سامان پس از ساخت دو سریال تاریخی درباره انقلاب اسلامی«ارمغان تاریکی» و «پروانه» این بار به سراغ ساخت سریالی درباره شهید مصطفی چمران رفته است. وی درباره آغاز مرحله تحقیق و پژوهش این پروژه به سوره سینما گفت: در مرحله تحقیق و پژوهش و نگارش هستم. هنوز چندان پیش نرفته‌ام و سعی دارم تمام اطلاعات و منابع تحقیقی که درباره این شهید موجود است را گردآوری کنم.

وی افزود: بعد از پایان تحقیق و پژوهش معلوم می‌شود که این سریال چند قسمتی باید باشد و آیا تمام زندگی شهید را دربرمی‌گیرد یا بخشی از آن. تا این مرحله از تحقیق متوجه شده‌ام با توجه به اهمیت و شهرتی که این شخصیت دارد راجع به چمران زیاد کار نکرده‌ایم.

این کارگردان ادامه داد: قطعا از آثاری که دیگر همکاران در این زمینه ساخته‌اند اعم از مستند، کتاب، فیلم و غیره استفاده خواهم کرد اما واقعیت این است که آثار تولیدی درباره این شهید کم است اکثر دوستان از روی دست هم کپی کرده‌اند و کسی کار جدیدی ارائه نکرده است. البته من هنوز «چ» ابراهیم حاتمی‌کیا را ندیده‌ام و منتظر دیدن آن هستم. به غیر از این فیلم بقیه آثاری که تا به حال مورد بررسی قرار داده‌ایم خوب نبوده است.

سامان اضافه کرد: شنیده‌ام که حوزه هنری هم یک انیمیشن ۳۰ دقیقه‌ای درباره چمران ساخته است. دنبال این هستم که آن را ببینم و از این تجربه استفاده کنم. درباره این شهید اطلاعات کم است. مخصوصا درباره مقطع قبل از رفتن به آمریکا، دوران زندگی در آمریکا تا برگشتنش به ایران اطلاعات کمی موجود است.

وی گفت: دغدغه ساخت سریالی درباره چمران پیش از ساخت «پروانه» در ذهنم بود و طرحش را به سیمافیلم ارائه کرده بودم ولی شرایط فراهم نشد. امیدوارم که در ادامه اتفاقات خوبی برای این سریال بیفتد. پیش از این در سالهای دور مستندی در سوسنگرد ساختم که درباره شهید چمران بود و با همرزمان شهید مصاحبه‌هایی انجام دادم که راش‌های این مصاحبه‌ها موجود است و قطعا به کارمان خواهد آمد.

این کارگردان درباره ساخت فیلم سینمایی «هانیه» گفت: این فیلمنامه را ۱۰ سال پیش نوشته‌ام. از ساختش منصرف نشده‌ام و منتظرم یک مرد پیدا شود پشت ساخت این فیلم بایستد. بعد از «پروانه» تهیه‌کنندگان پیشنهاد همکاری به من دادند ولی نه برای «هانیه». فیلمنامه‌های خودشان را پیشنهاد می‌دادند. هنوز معتقدم که «هانیه» فیلمنامه خوبی دارد و اشکالات احتمالی موجود در فیلمنامه نمی‌تواند مانع ساختش شود.

پس از فیلم سینمایی «چ» به کارگردانی ابراهیم حاتمی کیا و کمیک موشن «چمران» که رضا میرکریمی ساخته، این مجموعه می تواند سومین اثر شاخصی باشد که درباره شهید مصطفی چمران ساخته می‌شود.

نوشته روایت ناگفته‌های زندگی شهید چمران در یک مجموعه اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سارا بهرامی بازیگر سریال «پروانه» درباره انتظارها از مدیریت جدید در حوزه فرهنگ و هنر به سوره سینما گفت: نمی‌خواهم به طور جزئی از انتظاری که باید داشته باشیم صحبت کنم فقط دوست دارم آرزو کنم که اوضاع فرهنگ و هنرمان سر و سامان بگیرد و از این وضعیت آشفته‌ نجات پیدا کند.

وی افزود: چیزی که این روزها بین هنرمندان دارم می‌بینم ذوق و اشتیاق و امید برای روزهای خوب آینده است. امیدوارم این اشتیاق به یأس بدل نشود و شاهد رونق گرفتن حوزه فرهنگ و هنر باشیم و آفرینش هنرمندانی که دلمان یک عالمه برایشان تنگ شده را ببینیم و حضورشان در عرصه تولید را شاهد باشیم. این تنها چیزی است که آرزویش را دارم

بهرامی درباره پیشنهادها بعد از «پروانه» گفت: واقعیت این است که چون «پروانه» یک اتفاق درست بود و یک شانس بزرگ و معرفی من به شکل ایده‌آل بود نمی‌خواهم برای پذیرفتن پیشنهادهای بعدی عجله کنم. ترجیح می‌دهم صبر کنم و صبورانه دست به انتخاب بزنم. به عنوان یک بازیگر خیلی دلم می‌خواهد کار کنم و بیشتر دیده شوم.

