سینما رفتن ترسناک نیست

در اولین میزگرد این هفته برنامه که با حضور سید جمال ساداتیان (تهیه کننده و مدیر سینما آستارا) و سجاد نوروزی (مدیر سینما آزادی) برگزار شد درباره چالش های سینماها در دوران اوج کرونا و پس از آن مواردی مطرح شد. سید جمال ساداتیان دراین باره گفت: بیماری به اسم کرونا آمد و همه چیز در دنیا در همه زمینه ها تحت تاثیر قرار گرفت. در روزهای اول بحث این بود تعطیلی یک هفته ای است ولی ۴ ماه طول کشید. دوباره بعد از بازگشایی زنگ خطر به صدا در آمد. نمی‌شود کسب و کارها را تعطیل کرد چون مردم نیاز دارند. مردم حتی اگر قرارباشد در منزل هم باشند و تحرک نداشته باشند باید نیازهای روزمره آن ها تامین شود. در کنار آن مردم نیاز روحی- روانی هم  دارند که باید تامین شود. همه روزهایی که بحث بازگشایی سینماها بود دو طرز تفکر وجود داشت. یک عده غالبا می‌گفتند نباید باز شود یکی سری می‌گفتتند حتما باز شود. آن باز شدن دو دلیل داشت یک اینکه نیاز اقتصادی خود سینمادارها وجود داشت و یکی رفع نیازهای مردم. به نظرم سینما در دو بخش متضرر شد: یکی  در بخش اقتصادی سینماگران و یکی رسالت اجتماعی اش. مردم نیاز دارند به تفریح ، ۴ ماه است که محدودیت وجود دارد و همه تقریبا عصبی شدند. آنقدر که مردم را دارند از سینماها می ترسانند ترسناک نیست، چون ضوابط بهداشتی کاملا رعایت می‌شود.

تا دوماه آینده فکر عاجلی برای صنعت سینما بشود

سجاد نوروزی مدیر پردیس سینمایی آزادی در ادامه این بحث افزود: به نظر من یک نگرش خیلی واقع بینانه در جاهای پرخطر در کشور داشته باشیم و ببینیم جایگاه سینما در کجا قرار دارد و چه قدر در گسترش کرونا نقش داشته است تا بتوانیم به تصمیمات جدیدی برسیم.

در سال ۹۸ گردش مالی سینماها ۲۹۰ میلیارد بود. این ۲۹۰ میلیارد شاید چرخش مالی دو بنگاه ماشین باشد. یعنی موضوعیت مالی سینما در ساختارهای رسمی کشور معنا پیدا نمی‌کند. دولت اگر هزارمیلیارد در هر جا سرمایه گذاری کند تاثیر این ۲۹۰ میلیارد بیشتر است و دولت باید به این بخش بیشتر توجه کند ولی گویا رها شده است. نقش کارکردی، مدنی و اجتماعی سینما خیلی جدی است.

در سال گذشته اگر به آمار دقت کنیم، ۹ فیلم به فروش بالای ۱۰ میلیارد رسیدند و ۸۰ درصد فیلم ها تقریبا مخاطب نداشتند. بالاخره این سینما با این ظرفیت گنجایش ۱۱۰ فیلم در سال ندارد. اگر کنار فیلمی مثل «متری شیش و نیم» یا «سرخپوست» یا «شبی که ماه کامل شد» فیلمی اکران نمی‌شد، می‌توانست با استفاده از ظرفیت بیشتر به فروش بیشتر برسد. اگر درست از این ظرفیت ها استفاده کنیم فروش بیشتر می‌شود. ما در دو هفته حجم کثیری فیلم را اکران می کنیم که کار اشتباهی است. اگر تا دوماه آینده فکر عاجلی برای صنعت سینما کردیم که هیچ ، اگر فکری نکردیم حداقل سه سال زمان می‌برد تا سینماها دوباره سرپا شوند.

