امیرعباس ربیعی این روزها فیلم سینمایی «احمد» را روی پرده دارد، فیلمی که قرابتی با این ایام دارد، ۲۲ سال پیش بود که آن اتفاق مهیب رخ داد، بامداد ۵ دی‌ماه سال ۸۲ بود که پس از چندین زلزله کوچک، ناگهان زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶/۶ بم را به مدت ۱۲ ثانیه لرزاند تا بسیاری را به کام مرگ بکشاند. «احمد»، محصول سازمان سینمایی سوره و موسسه تصویرشهر، فیلمی درباره همان روزهاست که تجربه‌ای متفاوت در کارنامه کارگردانش محسوب می‌شود. به بهانه اکران این فیلم در این گزارش به‌مرور آثار امیرعباس ربیعی و تجربه‌های فیلمسازی‌اش پرداخته‌ایم.

یک شروع جسورانه با طعم توقیف

اولین گامش در عرصه فیلمسازی بلند فیلم سینمایی «لباس‌شخصی» بود. اساساً قصه‌هایی مرتبط با تاریخ معاصر از علاقه‌مندی‌های اوست، او در امتداد همین علاقه سراغ قصه‌ای از حزب توده ایران و شخصیت‌هایی چون نورالدین کیانوری و احسان طبری از سردمداران این حزب رفت. فیلمی که با حمایت سازمان اوج ساخته شد و همین امر بسیاری را برای آن داشت که اوج می‌تواند تضمینی برای اکرانش باشد.

فیلم در سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد و اتفاقاً در بخش بهترین نگاه نو نامزد بهترین کارگردانی شد اما اولین اکرانش، به آخرین اکرانش هم تبدیل شد. فیلم از همان سال به محاق توقیف رفت. مسئله‌ای که بعدها احسان محمدحسنی مدیر وقت سازمان اوج بر آن صحه گذاشت و عنوان کرد مشخص نیست فیلم چه زمانی از توقیف دربیاید.

«لباس‌شخصی» را می‌توان اثری شاخص در ژانر سیاسی – امنیتی سینمای ایران دانست فیلمی که اتفاقاتش به‌صورت مرحله‌به‌مرحله شکل می‌گیرد و اطلاعات به‌تدریج در اختیار تماشاگر قرار داده می‌شود، ربیعی در این فیلم با بهره‌گیری از لوکیشن‌های شهری، طراحی صحنه، ترسیم جزئیات بصری، فضای امنیتی و ملتهب سال‌های ابتدایی انقلاب را بازآفرینی می‌کند. قاب‌بندی‌ها اغلب فشرده و محدود هستند و این انتخاب، حس فشار و ناامنی را به مخاطب منتقل می‌کند.

در «لباس‌شخصی» کارگردان از نگاه ساده‌انگارانه به شخصیت‌ها فاصله گرفته و آن‌ها را با تردیدها، ترس‌ها و تضادهای درونی به تصویر می‌کشد. این رویکرد باعث می‌شود مخاطب صرفاً شاهد تقابل خیر و شر نباشد، بلکه با پیچیدگی‌های انسانی مواجه شود. امیرعباس ربیعی در این فیلم تلاش می‌کند حوادث سیاسی را نه به‌عنوان یک روایت پرهیجان امنیتی، بلکه در دل ندگی روزمره و روابط عادی آدم‌ها نشان دهد.

«لباس‌شخصی» داستان کشف یک معما توسط یک افسر اطلاعات سپاه است. اما رده‌های بالادستی سیاسی برای او مشکلاتی را فراهم می‌آورند و یاسر (مامور اطلاعاتی) سعی دارد بر همه آن‌ها غلبه کند. با این حال فیلم نشان می‌دهد چگونه برخی افراد با پوشش‌های عادی و ظاهری معمولی («لباس شخصی») در بطن جامعه فعالیت می‌کنند و چگونه تشخیص دوست و دشمن در آن فضای ملتهب دشوار می‌شود.

«لباس‌شخصی» بیش از آن‌که روایت یک پرونده امنیتی باشد، به فضای بی‌اعتمادی، ترس و سردرگمی اجتماعی آن دوره می‌پردازد و نشان می‌دهد سیاست چگونه می‌تواند زندگی شخصی انسان‌ها را تحت‌تأثیر قرار دهد. فیلم تلاش می‌کند تصویری واقع‌گرایانه از پیچیدگی‌های آن دوران ارائه دهد، بدون آن‌که صرفاً به قضاوت‌های مستقیم یا شعارهای آشکار متوسل شود.

ادامه مسیر در متن تاریخ سیاسی

ربیعی دو سال بعد باز هم سراغ قصه‌ای از تاریخ معاصر رفت. باز هم فضای ملتهب روزهای پس از انقلاب و فعالیت گروه‌های مخالف نظام بودند که سوژه فیلم او شدند. او این بار «ضد» را به تهیه‌کنندگی محمدرضا شفیعی و نویسندگی حسین تراب‌نژاد ساخت که اتفاقاً تراب‌نژاد ید طولایی در نویسندگی آثار سیاسی و تاریخی دارد. ربیعی این بار فیلمش را به پشتوانه سازمان سینمایی سوره ساخت و درام سیاسی‌اش را بر محوریت فعالیت‌های سازمان مجاهدین خلق طراحی کرد. گرچه بسیاری «ضد» را فیلمی دنباله‌ای بر «لباس‌شخصی» و در امتداد آن می‌دانستند اما ربیعی تاکید داشت «نفوذ» مسئله‌ای است که همواره وجود دارد و باید مراقب تبعاتش بود.

