این مستند از تولیدات مرکز مستند سوره است که پس از روزهای دفاع مقدس ۱۲ روزه ساخته شده است. «شاخه‌ای روی آب» نخستین نمایش رسمی خود را در نوزدهمین جشنواره بین‌المللی «سینماحقیقت» تجربه کرد و موفق شد جایزه ویژه هیئت داوران این رویداد را به دست آورد.

«شاخه‌ای روی آب» روایتی از زندگی شهید دکتر محمدمهدی طهرانچی است و تلاش دارد با بهره‌گیری از تصاویر و اسناد کمتر دیده‌شده، ابعاد تازه‌ای از شخصیت علمی، فرهنگی و مدیریتی این شهید را به تصویر بکشد.

علاقه‌مندان برای ثبت درخواست اکران سیار این مستند می‌توانند به پایگاه اینترنتی esayar.ir مراجعه کرده یا با شماره ۹۱۰۷۱۲۵۳-۰۲۱ تماس بگیرند.

عوامل مستند «شاخه‌ای روی آب» عبارت‌اند از: کارگردانان: محمدمهدی حبیبی و محسن اسلام‌زاده، تهیه‌کننده: محسن اسلام‌زاده، جانشین تهیه‌کننده: امیرحسین اوکاتی، نویسنده: حامد آبکنار، تدوین: حمید مشایخی، ناظر پروژه: سیدرضا منتظری، تحقیق و پژوهش: دکتر محمدمهدی اسلامی و پژمان عرب، گفتار متن: فریبا کوثری، فیلمبرداران: محمدمهدی حبیبی، محمدامین صدیقی‌مقدم، صدابردار: عباس عقبایی، طراحی و ترکیب صدا: محمدحسین ابراهیمی، برنامه‌ریز: سیدمحمدسجاد سیدصالحی، گرافیک: محمد رازقی، مدیران تولید: امجد خروشی و سعید مولوی، آرشیو: آرش نقیبی، اصلاح رنگ و نور: علیرضا مؤمن، مشاور هنری کارگردان: علیرضا عطاریانی و مدیر کمپین تبلیغاتی: وحید محرابیان.

نوشته آغاز اکران سیار مستند «شاخه‌ای روی آب» در سراسر کشور اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این اثر که به کارگردانی محمود عزیزی و تهیه‌کنندگی محسن اسلام‌زاده تولید شده، توانست در رقابتی تنگاتنگ، فانوس طلایی جشنواره فیلم عمار را در بخش «ملت قهرمان» از آن خود کند. «علاج» فراتر از یک گزارش تولید موسیقی، تصویری از هم‌بستگی هنر و ایستادگی ملی است و نشان می‌دهد که چگونه یک ملودی می‌تواند در حساس‌ترین دقایق تاریخ، مرهمی بر زخم‌ها و سلاحی در برابر هجمه‌ها باشد.

مستند «علاج» روز جمعه ۱۱ اردیبهشت حوالی ساعت ۱۹:۲۰ از شبکه دو سیما پخش خواهد شد تا مخاطبان را به سفری در لایه‌های پنهان خلق یکی از حماسی‌ترین قطعات موسیقی معاصر ایران ببرد.

نوشته مستند «علاج» روی آنتن شبکه دو می‌رود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این رویداد با توجه به ظرفیت‌های گسترده فیلم مستند و ضرورت پرورش خلاقیت و ایده‌پردازی در میان نوجوانان، برای نخستین‌بار با تمرکز بر دختران هنرستانی تهران طراحی شده است.

در «نوربین» آموزش‌های تخصصی مستندسازی در کنار تولید اثر قرار گرفته و هنرجویان در قالب کارگاه‌های انتقال تجربه، با شیوه زیست مستندساز، اصول کارگردانی، نویسندگی، تدوین، تهیه‌کنندگی، ایده‌پردازی خلاق و طراحی لوگو و پوستر آشنا می‌شوند.

خروجی این فرآیند، تولید فیلم‌های مستند در حوزه‌های جنگ و مقاومت، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی خواهد بود.

در این رویداد، جمعی از مستندسازان و اساتید شناخته‌شده حوزه مستند از جمله محسن اسلام‌زاده، وحید فرجی، جواد موگویی، علی فراهانی، مهدی مطهر، محسن آقایی، ابوذر حیدری، علی خسروی و مهدی زمانپور کیاسری حضور دارند و به آموزش و هدایت هنرجویان می‌پردازند.

نوشته دختران هنرستانی تهران در رویداد «نوربین» فیلم مستند می‌سازند اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این مستند که یکی از تولیدات مرکز مستند سوره در جریان دفاع مقدس ۱۲ روزه به شمار می‌رود، در نخستین نمایش رسمی خود در نوزدهمین جشنواره بین‌المللی «سینماحقیقت» روی پرده می‌رود.

«شاخه‌ای روی آب» روایتی از زندگی شهید دکتر محمدمهدی طهرانچی است که تلاش می‌کند با استفاده از به نمایش در آوردن برخی تصاویر برای نخستین بار، از زاویه‌ای متفاوت، تصویری متفاوت را از این شهید ارائه کند.