این بازیگر ادامه داد: مطمئنم کاری را قبول می‌کنم که به خاطرش سرم را بالا نگه می‌دارم. من بازیگر تئاترم و  شانس بازی در تئاتر برای من همیشه وجود دارد. حتی اگر پیشنهاد ایده‌آل در تصویر خیلی دیر اتفاق بیفتد حضور در تئاتر جایش را پر می‌کند. بازیگری برای من تجارت نیست. عشق و علاقه‌ است. تمام زندگی‌ام را حین کار خرج نقش می‌کنم و دعا می‌کنم که همچنان این رویکرد به بازیگری را حفظ کنم و با پیشنهادهای خوب رو به رو شوم.

سارا بهرامی با بازی در سریال «پروانه» به کارگردانی جلیل سامان دیده و شناخته شد. وی پیش از این سریال، یکی از نقش‌های سریال «فرات» به کارگردانی مازیار میری را ایفا کرده بود.

نوشته کاری را قبول می‌کنم که به خاطرش سرم را بالا بگیرم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

سوره سینما- آبان عسکری : الهام چرخنده اوایل دهه ۸۰ با «شب یلدا» یکی از متفاوت ترین فیلم های سینمای ایران به عنوان بازیگر شروع به کار کرد. حضور در  فیلمی متفاوت که تصویری تازه از زن ارائه می داد نقطه آغازی مطلوب برای او بود. چرخنده در نخستین حضورش مقابل دوربین توانایی اش را نشان داد و این ذهنیت را در تماشاگران و دوستداران پرشمار فیلم به وجود آورد که به استعدادی تازه تبدیل می‌شود. آنچه در سال‌های بعد اتفاق افتاد با آن ذهنیت همخوانی نداشت. بیش از یک دهه از «شب یلدا»ی دوست داشتنی گذشته و چرخنده همچنان بازیگری گزیده‌کار است. هر چند نقشش در مجموعه «من یک مستاجرم» و حضورش در مجموعه «پروانه» نشان می دهد می تواند سهمی بیش از این که دارد، در دنیای بازیگری داشته باشد.

قبل از اینکه برسیم به حضورتان در «پروانه» بگویید که چرا کم کار می‌کنید؟

الهام چرخنده: واقعیت این است که من حدود هشت سال ایران نبودم و هنوز هم خیلی از همکارانم فکر می‌کنند ایران نیستم. برخی از دوستان هم فکر میکنند من بیش از اندازه در پذیرفتن پیشنهادها سخت‌گیرم. سخت‌گیر هستم ولی به شکل نرمال.

مثلا در مواجهه با پیشنهادها چطور عمل می‌کنید؟

ببینید فیلمنامه خیلی مهم است. وقتی فیلمنامه را می‌خوانم باید احساس کنم کاراکتر من را صدا می‌کند. اگر چنین حسی به فیلمنامه و کاراکتر پیدا کنم با افتخار آن پیشنهاد را می‌پذیرم.

بازی در سینما و تلویزیون برایتان فرقی می‌کند؟

خیلی برایم تفاوتی نمی‌کند. نمی‌توانم دقیقا بگویم تلویزیون را بیشتر دوست دارم یا سینما. چیزی که برایم مهم است فیلمنامه است. تنها تجربه‌ای که هنوز انجام نداده‌ام تله فیلم است. در حالت عادی در سینما و تلویزیون با ضعف فیلمنامه‌نویسی و تولید مواجه هستیم در اکثر تله فیلم‌ها انگار همه چیز قرار است سرهم‌بندی و غیرحرفه‌ای انجام شود. با اینهمه در مواجهه با پیشنهادهای تله فیلم باز هم فیلمنامه و کارگردان برایم مهم است و با این پیش فرض جلو نمی‌روم که قرار است یک کار غیرحرفه‌ای انجام دهم.