«ضد» یک درام سیاسی – امنیتی است که داستان آن در اوایل دهه ۶۰ و در بستر درگیری‌های سیاسی پس از انقلاب روایت می‌شود. محور اصلی فیلم، نفوذ و فعالیت‌های پنهان سازمان مجاهدین خلق و تلاش نیروهای امنیتی برای شناسایی و خنثی‌سازی آن‌هاست. داستان روایت زندگی فردی است که در موقعیتی پرچالش و مبهم گرفتار شده، جایی که تمایز میان باور، شک، خیانت و انتخاب شخصی کاملاً دشوار و نامشخص است. فیلم نشان می‌دهد چگونه فضای ملتهب و امنیتی آن دوران، انسان‌ها را به تصمیم‌هایی دشوار و گاه متناقض می‌کشاند و اعتماد، مهم‌ترین و شکننده‌ترین عنصر در روابط می‌شود.

«ضد» به واقعه تروریستی هفت تیر می‌پردازد و داستان محمدرضا کلاهی را روایت می‌کند؛ مردی که تا امروز مظنون اصلی این واقعه بوده و گفته می‌شود پس از انجام آن، به هلند گریخته است. کلاهی چند سال پیش در هلند درگذشت. بسیاری «ضد» را یادآور فیلم سینمایی «ماجرای نیمروز» ساخته محمدحسین مهدویان می‌دانستند اما با زاویه دید متفاوت. در «ماجرای نیمروز» شاهد روایت قصه از زاویه نیروهای سپاه هستیم و در «ضد» از زاویه دید منافقین به قصه نگاه می‌شود. ضمن اینکه در بستر این فضای ملتهب سیاسی، شاهد یک قصه عاشقانه هستیم.

درواقع می‌توان «ضد» را یک عاشقانه سیاسی دانست که در آن یک ضد قهرمان در دوراهی دشوار عشق و سیاست قرار می‌گیرد. شخصیت‌پردازی «ضد» هم خاکستری است. شخصیت‌ها نه کاملاً منفی و نه کاملاً مثبت هستند و کارگردان تلاش کرده تضادهای درونی و پیچیدگی‌های انسانی آن‌ها را نشان بدهد.

قهرمانی در بحران و برای مردم

همان‌طور که در ابتدای این گزارش گفته شد ربیعی این روزها فیلم سینمایی «احمد» را هم‌زمان با سالروز زلزله بم به سینماها آورده است. فیلمی که گرچه تلخی روایتش به‌اندازه تلخی حادثه نیست اما بعید است به تماشای آن بنشینید و قلبتان فشرده نشود. «احمد» در جشنواره چهل و سوم فیلم فجر به نمایش درآمد و حالا با تدوینی مجدد پیش روی مخاطبان قرار گرفته تا بازگوکننده حوادث ۱۸ ساعت ابتدایی زلزله بم و حضور شهید احمد کاظمی در این فضا باشد.

تمرکز فیلم بر پیامدهای انسانی این فاجعه و تأثیر آن بر زندگی بازماندگان است. داستان فیلم حول محور احمد کاظمی شکل می‌گیرد که در جریان زلزله بم، با فقدان، آشفتگی و بحران‌های روحی و… مواجه می‌شود. فیلم تلاش می‌کند رنج انسان‌ها، حس بلاتکلیفی، ازهم‌پاشیدگی خانواده‌ها و تلاش برای زنده‌ماندن و ادامه زندگی پس از فاجعه را به تصویر بکشد. زلزله در این فیلم فقط یک حادثه طبیعی نیست، بلکه بستری است برای نمایش روابط انسانی، مسئولیت‌پذیری و انتخاب‌های اخلاقی در شرایط بحرانی.

در این فیلم مخاطب در دل بحران قرار می‌گیرد و با یادآوری اتفاقات پس از زلزله بم درگیر داستان می‌شود. خط اصلی روایت فیلم بر بازنمایی عمق این فاجعه عظیم تمرکز دارد و احمد کاظمی، با حس مسئولیتی که دارد، از همان لحظات اولیه وقوع زلزله در کرمان حضور پیدا می‌کند تا بتواند مدیریت بحران آن لحظات پرهیاهو و پراندوه را برعهده گیرد.

اما آنچه نسبتی میان فیلم تازه امیرعباس ربیعی و ساخته‌های قبلی‌اش برقرار می‌کند، نگاه دغدغه‌مند او نسبت به تاریخ معاصر است. هر چند او این‌بار به جای دهه ۶۰ دوربینش را در فضایی قریب‌تر روشن کرده و روایتی از ابتدای دهه ۸۰ را به تصویر کشیده اما حالا «احمد» ‌را هم می‌توان در کنار دیگر ساخته‌های او، به‌عنوان سندی تصویری از تحولات، اتفاقات و البته شخصیت‌های تأثیرگذار در تاریخ معاصر ایران به شمار آورد که تا سال‌ها می‌تواند محل ارجاع و بازبینی قرار بگیرد.

کارنامه ربیعی آرام‌آرام از سایه اولین فیلم توقیفی‌اش در حال خروج است و باید دید برای ادامه مسیر پرچالش‌ش برای کارگردانی، سراغ کدام سوژه می‌رود و این‌بار کدام «قهرمان» یا «ضدقهرمان» را از دل تاریخ به پرده سینماها فرامی‌خواند؟

نوشته جسارت در فیلمسازی با چاشنی ریسک و توقیف! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در این مطلب به چند مورد از فیلم‌های ساخته شده می‌پردازیم.

تعقیب سایه‌ها – کارگردان: علی شاه‌حاتمی 

از نخستین آثار سینمای ایران که به بمب‌گذاری‌های دهه ۶۰ توسط گروهک منافقین می‌پردازد. داستان حول محور انفجار خودرویی در شهر و تلاش نیروهای امنیتی برای دستگیری عاملان آن می‌چرخد. این فیلم به عنوان یکی از اولین تصاویر سینمایی از ترورهای آن دوران شناخته می‌شود.

روز شیطان – کارگردان: بهروز افخمی 

یک تریلر جاسوسی که داستان تلاش یک گروه تروریستی برای منفجر کردن بمب اتمی در تهران را روایت می‌کند. این فیلم با اقتباس از رمان «پروتکل چهارم» فردریک فورسایت ساخته شده است.