یکی از ویژگی‌های منحصربه‌فرد این مستند، استفاده از تصاویر آرشیوی کمیاب است؛ تصاویری که در روزهای پس از حملات و از زیر آوار بیرون کشیده شد و تیم تولید پس از بازیابی و ترمیم، آنها را در کنار تصاویر تولیدی تازه در ساختار فیلم به‌کار گرفته است.

عوامل مستند «شاخه‌ای روی آب» عبارتند از: کارگردانان: محمدمهدی حبیبی، محسن اسلام‌زاده، تدوین: حمید مشایخی، تهیه‌کننده: محسن اسلام‌زاده، جانشین تهیه‌کننده: امیرحسین اوکاتی، نویسنده: حامد آبکنار، ناظر پروژه: سیدرضا منتظری، تحقیق و پژوهش: دکتر محمدمهدی اسلامی، پژمان عرب، گفتار متن: فریبا کوثری، فیلمبرداران: محمدمهدی حبیبی، محمدامین صدیقی‌مقدم، صدابردار: عباس عقبایی، طراحی و ترکیب صدا: محمدحسین ابراهیمی، برنامه‌ریز: سیدمحمدسجاد سیدصالحی، گرافیک: محمد رازقی، تولید: امجد خروشی و سعید مولوی، آرشیو: آرش نقیبی، اصلاح رنگ و نور: علیرضا مومن، مشاور هنری کارگردان: علیرضا عطاریانی.

نوشته پوستر مستند «شاخه‌ای روی آب» رونمایی شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

مستند «عهد ابدی» یکی از جدیدترین تولیدات مرکز مستند سوره در خصوص جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل است. این اثر روایتی عمیق، انسانی و مسأله محور از زندگی یکی از چهره‌های مؤثر و کمترشناخته‌شده در میان شهدای جنگ ۱۲ روزه خواهد بود؛ شهیدی که سلوک شخصی، نقش‌آفرینی اجتماعی و منش معنوی‌اش، روایت‌گر نسلی از نخبگان مومن و انقلابی است.

محسن اسلام‌زاده که پیش‌تر با آثاری چون «تنها میان طالبان»، «زندگی در مدار بسته» و «محافظ» توانسته نگاه‌های تازه‌ای به سوژه‌های امنیتی و انسانی بیندازد، این‌بار به سراغ یک روایت بومی و عاشقانه از زیست مومنانه در دل بحران رفته است.

این مستند برای حضور در نوزدهمین جشنواره‌ بین‌المللی «سینماحقیقت» آماده می شود.

عوامل تولید «عهد ابدی» عبارتند از: تهیه‌کننده: محسن اسلام‌زاده، کارگردانان: محمدمهدی حبیبی و محسن اسلام‌زاده، تحقیق و پژوهش: دکتر مهدی اسلامی، پژمان عرب، تصویربرداران: محمدمهدی حبیبی، محمدامین صدیقی مقدم، مدیر تولید: عباس عقبایی، دستیار کارگردان: سعید مولوی، صدابردار: غلام‌رضا مرتضایی، تدوین: حمید مشایخی، آرش نقیبی، مشاوره هنری: علیرضا عطاریانی، دستیار تدوین: فاطمه عیسایی، تدارکات: ابوالفضل محمدپور، امور اداری: محمدمهدی مختاری، علی عراقی، روابط عمومی: عرفان صدیقیان، مجری طرح: مرکز فرهنگی میثاق، محصول: مرکز مستند سوره.

نوشته محسن اسلام‌زاده مستند شهید طهرانچی را می‌سازد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این مستند محصول سازمان هنری رسانه‌ای اوج است که امروز یکشنبه ۲۹ تیر ماه ساعت ۱۷:۰۰ از شبکه یک سیما و ساعت ۲۳:۴۰ از شبکه افق پخش می‌شود.

شهید تک‌ دهقان درخواست جابه‌جایی از یگان استانی به یگان هوافضا را داشت و زیر فرم مربوطه نوشته بود: «احساس می‌کنم در هوافضا به شهادت نزدیک‌تر هستم»؛ جمله‌ای که گواهی است بر اخلاص و بینش معنوی او در مسیر مجاهدت.

در جنگ ۱۲ روزه ایران و  رژیم صهیونیستی بیش از هزار  و پانصد نفر از مردم ایران به شهادت رسیدند‌.

سایر عوامل این مستند عبارتند از: مدیر پروژه: علی خسروی، تدوین: آرش نقیبی، تصویربردار: سعید دولت خواه، علی تک روستا، مدیر تولید: عباس عقبایی.

نوشته «شهیدِ روستا» روی آنتن می‌رود/ در هوافضا به شهادت نزدیک‌ترم اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این اثر مستند با تمرکز بر آخرین دیدار شهید موسوی با خانواده‌اش، نگاهی انسانی و شخصی به مردی دارد که در سکوت و سایه، حافظ جان رئیس‌جمهور و یار نزدیک او بود.

سیدمهدی موسوی نه‌تنها یک محافظ امنیتی، بلکه مشاور امین و همراهی دلسوز برای آیت‌الله رئیسی بود؛ کسی که با اخلاص و تعهد مثال‌زدنی، شب و روز نمی‌شناخت تا سفرهای رئیس‌جمهور با نظم و دقت بالا انجام شود. رابطه‌اش با شهید رئیسی فراتر از وظایف سازمانی بود؛ صمیمیتی از جنس برادری که در بسیاری از تصمیم‌گیری‌های مهم، خود را نشان می‌داد.