چطور به پروژه «پروانه» ملحق شدید؟ آقای سامان را می‌شناختید؟

هیچ شناختی از ایشان نداشتم. در ابتدا همسرم برای همکاری با آقای سامان دعوت شده بود و وقتی دیده بود که گروه به دنبال یک بازیگر زن است من را معرفی کرد. گویا آقای سامان چند نفر را دیده بودند که برای شخصیت «عاطفه» مناسب نبودند. قبل از اینکه به دفتر ایشان بروم یک تحقیق اینترنتی انجام دادم و دیدم که آقای سامان یک مجموعه تلویزیونی موفق به نام «ارمغان تاریکی» در کارنامه دارند. وقتی فیلمنامه «پروانه» را خواندم شخصیت «عاطفه» به شدت جذبم کرد. بر خلاف تیپ تکراری زن در سینما که معمولا خانه‌دار یا یک زن با ویژگی‌هایی معمولی است «عاطفه» یک زن چریک بود که حرکت‌های انقلابی انجام می‌داد. دیدم اگر «عاطفه» از فیلمنامه حذف شود تمام چفت و بست‌های قصه به هم می‌ریزد بنابراین «عاطفه» را شخصیت مهم و تأثیرگذاری دیدم.

برای رسیدن به نقش چه کارهایی انجام می‌دهید؟

تا جایی که لازم باشد تحقیق می‌کنم. برای کاراکترم استوری‌بورد طراحی می‌کنم. معمولا در لوکیشنی که قرار است بازی کنم نیم ساعت با وسایل آنجا سر می‌کنم. با همه چیز تماس برقرار می‌کنم تا به حس واقعی محیط نزدیک شوم. در خانه تیمی «پروانه» اولین بار حدود نیم ساعت نشستم. موسیقی دهه ۵۰ گوش دادم. وسایل را لمس می‌کردم. برای رسیدن به «عاطفه» چندین کتاب درباره گروهک‌های انقلابی و مجاهدین خواندم. تمام موسیقی‌های دهه ۵۰ را جمع‌آوری کردم تا به فضای آن دوران و ماهیت این زن نزدیک شوم. اول از همه چیز راه رفتن کاراکتر برایم تعریف می‌شود. مسلما یک زن چریک نمی‌تواند خیلی معمولی قدم بزند. راه رفتن، غذا خوردن و تمام جزئیات رفتاری‌اش برگرفته از تعلیماتی هستند که بازیگر  ندیده‌ است اما باید پیدایش کند. نوعی مردانگی در رفتار این زن‌ها دیدم که سعی کردم در کوچکترین چیزها آن را پیاده کنم.

نترسیدید از اینکه اجرای «عاطفه» شبیه به اجرای کاراکتر یک زن خلافکار شود؟

از این خطر آگاه بودم و با یک تحلیل درست از تفاوتی که یک زن خلافکار و یک زن انقلابی با هم دارند مرز این دو را مشخص کردم که اجرای درستی از یک زن چریک ارائه دهم. عاطفه در شخصیت‌پردازی قادر به انجام خیلی از کارها بود. مثلا می‌توانست با لگد در را بشکند یا مثلا تیراندازی کند. این اتفاق‌ها در فیلمنامه نمی‌افتاد ولی من به این توانایی‌ها که عاطفه داشت دقت می‌کردم وحتی در بازی سکوت سعی می‌کردم این درونیات را به صورت حسی به تماشاگر انتقال دهم. مثلا در غذا خوردن سعی می‌کردم فک‌ام را بسیار متفاوت با یک زن معمولی در حال غذا خوردن حرکت بدهم. همین  جزئیات است که نقش را به مخاطب می‌شناساند و آن را برایش باورپذیر می‌کند.

فرصت کمی برای معرفی این شخصیت داشتید.عاطفه زود از قصه حذف شد. اینطور نیست؟

حجم نقش کم بود ولی در همین میزان من باید تلاشم را برای معرفی شخصیت و اجرای درست آن انجام می‌دادم. تا به حال از مردم، منتقدین و رسانه‌ها بازخوردهای خوبی گرفته‌ام.

آقای سامان در کارگردانی چطور عمل می‌کردند؟ شیوه خاصی داشتند؟

بخش اعظمی از موفقیت بازیگران این مجموعه مدیون حساسیت و وسواسی است که آقای سامان روی بازیگری دارند. ایشان از آن دست کارگردانانی نیستند که به راحتی از کار بازیگر عبور کنند.

اتفاق می‌افتاد که از کارتان راضی نباشید یا به احساس متناقضی در اجرا دست پیدا کنید؟

جالب است که برایتان خاطره‌ای در همین زمینه تعریف کنم. یک روز دقیقا همین احساس را داشتم. اصلا نمی‌توانستم به کار خودم یقین پیدا کنم. احساس می‌کردم نکند دارم نقش را اشتباه بازی می‌کنم. لوکیشن در مفتح بود. با همان لباس «عاطفه» آمدم بیرون و در کوچه تنهایی قدم زدم و فکر می‌کردم. پیرمردی را دیدم که کیسه سنگینی دستش بود رفتم جلو و گفتم: اجازه بدهید کمکتان کنم. پاسخی نداد و همینطور به من زل زده بود. فکر کردم چون سمعک دارد صدایم را نشنیده است. دوباره حرفم را تکرار کردم. گفت: شنیدم چه گفتید. شما حس یک زن چریک را که چند سال پیش در همین محله زندگی می‌کرد را برای من زنده کردید. حرف پیرمرد آنقدر برایم جالب بود که او را پیش آقای سامان بردم تا انرژی مثبتی که به من داد را به گروه هم بدهد دیدم واقعا سر جایم ایستاده‌ام و در اجرای عاطفه بیراهه نرفته‌ام.

