.

در این برنامه همچنین فیلم سینمایی «انزوا» با حضور علی عباس میرزایی، کارگردان و بازیگران این فیلم بررسی می شود. همچنین در بخش تحلیل فیلم، شاهین شجری کهن درباره «انزوا» صحبت می کند.

برنامه «شب های شفاهی» به تهیه کنندگی و اجرای محمود گبرلو، چهارشنبه هرهفته از ساعت ۲۱ به صورت زنده از شبکه «شما» پخش می شود و به صورت همزمان روی آنتن شبکه های استانی سیما می رود.

دومین برنامه «شب های شفاهی»، چهارشنبه ۱۵ آذر ساعت ۲۱ روی آنتن می رود.

نوشته مسعود ده‌نمکی مهمان دومین برنامه «شب‌های شفاهی» می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.