بادیگارد – کارگردان: ابراهیم حاتمی‌کیا 

این فیلم به موضوع ترور دانشمندان هسته‌ای و چالش‌های محافظان شخصی می‌پردازد. شخصیت اصلی فیلم، یک بادیگارد (با بازی پرویز پرستویی) است که در راه محافظت از یک دانشمند هسته‌ای به شهادت می‌رسد.

ماجرای نیمروز – کارگردان: محمدحسین مهدویان 

این فیلم بر اساس وقایع واقعی ترورهای دهه ۶۰ توسط سازمان مجاهدین خلق ساخته شده است. داستان حول تلاش مأموران امنیتی برای خنثی‌سازی یک عملیات تروریستی می‌چرخد و به تضادهای ایدئولوژیک بین نیروهای امنیتی و تروریست‌ها می‌پردازد.

روز صفر – کارگردان: سعید ملکان 

یک تریلر سیاسی-امنیتی که ماجرای دستگیری عبدالمالک ریگی، فرمانده گروه تروریستی جندالله، را روایت می‌کند. فیلم با ریتم سریع و صحنه‌های اکشن، به سبک تریلرهای هالیوودی ساخته شده و از جمله آثار موفق سینمای ایران در این ژانر است.

ضد – کارگردان: امیرعباس رفیعی 

این فیلم به بمب‌گذاری هفتم تیر ۱۳۶۰ در دفتر حزب جمهوری اسلامی و ترور شهید بهشتی می‌پردازد. داستان از زاویه دید یک نفوذی در سازمان مجاهدین خلق روایت می‌شود و به چالش‌های اخلاقی و امنیتی آن دوران می‌پردازد.

هناس – کارگردان: حسین دارابی 

این فیلم به ترور شهید داریوش رضایی‌نژاد، دانشمند هسته‌ای ایران می‌پردازد. روایت از نگاه همسر اوست و به زندگی شخصی و شهادت این دانشمند پرداخته است. سکانس ترور در این فیلم بسیار مورد توجه قرار گرفت.

نوشته وقتی سینما راوی «امنیت» می‌شود/ یک ایران کنار هم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

همچنین به طور همزمان این فیلم، پس از نمایش عمومی در سینماها، اکران آنلاین و پخش ویژه در عید نوروز، اکنون در پلتفرم‌های فیلم‌نت، تلوبیون، مایکت و روبیکا عرضه شد و در دسترس مخاطبان قرار گرفت.

«ضد» به نویسندگی حسین تراب‌نژاد، روایتی از خلوص عشق تا جنون سیاست در دل یک واقعه تاریخی است و در خلاصه داستان این تریلر سیاسی آمده: هر کسی می‌تواند «ضد» باشد. این «ضد» می‌تواند حذف یک نفر یا یک ملت باشد…

مهدی نصرتی، لیلا زارع، لیندا کیانی، نادر سلیمانی، مجید پتکی، روزبه رئوفی، عماد درویشی، مهشید جوادی، شیرین آقاکاشی و امین خانی بازیگران اصلی این اثر هستند.

فیلم سینمایی «ضد» که در موسسه فرهنگی هنری وصف صبا تولید شده است، برای نخستین بار در چهلمین جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد و نامزد دریافت ۷ سیمرغ و برنده ۲ سیمرغ بلورین بهترین نقش مکمل مرد و بهترین طراحی صحنه شد.

نوشته فیلم سینمایی «ضد» وارد شبکه نمایش خانگی شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

همچنین افتتاحیه نمایش این اثر با حضور امیرعباس ربیعی کارگردان، نادر سلیمانی بازیگر و همچنین جمعی از هنرمندان لبنانی در سالن رسالات شهر بیروت برگزار و از عوامل آن تقدیر شد.

«ضد» قصه خود را در بستری ملتهب بین عشق و ایدئولوژی از زمستان سال ۵۹ تا تابستان سال ۶۰ روایت می‌کند.

مهدی نصرتی، لیلا زارع، لیندا کیانی، نادر سلیمانی، مجید پتکی، روزبه رئوفی، عماد درویشی، مهشید جوادی، شیرین آقاکاشی و امین خانی بازیگران اصلی این اثر هستند.

فیلم سینمایی «ضد» نامزد دریافت ۷ سیمرغ و برنده ۲ سیمرغ بلورین بهترین نقش مکمل مرد و بهترین طراحی صحنه از چهلمین جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد.

پخش بین‌المللی این فیلم برعهده مرکز بین‌الملل سوره است.

نوشته فیلم سینمایی «ضد» به کشور لبنان رسید اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

«ضد»، روایتی از قصه آدم‌هایی‌ست که در مسیری بی‌بازگشت، بین علاقه و عقیده گرفتار شدند و در خلاصه داستان این تریلر سیاسی آمده است: هر کسی می‌تواند «ضدِّ» باشد. این «ضدِّ» می‌تواند حذف یک نفر یا یک ملت باشد…

مهدی نصرتی، لیلا زارع، لیندا کیانی، نادر سلیمانی، مجید پتکی، روزبه رئوفی، عماد درویشی، مهشید جوادی، شیرین آقاکاشی و امین خانی بازیگران اصلی این اثر هستند.

فیلم سینمایی «ضد» که در موسسه فرهنگی هنری وصف صبا تولید شده است، برای نخستین بار در چهلمین جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد و نامزد دریافت ۷ سیمرغ و برنده ۲ سیمرغ بلورین بهترین نقش مکمل مرد و بهترین طراحی صحنه شد.

این اثر که با پخش موسسه فرهنگی تبلیغاتی بهمن سبز، از ۱۵ آذر روی پرده سینماهای سراسر کشور رفت، موفق به جذب ۷۵ هزار مخاطب شده و فروش بیش از دو و نیم میلیاردی را تجربه کرده است.