مستند «محافظ» به کارگردانی محسن اسلام‌زاده فرصتی کم‌نظیر است برای شناخت یکی از قهرمانان گمنام میهن؛ مردی در سایه که حالا با شهادتش به روشنای تاریخ پیوسته است. این اثر، نه‌فقط بازخوانی یک زندگی، که ادای دینی است به نسل بی‌نام اما پرافتخار محافظان این سرزمین.

نوشته مستند «محافظ» روی آنتن شبکه دو می‌رود اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این مستند همزمان با نخستین سالگرد شهدای خدمت، از رسانه ملی پخش خواهد شد.

مستند «محافظ» تولیدی از مؤسسه فرهنگی هنری اندیشه شهید آوینی است.

نوشته تیزر مستند «محافظ» رونمایی شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی ادامه داد: واقعیت امر این است که در جایگاه مستندساز نمی‌توانم در این موقعیت کاری پیش ببرم و صرفاً باید به‌عنوان یک فعال فضای مجازی به اطلاع‌رسانی بپردازم که امروزه در سیستم اطلاع‌رسانی ما اینفلوئنسرهایی هستند که به سرعت و به خوبی این کار را انجام داده و از نقاط مختلف مهم ماجرا اطلاع‌رسانی کرده‌اند. ولی اگر من به‌عنوان مستندساز در چنین حوادثی ورود کنم باید نگاهی تفسیری به اتفاق داشته باشم. در جای جای محیط و منطقه سرک بکشم و بتوانم تمام اسناد، فیلم‌های دوربین‌های مداربسته، صورت‌جلسه شورای تأمین و ستاد بحران را ببینم و با افراد درجه یک مصاحبه داشته باشم ولی با کمال احترام در کشور ما کسی به دنبال چنین چیزی نیست. باید از فجایع مختلفی که رخ می‌دهد مستندهای تفسیری داشته باشیم و نداشتن آن بسیار بد است. در همین سال‌های اخیر که اتفاق‌های تلخ و شیرین بسیاری رخ داد، چند مستند با نگاه تفسیری و دقیق ساخته شده است؟

کارگردان «بهشت کوچک ما» توضیح داد: پرداختن به نگاه حماسی مانند اهدای خون و فداکاری‌های انجام شده بسیار لازم و خوب است ولی باید نسبت به رویدادی که رخ می‌دهد، نگاه تفسیری داشت.

این مستندساز درباره ساخت مستندی از یک اتفاق بحرانی مطرح کرد: واقعیت امر این است که خود من هم درباره یکی از اتفاقات رخ داده مستندی ساختم که به شدت به نفع کشور و جریان رسانه‌ای بود ولی حتی بعد از گذشتن دو سه سال از ماجرا اجازه اکران هم ندادند و این بسیار دردآور است.

وی افزود: چنین کارهایی مرجعیت رسانه‌ای ما را ضعیف می‌کند. شبکه‌های معاند به خاطر حرف زدن درباره خط قرمزهای خودساخته ما، برد کرده‌اند. چون ما درباره آن‌ها حرف نمی‌زنیم و آن‌ها روایت غالب را در دست می‌گیرند. شاید در اتفاقی چند نفر و ارگان هم اشتباه کرده باشند ولی کلیت روایت به نفع کشور و مسئولین خواهد بود. این‌ها درد است و باعث می‌شود در چنین اتفاق‌هایی با دوربین خود به منطقه موردنظر نروم.

کارگردان «پاییز پنجاه سالگی» بیان کرد: به همه دوستان هم می‌گویم که به هر شکلی نباید مستند ساخت. باید تمام فراز و فرودهای یک مسئله را بررسی کرد و به تمام موارد لازم دسترسی داشته باشیم تا بتوانیم با خلق خود تأثیرگذار باشیم نه اینکه صرفاً یک اثری ساخته باشیم.

محسن اسلام‌زاده درباره مستند خود که قرار بود در بخش خارج از مسابقه جشنواره «سینماحقیقت» نمایش داشته باشد و لغو شد، گفت: باور بفرمایید که نود و نه درصد مجوزها را گرفته بودم و درست در دقیقه آخر نگذاشتند این مستند در جشنواره باشد که اگر پخش می‌شد شاید خیلی از اتفاق‌ها نمی‌افتاد. نباید از حرف زدن بترسیم و از ترس اینکه بعد چه می‌شود، به سراغ خلق اثر تأثیرگذار برویم. ولی خوشحالم که فیلم را ساختم و بالاخره چند سال دیگر پخش می‌شود. حداقل آن این است که چنین لحظاتی ثبت شده است.

نوشته فقدان مستندسازی در ثبت داغ بندرعباس؛ از روایت می‌ترسیم! اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

مجموعه «سرطان اجتماع» با هدف شناسایی تنگناهای اقتصادی، به سراغ گلوگاه‌های مفاسد اقتصادی می‌رود.

این مستند بنا دارد با مروری بر پرونده‌های مجرمانه اقتصادی، روند اختلال در سیستم را از مرحله شکل‌گیری معضلات تا خروجی، همراه با انواع نابسامانی‌های اقتصادی در زندگی مردم به نمایش درآورد.