در شبکه نمایش خانگی بیشتر هدف تجاری مطرح است

طبق روال هر هفته میز رسانه برنامه «هفت» هم به بررسی برخی اخبار مهم سینمایی با حضور احسان ناظم بکایی و جواد محرمی به میزبانی پژمان کریمی سپری شد.

کارشناسان رسانه از وضعیت شبکه نمایش خانگی گلایه کردند. جواد محرمی دراین باره گفت: در مورد نمایش خانگی و سریال های آن  از چند زاویه می شود نگاه کرد. در حال حاضر شرایط طوری شده که اغلب افراد رضایت از این تولیدات ندارند. من خودم انتظار داشتم که خبر تعدیل مجوز وقتی جدی می شود مخالف داشته باشد ولی حجم مخالفان به قضیه زیاد نبود چون واقعا اتفاقی که در نمایش خانگی افتاده خوب نبود و کاستی ها و کمبودهای زیادی در این عرصه وجود دارد. احسان ناظم بکایی هم در این باره گفت: خیلی از ستاره های ما از طریق صدا و سیما به نمایش خانگی و سینما راه پیدا کردند و اگر بستر صدا و سیما نبود خیلی از افراد دیده نمی شدند. اما این فضا در حوزه نمایش خانگی نیست. مخاطب و شبکه نمایش خانگی مطرح می کنند و می‌گویند چه بازیگری باشد یا نباشد. مساله این است که ما احتیاج به نظارت محتوایی داریم. در نمایش خانگی همه موضوعات یکسان است. در نمایش خانگی اختلاف فاحش طبقاتی وجود دارد. که حتی یک درصد جمعیت ما هم این زندگی را ندارند.

ما با یک مستند سینمایی رو به رو هستیم

میز گرد این هفته برنامه هفت به معرفی و بررسی مستند بلند «جایی برای فرشته ها نیست» با حضور رامتین شهبازی و سام کلانتری برگزار شد.

رامتین شهبازی کارشناس مستند، درباره مستند «جایی برای فرشته ها نیست» گفت: ما با یک مستند سینمایی مواجه هستیم که فیلمساز توانسته ابعاد آن را درست رعایت کند. اما چیزی که در این مستند برای من جالب است این است که ، ما در فیلم داستانی تکلیفمان با درام و عناصر مشخص است و در فیلم مستند با دو شکل مواجهیم یکی اینکه خود فیلم ظرفیت دراماتیک شدن را دارد دوم اینکه که فیلمساز دست و بالش بسته است و باید آن فرم را ایجاد کند. فیلم سام کلانتری یک بخش دوم دارد که این تیم از ایران خارج میشود و درگیر مسابقه، آن مسابقه درون خود ذات درام را دارد. فیلم ریتمی تند دارد و در بخش اول به خصوص در  نیم ساعت اول فضا آرام تراست . در بخش اول از بیرون درام ایجاد میشود و در بخش دوم از درون درام را می‌سازد. نکته ای که وجود دارد این است که در این فیلم از یک تکثر به یک وحدت میرسیم. سام کلانتری هم درمورد «جایی برای فرشته ها نیست» بیان کرد: صحبت برای «جایی برای فرشته ها نیست» بر می‌گردد به این که ورزش و صحبت کردن از آن یک بهانه است برای رسیدن به لایه های زیرن که به  بانوان و دختران سرزمینمان بر می گردد و طبعا جای زیای برای کار وجود دارد.

من در اصولا در زندگی شخصی هم اهل غر زدن نیست و امیدوارم . به این باور رسیدم که به فیلمساز می‌تواند حرف بزند ولی نباید بیننده را رها کند. هرآنچه که فکر می کنید از خطاها و ناهنجاری ها باید گفت ولی نباید نا امید بود. قطعا بانوان و ورزش بانوان ما مشکلاتی دارند ولی ناامید نیستند. فیلم ما در مورد تعدادی دختر است که می ایستند و نتیجه می‌گیرند. با تعدادی دختر مواجه بودیم که هیچ کس آن ها را نمی‌شناخت و این برای یک کارگردان جذاب است.