نوشته «ضد» در فیلم‌نت اکران آنلاین می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

دیگر عوامل سازنده این قطعه که محصول سازمان سینمایی سوره است، عبارتند از آهنگساز: شروین معینی، تنظیم و میکس: علی وانیار و کارگردان موزیک ویدئو: امین ملک‌زاده.

متن شعر «ضد» به شرح زیر است:

«دردی و درمون نیستی

زخمی و مرهم نیستی

من واسه تو مُردم ولی

پشت جنازه‌م نیستی

من غیر دل بستن به تو

چه اشتباهی داشتم؟

تو خون‌بها می‌خواستی

من چه گناهی داشتم؟

عاشق نبودی چون عاشقی

چیزی به جز دلواپسی نیست

دستی که تو دستام میخوام

آلوده به خون کسی نیست

چیزی که من می‌خوام عشقه

چیزی که تو می‌خوای خونه

واسه همین بین من و تو

باید یکی زنده بمونه

تو آینه‌م بودی یه روزی

که آخرش تصویرِ غم شد

اون روزی من مُردم عزیزم

که آینه‌م ضدِّ خودم شد

عاشق نبودی چون عاشقی

چیزی به جز دلواپسی نیست

دستی که تو دستام میخوام

آلوده به خون کسی نیست»

فیلم سینمایی «ضد»، محصول سازمان سینمایی سوره، به کارگردانی امیرعباس ربیعی و تهیه‌کنندگی محمدرضا شفیعی در سینماهای سراسر کشور در حال اکران و مجوز قطعه این اثر توسط مرکز موسیقی حوزه هنری صادر شده است.

نوشته موزیک ویدیوی «ضد» منتشر شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این تریلر سیاسی-عاشقانه که با شعار «زندگی بی‌عشق، مردگی‌ست…» از ۱۵ آذرماه به نمایش عمومی درآمده، تاکنون موفق به جذب ۴۵هزار مخاطب شده است.

«ضد» به نویسندگی حسین تراب‌نژاد، روایتی از قصه آدم‌هایی‌ست که در مسیری بی‌بازگشت، بین علاقه و عقیده گرفتار شدند و در خلاصه داستان این اثر آمده است: هر کسی می‌تواند «ضد» باشد. این «ضد» می‌تواند حذف یک نفر یا یک ملت باشد…

مهدی نصرتی، لیلا زارع، لیندا کیانی، نادر سلیمانی، مجید پتکی، روزبه رئوفی، عماد درویشی، مهشید جوادی، شیرین آقاکاشی و امین خانی بازیگران اصلی این فیلم هستند.

این اثر برای نخستین بار در چهلمین جشنواره فیلم فجر اکران و نامزد دریافت ۷ سیمرغ و برنده ۲ سیمرغ بلورین بهترین نقش مکمل مرد و بهترین طراحی صحنه شد.

فیلم سینمایی «ضد» در موسسه فرهنگی هنری وصف صبا تولید شده و پخش آن با موسسه بهمن سبز است.

نوشته تیزر جدید فیلم «ضد» رونمایی شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این جلسه که با اکران ویژه فیلم سینمایی «ضد» همراه است، روز چهارشنبه ۲۰ دی ماه از ساعت ۱۸ تا ۲۲ در سینما بهمن تهران برپا می‌شود و پس از نمایش اثر، میلاد دخانچی به عنوان میزبان و منتقد سینما، جواد موگویی مشاور تاریخی فیلم «ضد» و محمد رحمانی پژوهشگر تاریخ در میزگردی درباره بازنمایی تحولات سیاسی دهه ۶۰ در سینما صحبت می‌کنند.

علاقه‌مندان برای حضور در این مراسم می‌توانند با مراجعه به سایت گیشه ۷ بلیت خود را با ۱۰ درصد تخفیف خریداری کنند.

فیلم سینمایی «ضد» قصه نفوذ و انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی و همچنین ترور ناجوانمردانه شهید بهشتی و ٧٢ تن از یارانش را برای مخاطب به تصویر کشیده است.

نوشته نشست «چهار دهه روایت سینما از تحولات سیاسی دهه ۶۰» برگزار می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

مهدی نصرتی، لیلا زارع، لیندا کیانی، نادر سلیمانی، مجید پتکی، روزبه رئوفی، عماد درویشی، مهشید جوادی، شیرین آقاکاشی و امین خانی بازیگران اصلی این فیلم هستند.

در ادامه نظر دو پژوهشگر تاریخ را درباره فیلم سینمایی «ضد» می‌خوانید.

یعقوب توکلی مورخ و استاد دانشگاه با اشاره به اینکه فیلم «ضد» چند ویژگی خاص در مقایسه با سایر فیلم‌هایی که دیده است، داشت، مطرح کرد: یک مساله اینکه این اثر سینمایی خط نفوذ سازمان و توجه آن را به ورود در سازمان‌های اداری و محیط‌های مختلف سیاسی نشان داد و سرقت اسناد و چگونگی دسترسی به آن را به دلیل ساده بودن شرایط حفاظت و حراست در اوایل انقلاب به خوبی روشن کرد.

وی ادامه داد: همچنین یکی از بحث‌هایی که فکر می‌کنم خوب نشان داده شد، مساله سواستفاده از زنان بود؛ بی رحمی و بددلی نسبت به دخترانی که به خدمت گرفته شدند و بی وفایی که سازمان نسبت به آن‌ها داشت. نکته برجسته و خوبی بود در حالی که مخاطب اصلا در مسیر این را نمی‌بیند و احساس نمی‌کند که فیلم می‌خواهد به طور جدی این مساله را القا کند و نهایتا به این نتیجه می‌رسد.

این مورخ در پایان سخنان خود خاطرنشان کرد: ویژگی دیگر این فیلم سینمایی این بود که تضاد شکل گرفته در زندگی فردی و سازمانی را تا حدود زیادی طبیعی و عادی نشان داد. عاشقانگی و عنصر عشق گمشده در اثر مشهود است و همچنین اینکه وابستگی سازمانی در نهایت غلبه می‌کند بر علاقه‌مندی و عنصر عشق گمشده. ویژگی خاص این فیلم تداوم خط نفوذ است.

