سوره سینما- پایگاه خبری حوزه هنری نوشت: مستند «راز و رمز ملکه» یکی از آثار مرکز مستند حوزه هنری است که به کارگردانی مهدی نقویان تولید شده است. این مستند به تبیین موقعیت ملکه بریتانیا و نقش او در اداره این کشور می‌پردازد. مراسم رونمایی از این مستند روز ۲۷ مردادماه در سالن امیرحسین فردی حوزه هنری برگزار شد. در این مراسم سیدضیاء الدین دری کارگردان سینما و تلویزیون و عباس سلیمی نمین پژوهشگر تاریخ و مهدی نقویان کارگردان این مستند حضور داشتند. در ادامه گفتار سید ضیاء الدین دری در این مراسم آمده است:

وی ادامه داد: در مستند «رمز و راز ملکه» کارگردان سعی کرده است با جمع‌آوری اطلاعاتی مفید و پر جزئیات تصویری از چهار چوب نظام سیاسی بریتانیا به مخاطب ارائه دهد. مردم تا حدی درباره سیاست‌های کلی این کشور که به استعمارگر پیر معروف است آشنایی دارند. این کشور در طول تاریخ در سیاست‌های ما نیز مداخله‌هایی داشته و طبیعی است که مردم کشورمان چندان از سیاست‌های این کشور خوششان نمی‌آید و سردمداران آن را دوست ندارند و نسبت به آن‌ها بدبین هستند.

دری گفت: اینکه با این میزان از منابع محدودی که آقای نقویان در اختیار داشته ما الان صاحب یک فیلم مستند خوب درباره سیاست‌های کلی بریتانیا هستیم یک اتفاق بسیار خوب است. اگر مخاطب با دقت این فیلم را تماشا کند و به تمام نکات عنوان شده در آن توجه کند می‌تواند اطلاعات بسیار مفیدی در مورد نوع حکومت در بیرتانیا و تاریخ این نوع حکومت به دست آورد. این فیلم با توجه به تحقیقات شخصی من اطلاعات کامل و درستی در اختیار مخاطبش قرار می‌دهد و آنچه درباره حکومت بریتانیا عنوان می‌کند مطابق شواهد مستند تاریخی است.

این کارگردان افزود: ما باید از خشم تاریخی که نسبت به کشورهای استعماری و سلطه طلب داریم عبور کرده و به شناخت درستی از این کشور‌ها و حکومت‌ها و پیشینه‌شان برسیم و بداینم آن‌ها در طول تاریخ چه کرده‌اند و در حال حاضر چه سیاست‌هایی را دنبال می‌کنند. دانستن این موارد واقعا لازم است و اینکه ما نشناخته و با اطلاعات اندک بخواهیم ضد آمریکایی یا ضد انگلیسی فکر کنیم چندان جالب نیست.

کارگردان «کبف انگلیسی» ادامه داد: در اوایل قرن بیستم سیاستمداران انگلیسی‌ها که بسیار باهوش و عملگرا هستند به این نتیجه رسیدند که شاهان و یا ملکه‌های بریتانیا باید نمادین و همواره در پس پرده باشند. این‌ها آدم‌هایی بسیار زیرک هستند که توانستند زیر عنوان دموکراسی و سپس جهت دادن به مفهوم دموکراسی درواقع کاری انجام دهند که هم خود را در حریمی امن قرار دهند و هم سرمایه‌هایشان را مخفی کنند و هم زیر لوای دموکراسی به خودشان و اعمالشان مشروعیت سیاسی ببخشند.