گفتنی است میز نقد این هفته برنامه سینمایی «هفت» با حضور مسعود فراستی، سید امیرجاوید و شاهین شجری کهن به نقد و بررسی فیلم سینمایی «پلتفرم» پرداخت.

نوشته تا دوماه آینده فکر عاجلی برای صنعت سینما بشود/ نقش اجتماعی سینما خیلی جدی است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نگاهی به پیشینه این موضوع نشان می دهد که در مقاطع مختلف زمانی و ادوار گوناگون، پاره ایی اقدامات برای مهار و مدیریت این بحران صورت گرفته است. نخستین گردهمایی بزرگ سینماگران در اعتراض به قاچاق فیلم‌های سینمایی و محصولات فرهنگی خرداد ۸۶  با سخنرانی تعدادی از هنرمندان و مدیران فرهنگی در مراسمی رسمی صورت گرفته است. در آن گردهمایی پس از سخنان میرکریمی رئیس هیئت مدیره وقت خانه سینما، رضا کیانیان، رسول صدرعاملی، فرهاد توحیدی و رخشان بنی‌اعتماد، مهندس جعفری جلوه معاون سینمایی وقت وزیر ارشاد هم سخنرانی کرده اند. حتی، امیررضا خادم، نماینده وقت مردم تهران و عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی، نیز، از دیگر سخنران مراسم اعتراض سینماگران ایرانی به قاچاق فیلم‌های سینمایی بود و علیرضا رئیسیان و رویا تیموریان هم لحظاتی درباره این پدیده شوم سخن گفتند. اجرای مراسم را زنده یاد علی معلم به عهده داشت.  بیانیه تجمع سینماگران ایرانی در احقاق حق سینمای ایران را هم توسط پرویز پرستویی به عنوان دبیر یازدهمین جشن خانه سینما قرائت شد و ظاهرا، طومار امضاءشده هنرمندان هم به موزه سینما اهدا گردیده است.

هرچند پیش از این گردهمایی به صورت پراکنده و فردی بارها و به کرات نسبت به پدیده سیاه قاچاق فیلم واکنش های معترضانه شده بود. اکنون، بیش از یک دهه از آن گردهمایی می گذرد و هفته و ماهی نیست که شاهد وقوع این گونه اتفاقات نباشیم. تازه ترین مود قاچاق فیلم به انتشار فیلم سینمایی «گشت ۲» مربوط می شود. فیلمی که هم اکنون، در سینماهای کشور در حال اکران است. استنباط می شود مجاری رسمی در برخورد با پدیده قاچاق فیلم ایرانی به نتایج موثر، ملموس و سودمندی نرسیده اند.

تردیدی نیست که ناامنی های به وجود آمده درعرصه توزیع محصولات فرهنگی یقینا با پشتیبانی باندهایی شکل گرفته که در این راه فقط سود مالی مدنظرشان نبوده و اهداف دیگری را نیز می توان از جریان به وجود آمده در این راستا کشف کرد. این نوع ناامنی ها، ضررش تنها به تولیدکنندگان فیلم بر نمی گردد، بلکه تمامی صنوف و جریان های داخل سینما از این مسئله دچار ضرر خواهند شد.  مسلما قاچاق فیلم صرفا، خسارت به حقوق مادی نیست، بلکه اشاعه و قوت گیری این پدیده، از بین بردن کلیت صنعت سینما را به همراه دارد.

سینمای ما با انواع مشکلات و فراز و نشیب ها دست و پنجه نرم می کند. فعالیت های سینمایی از ایده تا عرضه با چالش های بی شماری همراه است. طبیعی است در این میان، بی اعتنایی به قاچاق فیلم در درازمدت باعث می شود تا بخش های خصوصی نابود شوند و فضایی فراهم گردد که سرمایه گذاران خصوصی با هیچ گونه مشوق ها و تمهیداتی پا تو این عرصه نگذارند. ضمن اینکه، پیامدهای تلخ اقتصادی و اعتباری در بخش های دولتی هم جای خود دارد.