علیرضا زادبر پژوهشگر تاریخ معاصر نیز درباره فیلم سینمایی «ضد» بیان کرد: من فکر می‌کنم موضوع مهمی برای این اثر انتخاب شده و پرداخت خوبی داشته است منتهی ما در یک دهه اخیر در حوزه این موضوع مهم به ویژه سازمان مجاهدین خلق به ویژه تابستان سال ۶۰ فیلم‌های سینمایی شاخص زیادی داشتیم که به لایه‌های نفوذ خوب پرداختند اما این فیلم یک تفاوتی دارد.

وی ادامه داد: این اثر هم به مساله نفوذ خوب می‌پردازد؛ لایه‌هایی که تبدیل به عمل امنیتی و ضدامنیتی می‌شود و هم یک ویژگی دارد که در سایر آثار کمتر بدان توجه شده است. آن هم سلطه ایدئولوژیک سازمان است یا بهتر است بگویم سلطه ایدئولوژیک فرقه مجاهدین به ویژه در سکانس‌های پایانی به نظرم به مغزشویی و سلطه ایدئولوژیک سازمان توجه می‌کند.

این پژوهشگر تاریخ معاصر در پایان خاطرنشان کرد: نکته مهم اینکه برای جامعه ما که متاسفانه حافظه تاریخی قوی ندارد و کمتر کتاب می‌خواند، دیدن این فیلم مساوی است با خواندن چند جلد کتاب تاریخی برای آن دوره مهم. ما در یکی دو سال اول انقلاب فضای باز گفتمانی داریم به ویژه در رفراندوم جمهوری اسلامی و تصویب قانون اساسی که گروه‌های مختلف با هم دیالوگ می‌کنند و مناظره و فضای تجربه نشده‌ای به وجود می‌آید اما از تابستان ۶۰ که جنگ مسلحانه شروع می‌شود عرصه سیاست در ایران امنیتی و باب گفنگو بسته می‌شود. از این جهت این مساله مهم و در فیلم بدان پرداخته شده است.

نوشته علیرضا زادبر: دیدن فیلم «ضد» مساوی ا‌ست با خواندن چند کتاب تاریخی اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

تاکنون اکران این فیلم سینمایی که برنده ۲ سیمرغ بلورین بهترین نقش مکمل مرد و بهترین طراحی صحنه جشنواره فجر ۴۰ است، در دانشگاه‌های تهران، امیرکبیر، علوم تحقیقات، علامه طباطبایی و خوارزمی انجام شده و به‌زودی در دانشگاه‌های امام صادق (ع)، صنعتی شریف و… اکران‌هایی با حضور دانشجویان و فعالان دانشجویی برگزار می‌شود.

«ضد» به نویسندگی حسین تراب‌نژاد، روایتی از خلوص عشق تا جنون سیاست در دل یک واقعه تاریخی است و در خلاصه داستان آن آمده: هر کسی می‌تواند «ضد» باشد. این «ضد» می‌تواند حذف یک نفر یا یک ملت باشد…

مهدی نصرتی، لیلا زارع، لیندا کیانی، نادر سلیمانی، مجید پتکی، روزبه رئوفی، عماد درویشی، مهشید جوادی، شیرین آقاکاشی و امین خانی بازیگران اصلی این فیلم هستند.

مسئولان دانشگاهی برای هماهنگی اکران سیار این فیلم که در موسسه فرهنگی هنری وصف صبا تولید شده است، می‌توانند با شماره ۰۹۳۰۴۱۰۳۰۰۸ تماس بگیرند یا از طریق درگاه اینترنتی esayar.ir اقدام کنند.

نوشته اکران‌های دانشگاهی «ضد» شروع شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

هم‌زمان با آغاز اکران، از تیزر این تریلر سیاسی-عاشقانه که ساخت آن برعهده امید میرزایی بوده است، رونمایی شد.

مهدی نصرتی، لیلا زارع، لیندا کیانی، نادر سلیمانی، مجید پتکی، روزبه رئوفی، عماد درویشی، مهشید جوادی، شیرین آقاکاشی و امین خانی بازیگران اصلی این فیلم هستند.

«ضد» قصه خود را در بستری ملتهب بین عشق و ایدئولوژی از زمستان سال ۵۹ تا تابستان سال ۶۰ روایت می‌کند.

فیلم سینمایی «ضد» برای نخستین بار در چهلمین جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد و نامزد دریافت ۷ سیمرغ و برنده ۲ سیمرغ بلورین بهترین نقش مکمل مرد و بهترین طراحی صحنه شد. این فیلم در موسسه فرهنگی هنری وصف صبا تولید شده و پخش آن با موسسه فرهنگی تبلیغاتی بهمن سبز است.

نوشته تیزر رسمی «ضد» رونمایی شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

با نزدیک شدن به اکران این اثر که برنده ۲ سیمرغ بلورین بهترین نقش مکمل مرد و بهترین طراحی صحنه و نامزد ۷ سیمرغ بلورین در جشنواره فجر ۴۰ است، از پوستر رسمی آن بر اساس طرحی از محمد شکیبا رونمایی شد.

«ضد» به نویسندگی حسین تراب‌نژاد، روایتی از خلوص عشق تا جنون سیاست در دل یک واقعه تاریخی است و در خلاصه داستان این تریلر سیاسی آمده: هر کسی می‌تواند «ضدِّ» باشد. این «ضدِّ» می‌تواند حذف یک نفر یا یک ملت باشد…

مهدی نصرتی، لیلا زارع، لیندا کیانی، نادر سلیمانی، مجید پتکی، روزبه رئوفی، عماد درویشی، مهشید جوادی، شیرین آقاکاشی و امین خانی بازیگران اصلی این فیلم هستند.