مجموعه مستند «سرطان اجتماع» در حوزه‌های خصوصی‌سازی، نظام سلامت، قوانین شهرداری، زمین، گمرگ و سوخت و… به بررسی پرونده‌های واقعی می‌پردازد تا از طریق مرور جرائم به شکلی جزئی‌تر، به اتفاقات رخ داده در نظام اقتصادی کشور توجه شود. این مجموعه در هر قسمت ضمن بررسی پرونده‌های واقعی، به ردیابی فرآیند معیوب رخ داده با حضور کارشناسان و ارائه راهکار خواهد پرداخت.

مجموعه مستند «سرطان اجتماع» در ۱۰ قسمت توسط موسسه فرهنگی هنری اندیشه شهید آوینی با مشارکت شبکه مستند سیما و مرکز هنری رسانه‌ای نهضت تولید و قرار است از شنبه تا چهارشنبه ساعت ۲۰ روی آنتن برود.

نوشته محسن اسلام‌زاده سراغ «سرطان اجتماع» رفت اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

این اثر اجتماعی مدتی پیش توسط دفتر پخش «رویش» موسسه بهمن‌سبز در سینماهای منتخب سراسر کشور اکران شد و توانست نظرات نخبگان، جامعه‌شناسان، منتقدان و فعالان اجتماعی و حوزه زنان را به خود جلب کند.

«هیچ‌کس منتظرت نیست» که روایتی از یک مرکز نگهداری زنان کارتن‌خواب در منطقه شوش تهران است، باتوجه به موضوع مورد بحث آن در کمپ‌های ترک اعتیاد و زندان نمایش داده و با استقبال مددجویان مواجه شد.

مستند اجتماعی «هیچکس منتظرت نیست» علاوه بر پرداختن به مصائب زنان آسیب‌دیده، چالش‌های حاشیه‌نشینی و خیابان زیستی را در نسبت با سوژه اصلی خود تعریف می‌کند‌.

در خلاصه داستان این اثر آمده است: «سپیده علیزاده چند سالی است که مسئول مرکز نگهداری زنان کارتن‌خواب در میدان شوش تهران است. زنانی که به این مرکز مراجعه می‌کنند اکثرا دچار آسیب‌های اجتماعی، از قبیل اعتیاد و روسپیگری شده‌اند و خانواده آن‌ها را طرد کرده است؛ مونا یکی از همین زن‌هاست که پس از آشنایی با سپیده علیزاده و ترک اعتیاد، معاون او در مرکز نگهداری زنان می‌شود. حال، اما مونا دچار چالش شده است…»

این مستند سینمایی موفق به کسب جایزه ویژه بهترین فیلم مستند از نگاه داوران ناجی هنر در بخش ملی جشنواره «سینماحقیقت» شد و همچنین در اولین حضور بین‌المللی خود در بخش مسابقه مستندهای بلند هجدهمین دوره جشنواره «سینمای مسلمان کازان» به نمایش درآمد.

نوشته «هیچ‌کس منتظرت نیست» به اکران آنلاین پیوست اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

وی با اشاره به اینکه ۱۶ سال سابقه کار در جنوب شرق را دارد، ادامه داد: تا حدودی مسایل جنوب شرق را می شناسم. یکی از مسایل جذاب در آنجا تاریخ گمشده بعد از انقلاب است، یعنی فعالیت جهادی بچه های جهاد و سپاه که تا اواسط دهه ۷۰ هم ادامه داشته است. مسایلی که کمتر نخبگان ما درباره آن می دانند که بچه های جهاد و سپاه در آنجا چه فداکاری هایی کرده اند. از شهید معمار گرفته تا حاج قاسم سلیمانی در آنجا حضور داشته اند. اما چرا این برهه تا این اندازه مهم است؟ چون تاریخ گمشده آن برای کشورمان اهمیت دارد و در کنار آن رمزگشایی شخصیت هایی را دارد که آنجا بوده اند و بعدها رفته اند و در جهان اسلام موفق عمل کرده اند که مهمترین شخصیت آن هم، خود حاج قاسم است.

اسلام‌زاده اضافه کرد: من با دید رمزگشایی شخصیت حاج قاسم در جنوب شرق وارد این ماجرا شدم. یکی از دلایلی که ایشان در جهان اسلام موفق می شوند قطعا حضور در جنوب شرق برای برقراری امنیت بوده است. حاج قاسم فرمانده سپاه ثارالله کرمان بوده اند اما وقتی صحبت از قرارگاه قدس می شود (که این قرارگاه کل سیستان و بلوچستان، کرمان، جنوب خراسان و شرق هرمزگان را دربرمی گیرد) حاج قاسم به آنجا می رود و تعامل بیشتری را با مردم برقرار می کند. حاج قاسم در آنجا با شخصیت های معارض و آدم های سلاح به دستی مواجه بود که همه یک مدل فکر و عملکرد نداشتند.

وی ادامه داد: ایشان همه این شخصیت ها را دسته بندی می کرد. برخورد ایشان با بعضی به خاطر مواد مخدر بود، با برخی دیگر بخاطر مسایل مالی و با بعضی ها به خاطر سوخت بود و با برخی دیگر به خاطر این بود که با سرویس های امنیت خارجی کار می کردند و تروریست بودند. حاج قاسم ابتدا در یک تعامل گسترده و چند ساله خیلی از آن ها را جذب کرد و کاری کرد که مساله مسالمت آمیز حل شود. این ها تماما در شخصیت حاج قاسم نقش داشته است. حتی به دلیل اینکه در این مناطق دشمن در لباس دوست می آمد، حاج قاسم را به این بلوغ رساند که چطور باید این کسی که دوست نما است را شناسایی کند. ایشان هیچوقت به سراغ سوزاندن تر و خشک با یکدیگر نرفت.