وی گفت: این جماعت به دنبال آلترناتیو برای تغییر حکومتشان نیستند و شدیدا از هر گونه تغییر هم جلوگیری می‌کنند. یعنی همانطور که در فیلم اشاره شد طبق نظر سنجی‌های حکومتی، خاندان سلطنتی در برهه‌ای از زمان حدود ۸۵ درصد و حالا ۶۵ درصد محبوبیت دارد و داستان سلطنت در بریتانیا حتی با وجود جمهوری خواهان فعلا ادامه خواهد داشت. بی‌شک این حکومت اشرافی به این سادگی‌ها از بین نمی‌رود اما با پخش چنین فیلم‌هایی حداقل مردم خواهند فهمید در پشت چهره ملکه الیزابت که از سال ۱۹۵۲ ملکه انگلستان است و مدام تبلیغ می‌شود که دستان پاکی دارد و تابع مذهب است چه میزان قدرت و اختیارات نهفته شده است و این خانم تابحال چه اقداماتی انجام داده و در زمینه سیاست‌های حکومت بریتانیا تا چه حد اثر گذار بوده است.

دری افزود: افرادی که در بریتانیا وارد حوزه سیاست می‌شوند و در بخش‌های استراتژیک و تعیین کننده قرار می‌گیرند تبدیل به انسان‌های عجیبی می‌شوند و حتی کسانی که با آن‌ها و سیاست‌های این کشور نیز قرابت و نزدیکی داشته باشد وارد عوالم عجیب آن‌ها می‌شود همانطور که افرادی مانند قوام، رزم آرا یا حسن فروغی در رژیم گذشته چنین شدند و اگر کسی با این افراد هم صحبت می‌شد فکر می‌کرد با بیگانگان در حال گفتگوست. رجال سیاسی بریتانیا واقعا افراد عجیبی هستند و سیاست‌های این کشور هم پر رمز و راز و عجیب است. از طرفی مردم انگلستان نیز مانند مردم هر کشور دیگری مطالبات و خواسته‌هایی دارند که باید آن‌ها را از طریق احزاب مطلوبشان دنبال کنند ولی در این کشور احزاب به مانند مهره‌هایی در میان صفحه شطرنج توسط سرمایه داران بازی داده می‌شوند.

کارگردان «کلاه پهلوی» گفت: شما حوزه اختیارات ملکه بریتانیا را با ولایت فقیه مقایسه کنید. متوجه خواهید شد حوزه اختیارات این خانم چقدر زیاد است. توجه داشته باشد اگر در حیطه اختیارات ولایت فقیه، اختیار جنگ گذاشته شده بخاطر حفظ بنیان دموکراسی است چون اگر نیروهای مسلح کشور در اختیار رئیس جمهور قرار گیرد معلوم نیست بشود این فرد را پس از اتمام دوره ریاست جمهوری از سمت‌اش طبق قانون کنار گذاشت. ضمن اینکه ما دارای حاکمیتی هستیم که فردی روحانی در راس آن است پس هرگز به سمت جنگ‌طلبی نخواهیم رفت، کمااینکه همه می‌دانند حضرت آقا فتوا داده‌اند ما با سلاح هسته‌ای مخالفیم و چنین چیزی را نمی‌خواهیم. در بریتانیا، ملکه قادر است عالیترین مقام کلیسا را انتخاب کند! خب این خانم با کدام شاءنیت این کار را انجام می‌دهد؟! اما در کشور ما نهاد مرجعیت آزاد است و هر کس می‌تواند از مرجع تقلید مورد نظرخود پیروی کند. همین موضوع اثبات کننده دموکراسی بر‌تر در کشور ماست.

دری گفت: به نظرم در این فیلم با همه ویژگی‌های مثبتی که دارد جای خالی نکاتی از عناصر اولیه تشکیل دهنده دولت و حکومت بریتانیا حس می‌شود و «راز و رمز ملکه» می‌تواند بخشی مقدماتی از سری فیلم‌هایی با این موضوع و محوریت باشد. آقای نقویان می‌توانند بادقت نظری که دارند باز هم در این زمینه تحقیق کرده و بخش‌های بعدی این اثر مستند را نیز بسازند و در آن تشریح کنند که اصلا چرا ملکه می‌تواند اینقدر در سیاست‌های کلی کشور دخالت کند و دارای این میزان از اختیارات باشد.