فیلم‌ سینمایی «ضد» اولین اثر امیرعباس ربیعی‌ست که سرانجام پس از دو سال روی پرده می‌رود‌. اولین ساخته این فیلمساز جوان با نام «لباس شخصی» همچنان در توقیف به سر می‌برد.

سایر عوامل این پروژه عبارتند از؛ مدیر فیلمبرداری: هاشم مرادی، طراح صحنه و لباس: محمدرضا شجاعی، تدوین: مهدی سعدی، مدیر صدابرداری: علی عدالت‌دوست، صداگذار: امین شریفی، آهنگساز: مسعود سخاوت‌دوست، طراح گریم: مرتضی کُهزادی، مدیر تولید: علی شیرمحمدی، طراح جلوه‌های ویژه بصری: محمد لطفعلی، مدیر برنامه‌ریزی: حسین دیردار، دستیار کارگردان: بهمن حسینی، منشی صحنه: آرزو قربانی، عکاس: کورش جوان، روابط عمومی: سپیده شریعت رضوی، مجری طرح: موسسه فرهنگی هنری وصف صبا و محصول سازمان سینمایی سوره.

نوشته «ضد» سرانجام اکران می‌شود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

بدین ترتیب این اثر از ۸ آبان، دوشنبه شب‌ها حوالی ساعت ۲۳ از شبکه دو سیما پخش می‌شود. همچنین از ۱۱ آبان، پنجشنبه‌شب‌ها ساعت ۲۲ روی آنتن شبکه مستند سیما می‌رود و تکرار آن یکشنبه‌ها ساعت ۲۰ خواهد بود.

«ضد» که به سراغ نقد جدی مظاهر مدرنیته رفته است، در این فصل تلاش دارد از تسلط زیست مجازی بر زندگی انسان‌ها بگوید. قسمت اول فصل سوم با عنوان «گرداب تربیت» که هشتم آبان میزبان مخاطبان خود در شبکه دو سیماست، مروری بر شیوه‌های تربیت فرزند از گذشته تا روزگار مدرن، تاثیرات سبک زندگی جدید، رسانه‌ها و … بر روش‌های تربیت فرزند و اتفاقاتی را که موجب شده است تربیت فرزند در ذهن بسیاری از والدین پُردردسر و سخت به نظر برسد، بیان می‌کند.

دیگر عوامل «ضد» عبارتند از؛ گوینده متن: فریبا رمضان‌پور، سرپرست پژوهش: امیر پیشرو، نویسنده: عـلـی نیـکجـو، سرپرست تدوین: علـیرضا حسـنی، گروه تدوین: محسن صدر، محمدحسین اسماعیلی، رضا حیدرزاده و مانی قبولی، سرپرست آرشیو: مهدی افضل‌زاده، گروه آرشیویابی: سهیل حجرانی، زهرا مهربانی و محمد ابراهیمی، مدیر تولید: رضا رنجبر، صداگذار: اشکان ترابی، صدابرادار: مریم مومنی، ضبط صدا: استودیو نشانه، طراح گرافیک: علیرضا میری، طراح تیتراژ: مانی قبولی، گرافیک متحرک: صابر شب زنده‌دار، مترجم: محمد دانش، روابط عمومی: سپیده شریعت‌رضوی و شبکه‌های اجتماعی: اسماء زمانیان.

فصل سوم «ضد»، محصول مرکز مستند سوره، در ۲۰ قسمت ۴۰ دقیقه‌ای تولید شده است، و اخبار پخش این اثر از دیگر شبکه‌های تلویزیونی به زودی اطلاع‌رسانی خواهد شد.

نوشته پخش فصل سوم «ضد» از ۸ آبان اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

حالا چند سالی است که نادر سلیمانی به گفته خودش، در کنار بازی‌های کمدی، قالب را شکسته و به دنیای نقش‌های جدی و غیرکمدی پاگذاشته است. گرچه پیش از این هم او را در این شمایل دیده‌ بودیم اما آنچه در سال‌های اخیر از تغییر کاراکتر او می‌بینیم متفاوت‌تر از پیش است.

پس از موفقیت در فیلم سینمایی «ضد» که سلیمانی در نقش یک منافق بود، اینبار او را در سریال «عشق کوفی» و در نقش یک پدر عرب از طایفه‌ای بزرگ در زمان امام حسین (ع) می‌بینیم، سریالی که این‌روزها به مناسبت ماه محرم از شبکه سه سیما در حال پخش است.

نادر سلیمانی در بخش ابتدایی این گفتگو از چگونگی رسیدن به نقش‌های غیرکمدی آن هم در وجه منفی صحبت کرد. اکنون آنچه در ادامه می‌خوانید بخش دوم گفتگوی سوره سینما با این بازیگر است.

همیشه دوست دارم در کار کودک نقش منفی باشم

*اگر بخواهیم نقش‌های غیرکمدی را به دو بخش مثبت و منفی تقسیم کنیم، طبیعتا ایفای نقش غیرکمدیِ منفی دشوارتر از ایفای نقش غیرکمدیِ مثبت است. شما در آثاری که اخیرا کار کرده‌اید به یکباره از کمدی وارد فضای جدی و نقش منفی شده‌اید، این کار چه چالش‌هایی را برای شما به همراه داشت؟

اگر دقت کنید این مساله بسیار زاویه‌دار است. یک زوایه دقیقا مخالف! من در آثار اخیر، مخالف آنچه که قبلا بازی کرده‌ام، بودم و این برای من یک لایه آزمایشی بود که بتوانم خودم را تست کنم. کسی بازیگر است که چالش‌ها را به گونه‌ای نشان دهد تا مورد پسند واقع شود. شما اگر به فیلم‌های غیرایرانی هم نگاه کنید می‌بینید که خیلی از منفی‌ها دوست‌داشتنی هستند تا حدی که کودکان هم آن‌ها را دوست دارند. من با کودکان هم سر و کار داشته‌ام. مثلا «محله گل و بلبل» و «کلبه عمو پورنگ» را کار کردم. حتی قبل از کار جدی کار کودک کرده‌ام.

