نهضت شیخ فضل الله برای برقراری «مشروطه مشروعه» در واقع صورتی از جنبشی علمی و دینی برای تولید و بومی سازی مفاهیم جدید دنیای مدرن بر اساس مذهب بود. شیخ فضل الله نوری تا زمانی که می پنداشت بتواند با حضورش مانع از تسلط افکار غرب گرایانه بر جنبش مشروطه شود، با آن همراهی کرد و ثمره این همراهی را می‌توان در تصویب اصل دوم متمم قانون‌اساسی مشروطه مشاهده کرد. اصلی که براساس آن، مصوبات مجلس، باید توسط پنج نفر از مراجع اعلم هر دوره، مورد بررسی قرار گیرند تا با مبانی اسلام منافاتی نداشته‌باشد.

مشکل از آنجا آغاز شد که شیخِ تیزبین انحراف مشروطه را در خشت خام می دید. او استقرار مشروطه و محدود شدن اختیارات سلطنت را برای برقراری عدالت و پیشرفت مملکت و به قول خودش «خیر عموم، ثروت و رفتن در راه ترقی، و پیدا کردن معدن، بستن سدهای عدیده و ترقیات دولت و ملت» می خواست و منورالفکران بی مایه و مقلد پیشرفت را در این می دیدند که از نوک پا تا فرق سر فرنگی شوند و در این میان دین و مذهب و فرهنگ بومی ایران را مانع خود می دیدند.

شیخ شهید حتی هنگامی که با اغماض و چشم پوشی دیگر علمای هم عصر خود در برابر تعارض بنیادین مفهوم مشروطه مورد نظر روشنفکران با مذهب روبرو شد و طعم تنهایی را چشید نیز دست از مبارزه با التقاط نکشید و در میان سکوت خواص و هجمه ناجوانمردانه و دروغین روشنفکران یکه و تنها علم مقاومت در برابر لشکر هتاک روشنفکران غربزده را بر افراشت.

فتنه مخالفان شیخ فضل الله نوری و شارلاتانیزم مطبوعاتی جریده های آن دوره و گفته های دروغی که در مخالفت با اصل مشروطه به او نسبت می دادند فضا را آن قدر غبارآلود کرد که بیانات او به درستی به مردم نمی رسید و آن جو پر از دروغ و افتراء زمینه را برای محاکمه و اعدام شیخ شهید در میان سکوت مردم فراهم آورد. این عالم مجاهد حتی در زیر شدیدترین تهمت ها و تهدیدها حاضر به پناهنده شدن به سفارت روس یا نصب پرچم این مملکت اجنبی بر سردر خانه خود نشد و پرچم بیگانگان را «بیرق کفر» نامید و با پیشنهاد فرار مخفیانه به عتبات همراهی نکرد و ۸ مرداد ۱۲۸۸ شمسی در اوج آزادگی و حریت دستگیر و روانه دادگاه شد.

سه روز بعد در ۱۱ مرداد ۱۲۸۸ در حالی که تنها سه سال پس از استقرار مشروطه با مجاهدت علمایی چون شیخ فضل الله گذشته بود، دادگاه فرمایشی مشروطه خواهان با حکم یک آخوند غربزده به نام شیخ ابراهیم زنجانى که از اعضاى لژ فراماسونری بیداری بود، شیخ شهید را در میدان توپخانه بر دارِ الحاد و ظلم روشنفکران ستم پیشه آویخت.

کینه روشنفکران از شیخ فضل الله نوری با به دار آویختن او پایان نیافت و پس از شادی و پایکوبی بر پای دار، پیکر مطهر او را به زیر کشیدند و به آن اهانت کردند و وی را مضروب ساختند… .

پیکر شیخ به طور مخفیانه در خانه اش دفن شد و چندی بعد خبر آن منتشر شد و به تدریج جمعی از مردم به اشتباه خود پی بردند و هر روز به پشت دیوار خانه شیخ شهید رفتند و فریاد «التوبه» سر دادند و کاه‌گِل دیوار خانه شیخ را به تبرک بردند.