نوشته تقدیر دری از «راز و رمز ملکه»/ به استعمارگران خشم تاریخی داریم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

ضیاالدین دری، کارگردان و تهیه کننده با بیان اینکه تا زمانی که معماری و بافت شهرهای مختلف ایران به تقلید از معماری و سبک اروپایی و غربی ساخته می شود سینما نمی‌تواند چندان تأثیری در ارائه سبک زندگی ایرانی و اسلامی داشته باشد، به سوره سینما گفت: خانه‌های شخصی دارای حیاط و حوض که در فرهنگ ما ایرانی‌ها بوده است امروز جای خود را به برج‌ها و آپارتمان‌هایی داده است که هیچگونه سنخیتی با فرهنگ و هویت زندگی ایرانی ما ندارد.

وی ادامه داد: اگر در پاریس یا لندن برج‌هایی ساخته شده است که ارتفاع زیادی دارد و این برج‌ها موجب درآمدزایی هم برای آنها شده و توریست‌ها برای دیدن این برج‌ها می‌روند متناسب با فرهنگشان است که با تدبیر و برنامه‌ای که برای سبک زندگی خودشان پی ریزی شده ساخته شده‌اند. بعد از یک مدت هم برخی از این برج‌ها هویت تاریخی پیدا می کنند اما در کشور ما این برج‌ها  و خانه‌هایی که ساخته می‌شوند در واقع نه هویت ایرانی دارند و نه هویتی غربی دارند که کاملا به اصطلاح پا در هوا هستند.

کارگردان سریال «کیف انگلیسی» تصریح کرد: افرادی که مسئول هستند حداقل می‌توانند در همین آپارتمان‌ها و برج ‌های چند میلیاردی نشانه‌هایی از فرهنگ، سنت و معماری ایرانی قرار بدهند اما متأسفانه به این موضوع دقت نمی‌شود. در چنین شرایطی چگونه می‌توانیم از سینما یا تلویزیون انتظار داشته باشیم که سبک زندگی ایرانی و اسلامی را نمایش بدهد؟ این سبک زندگی باید از ریشه و بطن جامعه از سوی مسئولان حل بشود تا سینما بتواند آینه نمایش  زندگی ایرانی و اسلامی در جامعه باشد.

دری ادامه داد: دولت می‌تواند نظارت داشته باشد تا در معماری شهر اسلوب فرهنگی، تاریخی و دینی ما حفظ بشود. باید این کار با شروع انقلاب اسلامی برایش برنامه ریزی می‌شد. می‌‌توانیم با یک نقشه راه درست برای نسل‌های آینده شهرهایی را بسازیم که متناسب با فرهنگ و سنت‌ها و به طور کلی سبک زندگی ایرانی و اسلامی ما باشد.»

کارگردان «کلاه پهلوی» ادامه داد: وقتی من به عنوان یک فیلمساز با شهری با این ویژگی روبه رو هستم نمی توانم سبک زندگی را به معنای واقعی نشان بدهم. آنچه فیلمسازان به عنوان چنین فیلمی می سازند در چند خانه قدیمی مشخص است که اکنون خیلی کم می توانیم مانند آنها را در کلان شهری مانند تهران یا خیلی از شهرستان‌های دیگر ببینیم. تازه این چند خانه‌ای هم که درآنها فیلم ساخته ‌می‌شود بعد از پایان فیلمبرداری خالی می‌ماند و کسی در آنجا زندگی نمی‌کند. بنابراین این فیلم‌هایی هم که ساخته می‌شود برای مخاطب غیرواقعی و متناسب با شرایط امروز جامعه نیست.

دری در پایان گفت: سبک زندگی در چنین شرایطی در حد یک شعار باقی می‌ماند. آن زمان است که تنها برای اینکه سینماگران و مسئولان سینما بگویند ما در این فضا کارکرده ایم و برای بالا بردن آمار خود فیلم‌هایی را تولید می‌کنند که شعاری است. شاید مخاطب هم فیلم را دوست داشته باشد و بگوید خیلی فیلم خوبی بود اما بعد از آن قطعا این جمله را خواهد گفت که این فیلم هیچ سنخیتی با زندگی مردم امروز جامعه ما نداشت.