همیشه دوست داشتم در کار کودک نقش منفی باشم؛ اما کسی قبول نمی‌کرد و همه می‌گفتند چون در کار کمدی شیرین بودی اگر منفی شوی برعکس جواب می‌دهد! اما من همیشه می‌گویم مهم این است که نقش را به‌درستی به شخص بدهند. وقتی نقش را به‌درستی به بازیگر بدهند، دیگر زیاد و کم بودنش به‌عهده آن بازیگر است. بازیگر باید آنقدر قوی باشد که کارگردان آن نقش را از او بپذیرد. در واقع وقتی منطق بازیگر درست باشد نقش او هم به درستی در می‌آید.

دغدغه من ساخت فیلم درباره کودکان جنگ است

*به مجموعه «کلبه عمو پورنگ» اشاره کردید، آیا دغدغه شخصی برای کار کودک دارید؟

شدیدا. دغدغه من کودکان جنوب هستند. من در جنگ بزرگ شدم و در حال آماده کردن فیلمنامه‌ای درباره کودکان زمان جنگ هستم. اگر خدا بخواهد و کسی از این کار حمایت کند می‌خواهم آن را بسازم.

در زمان جنگ دوازده، سیزده ساله بودم. شما نمی‌دانید که ما قبل از شروع جنگ چه رویایی داشتیم، با شروع جنگ رویاهایمان چه شکلی به خود گرفتند و بعد از جنگ چگونه زندگی کردیم و رویاهایمان به چه شکلی درآمدند. یکی از دغدغه‌های مهم من این است که در خصوص کودکان جنگ کار بسازم. ساعت‌ها می‌خوابم و ذهنم هنوز در دورانی است که در جنگ بودم.

در روایت تاریخ معاصر برای کودکان ضعف داریم

امروزه می‌بینم که چقدر کودکان جنگ در آن روزها آسیب خورده‌اند و اکنون اثراتش را در جسم و رویا و زندگی خودشان می‌بینند. در این موضوع تعارف نداریم که هر جنگی یک موهبت‌هایی دارد و در مقابل ضررهایی هم دارد که می‌توان از آنها فیلم ساخت؛ اما تا به حال چه کسی آمده و در مورد کودکان جنگ یک اثر سینمایی تولید کرده است؟ ضعف بخش کودک ما این است که تاریخ معاصر را درست توضیح نمی‌دهد. ما نمی‌توانیم تنها در کتاب نوشتن و تعریف کردن (به عنوان مثال در کتب درسی) زندگی در جنگ را تصویر کنیم.

درباره بزرگسالان در جنگ آثار زیاده داشته‌ایم اما در مورد کودکان چیزی نداریم. من چون در آن شرایط بزرگ شدم، می‌دانم که چقدر وحشتناک و در عین حال زیبا بوده است. به عنوان مثال وقتی هواپیماهای عراقی از بالای سر ما رد می‌شدند ما با همان تفکر کودکی‌مان دوست داشتیم آن‌ها را با سنگ بزنیم. روی پشت‌بام سنگ جمع کرده بودیم که اگر عراقی‌ها آمدند به آن‌ها سنگ پرتاب کنیم. حالا شما تصور کنید که همین یک نمونه چقدر می‌تواند جریان عجیب و غریبی باشد؟ چه کسی باورش می‌شود که بتوان یک هواپیما را با سنگ زد؟ مگر کودکی شوخی است؟ تمام آمال‌ و آرزوهای یک شخص در کودکی او است.

چرا بچه‌های کوچک ما تفنگی در دست می‌گرفتند که به اندازه قدشان بود؟ شما خیال می‌کنید چه می‌شود که بچه‌ای در جنگ اسیر می‌شود و یک تفنگ در دست می‌گیرد که اندازه هیکل خودش است؟ این‌ها سوالاتی است که من را به فکر فرو می‌برد که چرا کسی نیست در مورد کودکان جنگ در جنوب، خرمشهر و آبادان فیلمی بسازد؟ تنها یک فیلم «بیست و سه نفر» را داشتیم که آن هم در مورد نوجوانان بود. من می‌گویم برای کودکان فیلم بسازیم یعنی کودکان هشت تا دوازده سالی که در جنگ زیست کرده‌اند.

افتخار می‌کنم که از سرزمینم دفاع کردم

شاید برخی‌ها با تماشای چنین صحنه‌هایی بگویند چه بر سر آن کودک آمده که به درجه‌ای رسیده تا به جنگ برود و از اسلحه استفاده کند اما اصلا اینگونه نیست! منِ نادر سلیمانی افتخار می‌کنم که این کار را کرده‌ام چون سرزمین و خاکم در خطر بود. یک پسربچه همانطور که از ناموس و مادر و خواهرش حمایت می‌کند از سرزمینش نیز نگهداری می‌کند. حتی دخترانمان هم همین‌گونه هستند. در سرزمینمان زنان شیردلی داشتیم که برای وطنشان جنگیده‌اند. در تمام دنیا هرکسی بدون اجازه به سرزمین دیگری وارد شود، مردم آن سرزمین در مقابلش می‌ایستند. من هم واقعا ایرانم را دوست دارم و نمی‌توانم وطنم را فراموش کنم.

به هر حال خودم یک سیناپس در این خصوص نوشتم که به امید خدا می‌خواهم آن‌را تبدیل به فیلمنامه کنم، در خانه سینما ثبت کنم و در نهایت اگر کسی حمایت کرد آن را بسازم و کارگردانی کنم؛ اما متاسفانه فعلا نه بودجه دارم، نه کسی پشتوانه من می‌شود و نه حتی کسی به کار من ایمان دارد!