این مستندساز در ادامه تاکید کرد: من تا حدودی این مسایل را می دانستم و با این شناخت باید به دنبال مصداق های آن می رفتم. یعنی من از نقطه صفر شروع نکردم و در ثانی می خواستم از الگوهای رایج در فیلم هایی که در رابطه با موضوعات گذشته خصوصا شهدا ساخته می شود فاصله بگیرم. پس دنبال خلاقیت بودم و در همان گام های اول دنبال شخصیتی برای روایت بودم که اکنون بین ما نباشد. در نهایت پیوندهای محکمی که بین شهید جمالی و حاج قاسم بود درام را شکل داد. از آنجایی که محتوای منطقه را می دانستم دنبال تطبیق آن روی بعضی از شخصیت ها و پیدا کردن قصه ها بودم. اما در ابتدا تمام این ها به شکست انجامید چرا که نه آرشیو پیدا کردم، نه قصه، نه شخصیت و نه مجوز فیلمبرداری در کرمان! رقابت هایی که در آنجا بود اجازه نمیداد کسی فیلم بسازد.

اسلام‌زاده افزود: دست آخر به خود حاج قاسم متوسل شدم و کمی گلایه کردم و بعد ظرف یک هفته راه برایم باز شد و کم کم در یک مسیر ۵ ماهه تصویر، آدم و خاطره پیدا کردم. اول از همه کتاب «پاییز پنجاه سالگی» را پیدا کردم و یک سری کدها از آن به دست آوردم. شهید جمالی را پیدا کردم که من را به این قطعیت رساند که باید درباره او مستند بسازم و کم کم به سمت جزیی شدن در قصه ها رفتم. تا آخر بهار ۱۴۰۰ به نتیجه رسیده بودم اما باز هم تولید را شروع نکردم چون هوا گرم شده بود. در نهایت در پاییز ۱۴۰۰ شروع کردم و به سرعت تولید و پس تولید انجام شد و دی ماه ۱۴۰۰ کار تمام شد.

کارگردان مستند «پاییز پنجاه سالگی» در مورد چالش های تولید این مستند توضیح داد: یکی از چالش های مهمی که در این کار داشتیم کار کردن همزمان ۶ گروه بود. من در حین تولید، قصه هایم را پالایش کردم حتی قصه های جذابی که آدم ها داشتند اما به شهید جمالی و حاج قاسم ارتباط نداشت را حذف کردم و در حقیقت فیلم را به صورت خاص به رابطه شهید جمالی و حاج قاسم محدود کردم. به این نقطه هم رسیده بودم که شهید جمالی مایه ای دارد که می تواند تمام شخصیت حاج قاسم در جنوب شرق را برای من پرداخت کند. اما در کنار آن هم در تولید و هم در آرشیو با چالش رو به رو بودم.  چون هم نمیذاشتند فیلم بگیریم، هم آرشیو نبود و هم نمیشد شخصیت ها را پیدا کرد.

وی افزود: اما چالش اصلی روایت و قصه است اگر ما به یک قصه منسجم با یک فرمول درست برسیم بعد می توانیم امیدوار باشیم که به فیلم خوبی می رسیم. من اول خیلی از آرشیوها را پیدا کردم و از روی آنها، حتی آرشیو خاطرات به شخصیت ها رسیدم و سپس برای هر شخصیت یک فضایی تعریف کردم برای اینکه فیلم یکنواخت نباشد. پس از آن به سراغ فضاهای مکمل و قصه های مکمل رفتم. به عنوان مثال در حین تولید به قصه حسین آباد فارس رسیدم.

وی خاطرنشان کرد: «پاییز پنجاه سالگی» را به حاج نادر طالب زاده تقدیم می کنم چون اولین فیلمی که ساختم پر از نماهای تار بود، پر از گاف های فیلمبرداری بود، پر از صداهای خراب بود اما حاج نادر مدلی فیلم من را نگاه کردند که من در سخت ترین مشکلات، مستندسازی را رها نکردم. واقعا جای حاج نادر خالی است.

محسن اسلام‌زاده در پایان به مستند جدید خود اشاره کرد و گفت: امسال من از وقایع اخیر و جاهایی که در رسانه‌ها پر چالش شد یک مستند با عنوان «خاک مادر، خاک خسته» تهیه کردم که آخرین مراحل تدوین آن است. امیدوارم توقیف نشود و حداقل پخش نخبگانی داشته باشد و شاید توانستم آن را به جشنواره فجر برسانم.

نوشته «خاک مادر، خاک خسته»؛ روایت اسلام‌زاده از وقایع اخیر اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

در این برنامه که اجرای آن برعهده المیرا شریفی‌مقدم بود، احمد بخارایی جامعه‌شناس و استاد دانشگاه، مریم کثیری فعال فرهنگی‌ و رسانه، محسن اسلام‌زاده تهیه‌کننده و کارگردان اثر، سپیده علیزاده فعال اجتماعی و علاقه‌مندان به سینمای اجتماعی حضور داشتند.