نوشته معماری امروز ربطی به سبک زندگی ایرانی ندارد/ نیاز به نقشه راه فرهنگی داریم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

دری درباره خبری که اخیرا در بعضی رسانه‌ها منتشر شده و حاکی از آن است که وی قصد ساختن نسخه ایرانی سریال ترکیه‌ای «فاطماگل» را دارد به سوره سینما گفت: به هیچ وجه قرار نیست من یک سریال ترکیه ای را با فرهنگ ایرانی آداپته کنم و به قولی نسخه وطنی آن را بسازم. اگر درباره ساخته شدن فیلمی صحبت کردم که همانند «فاطما گل» باشد، منظور من صرفا این بود که می خواهم اثری را تولید کنم که از نظر جذب مخاطب و استقبال تماشاگران، همانند سریال «فاطماگل» که نمی توان طرفداران ایرانی آن را نادیده گرفت، موفق باشد.

وی افزود: توجه مردم ایران به سریال های ترکیه ای که از شبکه های خارجی پخش می شود یک موضوع غیرقابل انکار است. این چیزی است که صاحبان شبکه ها نیز به آن واقف اند و حتی در دوبله فارسی آثار، با در نظر داشتن اینکه مجموعه قرار است برای مخاطب ساکن در ایران پخش شود، نکاتی را رعایت می کنند. آنان حتی در ایام نوروز پخش سریال را متوقف می کنند تا بیننده ایرانی چیزی را از دست ندهد. این همه توجه و استقبال از کجا می آید؟ این خیلی ساده انگاری است که بخواهیم فکر کنیم موضوعی مثل بی حجاب بودن بازیگران خارجی برای مخاطب ایرانی جذاب است، چون این عامل، تنها می تواند تا حد خاصی عامل جذابیت باشد و از جایی به بعد تکراری می شود.

کارگردان «کلاه پهلوی» در ادامه اضافه کرد: باید به دقت بررسی و تجزیه و تحلیل کرد که آثار شبکه های تلویزیونی خارجی دقیقا به چه علت برای مردم ما جذاب می شود؟ آنچه رمز موفقیت به حساب می آید شیوه درام پردازی است. همین سریال «فاطما گل» نزدیک به ۱۲۰شخصیت اصلی و فرعی دارد اما هر کدام از آنها یک نقش پیش برنده در سریال دارند و به همین دلیل در ذهن مخاطب باقی می مانند و حضور هیچ کدام از آنها بی دلیل نیست. سازندگان سریال های خارجی اغلب با مخاطب رودروایسی ندارند و روابط انسانی را همان گونه که هست به نمایش می گذارند و این چیزی است که با آنچه در سینمای ما موجود است تفاوت دارد.

وی همچنین گفت: وقتی مخاطب ایرانی، ما به ازای اتفاقاتی را که در زندگی خودش می بیند در سریال های خارجی هم مشاهده می کند، نوعی شیفتگی در برابر آنها در او ایجاد می شود، تا حدی که ضعف های کار اصلا به چشمش نمی آید. برای مثال، در جوامع انسانی و در میان اقشار خرده بورژوآی شهری، خیانت ها و حسادت ها و تنگ نظری ها و … وجود دارد و بیننده در یک سریال ترکیه ای همه این ها را به شیوه رک و روراستی در می یابد و با کلیت اثر ارتباط برقرار می کند، به همین دلیل ضعف کارگردان در پرداخت برخی صحنه ها مانند تعقیب و گریزهای پلیسی را نمی‌بیند و مثلا از خودش سوال نمی‌کند که چرا پلیس با وجود دارا بودن خودروهای پرسرعت و سایر امکانات باید با بلندگو با مجرم صحبت کنند و به او دستور ایست بدهند؟