«پروانه» تجربه‌ای است که همیشه از آن یاد خواهید کرد؟

این مجموعه با توجه به بازخوردهایی که تا الان از آن دیده‌ایم یک مجموعه موفق به شمار می‌آید و قطعا من به عنوان بازیگر به سهم خودم با افتخار از آن یاد خواهم کرد. اما اولین چیزی که همیشه از آن یاد می‌کنم «شب یلدا» است. هنوز خیلی‌ها به من می‌گویند ما اگر ماهی دو بار این فیلم را نبینیم انگار چیزی کم داریم. شخصیتی که در «پروانه» بازی کردم گونه متفاوتی از یک زن است که با تیپ‌های دیگر زن در سینما متفاوت است.

چقدر برای مخاطبان تلویزیون اهمیت قائل هستید؟

 محبت مردم نازنینی که از بین این همه کانال تلویزیونی و شبکه‌های ماهواره‌ای سریالی که من در آن بازی می‌کنم را انتخاب کرده‌اند را باید به بهترین شکل ممکن پاسخ داد. حق ندارم بد بازی کنم. حتی از یک پلان هم بدون حساسیت در بازی رد نمی‌شوم.

از سینما چه خبر؟

سینما همانطور که خودتان هم در جریان هستید تعطیل است. من سال گذشته در فیلم «دامنه‌های سفید» به کارگردانی محمدابراهیم معیری بازی کردم.  نقش یک زن محقق را داشتم. تجربه خوب و دلنشینی بود.

نوشته حق ندارم بد بازی کنم/شخصیت عاطفه تکراری نیست اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

منصور سهراب‌پور تهیه‌کننده مجموعه تلویزیونی «پروانه» که این روزها از شبکه سه سیما در حال پخش است درباره بازخوردهای این مجموعه میان مردم به سوره سینما گفت: نظرم درباره رضایت مردم از این مجموعه را نه بر اساس نظر دوستان و آشنایان بلکه بر اساس نظراتی که جسته و گریخته از مردم شنیده‌ام عنوان می‌کنم. بر همین اساس می‌توانم بگویم «پروانه» رضایت عمومی بالایی را تاکنون بین مردم ایجاد کرده است. انصافا این مجموعه به لحاظ ساختار و قصه اثر متفاوت و جذابی است.

وی درباره نقدهایی که نسبت به پخش صدای خواننده قبل از انقلابی در «پروانه» توسط برخی سایت‌ها ابراز شد گفت: این صحبت‌ها در واقع نقد نبود، غرض‌ورزی سایتی بود که چون ما خبر مجموعه را به آنها نداده بودیم به نوعی می‌خواستند تلافی کنند.

سهراب‌پور در توضیح بیشتر گفت: فضای قبل از انقلاب را نمی‌توان برای مخاطب با صدای علیرضا افتخاری تداعی کرد. به هر حال فضای قبل از انقلاب برای مخاطب تا حدودی با صدای خواننده قبل از انقلابی تداعی می‌شود. ضمن اینکه ما از این صداها استفاده ابزاری نکردیم. این صداها در زیرمتن قصه و ساختار سکانس بود اینطور نبود که غالب بر قصه باشد.

تهیه‌کننده  مجموعه «وفا» افزود: بهره‌برداری محتوایی که ما از این سکانس‌ها داشتیم بسیار ویژه‌تر از این بود که مخاطب بخواهد به صدای خواننده قبل از انقلابی توجه کند. البته مطبوعات و خبرگزاریهای ما بسیار روشن‌تر از این هستند که بخواهند با «پروانه» برخوردهای این‌چنینی کنند. کسانی که این اظهارنظرهای غرض‌ورزانه را رسانه‌ای کردند در واقع به دنبال چیز دیگری بودند.

«پروانه» را جلیل سامان کارگردانی کرده است. سارا بهرامی، قطب‌الدین صادقی، حامد کمیلی، مهدی سلوکی و… در این مجموعه بازی می‌کنند.

نوشته فضای قبل از انقلاب را نمی‌توان با صدای افتخاری تداعی کرد/ رضایت مردم از «پروانه» اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.