چه مراکز و نهادهای مسئول و متولی این جریان هستند؟ در این زمینه، مسلما، فقط صاحبان آثار نمی توانند مسئولیت صیانت و مراقبت از محصولات شان را بر عهده داشته باشند. فیلم، فرایندی جمعی است و برای استفاده و بهره برداری عمومی و اجتماعی آن نیازمند تعامل و همکاری نهادها و اشخاص مختلف است. قطعا، نهادهای مختلف در این جریان می توانند یاری کننده اهالی سینما باشند. نهادهایی همچون: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، قوه قضائیه، کمیسیون فرهنگی مجلس،  خانه سینما و نیروی انتظامی از جمله نهادهای رسمی هستند که می توانند در ایجاد فضای امن و امنیت سینما تاثیرگذار و نقش آفرین باشند.

احساس می شود برغم وجود ستادهایی مشخص در این زمینه و اقدامات فرمایشی و تبلیغاتی هر بار که این موضوع اتفاق می افتد  نوعی همصدایی اعتراضی شکل می گیرد و بعد از اندک زمانی ، فراموش می شود.

نکته مهم اینکه به نظر می رسد با وجود اتفاقات جدید مثل انتشار فایل فیلم در فضای مجازی و توزیع  آن ها قبل از اکران عمومی ابعاد گسترده تری پیدا کرده است. این موضوع به نوعی بخش خصوصی سینمای ایران را زیر سئوال می برد و در حال حاضر نباید فقط به پیگیری برای موضوع فروش غیرقانونی فیلم ها محدود شود، فراتر از این، بباید از نظر حقرقی با نمایش آثار در اتوبوس ها، قطارها، شبکه های ماهواره ای و … نیز برخورد جدی به عمل آید.

برای برخورد و مهار این پدیده نیازمند راهکارهای گوناگون، همزمان و توامان هستیم. یک جنبش همگانی و عمومی لازم است تا در ابعاد مختلف فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی با این موضوع برخورد صورت گیرد. مسیرها و روش های زیادی برای حل این معضل وجود دارد که از جمله راهکارها می تواند موارد ذیل باشد:

– احیای کمیته صیانت از آثار سینمای ایران و تامین تصمیمات آن از طریق ضمانت های اجرایی و عملی

– فرهنگ سازی و آگاهی بخشی در مقیاس ملی با مشارکت صاحب نظران و کارشناسان و تشریح اهیمت و حساسیت این موضع و تبیین شرعی و فقهی و قانونی  قاچاق و اطلاع رسانی وسیع به افکار عمومی  در راستای عدم تهیه آثار از مجاری قاچاق و تشویق به نخریدن، دانلود نکردن و … باید فضایی فراهم شود تا مردم به این نوع آثار مانند: اموال مسروقه و حق الناس نگاه کنند.

– رصد و پیگری فضاهای مجازی سایت هایی که اقدام به توزیع و پخش این گونه محصولات قاچاق می کنند با تدابیر تخصصی تر.

– دقت و حساسیت بیشتر خود صاحبان آثار و لزوم هوشمندی و مراقبت در نحوه واگذاری آثار برای مراکز و اشخاص

– برخورد محکم و جدی با بعضا، کسانی که به دلایلی از انتشار فیلم هایشان استقبال می کنند.

– انعکاس شفاف تر فعالیت مراکز ذیربط در موضوع مبارزه با قاچاق فیلم ها مانند: پلیس فتا، پلیس امنیت و کمیته صیانت از آثار سینمای ایران و …

نوشته چرا فضا برای قاچاقچی‌های سینما امن است؟ اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.