فیلم کوتاهی با موضوع تقدیر انسان ساخته‌ام

*پیش از این هم سابقه کارگردانی داشته‌اید؟

بله، من یک فیلم کوتاه ساخته‌ام که درباره تقدیر انسان است. با این موضوع که برخی‌ها دست به هر کاری می‌زنند که تقدیرشان را تغییر دهند اما در انتها همان راهی را که باید بروند، می‌روند. خداوند قبل از اینکه شما به دنیا بیایید، لوح اعمال را به شما نشان می‌دهد و می‌پرسد «می‌پذیری به این دنیا بیایی یا نه؟». همه ما مسلمانان به این موضوع اعتقاد داریم که قبل از ورود به این دنیا لوح تقدیر خود را نگاه می‌کنیم و می‌پذیرم.

ما اگر شعار را کم کنیم و از واقعیت‌ها بنویسیم، فیلم‌ها فوق‌العاده برای مردم جذاب می‌شوند.

ژانر درام را دوست دارم

*شما از معدود هنرمندانی هستید که تقریبا در تمامی ژانرها فعالیت کرده‌اید، جدای از کار کودک که به آن علاقه‌مند هستید، ترجیح می‌دهید بیشتر در چه ژانری بازی کنید؟

من واقعا ژانر درام را دوست دارم. کمدی سخیف و کوچک را اصلا دوست ندارم. اگر کمدی خوبی باشد کار می کنم. معتقدم که مردم باید شاد باشند و بخندند اما طبیعتا نه به هر قیمتی! متاسفانه مدت زیادی است که خنده از لب‌های مردم رفته است. من هم تورم را می‌بینم، من هم مشکلات عدیده مردم را می‌بینم چون خودم در میان همین مردم زندگی میکنم. حالا اگر ساعتی هم مردم بخندند که گناهی نکرده‌اند.

امیدِ مردم از بین رفته است

به جرات می‌توانم بگویم که تنها ضعف ما ایرانی‌ها امیدمان است که آن را از دست داده‌‌ایم. امید یکی از پایه‌های اساسی زندگی است. شما امروز خودزنی‌ها، خودکشی‌ها، دعواها و مشکلاتی را می‌بینید که همه به خاطر نداشتن امید در زندگی است. اما در نهایت خدا بزرگ است.

متاسفانه از فقر دست‌های همه در جیب همدیگر است. بابت همه چیز همه نوع پولی گرفته می‌شود اما هیچکس پاسخگو نیست. حرفم هم می‌زنیم می‌گویند حرف نزن! اما به همه کسانی که در راس کار قرار دارند، می‌گویم «تعارف نداریم! مردم در فشار هستند.» گاهی وقت‌ها خنده‌ام می‌گیرد که مثلا می‌گویند کولرگازی استفاده نکنید چون برقِ زیادی مصرف می‌کند. از طرفی هم می‌گویند کولر آبی استفاده نکنید چون آبِ زیادی مصرف می‌کند. پس مردم باید چه کار کنند؟! یک کسی تکلیف را روشن کند. پس چگونه در این گرما می‌توان زندگی کرد؟ به‌خصوص در مناطق جنوب. از نظر خرید بازاری هم که به جایی رسیده‌ایم که همه چیز را باید دونه‌ای بخریم.

دیگر شعاردادن جواب نمی‌دهد، عمل کنید!

متاسفانه فاصله طبقاتی آنقدر بالا و پایین شده که نمی‌توان تصور کرد. دیگر شعار دادن جواب نمی‌دهد احتیاج به عمل کردن است. البته من هیچ کسی را محکوم نمی‌کنم و معتقدم که هر کسی را در گور خودش می‌خوابانند و نمی‌توانم گناه کسی را با زبان بشورم. به هر حال میان همه ما یک حاکم وجود دارد و آن هم خدا است. پس اینقدر همدیگر را محکوم نکنیم…

نوشته در روایت تاریخ معاصر برای کودکان ضعف داریم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این جشنواره از ۱۴ تا ۲۲ ژانویه برابر با ۲۴ دی تا ۲ بهمن‌ماه در بخش دنیای سینما شهر داکای کشور بنگلادش برگزار می‌شود و بیان جسورانه آن، مقاومت در برابر انحطاط، ابتذال و تجاری‌گرایی است که جریان اصلی صنعت فیلم بنگلادش را فراگرفته است.

جشنواره جهانی داکا یکی از معتبرترین رویدادهای سینمایی در بنگلادش است و تا حد زیادی به شکل‌گیری فرهنگ فیلم ملی سالم و مثبت کمک کرده است.

موضوع اصلی این جشنواره «فیلم بهتر، مخاطب بهتر و جامعه بهتر» است و هرساله توسط انجمن فیلم رنگین‌کمان برگزار می‌شود که از سال ۱۹۷۷ در راستای ترویج فرهنگ سالم سینما در کشور بنگلادش و بزرگداشت جریان اصلی جهانی در فیلم و ارتباط اجتماعی آن، اختصاص یافته است.

فیلم سینمایی «ضد» به تهیه‌کنندگی محمدرضا شفیعی از تولیدات سازمان سینمایی سوره یک درامِ سیاسی است که داستان یک عشق را در دلِ حوادث سیاسی روایت می‌کند. این فیلم سعی کرده حوادث پرالتهاب زمستان ۵۹ تا تابستان ۶۰ ایران را به نمایش بگذارد.

«تک تیرانداز» به تهیه‌کنندگی ابراهیم اصغری فیلمی قهرمان محور است که برشی کوتاه از حضور حماسی شهید عبدالرسول زرین، بهترین تک‌تیرانداز دوران دفاع مقدس را در قالب یک داستان اکشن روایت می‌کند.

همچنین الهه طه‌ئی، مدیر مرکز بین الملل سازمان سینمایی سوره نیز امسال یکی از داوران بخش «فیلم‌های معناگرا» این جشنواره خواهد بود.

پخش بین‌الملل این دو فیلم سینمایی برعهده مرکز بین‌الملل سازمان سینمایی سوره است.

نوشته «ضد» و «تک تیرانداز» راهی جشنواره داکا بنگلادش می‌شوند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.