پس از اکران مستند، المیرا شریفی‌مقدم در ابتدا با اشاره به اینکه مستند تلخ است اما سیاه نیست، مطرح کرد: «هیچ‌کس منتظرت نیست» امید، جسارت و شجاعت را به تصویر کشیده است و رگه‌هایی از زندگی با حضور عزیزانی که در تمام صحنه‌های اثر حضور دارند، از کوچک تا بزرگ، همچنان حفظ می‌شود. دوست دارم بگویم برخلاف اسم مستند کسی هم می‌تواند برای همه مصرف‌کنندگان که شاید ته‌خطی هم شده باشند، منتظر بماند.

«هیچ‌کس منتظرت نیست» اثری دینی‌ست

سپس محسن اسلام‌زاده سازنده مستند «هیچ‌کس منتظرت نیست» درباره «سپیده علیزاده» بیان کرد: ایشان دیالوگ معروفی در مستند دارد که می‌گوید: «من نمی‌توانم انتخاب کنم که تا کجا فرو روم». علیزاده غرق ماجراست و بدین دلیل است که به همه دغدغه‌مندان‌، مسئولان و… توصیه می‌کنم که با ایشان به پاتوق‌ها سر بزنند‌. شناخت او از زنان آسیب‌دیده و نزدیک شدن دوربین ما به فعالیت‌هایش باعث شد به نقطه‌ای برسیم که به شخصیت‌پردازی آدم‌های اطراف وی هم بپردازیم. اما برای اینکه مستند حرکت روبه‌جلو و درام خوب داشته باشد باید قصه «مونا» را هم پیگیری می‌کردیم که این‌ اتفاق رخ داد.

وی با بیان اینکه «هیچ‌کس منتظرت نیست» اثری دینی‌ست، گفت: در آموزه‌‌های دینی ما به صراحت آمده است که هرکس تنها یک نفر را نجات بدهد، انگار کل بشریت را نجات داده است. در حال حاضر مشکل این است که افراد تصمیم‌گیر به دنبال نجات یک نفر و برگشت او به خانواده نیستند و می‌خواهند همه را یکجا نجات بدهند‌. از سوی دیگر باید‌ بگویم عنوان مستند، اعتراضی به همه ما است بدین‌ معنی که اگر کسی قصد دارد بازگردد چرا ما منتظرش نیستیم؟

کارگردان «هیچ‌کس منتظرت نیست» در پایان در جواب به این سوال مجری مبنی بر اینکه مواجهه زنان با اعتیاد در مقایسه با مردان چه تفاوت‌هایی دارد، تصریح کرد: تفاوت روی آسیب‌پذیری اشخاص و معضلاتی‌ست که منجر به وجود آمدن یک زن کارتن‌خواب می‌شود‌ پس باید حساسیت‌ نسبت به زنان و دختران مصرف‌کننده بیشتر باشد.

تعداد بسیار کمی از زنان آسیب‌دیده به آغوش خانواده بازمی‌گردند

در ادامه سپیده علیزاده در‌ پاسخ به این پرسش مجری که هم‌اکنون مرکز «نور سپید هدایت» در چه وضعیتی‌ست، مطرح کرد: در ابتدا علاقه‌مندم که بگویم آنچه که به من قوت قلب می‌دهد این است که به چهره تک‌تک افرادی که مستند را تماشا می‌کنند، نگاه کنم و با خود بگویم تعدادی به تیم ما اضافه شدند که قرار است دغدغه مسایل اجتماعی داشته باشند و برچسبی به زنان مصرف‌کننده نمی‌زنند‌. واقعیت این است مرکزی که خانه دخترانم بود، تعطیل شده است. ساختمان مرکز‌ برای ما نبود و دو سال بلاعوض در اختیارمان قرار گرفته بود.

وی ادامه داد: شب آخری که در مرکز بودیم، ۱۸۰ نفر مراجعه‌کننده داشتیم و تنها موفق شدیم ۲۰ نفر از بهبودیافتگان را در ساختمانی که اجاره کردیم، اسکان دهیم که یک طبقه از آن نیز کارگاهی‌ست که بچه‌ها در آن مشغول به فعالیت هستند.

این فعال اجتماعی با بیان اینکه با تغییر مدیران سازمان‌ها دغدغه‌ها و اولویت‌ها عوض می‌شود، یادآور شد: من ۱۷ تا ۱۸ سال عمر خود را برای کار کاهش آسیب گذاشتم تا نشان دهم که افراد ته‌خطی را با ایجاد امید می‌توان به زندگی برگرداند. «مونا» یکی از این افراد است.

علیزاده افزود: متاسفانه به مرور زمان و در این سال‌ها دغدغه کاهش آسیب کمتر شده است و اولویت اینکه به کسانی که فضای ته‌خطی را تجربه کردند، کمک کنیم، کمتر شد. از سوی دیگر تفکر نهادهای مسئول به سمت درمان اجباری در مقوله اعتیاد رفت؛ مساله‌ای که روی کاغذ به نظر درست می‌آید و می‌تواند‌ بودجه داشته باشد اما در عمل به شهادت کسانی که تجربه کردند، کارآیی ندارد چراکه نظر کارشناسانه پشت آن نیست.