ضیاء الدین دری گفت: در حقیقت سریالی که احتمال ساخت آن در سال ۹۴ وجود دارد، موقتا «زینب» نام دارد و درباره ظلم هایی است که در حق یک خانم روا داشته می شود. اتفاقا در این اثر هیچ ردپایی از مثلث عشقی با ماجراهای قابل حدس دیگر وجود ندارد. من برای این پروژه به دنبال بازیگر هستم اما قرار نیست این چهره جدید، مطابق آنچه شایعه شده بود، در حکم کاراکتر کریم سریال «فاطماگل» باشد. یک متن دیگر با نام «خانواده دلیر» هم در دست نگارش دارم که سینمایی است و به زودی برای دریافت پروانه ساخت ارائه می‌شود. هنوز معلوم نیست ساخت کدام یک با اولویت همراه است و ما در حال انجام مذاکرات هستیم.

کارگردان مجموعه «کیف انگلیسی» همچنین یادآور شد: یک فیلمنامه با عنوان «پهلوان خشمگین» را هم به فارابی ارائه داده ام. منتظر رسیدن به تفاهم‌ هستیم تا بتوانیم کار را شروع کنیم. داستان این اثر در دهه ۲۰ هجری شمسی می‌گذرد و تقریبا همان حال و هوایی را دارد که در «کیف انگلیسی» شاهد بودیم. در پایان تأکید می کنم که من حتی اگر بخواهم درباره فوتبال یک اثر تلویزیونی و سینمایی بسازم، برای نشان دادن اهمیت مخاطب دار بودن اثر، از سریال «فاطماگل» اسم می‌برم و می گویم هر مجموعه و فیلمی باید مثل این مجموعه ترکیه ای در جذب مخاطب موفق باشد و این گفته ابدا به آن معنی نیست که می‌خواهم نسخه ایرانی این سریال را کارگردانی کنم.

نوشته قرار نیست نسخه ایرانی سریال ترکیه‌ای را بسازم/ «فاطماگل» پرمخاطب است اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

مهین نویدی طراح گریم به سوره سینما گفت: این روزها طراح گریم فیلم «لاله» هستم. تصویربرداری بخش‌هایی از مجموعه «کلاه پهلوی» از چند روز آینده آغاز می‌شود و حدود یک ماه طول می‌کشد. فیلم سینمایی «هیس دخترها فریاد نمی‌زنند»، «گزارش یک جشن» و «عملیات مهد کودک» را آماده نمایش دارم.

وی درباره مرحله تحقیق و پژوهش طراحی گریم مجموعه «کلاه پهلوی» گفت: بازه تاریخی این مجموعه ۱۳۰۹ تا ۱۳۲۰ بود. قبل از کشف حجاب پوشش افراد سنتی و شبیه زمان قاجار است. مثلا زنها ابروهای پهن و بلند دارند و مردهای لباس‌های قاجاری. بعد از کشف حجاب توجه ما بر این بود که پوشش زن‌ها را شبیه مدل غربی کنیم.

نویدی افزود: ویژگی کاراکترها ما را در طراحی گریم مخصوص به آن کاراکتر کمک می‌کرد. مثلا همسر «سمسام» با بازی شقایق فراهانی و همسر «کریم» با بازی سارا خوئینی‌ها تحت تأثیر «بلانچ» که کاراکتری کاملا غربی بود بودند بنابراین به نوعی دنباله‌رو این شخصیت محسوب می‌شدند بدون اینکه از خودشان اندیشه مستقلی داشته باشند. همین ویژگی و جزئیات رفتاری این دو شخصیت گریم آنها را متفاوت کرد. زنهایی که کشف حجاب را پذیرفتند را شبیه مدل غربی گریم کردیم و زنهای مذهبی که زیر بار کشف حجاب نرفتند را فقط متعادل سازی کردیم.

نویدی طراح گریم فیلم‌های «مهمان مامان»، «شکار روباه»، «مربای شیرین» و … بوده است.

نوشته نویدی: توجه به تاریخ طراحی گریم «کلاه پهلوی» را جلو برد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.