اما دیگر دیر شده بود… .»

این فقط درنگی کوتاه بر زندگی پر افت و خیز مردی بود که در هر کشور دیگری می توانست سوژه فیلم ها و سریال های متعدد شود. مردی که پایه گذار استقلال کشور ما شد و نقشی پر رنگ در تاریخ سیاسی و اجتماعی ایران داشت. تلخ تر این که سال هاست جاهل ها و گنده لات های جنوب شهر فیلم ها و سریال های اختصاصی خودشان را دارند اما مردی که از نظر دراماتیک زندگی خاص و پر از پیرنگ، چالش و خیانت داشته هنوز سهمی مستقل از آثار هنری ما ندارد.

نوشته به مناسبت سالگرد شهادت شیخ فضل‌الله نوری اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

به گزارش سوره سینما ، بهروز افخمی، مجری برنامه تلویزیونی «هفت» طی یادداشتی که در روزنامه هفت صبح منتشر شد، به انتقاد از عملکرد نشریه یالثارات پرداخت. وی نوشت:

«گر تو قرآن بدین نمط خوانی

آقای صادق کوشکی

چیزهایی که هفته گذشته تحت عنوان «شما بی‌غیرت نیستید» و در دفاع از برادران ایدئولوژیک خودتان در هفته‌نامه یالثارات نوشته‌اید بیش از آنکه بیان عقاید و تبیین نظرات شما و برادران ایدئولوژیک شما باشد حکایت می‌کند از اسرار ضمیر حضرتعالی و مسائلی را آشکار می‌کند که شاید خودتان نسبت به آن چندان آگاه نیستید و شاید هم از آشکار شدنش خوشحال نشوید. اول اینکه از مقاله شما بر می‌آید خودتان را و برادران ایدئولوژیک خودتان را در هفته‌نامه یالثارات با شیخ فضل‌الله نوری قابل مقایسه می‌دانید و خیال می‌کنید پیکر نحیف شما یعنی هفته‌نامه یالثارات مثل آن شیخ شهید به دار آویخته شده و حتی نگرانید که چرا کسی به اعدام یالثارات اعتراض نکرده و چرا برخی پای چوبه دار کف زده‌اند و هورا کشیده‌اند. قبل از هر چیز باید شما را از توهم به دار آویختگی و شهادت مظلومانه بیرون بیاوریم و خاطرتان را جمع کنیم که هنوز زنده‌اید و فحاشی می‌کنید و منتشر می‌کنید و اگرچه گاهی حوصله ما را سر می‌برید گاهی هم باعث تفریح و انبساط خاطر می‌شوید و غیر از بعضی برادران لیبرال شده که در تندخویی عکس برگردان خود شما هستند هیچ کس واقعا به دار آویختن شما را دوست ندارد و اصولا دنیا بدون شما صفایی ندارد! اما حقیقت این است که شما از هیچ نظر با شیخ شهید قابل مقایسه نیستید یعنی نه تنها شهید نشده‌اید بلکه مثل دن کیشوت خودتان را سرگرم جنگ با آسیاب‌های بادی کرده‌اید و فوقش ممکن است دست و بالتان زخمی شود.