این فعال اجتماعی در پایان در پاسخ به این پرسش مجری مبنی بر اینکه نجات زنان معتاد سخت‌تر است یا مرد مصرف کننده، خاطرنشان کرد: تجربه زیسته واقعی من نشان داده است که مردان راحت‌تر به خانواده باز می‌گردد و اساسا تجربه مشابه درباره زنان مصرف‌کننده وجود ندارد. در حقیقت شاید بتوان تعداد بسیار کمی از زنان را به آغوش خانواده بازگرداند. به همین دلیل باید مراکزی را ویژه این قشر که پس از ترک هم از سوی خانواده حمایت نمی‌شوند، داشته باشیم.

همچنان شاهد نرخ صعودی نابهنجاری هستیم

در ادامه احمد بخارایی جامعه‌شناس و استاد دانشگاه نیز در سخنانی عنوان کرد: بر اساس آماری که توسط مجامع بین‌المللی اعلام شده است‌‌، متوسط سال‌هایی که یک خانم اولین مصرف را دارد تا زمانی که به صورت دائم معتاد می‌شود، دو سال و این مساله برای آقایان ۸ سال است. در حقیقت زنان معتاد ۶ سال زودتر‌ از مردان معتاد وارد گردونه آسیب‌پذیری جدی می‌شوند. این مساله تحت تاثیر عوامل مختلفی از جمله عاطفه‌ورزی و بحث ساختار خانواده در سطح تحلیل خرد است. خانواده (منظور الگوهای رفتاری‌ست) بازتاب فرهنگ بیرونی‌ست یعنی اینگونه نیست که یک شبه الگوها متولد و خلق شود و دوباره یک شبه از صحنه تعاملات اجتماعی پا بیرون بگذارد.

وی ادامه داد: آنچه که امروز شاهد آن هستیم و به اوج رسیده است، تبلور فرهنگ مردسالارانه است. در این فرهنگ به زن نگاه ویژه‌ای می‌شود و متاسفانه در چهار دهه اخیر با آمیختگی ایدئولوژیکی که با فرهنگ سنتی قدیمی پیدا کرده، تشدید شده است. در این‌ نگاه زن آسیب می‌بیند و شاید این آسیب‌ها از دوران کودکی شروع و درون خانواده متبلور شود. همچنین عوامل بیرونی نظیر نبود رفاه و حمایت اجتماعی، بیکاری و آمار بالای طلاق و… باعث می‌شود آمار اعتیاد در بین زنان افزایش پیدا می‌کند.

این استاد دانشگاه تاکید کرد: در فرهنگ ما به دلیل نگاه مردسالارانه تنگناها به مراتب بیشتر و پذیرش خانواده سخت‌تر است. در حقیقت وقتی یک زن آسیب‌پذیر دفع می‌شود، به دلیل بستری که برایش تعریف نشده است، به درون خود فرو می‌رود؛ فرو رفتنی که شامل کارتن‌خوابی، خودکشی، افسردگی و… می‌شود‌.

بخارایی با بیان اینکه تجربه‌های خارج از کشور نشان می‌دهد که آسیب‌ها از دو طریق نیروهای مردمی و سازمان‌ها و نهادها قابل ترمیم است، بیان کرد: متاسفانه سازمان‌ها و نهادها علاوه بر نداشتن ارتباط ارگانیگ با یکدیگر، خود فاقد کارکرد لازم هستند. وقتی در یک سازمان متخصص در جای خودش نباشد، به تحقیقات اجتماعی توجه نشود و برچسب تشویش‌گری و سیاه‌نمایی به نتایج تحقیقی که نشان دهنده لایه‌های پنهان آسیب‌زا و دردآور از یک جامعه باشد، بزنند، بود و نبودشان تفاوتی با یکدیگر ندارد‌.

وی در پایان سخنان خود خاطرنشان کرد: در دهه‌های اخیر سیاست‌گذاری‌های زیادی اتفاق افتاده است اما همچنان شاهد نرخ صعودی انواع نابهنجاری و انحرافات هستیم که این مساله نشان می‌دهد سیاست‌ها همچنان در بستری که پشتوانه تحقیقی و حساسیت‌‌‌های لازم را ندارد و مجری و عاملش متخصص نیست، تدوین می‌شوند و به اعتبار گذشته کاربرد لازم را ندارند.

زنان آسیب‌دیده را با حمایت و همدلی می‌توان به زندگی بازگرداند

در بخش دیگری از نشست نقدوبررسی مریم کثیری فعال فرهنگی‌ و رسانه نیز مطرح کرد: در ابتدا قصد دارم‌ بگویم که سپیده علیزاده مادرانگی‌اش را با همه زنان این سرزمین تقسیم کرده و لحظاتی که برای فرزندان خود مادر نبوده، برای بانوان آسیب‌دیده مادری کرده است. همچنین باید از محسن اسلام‌زاده کارگردان اثر که با دوربین خود به سراغ فراموش‌ترین قشر زنان این جامعه رفته و باعث شده است که دیده شوند، تشکر کرد.