شیخ فضل‌الله نوری مجتهد باسواد و شجاعی بود که برای اصل حکومت دینی یا به تعبیر خودش مشروطه مشروعه جنگید و بالای دار رفت اما شما در متن حکومت دینی به مردم سهل‌انگار و بی‌اعتنا به سیاست و احیانا بی‌علاقه به حکومت دینی فحش ناموسی می‌دهید و بحران‌سازی می‌کنید و اصرار دارید دستگاه‌های امنیتی و اطلاعاتی را هم به این جنگ مضحک بکشانید تا برای شما رد پای دشمنان نظام و انقلاب را دنبال کنند و جاسوس‌ها را در جایی پیدا کنند که به قول خودتان با مهمانی یا پارتی هیچ فرقی ندارد. شما از سکوت معنی‌دار رسانه‌های مدعی اصولگرایی هم عصبانی هستید و برای آنها هم پاپوش می‌دوزید در حالی که باید فکر کنید شاید آنها از شما عاقل‌تر هستند و به این دلیل داخل در نزاع نمی‌شوند که شما محل نزاع را عوضی گرفته‌اید. شما سیره نبوی را نمی‌شناسید و نمی‌دانید که رسول خدا با همسران خودش و از جمله با عایشه حتی زمانی که احتمال می‌داد او مرتکب گناه بزرگ شده باشد چگونه رفتار می‌کرد و البته تاریخ اسلام را هم نمی‌دانید و نمی‌دانید که در هیچ دوره‌ای از تاریخ اسلام مومنین واقعی در اکثریت نبوده‌اند. امت مسلمان همیشه از یک اقلیت مومن و فداکار و یک اکثریت مسلمان تشکیل می‌شده و اکثریت مسلمان هم هفتاد و دو ملت بوده‌اند که در حریم امن اسلام و حکومت ظاهرا یا واقعا دینی وارد شده بودند اما بعضی در عبادات سهل‌انگار بوده‌اند و بعضی در پرهیز از محرمات سهل‌انگاری می‌کردند و بعضی آشکارا خلاف شرع می‌کردند و بالاخره همه کم و بیش هم خدا را می‌خواستند و هم خرما را! و هیچ حاکم عاقل در بلاد اسلامی چه حقیقتا مومن به دین خدا و چه سست مذهب و ریاکار بی‌خود و بی‌جهت خودش را با خلق بی‌تفاوت و سست عنصر در نینداخته و سعی نکرده از آنها دشمن و جاسوس بیگانه بسازد. شما توان تحلیل و تفکر منطقی و قیاس و استنتاج هم ندارید وگرنه می‌فهمیدید در امر به معروف و نهی از منکر باید لا اکراه فی‌الدین هم رعایت شود وگرنه حدیث که هیچ قرآن کریم هم اگر ناموزون و نابه‌جا و نامتناسب خوانده شود رونق مسلمانی را خواهد برد. توجه دارید که من شبهه را قوی گرفته‌ام و بنا را بر حسن نیت شما گذاشته‌ام و شما را مومنان کم دانش و کم مایه‌ای فرض کرده‌ام که از اقلیت فرض کردن خودشان در وحشت هستند و حرکات وحشیانه می‌کنند. اگر این طور است قول حضرت امیر را به یاد بیاورید که فرمود بزرگ‌ترین گناه ترس است و استغفار کنید و به یاد بیاورید که حکومت به کفر می‌ماند اما به ظلم نمی‌ماند و ظلم و زورگویی حتی بر کافر یا اکثریت سست مذهب موجب سستی حکومت دینی می‌شود و اما اگر به حفظ شان و مصلحت حکومت دینی اعتنا ندارید و ولایت مطلقه فقیه را بالاتر از احکام اولیه نمی‌دانید تکلیف ما با شما طور دیگری می‌شود. یک احتمال دیگر هم البته هست و از قضا ظاهر امور بر آن شهادت می‌دهد که شما پاپاراتزی به مفهوم دقیق کلمه باشید یعنی روزی نامه‌نگاری که برای جلب توجه و برای تیراژ و برای چند کلیک بیشتر از ترکیب عکس‌های جنجالی و تیترهای عصبی استفاده می‌کند اما نه برای حکومت و ولایت ارزش قائل است و نه از آن طرف واقعا خیال دارد همه مردم حتی بی‌دینان را به زور محجبه کند. در این صورت قضیه اصلا جدی نیست و می‌توانید ادامه بدهید و هرچه بیشتر باعث سرگرمی بشوید.

والسلام…»

نوشته واکنش تند بهروز افخمی به «یالثارات»: خودتان را با شیخ فضل‌الله نوری مقایسه نکنید! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.