وی افزود: چرخه آسیب از یک نقطه مشخص شروع نمی‌شود به همین‌ دلیل رسانه و مدیری که مسئولیت دارد نمی‌تواند روی آن نقطه دست بگذارد. برای بسیاری از دختران سرزمین ما چرخه آسیب از لحظه تولد شکل گرفته است. به یاد دارم اولین باری که درب زندان زنان به رویم باز شد، با اسباب‌بازی‌های کودکانه‌ روبه‌رو شدم و از خود پرسیدم مگر زندان جای بچه‌هاست؟ آن زمان بود که متوجه شدم دخترانی درون زندان متولد و در محلی رشد می‌کنند که انواع بزهکاران و مجرمان آنجا هستند.

این‌فعال فرهنگی‌ تاکید کرد: عده دیگری در فرآیند بزرگ شدن و جامعه‌پذیری دچار آسیب‌هایی می‌شوند که در این مستند کمتر بدان پرداخته شده است. بسیاری از زنانی که هم‌اکنون به آن‌ها آسیب‌دیده گفته می‌شود از ابتدا بیمار نبودند بلکه اتفاقاتی که در فرآیند زندگی برای آن‌ها رخ می‌دهد، این زنان را تبدیل به بیمارانی می‌کنند که دیده نمی‌شوند و صدایش هیچ زمان به هیچ کجا نمی‌رسد.

کثیری با اشاره به اینکه ثبات مدیریت، تجربه زیسته و حضور متخصصان در زمینه کاهش آسیب حس می‌شود، یادآور شد: برخی از مسائل آنقدر آسیب‌های عمیق و علل بنیادین دارد که نمی‌توان به دست تغییر مدیریت سپرد؛ آن هم در کشوری که مدیرانش دائما در حال تغییر هستند و سلایق متنوعی دارند. مدیری که تجربه کارتن‌خواب‌ها، زندگی زیرزمینی و… نداشته باشد، فانتزی تصمیم می‌گیرد. واقعیت این است که هم نگاه رسانه به مشکلات زنان و هم کسانی که مدیریت و سیاست‌گذاری می‌کنند، فانتزی‌ست.

وی در پایان‌ صحبت‌های خود خاطرنشان کرد: زنان آسیب‌دیده نه با اجبار بلکه با حمایت، همدلی و ایجاد شرایط محیطی می‌توانند به زندگی بازگردند.

مستند سینمایی «هیچ‌کس منتظرت نیست»، محصول مرکز مستند سوره، که پخش آن توسط دفتر پخش «رویش» موسسه بهمن‌سبز انجام می‌شود، از ۱۰ دی‌ماه در پردیس سینما بهمن شهر تهران روی پرده رفته است و به زودی میزبان مخاطبان خود در شهر کرمانشاه می‌شود.

نوشته مستند «هیچ‌کس منتظرت نیست» در پردیس آزادی نقدوبررسی شد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

نوشته پیشکش به نادر طالب‌زاده… اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.

با نزدیک شدن به زمان اکران این مستند که قصه مرکز نگهداری زنان کارتن‌خواب در میدان شوش تهران است، از تیزر اثر که ساخت آن برعهده حسام‌ حاجی‌پور بوده، رونمایی شد.

افتتاحیه «هیچ‌کس منتظرت نیست» که اکران‌های منطقه‌ای و رویدادمحور در قالب پخش «رویش» برای آن در نظر گرفته شده است، روز دوشنبه ۲۸ آذرماه ساعت ۱۷:۳۰ با حضور عوامل مستند در‌ پردیس هویزه مشهد رقم خواهد خورد و پس از آن این مستند به مدت یک هفته در ۲ سانس ۱۶ و ۲۰ در این پردیس سینمایی نمایش داده می‌شود.

مستند اجتماعی «هیچکس منتظرت نیست» علاوه بر پرداختن به مصائب زنان آسیب‌دیده، چالش‌های حاشیه نشینی و خیابان زیستی را در نسبت با سوژه اصلی خود تعریف می‌کند.

این اثر حول شخصیت سپیده علیزاده و یکی از مددجویان سابقش به نام منا است و در کنار موضوع اصلی و پرداختن به شخصیت این دو، به قصه‌هایی از زنان کارتن‌خواب و ترک‌کرده‌های اعتیاد و معرفی الگوهای درست در توانبخشی این افراد می‌پردازد.

پخش «هیچکس منتظرت نیست» توسط دفتر پخش «رویش» موسسه بهمن‌سبز انجام می‌شود.

عوامل این مستند سینمایی عبارتند از: تهیه‌کننده و کارگردان: محسن اسلام‌زاده، فیلمبردار: علی محمد خانیکی، تدوین: سلمه اربابون، طراحی و ترکیب صدا: محمدحسین ابراهیمی، آهنگساز: افشین عزیزی، صدابردار: حمیدرضا مجیدی، اصلاح رنگ و نور: یحیی محمدعلیی، تحقیق: محسن فتاحی، دستیار کارگردان: محمدامین صدیقی‌مقدم، مشاور هنری کارگردان: علیرضا عطاریانی، مترجم: نوید خدایی، تدارکات: ابوالفضل محمدپور، سرپرست پخش رویش: سیدمحمد نیاکی، تبلیغات: ملیکا راد، روابط‌ عمومی: سپیده شریعت‌رضوی، مجری طرح: مرکز فرهنگی میثاق و محصول مرکز مستند سوره.

نوشته آغاز اکران «هیچ‌کس منتظرت نیست» از ۲۸ آذرماه در مشهد اولین بار در سوره سینما پدیدار شد.